پـــَنــــتی کــِسّـــہ
چَمَّـــــگ بــہ بـــو
پــَنـجُوے ھــاک مــاں گلاســے آپ ءِ تــہ مــان بــکن ءُ دمــانی ءَ رنــد بــچار کــہ تــو گــلاس ءِ آپــاں وارت کن ئــے!!!!!!؟
بــلـے اگــاں تــو پــَنــجوے ھــاک مــاں چَمّــَگ ( کــَور) ءِ تــہ ءَ بــہ ریــچ ئـے ءُ دمــانی ءَ رنــد بــچار ئــے انــگت ھـــم تــو ســاپ ءُ پــَلگاریــں آپ وارت کــن ئــے
اے دنـــیا ءِ سَــکّــی ءُ ســوری ھــم چــو پــَنــجُـوے ھــاک ءِ وڑ ءَ اَنــت
نــی گـــچیــن تــئی وتــی دســت ءَ انــت کــہ تــو چَمــَّگ بــوھگ لــوٹ ئــے یــا گَــلاس......
چـَـمَّــگ ءِ آپ مـُدام نــوک بیــت ءُ ھــاکاں( سـَکّی ءُ سـوری) بــارت بــلے گلــاس آپــاں مــدام یکــّیں داب ءَ دار ایــت
دمـــانــے وتـــی چَمــّاں بــند کــن ءُ چَـمَّــگ بــوھــگ ءَ بــِمــار ءُ بــچار کــہ چـَمـَّـگ بــوھــگ چــوں شــَرّ اِنــت.....
چــــَـمَّــگ بـــہ بـــو
رجــــانــک: ریـــاض حــــسن
@Labzank
telegram.me/Labzank

گــلـھان نســـیر ءِ کــسانیـــں پَــجّارے
نام:میر گلھان نسیر
پت ءِ نام:میر الی ھان مینگل
ودی:۱۴مئی۱۹۱۴
بیران:۶دسمبر۱۹۸۳
چاپ ءُ شنگ بوتگیں کتاب
⭐️گلبانگ
⭐️گرند
⭐️شپ گروک
⭐️دوستین ءُ شیرین
⭐️ھپت ھیکل
⭐️کوچ ء بلوچ
⭐️گلگال
⭐️شنبلـاک
⭐️پُرنگ
⭐️تاریخ خواتین کلـات
⭐️شاہ لتیپ گوشیت
⭐️"بلوچستان قدیم و جدید تاریخ کی روشنی میں"
⭐️ھمل ءُجیھند
⭐️بلوچستان کی کھانی شاعروں کی زبانی
⭐️بلوچی عشقیہ شاعری
⭐️سینایی کیچک
⭐️بلوچی رزمیـہ شاعری
⭐️بلوچستان کے سرحدی چھاپـہ مار
⭐️بلوچستان کی تاریخ)۱+۲(
⭐️مشھدناجنگ نامـہ
@Labzank
telegram.me/Labzank

ﺁ ﺭﺍﺟـﮯ ﮐـﮧ ﻭَﺕ ﻭَﺕﺀَ ﻣـﺎﮞ ﮐـُـﻮﺭﭼـﺎﺗـﮯ ﺩَﻭﺭ ﺑـﮧ ﺩَﻧـﺖ ﺀُ ﻭَﺕ ﭼـﮧ ﮐـُـﻮﺭﭼـﺎﺕ ﺀَ ﺩَﺭﺁﯾَـﮓ ﻣـﮧ ﻟـﻮﭦ ﺍﯾـﺖ ﺁ ﺭﺍﺝ ﺀِ ﺭَﮐـّـﯿـﻨَـﮓ ﺁﺳـﺎﻧـﯿـﮟ ﮐـﺎﺭﮮ ﻧـﮧ ﺍِﻧـﺖ .

ﺍﺩﺑـﯽ ﻫَـﮑـﯿـﻢ
@Labzank
telegram.me/Labzank

زندگیں راجانی پجّارزُبان۔۔۔ ءُ سید ھاشمیؔ

نبشته کار,: مجیب ولیؔ Mujeeb Wali.

