*لچّہ کار : استاد عابد آسکانی*
*گشنده: میرین آسکانی*

*دُرگُل*

هما کہ هک ئِے زُرت انت تئی
تئی هکّاں دیات دُرگُل
تئی هکّاں دیات دُرگُل
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

من ءَ دردے گرات دُرگُل
ترا پرواه مبات دُرگُل

گمیگ ئے تو گمیگان من
گمان آسے کَپات دُرگُل

هما کہ هک ئِے زُرت انت تئی
تئی هکّاں دیات دُرگُل

هما کہ تئی دل ئِے تاپینت
سـُچات ء ُ بُنگرات دُرگُل

همیش اِنت *عـابـد* ءِ ارمان
پـہ تـو کُربان بـہ بات دُرگُل
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
*شنگکار : میرین آسکانی*
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🌴اشکستگ بلوچی ادبی دیوان🌴

‍ 📕 منی عھد ءِ غم ءِ قصہ

✍️ مبارک قاضی

📖 لَچّھانی دَپتر


@BalochiKetabjah

‍ 📙 کسّھی لبزانک ءِ گالبند

✍️ اِے آر داد

📖 اِے کسانُکیں کتاب، اے آر داد ءَ چہ "لبزانکی گالبند" ءَ پیسر نبشتہ کرتگ؛ ایشی ءِ تہ ءَ داستانی اَدب ءِ چَندے گالبندانی بابت ءَ گپّ ئِے جتگ ءُ پہ بلوچی اَدب ءِ نودربراں آیانی گیشّینگ ءِ جُھدئِے کتگ.

@BalochiKetabjah

📗 چھیذغ (چیدگ)

✍️ حاجی خدابخش بزدار

📖 گدار

📋 اے گدار سلیمانی گالوار ءَ نبشتہ کنگ بوتگ، اے گالوار بلوچی ءِ یکّے چہ ٹوھیں گالواراں شمار کنگ بیت کہ ماں اے گالوار ءَ بلوچی زبان ءِ بازیں کتاب ءُ ماھتاکے ھم چاپ ءُ شنگ بوتگ.

🔷@BalochiKetabjah

📑 مادیت ءِ مارکسی فلسفہ

✍️ سید سجاد ظھیر

📝 بلوچی : ذیشان گلاب

@BalochiKetabjah

📋 نبشتانک

‏📗 گیدی کسّہ

🎙حنیف شریف

📻 Radio Balochistan


🔷@BalochiKetabjah

📑 بلوچی کسّہ

🎙 حنیف شریف

▪️ہتّھوڈی : چَکُّش 🔨

▪️کیلّا : میھ، میخ

📻 Radio Balochistan

🔷@BalochiKetabjah

📒 گواتی ءِ مات

✍ ناکو تیاب دپی

اے نَسک ءِ تَہر لچّہ اِنت ءُ تَنز ءُ وَشکند ءِ کالب ءَ

@BalochiKetabjah

مَسیتءِ کہیر

منا شرّیءَ یات نہ کنت بلے منی ھیالءَ1991 یا 92ءَ من اولی رندءَ مراد ساحر دیست۔ کراچیءَ چد ءُ پیش ہم یک برے منی سر کپتگ اَت بلے آوہداں من سیوا کُنج ہاسٹلءَ لہتے سنگتانی کرّا داشتگ اَت بلے اے رندی من عید محمد عیدءِ ہمراہ اتاں ءُ کْوہنیں گولیمارءَ سیادانی کرّاداشتگ اَت۔

وہدے من سہی بیتاں کہ مراد ساحرءِ لوگ ہم ہمدا اِنت من عیدءَ را گشت منا بر ساحرءَ چاراں۔ عید وَت مہمانے اَت ءُ لوگءُ دَمکاں شریءَ واکُوب نہ اَت۔ آئیءَ غنی نقش گپت ءُ ما سئیں دیم پہ مراد ساحرءِ لوگءَ شتیں۔

