(رجانک,, بیّم,, خلیل جبران/ وسیم دازنی)

قائین چہ وتی واجہ ءِ لوگ ءَ دیم پہ جنگلءُگیاناناں شت- روچءِرُژنءَوتی ساہ یلہ داتگ ات- کہ ھمے دمان ءَ آیک وڑ ءَ اتکءُرس ات کہ یک کوھے ءِ بنےات-راہءِسپرءَآءُآئی چُکّ ءُ جنین مارتوس کتگ اتنت-پمشکا آ درست ھمے وڑ ءِ سر کپت ءُ مچ بوتاں، آھمےژندی ءُ بلے تُرس ءُ بیّم ءِ تھا واب کپت انت- آدرست واب اتنت بلے قائین وتی پگرءُھیالانی زِرءِتھاگارات- واب چرآئی ءِ چماں انچودیرات کہ ماہ چہ زمینءَ- آئیءَ وتی سرگ سیاہ ءُ تھاریں آزمانءِنیمگءَچست کت ءُ سک دیر کہ اودا آزمان گوں زمین ءَ یک بیت چارت ئےِکہ دیست ئےِیک چمّے آئیءَ چارگءَانت- آئی ءَ چہ ترسءَ درائینت,, من دنیگہ ھمائیءِ گوْراھاں-،، آچہ ترسءَپاداتک ءُ اوشتاتءُوتی چکّ جنین ئےِ ھم چہ وابءَپادکت انت ءُ دیمترا رھادگ بوت-ھمےترس ءُ بیّمءِتھا آماں یک رگستانےءَ رست-سِی شپءُسی روچ آئی ءَ سپرجت ءُ دانکہ چہ ریگستان ءَ دراتک-ءُیک تیابے ءِ گوْرءَسربوت- اےدریاءِنام اشور انت- آئی ءَ ماں اے درستیں سفرءِ تھاناں گوں وتی چکّاں گپّےجت نہ پُشتءَ چُک ئےِجت ءُ چار ات-
اےسپرءَآچہ رنگءُ رُو ءَ بُرتگ اتءُژندءُپندکتگ ات-نوں وھدےکہ آ دریا ءِ گورءَ رست گوں چُکّاں درائینت ئےِ,, نوں مئےمنزل ہمیش انت- ما پہ مدامی ھمدءَداریں-پرچیاکہ آ (تُرسءُبیّمءِ)جھانءِھدّءَسیم گوازینتگ انت- نوں ادا ایمنی ءُ پہریزی ماوتی زند ءَ گوْازینیں-،، بلے زمین ءِ سر ءِ نندگ ءَ گوں آئی ءَ دیست کہ آچم پدا آئی ءَ روک روکءَ چارگءَ انت- آسک نگیگ بوت ءُ چہ بیّم ءَ چیولت ئے :
"من ءَ پچ گِر ات،،
آئی جنین چکیں نماسگ آئی کشءَاوشتاتگ ات-ءُ شککے ماں دپءَات-ءُھشکءُھیرانی وتی پیرکءَچارگءَات- قائین ءَ گوں جوبال ءَ گوْشت کہ "آ دیمءِگدام ءِ تگردءَپربدے-،، جوبال کہ پہوالانی سردارات ءُ قائین ئےِوتی گوْرءَجاگہ داتگ ات- قائینءِ گپّ ئےِگپت ءُ گدامءِتگردےپردات ءُ آئی لمبانی سرءَلہتے ڈوک ءُ سنگ ئےِھم پردات- ھمےدمانءَ تیلا ءَ کہ آئی ءِنماسگ ات-چو سھبءِسمین ءَ وش ءُ چو پُلّ ءَ نرم ءُ ڈولدارات-جست کت ئے-,, پیرُک! ْچیز ءَ تو انگت گندگ ءَ ئے،،
ھو! من آ چمّ ءَ انگت گندگ ءَ اوں،،
قائین ءَ پسّو دات-
جوبال چست بیت ءُ سرے بست-دپ ئےِپچ لگوشت ءُ درّائینت ئےِ,, نوں الّم ءَ مارا یک دگےکارے کنگ لوٹیت-،،
آئی ءَ یک آسنے فصیلے پہ قائین جوڑ کنائنت ءُ آئی ءِ پشتءَنادینت بلے قائین ءَ انگت درّائینت,,آچمّ انگت ھم منا چارگ ءَ انت-،،
جوبال ءَ گشت نوں دگہ راہ نیست، مایک ڈنّےءِھرچاریں نیمگاں یک برزیں فیصلے بندیں ءُ ایشیءِتھا میتگے آبات کنگ بیت ءُ یک مھر ءُ مھکمیں کلاتےھم جوڑکنیں کہ ایشیءِدروازگ شرمھری ءُ ٹٹایگ ءُ کبل کنگ بیت ءُ اے فیصلءِچاریں نیمگاں حفاظتی گاٹ بدینت-نہ کسے اےنیمگ اتک بکنت ءُ ناں چار ات بکنت-اگاں کسّےبچاریت تہ آئی ءِچمّ درکنگ بہ بنت جوبال ءُ آئی ءِمردماں شپانی تھاریءَانچو تیرگوازی کت گشئےزاناں آ استارانی سینگ ءَ دِرّگ ءُ ٹُنگ کنگ لوٹ انت- وھدیکہ بان بندانی مسترتسال ءَ اےفیصل ءُ کلات جوڑکت انت گڑا آمیتگ ءِ تگردی گُدامانی جاگہ دری لوگ آرگءُایرکنگ بیت، کشءُ گورءِکوہءُجمپ گشئےزاناں تیل ءُ زمزیلانی تھاپتاتگ اتنت-کسےءَاگاں اےجاگہ دیست تہ آئی دلءَگْوشت کہ دوزہ ءِ یک بھرےھمیش انت کہ ماں زمینءِسرءَ انت- ھر دیم ءَ بندیں کوھانی مک بیگءِسبب ءَ دروازگ ءِ دپءَ اےوڑءَنبشتہ کنگ بوت :
,,اےجاگہ ءَ پادءُقدم ایرکنگ مہ بیت-،،
وھدیکہ شھر ءِ میتگ ءِکار ھلاس بیت تہ آھاں کلاتءِ نیمگءَدلگوش دات ءُ آئی ءِ تھاھروڑیں پہازکاری بند ءُ بوج کت بلے اےدرستیں کاراں ابید قائین انگت ءَ یک نیمگ ءَ ملور ءُ بےچاڑ نشتگ ات-
نی تیلا ءَ پدا پہ تُرس وتی پیرُک ءَ را جست کت :
"باریں بگوش کہ تو آ چم ءَ گندگ ءَ ئے یا ناں؟،،
من انگت آچم ءَ گنداں کہ منا چارگ ءَ انت-
قائین ءَ درّائینت ءُ پدا گوْشت ئے :
"نوں من اے سرزمین ءِ سرءَ نہ ننداں پرچاکہ من زاناں آ چم ادامن ءَ یلہ نہ دنت پمنّ یکے کَلّےبہ جن ات-من چو مردگءِوڑءَ ایشی تھا رواں کہ اودءَ کس نہ گندیت ءُ من کسےءَ نہ گنداں-،،
قائین ءِ گپّءِسرءَ یک جھلیں کَلّےجنگ بوت-وھدیکہ کلّ تیاربوت تہ قائین ءَ درّائینت,, ھو! اےبازجوان انت-، پرآئیءَ یہ کرسی یےھم ایرکنگ بوت- نوں آ کلّءِ تھا ایر دیگ بوت-
وھدیکہ قائین کرسیءِسرءَ نشت گڑانندگ ءِ سھتءَآئی پدادیست کہ ھما چمّ آئی ءَ چارگ ءَ انت-

@Labzank
telegram.me/Labzank

"بلوچ ءُ اُستاءِ تعصب"

منظور بسمل

چاکر ءُ گْوہرام پہ بلوچءَ دو معتبریں نام اَنت، بلے بلوچ کانفیڈریسیءِ پْروشوک ءُ خانہ جنگیءِ بدیں بُنپدءِ ایر کنوک ہمے ملّیں مترس انت۔ ابشانی سی سالی جنگ ءُ بجنگانی بروردءَ بلوچ "اِیسُپءِ کَتب"ءَ سرکتگ۔ کسے منّیت یا نہ منّیت، بلے دُنیا،زانت کہ "بلوچ" یک حاص ءُ ناسیں زاتے، ٹکّے یا بولکّے نہ اِنت۔ بلوچ ڈیہہءِ کُلّیں جہمنند کہ بلوچیءَ ہبر کننت، بلوچ دود ءُ ربیدگانی حسابءَ زندگ اَنت، مِلک ءُ میراس اِش است یا بُوتگ اِش، لوگ ءُ گِدان اِش است، چہ کرناں ہمے ڈیہہءِ جہمنند اَنت آ "بلوچ" انت۔

چے اُستا، چے جدگال، چے بْراہوی، چے درزادگ، چے گُلام، چے زگری، چے نمازی، چے رِند، چے ہوت، چے گچکی، چے رئیس، چے فِلان ءُ چے گُہمان۔۔۔

انگریزءِ آہگءَ پیسر بلوچ یک "کوڈے" ات۔ اُستا، دہکان، شْوانگ، جتّ ءُ اے دگہ کِسب ءُ کارانی ہنرمند، بزگر ءُ پوریاگر ہمدست ءُ تپاک اتنت، ہمراہ ءُ ہمکار اتنت، یکے دومیگءِ ہمباسک ات، ایمنی ات، وشدلی ات، زندءِ ہمک پڑءَ کار سواری ات۔ اَشر، اَواچک، بجّاری، پوڑی، وام، بدل، مَدت، کُمک ءُ دگہ باریں چے چے۔۔۔ ہواریں زندءِ بہر اتنت۔

"سِست ءُ سید کن حاکمی کن" انگریزءَ وہدے بلوچ گلزمین دیست، بلوچءِ مَجگ ونت، کسب ءُ کار چارت ءُ تپّاس اتنت، گڑا شیطانی دماغءَ کار کت۔ بلوچ ٹک ءُ بولکانی سرا کار بِنا بوت۔ چدو پد ہما بوت کہ مروچی ہرکس گندگا اِنت۔ ناں بلوچ یک کوڈے منتگ ءُ ناں بلوچ گلزمین یک اُستانے، کُل بہر ءُ بانگ، ٹُکر ٹیری، ہچ پشت نہ کپت۔

بژنی ہبر ایش انت کہ دو مردم مڑیت، زاہ ءُ لٹاں سیمی مردم مپتء حُدا وارت۔

بلوچءِ مستریں بدبہتی چہ ہمدا بنا بیت کہ آ پندلانی آماچ بیت، "ہنرمند ءُ کسب" ایرجنئگ بنت، کم درجہ ءُ کم نسل لیکگ بنت، "عیبی برسرء گیبی" بنت، کس دومیگ وتی درور نہ لیکیت، بْراتی ءُ دوستیءِ مُرگ بال کنت۔

اے ہبرءَ بزان ات کہ دُنیاءِ حاکمیں توان ءُ طاقتانی سرچمّگ ہمے "کم نسلیں ہنرمند ءُ کِسب سازیں سرگ ءُ پادگ" انت کہ مروچی پادمال اَنت۔

من اے نہ گُشاں کہ بلوچءِ اعلٰی ءُ بالائیں ٹک ءُ بولک کہ مزن مرّی ءُ شان کنگا اَنت، وتی کسب ءُ کارانی شونداریءَ بہ کننت، بلے اے ہبر تچک اِنت کہ دنیاءِ سرا دُز، ڈُنگ، کاچاک، شپک، گُریز ءُ غُنڈہاں دائما حاکمی نہ کتگ۔

یکبرے من پدا گوں وت دزبندی کناں کہ ائے بدبہتیں "بلوچک" وتی کبلہءَ راست کن! وتا پجہ بیار! پندلانی آماچ مبو! وتکوش مبو! سد ءُ یک دل بو! چہ وش نیاتکانی گیتکگیں داماں وتا پہریز! دشمنانی پندل ءُ رِپکانی شکار مبو! "بلوچ کوڈ" ءَ ایلنگی ءُ پولنگی مکن۔!!!