راج وتکار نہ بیت اِنت اگاں، شرکار نہ بیت
آ کہ شرکار نہ بیت آئی ءَ سرکار نہ بیت
چوشیں وتکاری ءِ گنجانی دوار جاہ اِنت زُبان
پہ تو اے گنج نہ مانیت اگاں ندکار نہ بیت
ھر وڑیں راجے بہ بیت آ چہ وتی زُبان ءَ پجّاہ آرگ ءُ زانگ بیت۔ زُبان ھر ھما راجانی پجّاراِنت کہ آ زندگ اَنت یا زندگ بیگ ءِ جھد ءَ اَنت۔ زُبان ءِ سرا کُجام ھم راجے ءَ کہ جُھد کُتگ آ راج راجدپتر ءِ تاکاں زندگ اَنت۔ ھما راجاں کہ مزنیں پند بُرّاِتگ ، زُبان ءِ پٹّ ءُ پول ءَ دنیا ءُ جھان ءِ واری ءُ ازابی برداشت کُتگ ،آ راج مرچی یک وشّیں ءُ ایمنیں زندے گْوازینگ ءَ دلگوش اَنت۔ اگاں یک راجے لوٹ اِیت کہ آ زندگ بہ مانیت گُڑا آ راج ھر وھد ھمے جُھد ءَ کنت کہ آئی ءِ زُبان گار مہ بیت پرچا کہ راجانی پجّار گوں زُبان ءَ بندوک اِنت۔ چوشیں جُھدکارانی لڑ بازاِنت کہ آھاں وتی زُبان دیمروی داتگ اَنت ءُ زُبان ءِ تہ ءَ نوکیں اصطلاح آؤرتگ ءُ منزل ءَ سر کُتگ اَنت۔ بلے چوشیں جُھدکارانی لڑ سک کمّ اِنت کہ آھاں گیمُرتگیں زُبان ساہ مان کُتگ اَنت ءُ یک کاملیں زُبانے ءِ بستار ءَ ھم ھما دیم گْوازینتگ اَنت۔ آھاں گْونڈیں وھدے ءَ وتی زُبان سد سالے دیمروی داتگ ءُ وانوک ءُ چاروک ھیران کُتگ اَنت۔
ھمے جُھدکارانی لڑ ءَ یک نامے سید ھاشمیؔ ئیگ اِنت کہ آئی ءَ بلوچی زُبان ءَ ساہ مان کُت ءُ اینچوک ءَ آؤرت ءُ سرکُت۔ سید ھاشمیؔ ءِ گرانکدریں جُھداں مرچی بلوچی زُبان کامیاتی ءِ اے ھدّاں داں سر بیتگ۔ من اے گپّ ءَ پہ ایمان گْوشاں کہ اگاں بلوچی زُبان ءَ سید ھاشمیؔ ءِ وڑیں زبان زانت ءُ جُھدکار ءُ پٹّ ءُ پولکار مہ بوتیں بلوچی زُبان وھدے تْرندیں گْورگنداں دیری وتی ارجان جتگ اَت۔ بلے آ سید ؔ اَت کہ ھر گْورگند آئی ءَ پہ بچکند سگّ اِت ءُ وتی جُھدءِے برجاہ داشت۔ آئی ءَ وھدءِ تْرندیں گْورگندانی پسّہ پہ مردی دات ءُ گْوشت ئے۔
نہ تُرساں تیھُر ءُ ماتکوہ ءُ بنداں
گُل ءِ واھگ منی شَلّیں وکاب اِنت
اے یک راستی یے کہ وھدءِ سید ھاشمیؔ بلوچی لبزانک ءِ پڑ ءَ وتی گاماں ایر کنت گُڑا بلوچی ، بلوچی نہ اَت بلکیں گوں پارسی ءُ اردو ءَ ھواریں دگہ زبانے اَت کہ نامی گاراَت۔ آ جُھد کار سید ھاشمیؔ بیتگ کہ آئی ءَ بلوچی ءِ جند شوھازاِتگ ءُ نبشتہ کُتگءُ آئی ءِ راستیں دْروشم زاھر کُتگ۔ سید ھاشمیؔ ءِ مستریں جنگ گوں آ وھد ءِ بے سریں ندکاراں ھمیش اَت کہ بلوچی وت سرجم ءَ یک پراہ ءُ شاھگانیں زُبانے ۔ بلوچی ءِ تہ ءَ دگے زُبانانی ھچ گُنجائش نیست۔ آئی ءَ ھر وھد ءَ گْوشت کہ بلوچی وت یک کاملیں زُبانے آ بایدیں گاجیل کنگ مہ بیت۔