آئیءِ لوگ بدحالیں، تَنکیں دَمکےءَ اَت۔ غنی نقش ہمے تَنکءَ گار بوت۔ وہدے پدا اتک پیرمردے آئیءِ ہمراہ اَت۔ پیرمردءَ مارا وش اَتک ءُ جوڑی کت۔ نزیکءَ چِلّی ئیں ہوٹلکے ہست اَت۔ ما پاٹی یے ءِ سرا نشتیں۔

وہدے عیدءَ گشت واجہ ساحر! اے ناگمان اِنت۔ چہ بل نگورءَ اتکگ گڑا ساحرءَ یک برے پدا منا گپت ءُ گُلائیش کت ءُ چہ من جست کت: ’’ تو بلّءِ جندءَ نشتگ ئے؟‘‘
من گشت: ’’ہو‘‘
’’بلّءِ مسیتءِ کرّا ڈَگّریں کہیرے ہست اَت، چون اِنت؟‘‘
من ھیران بیتاںءُ جست کت: ’’واجہ، تو مسیتءِ کہیرءَ چوں زانئے؟‘‘
گُشت ئِے: ’’تو نہ زانئے؟ من بنیادءَ نِگْورءِ مردمے آں۔‘‘
من گشت: ’’چو من زاناں بلے مسیتءِ کہیر بلّءَ اِنتءُ تئی لوگ شیہانی سیچیءَ بیتگ۔‘‘
ساحرءَ گشادیءَ گشت: ’’اڑے.. من بلّءَ ہوں بیتگاں۔ کسانیءَ مسیتءِ کہیر مئے لَیبجاہ بیتگ۔ ما گرماگی نیمروچاں ہمے کہیرءِ ساہگءَ کپّگی کتگ، مَجولی کتگ، چِیکّو بستگ چِیکّتگ۔۔۔‘‘

آئیءَ دْراجیں گینسارتے کشّت۔ من پیریں ساحرءِ دیمءِ کْرِچکانی تہا آئیءِ گاریں کسانیءَ شوہاز کنان اتاں۔

ما داں شرّیں دمانےءَ نشتیں۔ گپ ءُ رپ جت۔ ساحرءَ نگْورءِ باروا چہ من ہِیرت ہِیرتءَ جست کت۔ نگورءِ دَگّ، لَین، آسراتی، اسکول، اِسپتال، اودءِ مردم ءُ ۔۔۔ مَسیتءِ کہیر!‘‘

وہدے ما پہ روگءَ پاد اَتکیں گڑا پدا منا گلائیش ئِے کت ءُ گشت ئِے: ’’مسیتءِ کہیرءَ سلام کن!‘‘

منی دلءَ دردے چِست بوت۔ پیریں ساحرءِ لُنٹ کندگا اتنت بلے زِریں چمّانی تہا کسانیءِ تْرانگانی جٗون تْرپّل اتنت۔۔۔ من آئیءِ زہیرواریں سلام وتی دلءِ دامنءَ بست اَنت۔

وہدے من بل نگورءَ رَستاں بسءَ ایرایگءَ رند تچکا لوگءَ روگءِ بدلءَ مسیتءِ کہیرءِ نیمگا مان تَرّتاں۔ گِنداں داں مسیتءِ کہیر وتی جاہءَ نہ اِنت۔ من جست کت گڑا نزیکءِ دُکاندارےءَ گشت کہ ہپتگے بیت کہیرمسیتءِ پیش امامءَ بُرّائینتگ کہ کہیر پیر اِنت ءُ ساہگ ئِے تَنَکّ اِنت۔

ایدگہ روچءَ من کہیرءِ گُڈّگءِ باروا مراد ساحرءِ سرا کاگدے راہ دات۔ کاگد مہتاک ’’بلوچی لبزانک‘‘ءِ ڈَسّ ءُ نِشانءَ اَت۔ نہ زاناں رست ئِے یا ناں، جواب ئِے نہ یَتک۔