دْرُستیں ٹَکّ ءُ بولک وتی جاگہءَ شرپدار ءُ پُرمَنگِہہ اَنت، کس کسی چَمدار ءُ واستیگ نہ اِنت، کُل بروبر اَنت، پمیشکا ہمینچو زُوت تر ہوش کنگ بہ بیت گہتر اِنت۔ کست ءُ کینگءَ برورد نیست۔

اگاں "بلوچ"ءَ ڈیہے بُوت، بلوچءَ دیمرہی یے کت، گُڑا "اُستا" ءُ اے دگہ "کم نسلیں" کسب ءُ کارانی ہنرمند وتی سرا پہر بندنت۔

فزکس ءُ کیمسٹری اُستاءِ میراس اَنت، سلاہ ءُ ازباب اُستائیگ اَنت، کِسب ءُ ہنر اُستاءِ دستءَ اَنت، زانشت ءُ سائنس اُستائیءِ منت وار اَنت۔

بلوچ راج تپاک بات
تعصب گار ءُ بیگواہ بات


@Labzank
telegram.me/Labzank

Besam:
بلوچ ءُ اُستاءِ تعصب

دومی بہر

منظور بسمل

آ زمانگءَ کہ "بلوچ" وت واک ءُ وت مستر ات، کس مستر ءُ کستر نہ ات، ہرکس شرپدار ات۔ جولاہگ ءُ کتریاں گُد گْواپی کت، رَتک ءُ رَجءِ کار کت، مشک ءُ اینزک رتک، زِکّ رتک، گُد رَتک۔ زرگرءَ تلاہ سازی کت، چہ چمّگ ءُ جوہاں تلاہ، چاندی، بْرنج ءُ اے دگہ مادن کشّ ات ءُ سہت ءُ زیور جوڑ کت۔ شْوانگءَ مال چارینی کت، مالداری کت، شیر ءُ پنیر شر کت، روگن ءُ شیلانچ کت، پُٹ ءُ پژم نزّارت۔ آسن کارءَ داس ءُ تپر جت، زہم، کارچ، کاٹار، ہرّگ ءُ استرگ ساز ات۔
دہکانءَ ڈگار کِشت، بْرنج، گندیم، کاہ ءُ دان ودی کت، ہامینءَ مَچ پہرست ءُ ناہ جم کت، شیرگ گپت، پاچک ءُ پُرّو مِت۔ موچیءَ کَوش دوتک، چبّو شر کت، چکنکاری کت۔ جتّ ءَ ساربانی کت، اشتر بانی کت، دَزگْواپی کُت، داز کار گپت، ساد، تگرد، لچ، پات، گورپات، کپات، تور ءُ دگہ سداں ازباب ساچ ات۔ دارکار ءُ واڑہاں دار تْراشت، دارءِ ازباب ٹاہینت، تہت، بوجیگ، لانچ، ننگار، ہَرِن، کاسگ، تہتگ، ڈُہل، رہت، دستگ ءُ دگہ ہزاراں ازباب جوڑ کت۔ مید ءُ ملّاراں دریاوردی کت، ماہیگ ءُ مدگ گپت۔ ساز گر ءُ پہلواناں شعر جت، ساز کت، دمال کت، کسہ ءُ داستان کت، دل وشنود کت انت۔ دوچگر ءُ زِیکناں گُد دوچی کت، دستکاری کت، کُندری ءُ نکّاشاں نکش سازی کت۔ ساربانءَ ساربانی کت، بلوچ مڈی نہادیگءَ سر کت انت۔۔

ہمے رنگءَ "بلوچ" ایمن ءُ آسْراتیں زندے گْوازینگا ات۔ یک اشتراکی نظامے ات، ہرچ کارے بوتیں درستاں ہوریءَ کت۔ سورے، مرگے، پُرسے، شادہے، گمے، وشی یے، لیب ءُ گْوازی یے یا جنگ ءُ جیڑہےکُل ہمدست ءُ ہمکار اتنت۔ ناں کسے رِند ات ءُ ناں ہوت، کُل بلوچ اتنت، گوں یکے دومیگءَ شیر ءُ شکر اتنت۔ آ زمانگءَ زر نیست ات، بلے مہرءُ دوستیءِ فراوانی ات، دل پْراہ ءُ کُشادہ اتنت، تپاکی ءُ ہوری ات، چاردیواری نیست ات، بلے حیاداری ات، کُلانی لجّ یک ات، زمین دْرستانی ہواریں میراس ات، ہرکس ہرجاہ کہ دلءَ گشت جہمنند بوت، موسمی لڈ ءُ بار برجاہ اتنت، ہما دمگاں کہ ہرکسءَ وتی گیگ دیست لڈ ءُ بوج اش کت۔ بلوچ گلزمین شگرب تاں مگرب یکے ات، ہچ ٹک ءُ بولکءِ جدّی میراس نہ ات۔

اتک یک گندگیں دورے، "بلوچ"ءِ پتّ ءُ تپاک اش پْروشت، چمء زاہرا وتیگ اتنت، بلے چیراندری دشمنءِ دست ہوار ات۔ پْرشت ءُ پْروش، تعصب، کست ءُ کینگ پہ زور رواج دیگ بوت انت، میزان میزانءَ دیما جُبزان بوت انت، ہچ رنگیں گر و دارے نیست ات، سیاستداناں سیاست کت، نادانءِ دستءِ ناہ پچ گپت ءُ سکن ئِے دستءَ دات، "بلوچ" اش پْروش دات، زمین اش پُل ات، بہر و بانگ کت ہر رنگیں ناروائی یے کہ کُت اش کت دستان اش درد نہ کت، بُودناکیں سر اش جت انت، لُٹ ءُ پل اش کت، مالء مپت دلء بے رحم۔۔

مکاراں مکاری کت، پلینڈاں پلینڈی کت، غداراں غداری کت، "بلوچ" کہ سرجم ءُ برجمیں توانے ات، وتی گلزمینءِ بے سلاہیں سلاہ بندیں پاسپانے ات پروشت ءُ گار اش کت۔

زوراکیں وہد اوشتوکیں آپے نہ انت، زندگیءِ تہا روچ پہ روچ بدلی سدلی آیان انت، ہمے کہ "بلوچ" بود کنت، سرءَ چست کنت، زوراک گوں نوکیں رپک ءُ ہیلہاں اُرش کننت۔

21می کرنءَ زات ءُ زُریاتءِ ناولّگ یک انچیں شعوری یا لاشعوری پندلے کہ "بلوچ"ءَ چد و گیشتر مان شِردینیت، "بلوچ"ءَ یک دگہ جنگےءِ دیمپان کنت آ جنگ تعصبءِ خلافءَ بے ترس ءُ تکانءَ بِنا کنگی انت۔

بلوچ راجکار، سیاستدان، وانندہ، زانندہ، لانک بندءُ سرمچار بائد اے پیمیں نسلی تعصباں ایر بہ جننت، تِج پْروش بہ کننت، وتی ہنرمند ءُ کسب سازیں ہستیاں ہمینچو شرپ بہ دینت کہ آ شاہی شاہان بہ بنت، وتی کسب ءُ ہنراں پہ شانے دیما بہ برنت، لجیگ مہ بنت، عیب مہ کننت، بلے حیف! سد حیف کہ اے درگتا تنیگا دل سرداریں مزن مرّاں گوشے نہ سُرینتگ۔

بلوچ راج تپاک بات
نسلی تعصب گار ءُ بیگواہ بات

@Labzank
telegram.me/Labzank

سید ہاشمی ءِ بوتنءِ روچءَ خیرجان آرٹ اکیڈمی گوادرءِ سنگتانی نیمگءَ پیش بوتگیں سید نمدیانی یک سلسلہ ے اِیر کنگ بوتگ چرے نمدیاں یک نمدی ے پہ شما ندر اِنت کہ اے نمدی سید ہاشمیءَ ماسی زُھرہءِ نامءَ نبشتہ کتگ.



@Labzank
telegram.me/Labzank

زرّ ءُ زُریات

منظور بسمل

زات ءُ زُریاتءِ تعصب اے نہ اِنت کہ ماں دُنیاءَ ہلاس اِنت، تہنا بلوچ اے سِلّیں نادْراہیءِ آماچ اِنت، جی ناں! چو نہ انت۔

بازیں ڈیہہ ءُ دمگاں کم زانگیءِ سببءَ وڑے نہ وڑےءَ کم ءُ گیش تعصبءِ نادْراہی است اِنت، بَلے ہرکجا شعور اتکگ، زانت اتکہ، علم ءُ آگاہی اتکگ، آ راجانی تہا تعصب کنگءِ جند عیبے، تعصب کنوکیں مردماں کم علم ءُ بے زانگ لیکنت، نفسیاتی نادْراہ سرپد بنت، آہاں وانین انت، سرپد کننت کہ "ادب بالائے نسب" بازیں ڈیہاں تعصب کنوکاں گِرنت ءُ بندیگ کننت، مَلام کننت کہ دیمترا چُشیں گُہے مہ وارت۔

مرے سائنسی زمانگءَ دُنیا ٹکنالوجی سِٹّ ءُ دَورانی تہا اِنت، ہر روچ نوکیں سائنسی ازباب ءُ آزمائش دیما آیان انت کہ نوک وانندہ ءُ ناوانندہاں دست دپءَ انت پہ ابکہی سَیلِیگ اَنت۔