سید ھاشمیؔ وھدءِ وتی گاماں بلوچی لبزانک ءِ جھان ءَ ایر کنت گُڑا آ گوں وتی زُبان ءَ ھمینچو ایماندار بیت کہ آئی ءِ پٹّ ءُ پول ءَ سرجمیں بلوچستان ءِ کُنڈ کُنڈ ءَ ترّاِیت ءُ آئی ءِ لبزاں شوھازیت۔ سید ھاشمیؔ ءَ ھما کمّی کہ بلوچی تہ ءَ دیستگ اَنت گُڑا آشوھاز کُتگ اَنت ۔دو تل ءُ دو پوستیں ندکارانی دیم ءَ چو کوہ ءَ مِک بیت ءُ بلوچی زُبان ءِ گاجیلی ءِ بگیری ءَ کنت۔
من اگاں بگْوشاں کہ سید ھاشمیؔ بلوچی زُبان ءِ ساہ مان کنوکیں تاں من رد نباں۔ پرچی کہ سید ھاشمیؔ بلوچی زُبان ءِ دیم ءَ بروکیں ھما جُھدکاریں کہ ھمائی جُھد ءُ کوشستاں پد بلوچی زُبان وتی دْروشم ءَ دیمروی کنان اِنت۔ سید ھاشمیؔ یک بلاھیں زُبان زانت ءُ ندکارے بیتگ۔ آئی ءَ وتی زُبان ءِ پٹّ ءُ پول ءِ وھد ءَ وڑ وڑیں ازیت برداشت کُتگ۔ شُد ءُ تُن آئی ءَ ھچ کِمار نہ کُتگ۔ پہ بلوچی ءِ واست ءَ آئی ءِ کوھیں بالاد ءَ وڑ وڑیں ارمان مان بیتگ۔ آ پہ بلوچی زُبان ءِ واست ءَ چو کَیسؔ ءَ مدام سپرءِ تہ ءَ اَت۔ آئی ءَ وتی سرجمیں زند پہ بلوچی زُبان ءِ واست ءَ نْدر کُت۔ بلوچی زبان ءِ گوما آئی ءَ ھمینچو مھر بیتگ کہ آئی ءِ پٹّ ءُ پول ءَ ھر جاگہ شُتگ۔ سید ؔ ءَ گوں بلوچی زُبان ءَ ھمینچو اِشک اَت کہ بلوچی زُبان ءِ پھریزگ ءَ ناشریں ندکارانی دیم ءَ مُدام چو البُرز ؔ ءِ کوہ ءَ مِکّ اَت۔ وھدءِ کہ تو سید ھاشمیؔ ءِ سرگْوست ءَ وان ئے گُڑا ترا ھمے سماء بیت کہ سید ھاشمیؔ پاکیں ھاوند ءَ یک پیگمبرے دْروشم ءَ پہ بلوچی زُبان ءِ بودناکی واست ءَ دیم داتگ بلے آ وھد ءَ ھم ابوجھلؔ ءِ وڑیں کُنٹگ آئی ءِ راہ ءِ دیم ءَ ڈنگر بیتگ اَنت۔ بلے آئی ءَ زُبان وتی سگار کتگ اَت ءُ راہ ءِ کُتنگ ءِے دیر کُت اَنت۔ سید ھاشمیؔ بلوچی زُبان ءِ ھما جُھدکاریں کہ آئی ءِ ستا ءَ شپ روچ بنت بلے لبز نہ کُٹّ اَنت۔ بلے ھیف کہ آ وھد ءَ ھم سید ھاشمیؔ کدر کسّ ءَ نزانت۔ چونائی ءَ اے بیمّاری تنیگ ءَ ھم مئے راج ءِ تہ ءَ است اِنت کہ شرّی ءَ ھما وھد ءَ بستار دنت کہ شرکار ءِ جند چہ جھان ءَ بروت گُڑا نی گْوش اَنت کہ پلانی سکّیں شرکارے اَت۔آ وھد ءَ ھم سید ھاشمیؔ وڑیں ایمانداریں جُھدکار ے ڈالچار کنگ بوت ۔ آئی ءِ راہ ءَ کست ءُ کینگ ءِ مزنیں دیوالے مِکّ کنگ بوت۔ آئی ءِ دلپروش کنگ ءِ وڑ وڑیں پندل سازگ بوت