مرچی کہ ناں مراد ساحر زندگ اِنت ءُ ناں مسیتءِ کہیر۔۔۔ من گوں آئیءِ امانتیں سلاماں نشتگءُ ھیال کناں کہ ساحر ءِ تالِہ چو مسیتءِ کہیرءَ اَت۔ وتی وہداں دِلسریں ساہگے ات۔ وہدے پیر بوت، ساہگ ئِے تَنَک بوت، پیش امامءَ گُڈّت۔

‏فایل صوتی از طرف ساسان

*کـول ءُ کـرار ، کـول ءُ وادہ ' زبـان ، لبـز ءُ کبـز*
کول ءُ کرار بلوچ کوم ءِ دود ءُ ربیدگانی تھا یکے انچوشیں جوانیں دودے بیتگ کہ گوستگیں باریگ ءُ راجدپتر ھم آئی ءِ گواھی ءَ ھم دات انت کہ آئی پورہ کنگ ھژدری اِنت! پچے کہ آ کس ءَ کہ زبان، کولی مہ بیت بزاں کہ آئی ءَ ایمان ھم نیست اِنت...

کول ءُ زبان دئیگ ءِ ربیدگ، بلوچ کوم ءَ چہ ھما پیدائش ءَ گوں ھمراہ اِنت ءُ بلوچ کوم ءِ راجدپتر اے چیز ءِ گواہ اِنت کہ بلوچ کوم ء مردم کدی وتی کولاں نہ بج اِتگ ءُ مدام وتی کول ءُ کرار ء ُ زبان ءِ سر ءَ اوشتاتگ اَنت ! اگاں ما وتی اھدگیں سرگوست ءَ چمشانکے بہ دئین ءُ دور بچاریں کہ شیمرید ءِ داد بکشی ءِ داستان راجدپتر ءَ مِک اِنت ءُ اے گواھی ءَ ھم پدّر کنت کہ شیمرید ءَ وتی دشتار بزاں ھانی کہ چہ یک نیمگے ءَ شیمرید ءِ وتی ناکوزاتک بیت ءُ چہ دگہ نیمگے ءَ ھم آئی ءِ وتی دشتار ھم بیت اِنت بلے پہ وتی دادانی کول ءِ سر ءَ کہ ھر کس چہ من ءَ پشمبہ ءِ سھب ءِ سر ءَ داد بہ لوٹ اِیت شیمرید داد ءُ دھشت ءَ بند نہ بیت...

گڑا پہ ھما وتی کول ءُ لبز ءَ وتی دشتار ءَ بزاں ھانی میر چاکر ءِ ڈونبی چنگانی سئیت ءَ بکشات کہ باندا من ءَ چاکر تژن ءُ شگان مہ جنت اِنت کہ شیمرید ءَ وتی کول ءُ لبز وارت...

سجگیں بلوچ کوم زانت ءُ سرپد اِنت کہ راجدپتر ءِ تھا اے مستریں ردی اِنت کہ شیمرید ءَ کُتگ! پچے کہ دگنیا ءِ کانود ءِ تھا داد مال ءُ مڈی مِلک ءُ میراس ، سنج ءُ سلاہ ءُ وردنی ءُ ... چیز بنت انسان کدی داد دئیگ نہ بنت...

پہ چیا کہ ھانی یک انسانے بیتگ دومی یک جنین آدمے بیتگ کہ بلوچ راج ءِ تھا جنین آدم ءِ مزنیں ازتے ھست انت انچوشکہ ھانی گوں شیمرید ءَ گوش اِیت کہ تو داد ءُ مال ءُ مڈی بہ داتیں وتی سلاہ ءُ سنج گوں سواری اسپ ءَ بہ داتین بلے تو وتی دشتار مہ داتیں بلکیں تو چنگانی سئیت ءِ زبان چہ بُن ءَ بہ بُر ات ایں کہ گپ جت ئَے مہ کتیں اُو ادا ھانی کانودی ءُ راجدپتری گپ کنگ ءَ اِنت کہ ھچ کانود ءِ تھا نیاتکگ کہ انسان داد دئیگ بہ بیت! بلے راجی ءُ انسانیت ءِ مستریں ردی منی ھیال ءَ شیمرید ءَ کتگ بائد اِنت شیمرید ءَ بہ گوشتیں کہ من دشتار پہ شرت ءَ ایر نہ کرُتگ ءُ من ھانی پہ شرت ءَ ایر نہ کرُتگ ءُ من گوشتگ کہ ھر کس کہ چہ من ءَ داد بہ لوٹ اِیت من پہ داد ءِ دئیگ ءَ بند نہ باں دگہ ھرچ دادے شما بہ لوٹ اِت شی ء َبہ داتین بلے منی ھیال ءَ شیمرید ءَ کانودی ءُ راجی مستریں ردی اِنت کہ شیمرید ءَ کُت ءُ راجدپتر ءِ تاکاں نمیران اِنت! ....
🌴 کــورُشـیں گـال 🌴
لبزانکی مجلس کلمتی کاروان