اے زرّیں زمانگءَ کسی کِرّا اینچو وہد نیست کہ آ زات ءُ زُریاتءِ اڑ ءُ جیڑہانی تہا بہ کپیت۔ دنیائی اے دگہ کار ءُ جنجال ہمینچو باز اَنت کہ کس نہ رسیت گوں۔ اگاں اے زمانگءَ چیزے درکار اِنت تہ آ اِنت "زانت"۔ ابید زانت ءُ زانگءَ بنی آدم ءُ دلوتءِ نْیاما بازیں تپاوتے نہ مانیت۔ بے زانگیں شپانکءَ کس وتی پساں ہم پہ چارینگءَ نہ دنت۔

زانتءَ ابید اے زمانگءِ دومی مستریں اِسپر یا زور زرّ اِنت، (زرّ بے زانتءَ کٹّگ نہ بیت)۔ زرّ بنی آدمءِ دْرستیں عیباں چیر دنت، دْراہیں نزوری ءُ کمبودیاں گار کنت، "گزّک" ءَ "گزّابیگ" کنت، "جتّ "ءَ "بزنجو" کنت، چُشیں سداں دَرور ما ءُ شُما روچ روزینی زندگیءَ گندگاایں۔ "ہستیءَ گُلامے شرّ اِنت، نیستیءَ مُلوکءَ گرّ اِنت"

بلوچ ڈیہہ بہ بیت یا درملک ما چمء وت گندگاایں کہ "بلوچ" چہ وت ءُ "کم دَرجہیں" مردماں سانگءَ زُورگا اِنت۔ اے سانگ بندیانی سبب دو اَنت، یکے مہر ءُ دوستی، دومی پہ ازگاری ءُ نیزگاری۔ چرے دروراں ما سرپد بیں کہ اے زمانگءَ زاتءَ بودناکی چیر دنت، زرّ زاتءَ بدل کنت، چُشیں بازیں درور مئے دیما است کہ مردم ازگار بوتگ انت آیانی زات بدل بوتگ انت، سانگ ءُ سُوراں یا لڈ ءُ ریچاں بازینےءِ زات بدل کتگ، زات چُشیں مُہریں تئیلے نہ اِنت کہ سِندگ مہ بیت۔

اگاں من بُگشاں کہ "بلوچ" یک زگریں زاتے یا نسلےءِ نام نہ اِنت تہ منی دلءَ من رَد نہ باں۔ "بلوچ" ہواریں زات ءُ زُریاتانی راجے، بلوچانی تہا چُشیں ہچ زاتے نیست کہ آ سد در سد زگر ءُ پَیاپ اِنت، پمیشکا اے بٹاک ہچ رنگیں مانا ءُ اَرزشتے نہ داریت کہ "من" شر زاتے آں، "تو" کمزاتے ئے۔

منی اے چاریں دانکانی مُول ءُ مُراد کسی دلگْرانی ءُ دل آزاری نہ اِنت۔ اے کُلیں کِسّہ چہ بلوچ چاگردءَ ڈن ہم است انت۔

نسلی ءُ زُریاتی تعصباں چُشیں بُنے نیست کہ آ زندگ دارگ بہ کرزنت یا مُہکم کنگ بہ بنت۔

وہدءِ زوراکیں ہار، زرّ ءِ تمردیں جوپہ ءُ زانتءِ روژنائیں شہم اے نزوریں رسم ءُ رَبیتاں مئے چمءِ کَلّ ءَ لیپگ کنان ءُ روان اِنت۔

راج ہر چُند کہ دیمروی کنان بنت اے پیمیں بے روتگیں نادْراہی ءُ پون ہلاس بُؤان بنت۔

بلوچ راج پہ زانت تپاک بات
تعصب گار بات


@Labzank
telegram.me/Labzank

(گوشکند,, پھٹانے ءَ مُشوک یلہ دات،، طارق پیشکانی )

پھٹانے شُت مُلّا یے ءِ گوْر ءَ ءُ جست ئےِ کت :

پھٹان :- مولوی صاحب! جنّت ءَ مُشوک رس ایت؟

مولوی :- ھو! رستگ ءَ رس ایت بلے تُکّ ءِ جنگ ءَ ترا دوزہ ءَ روگ کپ ایت-
پھٹان :- مڑا! گڑا من مرچی ءَ پد بزاں کہ مشوک یلہ داتگ-،،

* کھیر ءِ ساھگ *

وشّیں کھیر ءِ ساھگ
سبزیں کھیر ءِ ساھگ
گیر کائے تو منارا
ھر پاسءُ ھر دمانا
تئی ساھگ ءَ من نشتاں
شعر ءَ گزل نبشتاں
گرماگ ءِ زگریں نیمروچ
یا کہ لِوار ءُ تبد اَت
تئی ساھگ پہ من سرد اَت
سر لمب ءِ کوکوانی
وشّیں توار گوشاں
نرم نرم ءَ ایر کپان ات
تاھیر رست زرد ءَ
چہ آواز ءَ شانتلانی
چہ گم جتیں ھیالاں
دست ءِ ند ءِ کمک ءَ
اسپیتیں تاک ءِ پُشت ءَ
تئی سارتیں ساھگ ءَ من
شعر ءُ گزل کماتگ
اے گپ من نہ مار اںت
تو ھم نہ زانتگ جزماں
(کہ) زوراکـیں بنی آدمے ھست
ھرس ءُ ھوس یـے دار ایت
چُک ے شُدیگاں لوگ ءَ
ھچ راہ ءُ در نہ گند ایت
گُڈّ ایت ترا بہا کنت
کوکواں کنت پُرسیگ
آواز ءَ شانتلانی
وش زیمریں تواراں
تئی ساھگ ءَ را سارتـیں
چہ شاعر ءَ جتا کنت

✍اسھاک رھیم


@Labzank
telegram.me/Labzank

: کجام اکس ءَ ترا بدیاں؟

کجام اکس ءَ ترا بدیاں؟
ہمے اکس ءَ کہ من تو ہور نندوکیں
کش ءَ مئے پیشّی یے وپتہ ءُ پُشت ءَ چار ءُ پنچ رنگ والا چیپُک آپ ورگ ءَ اِنت
دگہ سیائیں کُچکے نمبگ ءَ وپتہ
ہمے اکس ءَ ترا بدیاں؟

کجام اکس ءَ ترا بدیاں؟
منی سر بُنژ ءَ بانژ اِنت ءُ من ءَ شلوار پاد ءَ نیست
من ءَ را کُلفی یے دست ءَ
منی گُٹّ ءَ گُلیرے انچو لونجان اِنت گُشے سی تیری یے بستہ
ہمے اکس ءَ ترا بدیاں؟

کجام اکس ءَ ترا بدیاں؟
من ءُ شاہ جان ءُ عارف ہر سئے اوشتوکیں
من ءَ را لانکی یے بڈّ ءَ
ءُ شاہ جان کندگ ءَ اِنت دستے ٹال اِنت عارف ءِ نیم ءَ
ہمے اکس ءَ ترا بدیاں؟

کجام اکس ءَ ترا بدیاں؟
دگہ اکسے منی یک سنگتے ءَ دیریں کَشتگ
ہمے اکس ءِ تہا من دیوال ءِ دیما پُشت پِر اِنت یک کارے کنگ ءَ آں
ہمے دیوال ءَ نبشتہ اِنت
"یہاں پیشاب کرنا سخت منع ہے"
ہمے اکس ءَ ترا بدیاں؟

کجام اکس ءَ ترا بدیاں؟
دگہ ہم لہتیں اکس اَنت آ بلے چو آرٹ ءِ شکل ءَ اَنت
ہمے آرٹانی توک ءَ دو، سئے آرٹ اسکیچ ءِ توک ءَ انت
منی اکس انت کہ دیر اِنت ہاشم عثمان ءَ وتی دستاں گوں بنائینتگ ءُ من ءَ دات اَنت
ہمے اکساں ترا بدیاں؟

کجام اکس ءَ ترا بدیاں؟
ہمے اکس ءَ من لوگ ءَ ٹانکی ءِ کرا اوشتوکاں
من ءَ را پیپ دست ءَ اِنت ءُ جہل ءَ بالٹی یے ایر اِنت
منی ماسی اوں اوشتاتہ ءُ پنچے ٹال اَنت موٹر ءِ نیم ءَ
ہمے اکس ءَ ترا بدیاں؟

پھلان عمر


@Labzank
telegram.me/Labzank

*کـول ءُ کـرار ، کـول ءُ وادہ ' زبـان ، لبـز ءُ کبـز*
کول ءُ کرار بلوچ کوم ءِ دود ءُ ربیدگانی تھا یکے انچوشیں جوانیں دودے بیتگ کہ گوستگیں باریگ ءُ راجدپتر ھم آئی ءِ گواھی ءَ ھم دات انت کہ آئی پورہ کنگ ھژدری اِنت! پچے کہ آ کس ءَ کہ زبان، کولی مہ بیت بزاں کہ آئی ءَ ایمان ھم نیست اِنت...

کول ءُ زبان دئیگ ءِ ربیدگ، بلوچ کوم ءَ چہ ھما پیدائش ءَ گوں ھمراہ اِنت ءُ بلوچ کوم ءِ راجدپتر اے چیز ءِ گواہ اِنت کہ بلوچ کوم ء مردم کدی وتی کولاں نہ بج اِتگ ءُ مدام وتی کول ءُ کرار ء ُ زبان ءِ سر ءَ اوشتاتگ اَنت ! اگاں ما وتی اھدگیں سرگوست ءَ چمشانکے بہ دئین ءُ دور بچاریں کہ شیمرید ءِ داد بکشی ءِ داستان راجدپتر ءَ مِک اِنت ءُ اے گواھی ءَ ھم پدّر کنت کہ شیمرید ءَ وتی دشتار بزاں ھانی کہ چہ یک نیمگے ءَ شیمرید ءِ وتی ناکوزاتک بیت ءُ چہ دگہ نیمگے ءَ ھم آئی ءِ وتی دشتار ھم بیت اِنت بلے پہ وتی دادانی کول ءِ سر ءَ کہ ھر کس چہ من ءَ پشمبہ ءِ سھب ءِ سر ءَ داد بہ لوٹ اِیت شیمرید داد ءُ دھشت ءَ بند نہ بیت...

گڑا پہ ھما وتی کول ءُ لبز ءَ وتی دشتار ءَ بزاں ھانی میر چاکر ءِ ڈونبی چنگانی سئیت ءَ بکشات کہ باندا من ءَ چاکر تژن ءُ شگان مہ جنت اِنت کہ شیمرید ءَ وتی کول ءُ لبز وارت...

سجگیں بلوچ کوم زانت ءُ سرپد اِنت کہ راجدپتر ءِ تھا اے مستریں ردی اِنت کہ شیمرید ءَ کُتگ! پچے کہ دگنیا ءِ کانود ءِ تھا داد مال ءُ مڈی مِلک ءُ میراس ، سنج ءُ سلاہ ءُ وردنی ءُ ... چیز بنت انسان کدی داد دئیگ نہ بنت...