تا کہ آ چہ بلوچی ءَ یکّ کِر بہ بیت ۔ ناشریں مردم بلوچی ءِ گار ءُ بیگْواہ کنگ ءَ سوبین بہ بنت۔ بلے چوش نہ بوت آ پہ وتی زُبان ءِ پھریزگ ءَ مدام چو مھمکیں کوھے ءَ مِکّ اَت۔سید ھاشمیؔ بلوچی ءِ اوّلی جُھدکاریں کہ آئی ءَ بلوچی لبزانی امبار ’’ سید گنج‘‘ کہ بلوچی لبزانی ھزانگیں ، آ چت ءُ نزّارت ءُ پہ راج ءَ ندْر کُت۔ سید ھاشمیؔ تاں ابد نمیران اِنت۔
سید ھاشمیؔ بلوچی زُبانے تھنا یک شرّیں جھد کارے نہ بوتگ بلکیں یک شرّیں لچّہ کارے ھم بوتگ۔ آئی ءَ دستونک یک گْونڈیں وھدے ءَ ھمینچو دیم روی دات کہ ھچ زبان ءِ راجدپتر ءَ چوشیں مسال نیست۔ سید ھاشمیؔ یک جاھے پہ وتی ھانُلیں زبان ءَ چوش گْوشیت۔
شر زاناں منی ارواہ منی ساہ ئے ھانُل
زندمانی ءِ گُلیں منزل ءُ براہ ئے ھانُل
من ءَ سوچ ئے، من ءَ بْریج ئے من ءَ سجّیگ کن ئے
منی آسیں دل ءِ در کپتگیں آہ ئے ھانُل
سید ھاشمیؔ ءِ لچّہ کاری تہ ءَ یک اجب شیرکنی ءِ است۔ آئی ءِ ھر لچّہ ءَ کہ تو وان ئے گُڑا ترا ھمے سماء بیت کہ سید ؔ پہ زُبان ءَ مدام چو شیھ مریدؔ ءَ بوتگ ءُ ھانُل ؔ ءِ شُھاز ءَ سرجنان بیتگ۔
منا بل کہ سرجناناں وتی ھانُلؔ ءِ شوھاز ءَ
چہ کس ءَ نلوٹاں سوجے کہ من زاناں راہ ءَ گاراں
سید ھاشمیؔ پہ وتی زبان ءَ انچیں شیدائی ءِ بیتگ کہ آئی ءِ بازیں لچّہ آنی تہ ءَ ایشی درور ترا یک شرّیں وڑی ءَ گندگ کَیت۔ آئی ءَ مدام وتی زُبان ءِ سرا ستک بیتگ ۔ وھدے کہ جنجال آئی ءِ دیم ءَ اتکگ اَنت گُڑا وتی دردی اے پَیم بیھار داتگ اَنت۔
پرچا تُرساں چہ پُھل ءِ چکّاس ءَ
ھانُل ؔ ءِ مسکیں مھپر ءِ ٹال اِنت
سید ھاشمیؔ ءَ ھما وھدی وتی جُھدانی سرا ایمان بیتگ کہ یک روچے اے راج آئی ءِ جُھداں ماریت ۔ پمیشکہ چوش گْوشیت
نزاناں گُڈّ مرگ ءَ شرّی یے چونیں پتو اتکگ
سیدؔ لچّہ سر ءُ چمّان اَنت دوست ء ُ دُژمناں مرچی
سید ھاشمیؔ مئے دیم ءَ یک بلاھیں مسالے ۔ بایدیں ما گوں بلوچی زبان ءَ ھمائی ءِ وڑ ءَ ایماندار بہ بیں۔ ما بایدیں وتی جُھدکاراں آھانی زند ءَ ارزشت بدی ایں۔ اگاں ناں مرگ ءَ رند مئے ارزشت دیگ آئی ءِ ھچ درد ءَ نہ وارت۔ یکّے کہ پہ زبان ءَ جُھد کنت آئی ءِ ھمراہ داری ءَ بکنیں۔ بلوچی ءِ دنیا باز وش بھتیں دنیائے کہ آئی ءَ سید ھاشمیؔ ، واجہ مولوی ابدُلّا روانبُدؔ ، ھیر مھمد ندویؔ ، اشرپ سربازیؔ ، آبد آسکانیؔ ءُ دگہ ھزارانی کدّ ءَ آئی ءَ جُھدکار است۔بلے اے ھم راست ئے کہ سید ؔ ، سیدؔ بیتگ۔ بایدیں ما وتی زبان ءِ زندگ دارگ ءَ وتی جھدکاراں گوں ھمگام بہ بئیں۔ وتی ندکاراں گوں ھمکوپگ بہ بئیں گڑا مئے مسال ماں راجدپتراں مانیت۔ اگاں ناں ما تاں وتی کماشانی ءُ رھدربرانی ھمراھداری ءَ نہ کنیں ما ھچبر منزل ءَ سر نہ بئیں۔
وژدلیں جارے کپتگ، مُرت سیدؔ
موتک دستونکّاں، راھدربر شُت
@Labzank
telegram.me/Labzank