@Labzank

📒 موتک ءُ نازینک ءِ توار
✍ رفیق چاکر

رپیک چاکر ءِ آزمانکانی دَپتر
___________
#آزمانک #گدار #ناول #داستان_کوتاه
___________
@BalochiKetabjah

4_5794277530777159741.pdf

📃 مرزهایی برای بلوچستان

✍ عظیم شه‌بخش (1377)

#مقاله

🔷@Balochiketabjah

📃 خوراکی‌های مردم بلوچ

✍ فاطمه رمضانی (1397)

#مقاله

🔷@Balochiketabjah

*بیت اَنت*

*زَھم جَنیں وَرنا مُرت ءُ گار بیت اَنت*
*سَر میارجَلّیں بےمیار بیت اَنت*

*گِلّہ ءُ زَنگ ءَ ما جنیں کئیگ ءَ*
*مئے وتی برات مئے سَیل چار بیت اَنت*

*اے وَڑ ءَ مارا دیت کہ بدواھاں*
*وَت پہ وَت ھور ءُ ھم کتار بیت اَنت*


*آ کہ مئے راج ءِ دُژمن اَنت بیھی*
*ھور ءُ تور ءُ یکجاہ ءُ ھوار بیت اَنت*

*کس نزانت چون ءُ چونکا آتک اَنت*
*آتک ءُ مانرِتک ءُ مُژدَہ وار بیت اَنت*

*جَنگل ءِ ھپتاراں گَلے چِت کہ*
*گار ھمے کوہ ءِ نَرمزار بیت انت*

*گورّم ءُ بَگّ ءُ مئے رَمگ رُمبیں*
*شَھسَمنڈ رَھواریں شکار بیت اَنت*

*کَلّڑیں آپ ءُ مئے زِر ءِ ماھیگ*
*کَمُّکیں نھادے کلدار بیت اَنت*

*ھچ کَسے ھم بَژنیگ نہ بیت پَر ما*
*مئے وتی جند ءِ کِشت ءُ زار بیت اَنت*

*پِٹّے اَرس چَمّاں چَہ نَرتک مئیگاں*
*دل ھبیب سِنگ ءُ سْیہ تَلار بیت اَنت*

*✍🏽ھبیب اُللہ نِکُھچی*

رژن ءِ سرچمگ » گیدی داستان : ھما ھر ءُ ھما بھر | برکت برجان

مراگش: #رژن_ءِ_سرچمگ
بنگپ: گیدی داستان : بھت ءِ شوھاز
مراگش شمار: 08
رمس:28 اکتوبر 2020
ندکار : #برکت برجان
توار: #برکت_برجان
پیش کار: #کھدہ_گپور
رھوت دار: #ھلیل_واڈیلہ
شنگکار: #ریڈیو_زرمبش_بلوچی

ریڈیو زْرمبش ءِ منّت ءَ :

https://zrumbesh.com/balochi/post/entry/Hama-har-o-hama-baar-gididastan-BarkatBarjan