پہ چیا کہ ھانی یک انسانے بیتگ دومی یک جنین آدمے بیتگ کہ بلوچ راج ءِ تھا جنین آدم ءِ مزنیں ازتے ھست انت انچوشکہ ھانی گوں شیمرید ءَ گوش اِیت کہ تو داد ءُ مال ءُ مڈی بہ داتیں وتی سلاہ ءُ سنج گوں سواری اسپ ءَ بہ داتین بلے تو وتی دشتار مہ داتیں بلکیں تو چنگانی سئیت ءِ زبان چہ بُن ءَ بہ بُر ات ایں کہ گپ جت ئَے مہ کتیں اُو ادا ھانی کانودی ءُ راجدپتری گپ کنگ ءَ اِنت کہ ھچ کانود ءِ تھا نیاتکگ کہ انسان داد دئیگ بہ بیت! بلے راجی ءُ انسانیت ءِ مستریں ردی منی ھیال ءَ شیمرید ءَ کتگ بائد اِنت شیمرید ءَ بہ گوشتیں کہ من دشتار پہ شرت ءَ ایر نہ کرُتگ ءُ من ھانی پہ شرت ءَ ایر نہ کرُتگ ءُ من گوشتگ کہ ھر کس کہ چہ من ءَ داد بہ لوٹ اِیت من پہ داد ءِ دئیگ ءَ بند نہ باں دگہ ھرچ دادے شما بہ لوٹ اِت شی ء َبہ داتین بلے منی ھیال ءَ شیمرید ءَ کانودی ءُ راجی مستریں ردی اِنت کہ شیمرید ءَ کُت ءُ راجدپتر ءِ تاکاں نمیران اِنت! ....
🌴 کــورُشـیں گـال 🌴
لبزانکی مجلس کلمتی کاروان

شبِ برات ترا زور مان اِنت

یا هدا ءَ

من اَنچو اِش کتگ
کہ مرچی شپ تو نشتگئے ءُ!
تالہ هاں کِسمتاں بدل کنئے
من اِش کتگ
دگہ یک دپترے تو پچ کنئے
آ دپتر ءَ تو بند کنئے کہ!
ہرچی ما کتگ
تو درستاں پیچئے
یک مُدّامی جاهے دور دئے
اے نوکیں رِسک ءُ روز
اے نوکیں ماه ءُ سال
اے نوکیں درد ءُ رنج
اے نوکیں زندگی
اے نوکیں وشیاں
تو نشتگئے نویسگئے
من دست بنداں دعا کناں
بلوچ بلوچ ءِ روچ ءُ شپ!
دگہ بہ بنت منی هدا
بلوچ ءِ زندگی بدل بہ بیت
بلوچ پہ بْراتی ءَ زہبر مہ بات
بلوچ ءِ زَز گبر بدل بہ بات
من دست بنداں دعا کناں
هدا تو مالکئے
هدا تو هالکئے
هدا تو رازکئے
هدا تو واهدئے
هدا تو زانئے دراهیں جاوراں
ءُ سرپدئے بلوچ بزگ اِنت
اے زندگی کہ زندمان ءِ!
هاجتاں زہبر بہ بیت
اے شہر ءَ نام تی گبر بیت
بلوچ باهد چہ هزاباں در بہ بیت

اومان
@Labzank
telegram.me/Labzank

بلوچی زبان ءِ نبیسگ ءُ وانگ
مئے ماتی زبان بزاں بلوچی ءِ وانگ ءُ نبشتہ کنگ پہ مئی نودربراں کہ گوش اَنت یک کمے مشکل اِنت!
پہ چیا؟
پمشکا ماں مئے ڈیھ ءُ گلزمین ءَ ( کہ ما ، ماں ایران ءِ تھا زند گوازینگ ءَ ایں ) نیں کہ بلوچی زبان وانینگ بیتگ نیکہ جھگیراں جھدے کُتگ کہ سرکار پہ مئے بلوچ کوم ءَ وانینگجاھے جوڑ ئَے کُرتگ کہ ما وانگ ءُ نبیسگ ءَ سوھو بہ بہ ایں!

مروچی کہ ما بلوچی گپ ءَ ایں اُو ھر چے مارا ھست ءُ نیست اِنت اے مئے وتی مات ءُ پتانی برکت اِنت کہ ماں لوگاں گوں ما دپ ماں دپی گپ ءُ تران اِش کُرتگ ...

ھمے جھدانی برورد اِنت کہ کہ مئے گپ ءُ گال ، شعر ءُ شاعری ، ادب ءُ لبزانک سینگ پہ سینگ گردگ ءَ انت ءُ پہ آؤکیں پدریچ ءَ سر بیگ ءَ انت!

مروچی ما پہ ایشی ءَ کہ مئے زبان چہ دری ءُ ردی ءَ سرریچ اِنت بَش بَش مہ وریں ءُ یک دومی ءَ میار بار کہ کن ایں کہ تئی اُو مئی زبان ساپ ءُ پلگار ءُ زِگر نہ انت ، ھدا روز ھیرے ھما انگریز ءَ بدیات کہ واتساپ ءُ تلگرامی جوڑ کرت کہ مروچی ما زانگ ءَ ایں کہ سیاھگ چی ءَ گوش اَنت ءُ مئے ادبی ءُ لبزانکی جھدکار ءُ ندکار کے اَنت!

کول نمیرانیں مولوی روانبد ءَ ء
گوں کیا پریاد کناں باریں
ھچ کسی گوشاں نہ روت کوکار
گِلّہ چہ در کوماں کناں پرچے
مئے وتی برات نہ اِشکُن اَنت گُپتار
من نہ نالاں چہ دست ڈنیگاں
ٹَپ من ءَ مان اِنت از وتی کاٹار...

دگہ گپے ھم ایش اِنت کہ ماں بلوچ کوم ءِ زانتکار ءُ سردست ءُ جھگیراں چے بہ لوٹ ایں چے مہ لوٹ ایں سابکیں ھچ پہ ھچ بزاں مئے گپ گوں کوہ ءَ اِنت آئی ھم گپاں چپکا پمّا واتر کنت ... نی چتور بوت کنت کہ مئے گپ ءُ گال ھور ءُ تھور مہ بنت!

گوں اے وڑا دیمروئی دروگے اِنت ، اگاں دست ماں دست ءِ پُشت ءَ ایر بہ کنیں اُو پادا پاد ءِ پُشت ءَ گڑا مئے بلوچی زبان کم کم ءَ وتی جاگہ ءَ پہ دگہ زباناں دنت اُو بلکُل شموشگ ءُ گار ءُ بیگواھی ءِ آماچ بیت اِنت...

اُو منی لاڈُکیں بلوچ کوم ، کول نمیرانی مولانا روانبد ءَ :

حق نہ اِنت چیزے کہ رس ایت مُپت ءَ
باید اِنت حق ءَ پد بہ جنت حقدار
مئے بلوچستان جزوء ایران اِنت
پرچیا کپتگ وار ءُ بے غموار
آ کہ غموار انت دستی کوتاہ انت
آ کہ سردست انت خائن ءُ غدار...

اے وڑا کہ ما گندگ ءَ ایں اے داب ءَ ترس ءُ بیم روت انت کہ دانکہ آؤکیں چنت ماہ ءُ سال ءَ دگہ چہ مئی ماتی بلوچی زبان ءَ ھچ پد ءُ رندے مہ مان ایت ...

نی منیگ ءُ شمے اُو کل جھگیر ءُ سردستانی زمہ واری اِنت تانکہ پہ وتی بلوچی ماتی زبان ءِ گپ ءُ گالانی وانگ ءُ نبشتہ کنگ ءِ زندگ دارگ ءَ جھد ءُ کوشست ءَ دو برابر بہ کن ایں بنگیج ءَ چہ وتی لوگ ءَ بزاں گوں وتی چُک ءُ چوریگاں بلوچی ھبر بہ کنیں دومی ھم ھمیش اِنت کہ ھر چے دیوانے ءَ ھوریں ماں ھر گالردے "جملہ ای " ءَ دو ء سَے گال بلوچی نبشتہ بہ کنیں...

جھد بہ کنیں وتی نبشتھاں ھام پھم بہ کنیں دانکہ آ نودربرے ءَ کہ بلوچی وانگ ءُ نبیسگ ءَ سرپد نہ اِنت بزانت کہ ادا چے نبشتگ ، بلوچی زبان ءِ راہ ءُ راھبند ءَ واجھیں زانتکاراں ساپ ءُ پلگار کتگ ما بیا ایں وتی ماتی زبان ءِ نبیسگی بھر ءَ تاچ بہ دئیں کہ مروچی دنیا گوں ترندیں گاماں دیمروئی کنگ ءَ اِنت گڑا ما پہ چے پہ وتی ماتی زبان ءِ دیمروئی وت ءَ مہ تاچین ایں ...

وھدے کہ ھبر چہ دپ ءَ در کیت آ گار ءُ بیگواہ بیت اِنت اے نبشتہ اَنت کہ مان اَنت ءُ نمیران ء بنت، ند بزاں کلم زمزیلاں پروش ایت بلے کسے کہ بزانت ایشی ءِ بزانت ءُ مانا چی اِنت ... ھبر ءَ گونڈ گراں اُو منی بلوچ کوم ءِ بیل ءُ ھمبلاں بیا ات بلوچی زبان ءَ بہ نبیس اِت گوں ھر وڑیں سیاھگے ءَ کہ شمئے دل ءِ مول ءُ مراد اِنت ھما کہ شما زان اِتی راھت تر ءُ آسان تر اِنت ' بلے شمارا پہ ھما کس ءَ کہ شمارا دوست بیت بلوچی ءَ بہ نبیس اِت ءُ بلوچی گپ ءُ گال بہ کن اِت ' اُمیت اِنت کہ بلوچ ءُ بلوچی ءُ بلوچستان آبات ءُ میزران ءُ آجو بات...
شمے کستر پاد ھارون اخلاقی#
*کـورُشـیں گـال*
لبزانکی مجلس کلمتی کاروان

"سیرینءِکُچَکّ بباتاں بلے گَرِیبءِ چُکّ مباتاں"