ﺁ ﮐـﮧ ﭼـﮧ ﺩﻭُﺭ ﻣـﺌـﮯ ﺗـﺎﺭﯾـﭗ ﺀَ ﮐـﻦ ﺍَﻧـﺖ ﺍِﺷـﯽﺀِ ﺑـﺰﺍﻧـﺖ ﺍِﺵ ﺍِﻧـﺖ ﮐـﮧ ﺩَﻧـﯿـﮕـﺎ ﺁ ﻣـﺌـﮯ ﭘَـﺠّـﺎﺭﺀَ ﻧـﮧ ﺯﺍﻥ ﺍَﻧـﺖ .
ﺍﺩﺑـﯽ ﻫـﮑـﯿـﻢ

🌷پہ زانتکاراں یَک هِکمَتے 🌷
ادبی هکیم
******************************
هَـر : کاه ئِـے رَنگ سَبزاِنت.
گـُرک : اِنّاں ، آزمان ئِـے رَنگ سَبزاِنت کاه ئِـے رَنگ شوُنزّ اِنت.
پَیسلہ کنَگءَ دوئیں شِیر ءِ گوَرا شُت اَنت شِیرءَ جار جَت گُرکءَ بَند کن اِت !!!...
گُرک : پَرچا زانا کاه ئِـے رَنگ شوُنز نہ اِنت ؟ !!!...
شِیر : شوُنزاِنت بلئے تئی شِزا دَیَگءِ سَوَب اِش اِنت کہ تو گوں هَرے پَٹ ءُ پول کنَگءَئـے !!!... 🌹هِچبَر گوں نازانت پٹ ءُ پول مہ کن اِت.🌹
@Labzank
telegram.me/Labzank

🌷رجانک : ادبی هکیم🌷
اگاں لوٹ ئے یَکـّےءِ پَجّارءَ بزان ئے گڑا دگِرانی گپاں گوش مَدار کہ آئیءِ بارَوا چـے گوش اَنت ، آئیءِ گپاں گوش بدار کہ آ دگِرانی بارَوا چے گوَش ایت.
هَرچکـَسے ءِ پَجّار چہ آئیءِ گُپتار زانَگ ء بیت.
@Labzank
telegram.me/Labzank

تو زیبا تِرئے
چہ ھر نہ رُستگیں شادہ ءَ
چہ ھر سنگینیں گَم ءَ
تو زیبا ترئے
چہ شپ ءِ پولِنگیں سِتر ءَ
چہ سھب ءِ روشنائیں پارسائی ءَ
تو زیبا تِرئے
چہ ھما راستی ءَ
کہ واھگ ءِ آسر اِنت
چہ ھما چراگ ءَ
کہ شپ ءِ دَمکاں گار اِنت
ءُ روچ ءَ نہ گِند اِیت
تو زیبا ترئے
چہ ھما دْروگ ءَ
کہ ھر روچ تئی مھر ءِ نام ءَ
من گوں وت ئِے بَندان
تو زیبا تِرئے
چہ من ءَ
چہ منی اوست ءَ
تو زیبا ترئے
چہ وت ءَ، چہ وتی زیبائی ءَ.