🔷@BalochiKetabjah

مراگش: رژن ءِ سر چمگ
بنگپ: گیدی داستان : بادشاھی کے ءَ رس اِت ؟
مراگش شمار: 11
رمس: 28 اکتوبر 2020
ندکار : #برکت_برجان
توار: برکت برجان
پیش کار: کھدہ گپور
رھوت دار: ھلیل واڈیلہ
شنگکار: ریڈیو زرمبش بلوچی

https://zrumbesh.com/balochi/post/entry/Badshai-kay-a-ras-et-gididastan-BarkatBarjan


🔷@BalochiKetabjah

سبزل سامگی پنڈوکے ات ۔۔۔۔۔۔۔

من کسان اتاں۔۔۔۔ تربت ءِ بازار ءَ کماش‌ بیدار ءِ ھمراہ اتاں ۔۔۔۔ناگت ءَ یک مردے بیدار ءِ دیما اتک ءُ اوشتات ۔۔۔ھال ءُ اھوال ءَ رند گُشتے۔۔۔ واجہ منی پنڈگ ءَ بدۓ ۔۔۔۔بیدار ءَ پسّو دات بھتاور ادا اوشتاتگیں جاہ ءَ من ترا کجا پنڈگ دیاں ۔۔۔۔من انوں روگایاں ڈی او ءِ آفس ءَ کمو اسکولی کار است بیگاه ءَ گُڈا نند ءُ نیاد کنیں ۔۔۔۔مرد ءَ گُشت تو ھر وھد ءَ انچُش گُشۓ بلے پدا گندگ نہ بئے ۔۔۔۔۔بیدار ءَ گُشت مرچی الّم‌ نندیں ۔۔۔۔من ءُ بیدار ڈی او ءِ آفس ءِ نیمگ ءَ رھادگ بوتیں ۔۔۔۔راہ ءَ من کماش ءَ جُست کُت ۔۔۔۔ابّا تو اے بیچارگ ءَ پنڈگ ندات ۔۔۔۔۔کماش ءَ بچکند ات ءُ گُشت اے زر نہ لوٹ ایت اے شعر لوٹ ایت اے سبزل سامگی اِنت بلوچی ءِ گُشندھے ۔۔۔بلے بھتاور شعرانی وانگ ءَ نزانت یکبرے گوشداریتے پدا دل یات کنت ءُ گُشیت یے ۔۔۔۔۔۔۔پدا بلاھیں مُدتّے ءَ پد یکرندے پدا من جیونی ءَ کماش بیدار ءِ ھمراہ اتاں ءّ ما سبزل سامگی دیست ۔۔۔ھال اھوال ءَ رند سبزل ءَ گُشت واجہ من اشکُتگ تو وتی نوکیں کتاب ءَ کشّگاۓ بلے منی ونڈ ءَ پیسر ءَ بدۓ ۔۔۔۔کماش ءَ گُشت منی ونڈ ترا رسیت بلے باریں تو جی آر ءِ کرا وتی ونڈ گپتگ ۔۔۔؟ سبزل ءَ کند ات ءُ گُشت جی آر وھدے وتی شعراں وانیت پورا جاک ءَ اِنت ۔۔۔۔جاکانی‌دھن‌ دئیگ سک گرانیں ۔۔۔۔۔بلے ھالے مدۓ کہ زھر بیت ءُ شعر نہ دنت ۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔سبزل من سۓ چار رند ءَ دیستگ ھر وھد ءَ شعر پنڈگ ءَ بوتگ ۔۔۔۔۔چیزے وھد اِنت کہ من اشکُتگ کہ سبزل مرچاں زر پنڈگائیں وتی ساہ ءِ رکینگ ءِ واستہ ۔۔۔۔۔۔۔بلے انچو کہ سبزل ءَ شرّیں شعر پہ پنڈگ ءَ نہ رست بگندۓ انچو زرّے اوں نہ رست ۔۔۔۔۔۔۔ سبزل ءَ پنڈگ نہ رسگ ءَ وتی ساہ رکینت نہ کُت ۔۔۔۔۔۔بلے آئی ءِ آواز پنڈگ نہ رسگ ءَ اوں نہ مُرت ۔۔۔۔۔۔۔۔داں اے دنیا ءَ یک بلوچے مانیت سبزل ءِ آواز مانیت ۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