من گوں باں بندان روزنداری کارءَ اِتاںءُ منی روز شش سد کلدار آت کاربوج کُنگءَپَد منءَ وتی مُزّءِ ششیں سد کیسگءَ اتنتءُ من دِیم پَہ لوگءَرَوگءَ اَتاں منءَ گِیر آتک کہ منی چُکّانی ماتءِ دل پَسءِ گوشتءَ بند اِنت.من اے گَپّءَ ھم سرپد اِتاں کہ منی لوگیءَ نیپگ انت من چہ پیریناں اے گپ ھوں آشکتگ آت کہ نیپگیءَجنیادمےءِ دل چیزےءَ مان ببیتءُ اگن آھیءَ ھما چیز مہ رسیت گڈا آھیءِ لاپءِ چُکّءِ چمّ کانٹ بنت.مُردنی اِنت منی دلءَ ھوں ھمے گپّ آھگا اَت کہ چوش مبیت کہ منی جنینءِ لاپءِ چُکءِچمّ کانٹ ببنتءُ ھمسروگ ئےکانٹی بہ گشنت ءُکلاگ ئے بزیر آنت پمیشا من گوشتءِ دکانےءِ دیما اوشتاتگءُ جیڑگا اتاں باریں کیاسے گوشت بزیراں یا نیم کیاس؟ من ھمے گڈءُ منجءَ اتاں کہ اناگہءَ پراڈو گاڑی ے ھمے دکانءِ دیما اتکءُ ١اوشتات مردے چہ گاڑیءَ ایرکپت تچکءَ گوشتءِ دکانءَ اتکءُ گوں دکاندارءَ گشت ئے چہ اے پسءِ گوشتء پادے گوشت کشّءُ تُرنسءُ منءَ بدئے. دکاندارءَ پادے گوشت تور اِت تُرنس اتءآھیءَرا دات مردءَ گوشت زرتءدیم پہ گاڑیءَ شت گاڑیءِ پشتی دروازگ ے بوتکءُ ھمے پادے گوشت ئے زنڈسرگیں کُچکےءِ دیما دات کہ گاڑیءِ ڈِگیّءِ لاپءَ بندوک آت .کُچکّ گوشتء ورگاَ اتءُ مردکار کچکءِ سَرگءَ لگاشگءَ ات... من دلءَ گشت ُکہ من ھما انت کہ پہ کیاسءُ نیم کیاسءَ دل جیڑگا آں بلے اے مردءَ تچکءَ پادے گوشت گپتءُ کچکءِ دیما دات. من دلءَ گشت مردماں راست گشتگ کہ "سیرینءِ کُچکّ بباتاں بلے گریبءِ چُکّ مباتاں"

(بوہیر کُلانچی)


@Labzank
telegram.me/Labzank

(آزمانک,, تجربہ ءُ آسر،، ارشادگچکی)

وھدیکہ من ملّوکءِھوٹلءَسر بوتاں-کُرسی ءِ ھاکاں گوں وتی اسپیتیں دزمال ءَ ساپ کتءُنشتوں-گڑامنی چمّ دیم پہ دیم ءِ نشتگیں منی یک سنگتے ءَ کپت اَنت-
نزیربازپریشان ات-گشئےآئیءَ دگنیاءِھچ سمانیست ات-ہوٹلءِپنکھا نزیرءِسرءَگوات ءَ ات-ءُنزیرءِپیشانی ءِ ھید پِٹّ پِٹّءَآئی دیمءِاخبارءِسرءَکپگ ءَاتنت-بلےنزیرچہ وتی چاگرد ءَ دُور باریں کجام دگنیا ءَ گوں دلگوش ات؟
وھدیکہ من چم چست کت اَنتءُنزیرءِدیمءِاخبارچار اِت-گڑامن دیست کہ آئی تہ ءَ چاردمی جماعت بزاں بی-اے ءِ چکاّس ءِ آسراتی جار ھم پرّینگ بوتگ ات-من سرپد اتوں کہ نزیرءَچاردہ جماعت ءِچکاسءَ بھرزُرتگ-من دمانے ءَ وتی دلءَھیال کت کہ بلکیں نزیر بے سوب بوتگ؟
پرچاکہ آسکّ پریشان ات-پدا من وتی دلءَرا تسلّادات کہ نا.... نزیر ھچبر فیل بوت نہ کنت-اگن نزیرفیل بہ بیت گڑا ھچ کس پاس بوت نہ کنت- پرچاکہ نزیرسکّیں ھُشیاریں بچکّےات-آ اول جماعت ءَ بگر تاں دوزدہ جماعت ءَ اول بوتگ، گڑاآچون فیل بوت کنت-منءَچِنگ ءَرا نہ اِشت ءُ من نزیرءِنزیکءَشتوںءُجست کت کہ نزیرتوچون بوت ئے-نزیرگشئےچہ سال ءِواب ءَ گڑ اِتءُگشت ئےِمن چوپیشءِ وڑ ءَپاس بوتگوں-،،من گشت مبارک بات-نزیرءَسردیں گینّے کشّ اِتءُگشت ئےِمنءَھماوہد ءَمبارکی بدئےکہ من پہ وت ءَ نوکری یےبگراں-اےچادرہ جماعتءِڈگری منی لاپ ءَ پُر کت نہ کنت-راستیں ھبرایش انت کہ منءَاےڈگری پہ کار کنگءَنیل ایت اےچادرہ جماعتءِوانگ منی واستا وصیت انت-من دگہ ھچ وڑین مزدوری یےکت نہ کنیں نزیر ءَ گوں گریوگی چماّں گشت-ابید چہ تجربہ ءَ ھچ بوت نہ کنتءُتجربہ ءِ گرگءِ واستا من دہ سال ءَ شُد لاپ بوت نہ کناں-
آئیءِھُدامرزی ئیں پتءِواھگ ات کہ آئی ءِ لائقیں بچّ تحصیلدارےبہ بیت بلے آئی ءِ پتءِواھگ پورہ نہ بوت اَنت- پرچاکہ آئیءِپتءَ پرآئیءَ ھچ مالءُمڈی ایرکت نہ کتگ ات- ءُآئیءَوتی وانگءِروچ پہ وام ءُگریبی گوازینتگ ات-ھرکس زانت کہ تحصلیدار بوہگ ءِ واستاپنچ لکّ کلدارپہ رشوت دیگ الّمی انت ءُ آ کجا ءُ پنچ لکّ کجا.......
نزیرءَوتی دلءِگپّانی درشان کنگ بناکتءُمن چو بُت ءَ نزیر ءِ گپّانءَ گوش داشت-
من چہ چادرہ جماعت ءِپاس کنگءَساری پریشان اتوں-نہ زانیں کہ پہ وتی لاپ ءِ در گیجگءَچےبکنیں-ھیال کئیت کہ مشکت ءِ بھتری نوں بند انت-گڑاکویتءِبرواں-کویتءِ واستامردم بھرتی کنگءَاَنت کہ کویت ءِ کپتگیں بمباں ساپ بکن انت-ءُروکیں آس ءَ بہ توس انت-بلےاےیک وت کُشی ءِ گپّے بیت-نوں کہ من چاردہ جماعت پاس کتگ ھیال انت کہ وامے کنیں ءُ کوئٹہءَروئیں وزیزءُگزیرے گریں-بلے وزیر شانزدہ جماعت پاس کنوکاناں نوکری دیائین انت-منی ھال چے بیت؟
من اِشکتگ کہ لویزءِجمادار ءُ حوالدارءِجاگہ ھالیگ انت، بلےمنءَاےجاگہ رسیت نہ کنت-پرچاکہ لیویز ءِ جمادارءُ حوالداربوھگءِواستا تجربہ ءُ بےوانندہ بوھگ الّم انت ءُ اے تجربہ کم چہ کم دہ سال ءَ دُزّیءُشپُکی انت-ھما مردم لیویزءَبھرتی بوت کننت-کہ ھما علاقہءِنامی ءُ دُزّاَنت- ءُ دزّانی ھُنرءُھیلہاں زان انت- اگن یک نہ یک ورناھےءَلیویز ءِتھاکارکنگی انت گڑا آ الّم ءَ ساریءَباغی بہ بیت-ءُچیزے مردم ھم ناحق بہ کُشیت-گڑا آئی ءَ تجربہ بیت-
نزیرءَوتی سردیں چاہ وارت ءُ چہ ملّوکءِھوٹلءَدراتک-بلے ملّوکءِھوٹلءَنزیرءِگپّ منی دیمءَنکش اتنتءُمن چہ وتءَ جست کنگءَاتاں کہ منی آکبت ھمےنہ انت؟ آیا اے چاگردءَھر نزیر تجربہ ءُ وانندگیءِآس ءَ سُچیت؟..... تاکد؟.... پرچا؟ پدا ملّوکءَمن ءَچہ ھیالانی دنیاءَدرکتءُآئی یک کاگدےمنی دستءَدات کہ پمّن دوستےءَ شستاتگ- کاگدوں زُرتءُدلگرانیں دلے چہ ھوٹلءَدراتکوں بلےانگت جیڑان اتوں کہ اےچاگرد ءِ آسر چے انت؟....


@Labzank
telegram.me/Labzank

(پَنت کسّو، عقل ءِ تاگت، سجاد کوٹر)

سَےچار آسکانءَ دلگءُورگ ءَ رند جنگلءِبادشاہ شیرءَ وتی بروتانءَتاب دات ءُ پہ سیل ءَ رھادگ بوت-موسم ساچان اَت ءُ وشّ وشیں گواتے کشّگا ات-دلءَگْوشت ئےِ,, چہ من شَرّ تِریں ساھدار ھچ نیست-ھرچی کناں کس من ءَ جُست نہ کنت-،، یک جاگہ یے گوں گُربگ (نریں پشّی) ءَ دُچار کپت-شیرءَ گُربگءَسرتہ پاداں چاراِت-ءُ درّائینت,, تو وَ منی قومی یے زانگ بئے، بلے تو بُگش توپرچاچو پَٹّکءُمندر ءُ لاگرئے-،، گُربگءَپسّودات :,, واجہ! من انسانءِدستءَاوں- پمیشکامن چو مندرءُلاگر اوں ءُ من گوں انسان ءَ ھچ پیم ءَ گیگ نگِنداں کہ دیم پہ دیم بہ باں،، شیر ءَ وتی بروتان ءَ تاب داتءُگْوشت,, آئی من ءَ زانانہ دیستگ کہ منی تومیاّں عذاب دنت-برو بیار ئےِکہ من آئی ھڈّاں ھورت کناں-دانکہ دگہ برےدگہ ساھدارے منی تومیّاں عذاب دئیگ ءِ ھمّت ءَ مہ کنت-،،
دومی روچءَ گُربگءَانسانءَرا گوں وتی ھمرائی ءَ جنگل ءَ بُرت- شیر ءَ وھدے انسان دیست گوْشت ئےِ :,,ھمے ساھدارءَترا چو عذاب داتگ؟
ایشی جونءُبالادءُتاگت کجام اِنت او انسان..... چہ مرچی ءَ پد اگہ تومنی قومیءَراعذاب دات-گڑا منی ءُ تئی بیت.....
من تئی ھڈّاں پروشاں …!!!،،
انسانءَپسّودات,, او جنگل ءِ بادشاہ توگوں من دیم پہ دیم بئے!؟،،
شیرءَگوں تُرسناکیں توارے ءَ پسّو دات "منی یک پنجگےترا ملکموت ءَ پیشدار ایت،،
نوں جنگ ءِ تیاری بنا بوت،
انسانءَگْوشت,, من ءَ شھر ءَ یک زلوری کارےاست، من رواں زوت واتر باں- بلے ھمد ءَ بوْشت!،،
شیرءَمَنّ اِت-انسان رھادگ بوت-دو چار گام ءَ رند پدا مھتل بوت- گوْشت ئےِ,, من ساھتےرندکایاں-ھیال کن- واجہ ئیں شیر چہ منی تُرس ءَ نہ تچ ئے؟
شیرءَ بچکندگے جت ءُ پسّو دات "من تئی تُرس ءَ تچاں؟ توگنوک نہ ئے؟،،
انسان رھادگ بوت-ھَشت دہ گامءَرندپدا واپس اتک گوْشت ئےِ,, واجہ ئیں شیر! من ءَ شکّ اِنت تو تچ ئے ءُ روئے،،
شیر ھژم گپت لہتیں سوگند ئےِ وارت نہ تچاں-انسان ءَ گْوشت من ءَچو باور نہ بیت-بیامن ترا گوں اِے درْچک ءَ بنداں-واتری ءَ ترا پچ کناں ءُ من تو جنگ کنیں-،،
اے گپّ شیر ءَ ھم منّ اِت-انسانءَزنڈیںءُمُھکمیں سادے زُرتءُشیرءَ را گوں دْرچک ءَ ترندٹٹاتءُبَست-یک زنڈیں لٹّے پرْوشت ئے ءُ گوں ھر دو دستاں شیر ءَ را اَنچوجت کہ تمامیں جان ئےِ چہ ھون ءَ میچلءُھون ریچ بوت-داں شیرءَسُدّھست اَت آئی جت-بس ساہ ئےِپَشت کپت-ساھتےرند شیرءَچماّں پچ کرت دانکہ بیچارگیں گُربگ کِرّانشتگ ءُ انسان اِدا نہ اِنت،
نرم نرمءَھم لھمءَچہ گُربگءَ جست ئےِ کرت,,وھدےکہ من ھم چوتئی پیمامندرءُلاگرباں منءَپچ کنت یا نہ کنت؟،،

اے شئیر من ھما وھدی نبشتہ کتگ .. کہ بلوچستان ءَ بی این اے ءِ ھکومت اَت .. اے اولی رند اَت کہ ڈاکٹر مالک ٹولی ءَ گچینکاریاں بھر زرتگ اَت ءُ غوث بکش بزنجو ءَ پروش وارتگ اَت ... نواب بگٹی بلوچستان ءِ سر وزیر اَت ءُ مالک وزیر صحت، اکرم کھیل ءُ ثقافت، کچلول علی ایڈوکیٹ مائیگیر ءُ ایوب بلیدی ایکسائز ءِ وزیر اَت ..
اے شئیر من ناصر آباد ءَ پچیں دیوانے ءَ ونت دراہیں دیوان منی جنئگ ءَ پاد اتک ... منی اُمر کسان اَت چہ ترس ءَ من وانگ بند کت میک ءَ یلہ کنگ ءَ اِتاں. کہ مبارک قاضی ءَ گُشت من ادا نشتگاں. کس تئی لِمپاں نہ گیپت شئیر ءَ سرجم ءَ بُوان ... اے دیوان ءَ مبارک قاضی ءَ ابید زبیر مختار، میر عمر میر، ارشاد پرواز، نورخان بزنجو عارف بلوچ ءُ دگہ بازینے گون اَت کہ من انّوں شمشتہ ..
پدا مئے میتگ ءِ ھما گاڑیاں کہ مارا اے پروگرام ءَ آؤرتگ ات . نہ برت اش گوں .. اے دگہ میتگانی گاڑیاں ھم مارا نہ برت گوں .. کہ آ دور ءَ مھلوک ءَ اشانی سرا ھمینچو ستک اَت ..
من خالق ارمان ءُ دگہ یک دو سنگت چہ ناصر ءَ بگر تاں للّین ءَ پیادگ ءَ شتیں ... چیا کہ مارا باڑہ گون نہ اَت کہ رھگْوزی گاڑی یے ءَ بہ رویں ... للین ءَ ماٹرکے دست دات. اشی ءَ گشت من چہ میر آباد ءَ آ دیم نہ رواں . بلئے ما لاچاری سوار بوتیں ... پدا تاں میر آباد ءَ بگر تاں بالیچہ ما پیادگ ءَ شُتیں ....

کور ستکی انگت برجاہ اِنت ..
اے شئیر ادا سرجم نہ اِنت کہ من گار کتگ سد ءُ چیزّے بند بوتگ ..
بلئے بسمل ءِ بازیں گُشگ ءَ پد ھرچ کڑی یے یات بوتگ ھما وڑا نبشتہ کتگ ہچ مَٹّ ءُ بدل نہ کتگ..
ھمے گنجے آ وھدی سوشل میڈیا نیست اَت ھر کس ءَ دل ءِ تھا زاہ دات ...
ھما من ءُ ھما منی گنوکی تاں روچ ء مرچی ......

پلگار اِت جھد ءِ بیرکاں
نزّار اِت رھنیں پُلّکاں
بیا اِت مُلوکّیں دُتکّاں

مستر کہ مئے کُھدائی اِنت
راج ءِ بزاں بیگْواہی اِنت
زانت ءِ ادا نادراہی اِنت
چار نابزانت ءِ شاہی اِنت

دژمن منی ، لیڈر تئی
ڈکٹر حئی ، ڈاکٹر حئی
ایمن مبو او نا سَہی
دائم نہ بیت تئی واجہی

چاریں وزیری تئی چی اَنت
دو ساھتانی وشّی اَنت
پہ عاقبت ءَ شومّی اَنت
بربادی ءِ چار ٹیکی اَنت

زور ءَ مدئے پہ جاھلی
پدّر بوتگ تئی عاقلی
تو گوں وتی " کچلول علی "
" قھار " ءِ بوت ئے اردلی
زند شت پہ ٹپّاں پاپلی
تیتاں نلی ، تیتاں نلی
گالاں مہ دْرنز چو بُلبُلی
پیشّی نہ بیت ہچبر ولی

اکرم کروچی لمپشے
بے زانگ ءُ کم دانشے
مالک دو روچی زْرمبشے
جھد ءِ مِروکیں آچشے
" ایوب " مَلّیت یک کَشے
نیست ئِے کسی پرواہ تُشے

تو بے نظیر ءِ پانگ ئے
جام ءِ بُزانی شوانگ ئے
پہ نوٹے ءَ دلمانگ ئے

نوں بھٹو ءِ دزدلکّ ئے
نصرت ءِ پونز ءِ پُلّک ئے

بگٹی بلوچستان ءِ نر
روباہ ءِ پُشت ءَ ماں مہ تر
ویران جھد ءِ بالگتر
مشکل بہ سبزیت نوں دوبر

مجیدعاجز


@Labzank
telegram.me/Labzank

@ باندا من روچگ باں @
# اکبال ھاشمی #
من ، امیر ، آدھم ، پرید، ءُ شھاب پنچ سنگت ءُ دوست ایں ۔
ما ھمُک کار ءُ شَورءَ ھر کار ءَ
ھَوار ایں ۔
اِمبری رمدان ماہ ءَ ما شَور کُت کہ گرمیں روچگ نداریں ءُ ھر روچ یک سنگتے ءِ لوگءَ سُبارگ کن ایں ۔
اولی روچءَ امیرءَ وتی لوگءَ سبارگ دات ۔
دومی روچءَ پرید، سیمی روچءَ آدھم ءُ چارمی روچءَ شھابءِ لوگءَ سبارگ کُت ۔
باندا منی لوگءَ سبارگءِ نوبت ایں،
منی ماتءَ کہ ترابی ونت اَنت،
من ماتءِ دیمءَ نِشتاں گوں وتی ماتءَ پہ لاڈ گوشت املی من، آدھم شھاب امیر ءُ پرید سنگت ایں ۔
تو زان ئے کہ ما روچگ نہ ایں ۔
روچے یکےءِ لوگءَ سبارگ کن ایں، باندا منی نوبت ایں، منی امل پہ ما باندا سبارگ اڈ کن ۔
ماتءَ گوشت سمیر جان تو ھر روچ کسی لوگءَ سبارگءَ مہ رو ۔
وتی سنگتاں ھر روچ سبارگءَ وتی لوگءَ بیار، یکچالءَ ( پِریجءَ) گوشت، مُرگ ءُ ماھیگ مان اِنت، چُلءَ آرت روگن برنج ءُ مسالہ ایر اَنت ، نی تو کسان نہ ئے من ترا سِیر داتگ تَو نی چُکے نہ ئے مزنے ءُ مردین ئیءِ،
وتی زالءَ پرما کہ پہ تَو ءُ تئی سنگتاں کنور کنت ۔
من گوشت ماتی تَو منی وتی مات ئے اِنچوکیں کارے نہ کن ئے،
زال دگرءِ چُکیں آ چتور کنور کنت ۔
مات گوشت کہ تو زان ئے تئی کار اگاں تئی زال پہ تَو کنور نہ کنت، گُڑا اے گرمءَ پیری جاہءَ من پہ تو کنور نہ کن آں۔
اے گپءَ رند من ھیران کُت کہ سنگتانی دیمءَ من پہک بے شرپ بوتاں ۔
بازیں پِگرءَ رند من چاریں سنگتانی واٹساپءَ میسیج کُت کہ باندا من روچگ باں، ءُ وتی موبائل بند کُت ۔

بلوچ ءُ دژمان

منظور بسمل

بلوچاں سوشل میڈیا بّڈا اِنت، جاک ءُ سلوات اِنت، زاہ ءُ بد اِنت۔ تِرّے کدء حِرّے بوتگ، سنگتی، رواداری، دوستی، بْراتی ہچ پشت نہ کپتگ، دْرستانی آپ گْواز کنگ بوتگ۔ یکبرے پدا ٹولی بازی انت، حُدا وت اِنت۔

"عشقِ لاحاصل"ءَ دنیا مان پُچ اِتگ، گپ چہ کجا اتکگ ءُ کجا سر بوتگ۔ اے ہبر چو کُون و کلّیں مدگءَ گانڈ کشّان اِنت۔

گْوہرام ءُ چاکرءَ سی سالءَ جنگ کت، بلوچءِ ایمن ءُ وشدلیں زندمان تَہُون تَہان کت انت، شہر ءُ بازار ویرندان بوت انت، ہرکس سراں سران بوت، میتگ، کلگ ءُ کوچگ پْرشت اَنت، مہلوک جِست ءُ یک یک بوت، بلوچ ربیدگی زندمان ہُنڈال گْوج بوت۔

اے بے بُنیں جنگانی مقصد مال ءُ میراسانی، لُٹ و پُل ات، گریب ءُ گُربہانی گار ءُ گور کنگ ات، گوہرءِ پُلمال کنگ ات، میراس ءُ مِلکانی پُل ءُ ہُول کنگ ات، کہچر ءُ جیدانی دستی کنگ ات، دْرست ہما جاہاں کپتگ ءُ ویرندان اَنت، بلے برجمیں راجی سَنّت پْرشت، راج شنگ و شانگ بوت، دشمناں سوب کت، اوگاناں ہما لُٹ و پُل کت کہ تُرک و تاتاریانی یات تازہ بوت انت۔

بلے اے سی سالی جنگ ءُ بَجنگانی تہا زاہ و بد، دُژمان ءُ بہتام بلوچی اتنت۔

گْوہرامءِ لچہءِ تہا شاعر چاکرءَ ایرجنت، مان نیاریت، آئیءَ ریشکند کنت، تژن جنت، پْروش ورگءِ کِسّہاں کاریت، چاکرءَ بزدل گشیت، طنز ئِے کنت:
تو وتی ساہ پہ ہُر جنئگ داشتگ
ترا منی زہمءَ گْروہگی سِستگ
چہ منی شہماتاں مزاریگاں
یکے ماں چلّیں گوش بُنءَ وارتئے
نیلگیں گْورمامی تہا کپتئے
چو بٹءَ بڈوءَ وراں بیتئے
شْوانگی دزلٹے بکن دستءَ
جاڑو پہ دوگءِ پنڈگءَ شریں
اینزکءَ ریحانء حسن منتیت
میر وتی ہلکءِ بہتریں کاڑ اِنت
اِشتگ من بیبگر کہ بجنت شعراں
زیمراں لانگاہی بہ گردینیت

گْوہرامءِ داتگیں زاہ ءُ زِکت، بد ءُ بُلّ بہتام ءُ دژمان ہمیش اِتنت کہ پہ چاکرءَ گْوندینت انت ئِے۔
مرے زمانگءِ حسابءَ اے چُشیں تْرندیں ءُ تورناکیں بد ءُ رد نہ اتنت کہ سی سالی جنگءِ کست ءُ کینگانی کُہتانی برورد بہ بنت، بلے حیر! جی ہما دور ءُ زمانگ۔۔

اشیءِ سبب دو بنت، یکے اے کہ آ زمانگءَ بلوچانی کرّا زاہ ءُ بد نہ بوتگ، دومی اے کہ آیاں وتی دپ پہ زاہءَ شات نہ بوتگ یا ما اے ہم گُشت کنیں کہ بلوچءِ زاہ ہمے وڑیں بوتگ اَنت۔

کہبگ، کُونی، کیہر، کوٹک، بگا، نامرد، چوش پلان۔۔۔ اے وڑیں زاہ ءُ دژمان بلوچانی تہا نہ بوتگ۔ بوت کنت اے رندی سوگات اَنت، چہ ہمساہگاں بلوچءَ بدل زرتگ انت۔

چاکرءِ پسوءَ کہ شاعر دنت تہ زانگ بیت کہ چاکر بْرانز گپتگ، زہرءَ تْرکّگی اِنت، تْرندیں گالوارےءَ مان کیت:
زْیاں نہ کت گوہرام گوں وتی بّڈ ءَ
پہ بلوچیءِ مِنّگ ءُ سّڈ ءَ
قد اِت چہ نودبندگ اَبُر گْوستگ
چہ نلیءَ تو بینڈگء بستگ
تو دپءَ ہپتاد شاعرءِ مٹّ ئے
نیکہ پہ دْروگءِ بندگءَ گٹّ ئے
ماں دپءَ چرّوکیں زبان لل بات
تئی دپءَ دْروگے زیادہیں بستگ
من ہپّ برا چنڈینتگ تئی بالاد
من ترا آہوگی نہ کت چوشءَ
نشتگ منا براتانی شگانءَ جنت

نُو ما چاریں اے زِبریں گالانی تہا زاہ ءُ بد چی اَنت؟ چونین انت؟ چریشانی دیگ ءُ پسو کنگءَ چے بوتگ؟

بزدلی، گُنگی، شْوانگی، اینزکءِ منتگ، شعر جنئگ، زالبول، مزن گندی، دْروگ بندگ، آہُوگ بندگ، بُہتام، شگان۔۔۔

ایش اتنت آ راجدپتری دُشمان (اشانی گُشگ ءُ اشکنگءَ پد ہردو سیاہ ءُ شُونز بنت) کہ یکے دومیءِ تباہی ءُ برباد کنگءََ پد پہ یکے دومیءَ شات کنگ بوت انت۔ لکّاں مہلوک در پہ در بوت، حاک پہ سر بوت، ہزاراں سرمچار، ملّیں متْرس وتکوشیءِ روہواں شت، بْراتکوشیءِ وڑالاں شت، بلے زاہ ءُ زکت ہمیش اتنت۔

مرچیگیں چاکر ءُ گْوہرام مان اتکگ انت، زاہ ءُ زکت اِنت، مات ءُ گہارانی نازینگ اِنت، مرداں گُشاد اِنت، باجبری اِنت، شِرّی تِرّی انت، کس چہ وتی گُشتن ءُ کُرتناں پشومان ءُ اجالت نہ انت، کس وتی سنجاں جہل کنگءِ وڑا نہ اِنت۔

شما وتا نبشتہ کار، شاعر، زانتکار ءُ زمانگءِ افلاطون لیک اِت، بلے شمارا وتی دپانی سُدّ ءُ اِنان گْور نہ اِنت۔ نشتگئے مات ءُ گہاراں ہما بے ننگیں زاہاں دیئت کہ ہونءِ بوہ کیت۔

بلوچیءَ شمے دوا روچءِ سرا بندگ ءُ دور دیگ اِنت، تانکہ شما تُنّیگ نہ بئے بوجگ مہ بئت، بلے اے زمانگءَ چُشیں مردم نیست۔

بلوچءِ دامن پاک بات
زاہ ءُ دُشمانءِ دود گار بات
بلوچ وتکوش مہ بات

سِستگیں اوتاگ

منظور بسمل

ما کہ وہدے 'بلوچ' کنیں، کُلاں پیش بائد ما وتی کرّ ءُ کشانی چارگءِ بدلءَ وتی جندءِ گْورجیگءَ سر بہ کشّیں بچاریں، چیا کہ ما مدام 'بلوچ' بلوچ کنیں، بلے وتی جندءَ شَید و بید کنیں۔

بلوچیءَ 'کوم'ءِ مانا مُچی، رُمب، گلگ، مانریچ، حاکوٹ، بلے وہدے ہمے رُمب ءُ گلگ، یک رہبندے، دودے، زبانے، ربیدگے، رسمے ءُ ربَیتے کہ ہوریءَ داریت تہ 'قوم' گُشگ بیت۔ قوم چہ تمن، تمن چہ ٹَک، ٹک چہ بولک، بولک چہ حاندان (لوگمان) ءُ حاندان چہ مردمانی ہوریءَ جوڑ بنت۔

اگاں ما اُورت بچاریں مابلوچی رسم ءُ ربیدگ یلہ داتگ انت، قومی منّ ءُ مراد کُشتگ انت،پہ دپ بلوچ بلوچ ءُ قوم قوم کنگائیں۔

سکندر وہدے ہندوستانءِ پُلپانچ کنگءَ روت تہ یک ءُ دو روچءَ داریت، وتی جاسُو پاسُواں شہر ءُ بازاراں یلہ دنت، روچ کہ کپیت، ہر نیمگا آسُکے روک بیت۔ سکندر وتی چارُوگاں پُرسیت کہ اے چی اَنت؟ آ پسو دینت کہ اے ترُون انت، تِین اَنت، نان پَچُکائی اِنت، کنوری آس اَنت، ورگ گْرادُکا اِنت۔

سکندرءِ ایمان کالبءَ بیت، سارتیں گِینّے کشّیت ءُ درّائینیت: "آ قوم کہ یک پرزونگےءِ سرا پہ تپاکی ورگ نہ وارت، آ جنگءَ چوں ہَمپَتّ بیت؟"

دیر نہ گْوزیت ہندوستان تاراج بیت، لُٹّ و پُلءِ آماچ بیت، ہر نیمگا تباہی ءُ بربادی بیت، آہ ءُ زار بیت۔

بلوچ راجی رہشون کہ ہمے 'رہشونی'ءِ نامءَ نہ کرزنت، کس نہ زانت کہ کےءَ اے بلوچ راجءِ 'رہشون' نامینتگ انت؟؟ ہرکس پہ دیم کمرزانی یے بہ جَن، کُرشی یے منڈین، "قومی ہیرو، قومی لیڈر، قومی رہنما، قومی رہشون" دگہ باریں چُنت بگر و بدار۔۔۔ دْرُست دْروگ انت۔

منی واجہاں کمّو دلگوشءَ گْور کن ات! شما تنیگا 'قوم'ءِ لبزی ماناءَ نہ زانگائے، اگاں ناں شما چُشیں بٹاک ہچبر نہ جتگ ات۔

"تُنّیگ ءَ بُز مِتکگ" ورّود ءُ جَتگانیں مہلوکءِ مانا ءُ چوَکّیں رمگءِ مانا یک، ہمک مُچّی ءُ رُمبءِ مانا 'قوم' نہ اِنت۔ قومءِ لہتیں لوٹ ءُ گزر اَنت، تاں آ پیلو مہ بنت، تو مہلوکءِ رُمب ءُ گلگءَ 'قوم' گُشت نہ کنئے۔

بلوچءِ بدبہتی کہ آئیءِ قومی وحدت ءُ یکّوی ہما اِنت کہ پْروشگ بوتگ، پدا ہچبر آ قومےءِ بستارءَ چِنئگ ءُ نزّارگ نہ بوتگ۔ بلوچءَ تنیگا آ راجی رہشون نہ رستگ کہ آئیءَ قومی پجّارے بہ دنت۔ ہرکس وت دلءَ میر اِنت کہ "من نہ کُشتگ ہلار نہ اِنت۔"

بلوچ قومءِ دستور 'بلوچی' اِنت۔ چہ بلوچی زبانءَ ابید، بلوچ زند رہبندءَ 'بلوچی' گُشنت۔ 'بلوچی' تنیگا نبشتاکی دْروشمءَ آرگ نہ بوتگ۔ دود ءُ ربیدگاں بگر تاں رسم ءُ رواجاں بیا، کُل سرزُبانی اَنت، وہد ءُ زمانگاں وَ مئے پیریناں یات بوتگ انت، بلے وہد گْوزان، پیرین مِران، نوکیں پدریچ آیان۔۔۔ دود ءُ ربیدگ بار گِران، چیرگْوچّان، بدلان، مِران، گار ءُ گور بُؤان انت، اگاں بلوچءِ راجی جاور ہمے بہ بنت، اے پدریچءَ رند بلوچ بے دود ءُ ربیدگءَ زندگ بیت، آ زند پہ بلوچءَ چونیں زندے بیت، حُدا گِہتر زانت۔

انچو کہ من پیسرا گُشت بلوچ سیاسی گل ءُ پارٹی کہ بلوچءِ نامءِ سرا 'آزادی'ءِ یا 'پارلیمانءِ' سیاستءَ کنگا اَنت، (اے سیاستے نہ انت، لُٹ و پُلے) بلوچی دود ءُ منگہاں سرپد نہ اَنت یا پہ زانت ڈالچار اِش کتگ اَنت، شمارا بلکیں باور مہ کنت، بلے من شمارا درورے دیاں، شما وت بچار اِت کہ چیزے وہد پیسر ہچ بلوچ سیاسی گلءِ دستور بلوچی زبانءَ نہ بوتگ۔ ہمے چندے سال اِنت کہ پہ دپ راجدوستیں چیزے گلءَ ہوش کتگ، وتی دستور (بلکیں) بلوچی زبانءَ نبشتگ انت، بلے چد و پیسر اردوءَ بوتگ انت۔ آ دگہ ہبرے کہ ہمے نبشتگیں دستورانی تہا 'بلوچی دستور'ءِ نام ءُ نشان نہ گْواہیت۔

لج، مڑاہ، میار، باہوٹ، بیر، بدل، مہمان، گندک، سور، پرس، اواچک، کُمک، اَشر ءُ دگہ بازیں راجی کیلو کہ (اردوءَ رجانک کنگ نہ بنت) بلوچ زندمانءِ مُہکمیں باسک ءُ بہر انت، چہ نامگپتیں راجی ءُ لبزانکی گلانی دستوراں انچو گار ءُ بیگْواہ انت، مردم نہ زانت بہ گْریت یا بہ کندیت۔۔۔

نُو ما بہ نندیں پرے گل ءُ پارٹیاں موتک بیاریں، زنگ بہ جنیں، گِلگ درشانی بہ کنیں، منی دلءَ ہچ نپ نیست، چرے کوریں کارءِ بدلءَ ما پہ بْراتی، پہ مُلک مردمی، پہ راجی ءُ مردم گِری اِشاں حال بہ دیئیں کہ:
"رہدربرءِ راہے دِگر ءُ مئے دگہ راہے"

گُڈسرا منی گوں بلوچ واہیں ہما گَلانی سروک کہ بلوچءِ نامءِ پُشتا آپ و لاپ اَنت، وتی منّ ءَ وتا بلوچءِ بیرکدار لیکنت، کُلّاں پیش وتی گَلانی دستوراں چمّے بہ جننت کہ آیا آ بلوچ قومءِ دستوری جہگیریءَ کنگا اَنت یا "تچوکیں آپءِ پُشتا کِشک رَندگا انت"

اَگاں چُشیں راجدوستیں گلے اَست کہ آئیءِ دستورءِ تہا بلوچی سَّڈ و مِنّ، دود ءُ ربیدگ یا رسم و رواج بلوچ راجی دستورءِ حسابءَ است انت، گُڑا بلوچءِ راجی گل ہما اِنت۔ اگاں ناں کُل پُوچ اَنت۔

بلوچ راجی دود ءُ ربیدگ زندگ بات انت.


@Labzank
telegram.me/Labzank

سْیاہگءِ راست نبیسگ

"ءُ" ءُ "و" ءِ کارمرد

منظور بسمل

بلوچی سیاھگءِ راست نبیسگ تاکدیم 58، در- 13، ءُ

بابا سید ہاشمی نبشتہ کنت:
"اے گال ھم گْوستگیں دوئیں (ءَ-ءِ) نوکیں گالانی ھمردیں گالے بلوچیءَ پکار بوتگ۔ اے گالءِ مَٹ ماں دگہ زباناں پارسی ءُ عربیءِ "و" ءُ اردوءِ "اور" اِنت۔ اے گالءِ درگیجگءِ سکین ھمے "و" ءِ جند بوتگ"

عربی سْیاہگ بلوچی زبانءِ نبشتاری لوٹانی دیما چو نیزگاریں جنوزامءِ گردوءَ اِنت۔ یک نیمگے پُچن ئِے دومی نیمگا دِریت۔ ہرچ نزوریءَ چارئے دل گُشیت، بُگش مستریں جیڑہ آ نہ اِنت ایش اِنت۔ ہمے رنگا ما ہر چُنت دیما روان بیں، تہ نبشتاری جنجال گیشتر بُؤان بنت۔

راستی ایش اِنت کہ عربی سیاہگءِ سُبکوانیں سئیں کشّاب زبر، زیر ءُ پیشءَ ابید، دْراجکشّیں کشّاب "الف"، "و"، "ی"، "ے" اَنت کہ چرے چاریں آباں 7 کشّاب ٹہینگی اِنت، چیا کہ بلوچیءِ گیشّتگیں دہ کشّاب اَنت۔

عربی سیاہگءَ ستر اے نیمگ ءُ آ نیمگ بکنئے، بلے بلوچی راست نبیسیءِ جیڑہ ہما جاگہا پشتکپیت کہ پیسرا بوتگ۔

دگہ جنجالے ایش اِنت کہ "ی" ءُ "ے" وہدے لبزےءِ نْیاما کاینت تہ وتی دْروشمءَ گار کننت۔ چیرا دو نُکتہ ئِے لگّیت، کس نہ زانت "ی" اِنت یا "ے"، چو کہ "سیر"، "شیر"، "دیر"، "میل"، "بیل" ءُ دگہ بازین۔

بزّگیں "و" ہم انچیں آبے کہ جاہے جْوانابے، جاہے کشّابے۔ ماں عربی سیاہگءَ "و" ءِ ڈُبّہ سک باز انت۔

"ءُ" ءَ ابید دگہ انچیں توارے است کہ آ اردوءِ "اور" نہ اِنت، بَلے توار ئِے "ءُ" ئیگ اِنت۔ "ءُ" ءِ درور:
شپ ءُ روچ، گم ءُ وشی، سر ءُ رند ءُ دگہ بازین۔

"و" ءِ درور:
گڑ و منج، چِد و پد، دارومدار، کاروبار، سروسوج، بندوبست، سُر و پُر ءُ دگہ بازینے۔

اے پیمیں جیڑہ ءُ جنجال اے دلسّیاہیں سیاہگءِ دائمی ہمراہ اَنت۔ چُشیں شُلامگیں سیاہگے کہ عربی ئیگءَ تو ہچ وڑا اسٹینڈرائیزڈ کت نہ کنئے، چیا کہ سید رہبند گرامرءِ حسابءَ ٹہینگ بوتگ، پمیشکا ہرچون کہ کنئے، گرامرءِ حسابءَ روان بکن، گرامرءِ رواجاں اے نزوریں سیاہگ کجا اتک کنت؟

رومن سیاہگءِ تہا اے رنگیں پیچیدگی ءُ مانگیش مان نیست۔ آ تچک ءُ سَلّہیں سْیاہگے، توارینکانی سرا انت۔

بلوچی دیمروی کنات
بلوچی سیاہگ راست بات

@Labzank
telegram.me/Labzank

#شعر #لچه

🔶 ناتپاکی ءَ بیا کنېں انگار

✍🏽مُلّا محمد روانبُد/ پیشّین، بلۏچستان

جی منی بامِ رۏشنېں استار
مادنېں راہ ءَ بیا من ءَ پیشدار

سرجناناں من گاڈل ءُ چِیلّاں
شپ تہار ماھیں رَاہ کتگ من گار

وژدلېں رۏچاں رؤ نہ کت بازیں
وشیّاں دنیا یا نہ کنت اوپار

شُت ادا ھر یَکّے پہ یک راھے
یَکّے وار بیت ءُ آ دگہ ھزگار

چۏ من ءَ یکے جَٹّ ءُ نادان اِنت
چۏ ترا یکے عاقل ءُ ھُشیار

رۏچ ءُ شپ یکے چو ھرا چیر اِنت
کشّگ اِنت آ چو اُشترا بیگار

وارت ءُ وپس اِیت چو دلوتا یکے
سیرلاپ ھچ وھدا نہ بیت سیرکار

من نہ دیست شات ءُ وژدلیں مردُم
گۏل اِتنت شہر ءُ کوچگ ءُ زربار

من کجام کِشک ءَ ایر کناں پادا
وپتگ اَنت راھانی سرا سیہ مار

ھُشک ءُ تُنّیگ اَنت مئے کشار گجگیں
سۏتکگ اَنت تبدا رُستگیں تیجار

وھدیگېں مھر ءُ آ تپاکی شُت
پۏش اِتگ بُغض ءُ کینگ ءَ بازار

وت بکن ھر کارے کن ئے پر وت
کس اِدا تئی واستا نہ جنت تلوار

دل پَما روچانِ زر اِیت بېلاں
یک بہ بنت سیرین ءُ گریب ءُ وار

اے مہ بیت ھۏت ءُ آ مہ بیت رِندے
نے بہ بیت بَرّ ءُ سُنڈل ءُ لۏھار

کے پَساں گْواشا بارت ءُ چارین اِیت
من بہ باں میر ءُ تو بہ بئے سردار

مہتری پر زات ءُ نسب نہ اِنت دۏست
نے کہ پہ علم ءُ مَنصب ءُ کلدار

ربِّ درگاہا بھتر اِنت آ کس
بہتر اَنت آئیِ عادت ءُ کردار

تۏشگے زیر ءُ دیمِ پگرا کن
مَنصب پر تئی واستا نہ بیت پادار

گْریشگے بےآپېں ترا دیم اِنت
لۏٹ اِیت اۏلاکے دلجم ءُ شیوار

کُۏر ءُ شُدمَرک ءُ ریش بَجیں اۏلاک
پَٹّ ءُ میدانا چون کنت ھنزار

مِیل کنت دریاءِ تہا اُژناگ
نے کہ آ بۏجیگ، دِرتگی آچار

تو سرِ پگرا کن کُلاہا بِل
نے کُلاہ کم اِنت نے کہ سر بسیار

ما سَھی نئېں کہ سر کجا حال اِنت
سر کتگ ٹاپ ءُ پچ کتگ گیّوار

مئے مَرض گْران ءُ جند مئے نادان
رحم بکن پر ما "قادرِ غفار"

سِرتگ و آرام اِنت جہاں دْرستېں
بس مدام ھار اِنت مئے دلِ پاھار

مئے ھمے نادانی، گناہ اِنت مئے
سر مبات یاربّ ھچ کسی بےسار

وھدے کہ بواھیت کِردگار شاھېں
وش بیت سبزېں کاھیا بیمار

ناتپاکیا چۏ کتگ ما را
ناتپاکیا بیا کنېں انگار

آپ بدئے مھرِ مُرتگېں باغ ءَ
بلکنا یک رۏچے بہ بیت گلزار

چۏں کناں تو نہ اِشکن ئے انگت
نوں چِد ءُ آ دیما نہ روت کوکّار

بس محمد نہ گْریوگ اِنت تھنا
گْریوگا دْرستیں چۏرَو اَنت ھیلدار

➖➖➖➖➖➖


@Labzank
telegram.me/Labzank