منیر مومن
@Labzank
telegram.me/Labzank

مَھـریی ءِ دار آں نـامـی شیـدا انـت

جـامـگ تئی نـازرک انت جـان تئی پیـدا انت.

تیـز تـک شتـری دارم
شیـدا نـام
جان تو پیداست زیبا
پیداست
از حریر پیراھن ات.

کوٹـی یے بنـد آن، گـوں چَـٹ ءُ کُنٹان

گپے جنـت بـورجان روڈُلیـں لُنـٹان.

خـانـہ ایی مـی سـازم
از تن و از برگ نخل
حرفی بزن بورجان
با ھمین لبان عنابی اَت
حـرفـی بـزن!
رجانک/ ھارون اخـلاقی.
لبـزانکـی مجلـس کلمتـی کـاروان.

سید ھاشمیءِ چاپ بوتگیں کتابانی لڑ
1 سستگیں دستونک
2 برتکیں بیر
3 تراپ کُنیں ترمپ
4 انگرءُ ترونگل
5 بلوچی بنگیجی
6 بلوچی اردو بول چال
7 بلوچی سیاھگے راست نبیسگ
8 جزعم بلوچی
9 نازک
10 سیر کند
11 بلوچی زبان و ادب کی تاریح
12 سچکائیں سسا
13 شکلیں شھجو
14 سید نمدی
15 شھلچہ کار
16 زوتگر ءُ دیر ھل
17 سید گنج
18 گید گوادر
19 بلوچی دربر
20 شھگوسنیں شاھار
21 بلوچی دلبندیں لچھہ کاری


سید ھاشمیءِ چاپ نہ بوتگیں کتاب اِش اَنت

1 چکاس
2 بے سر گال
3 گاریں کلدار
4 غمءِ تالان کنیں
@Labzank
telegram.me/Labzank

ــــــــ مــلاپـازُل ــــــــ
کـئے پَرے شمشیـر ءَ بجنت گَـپ ءَ

دیم پہ دیم بیت گوں دژمن ء سرپ ءَ

ناگھــاں چـامپولے کَـپ ایت چَـپ ءَ

لیـٹ کنـٹ شـیرازی پہ یک کَــپ ءَ

سَـتر تیـز انـت بلے نہ بارت ٹَـپ ءَ
...........ـــــــ ـــــ...............
جَــن اگـاں بـالاد ءَ بلنــد کَـدر انـت

اَھـل ءِ پـرمان ءُ سـاھب ءِ سدر انت

سورت ءُ رنگ ئِے چاردھـی بَـدر انت

گَنـج ئِے گوں میـراس ءَ سر ءِ نَدر انت
@Labzank
telegram.me/Labzank

🌸 شـاھـار 🌸

چَہ سَـتگڑہ ءُ چَہ دیرواں داں مَـرو ءِ بِـدرَنگاں
چَہ مَـرو داں کِرمان گوں ھم سیم سریں روبار.

چَہ لِنگہ ءُ گَمـبرون چَہ میناب ءُ جگین، جاشک
نیم راہ ءِ مزن منزل ءِ اوسپـان ماں چھبــار.

چھبــار،گُلیں گوتر، جیمُّـڑی باگیں، گِھیں گوادر
پَسّینی ءُ اورماڑہ ءُ کِـیّـاماڑی ءِ گــــواتدار.

چَہ بُندر ءَ داں سِــند ھو ءِ شھڈور تئی تیاب کِرّ
سِــــند ھو وتی نودبندگیں گورماں گوں تئی سیم دار.

بے دسرســی ، بے واکی انگت ماں سر ءَ ساھیــل
اِے زِر تبیں پھنــات اِے آزمـان تبیں شـــاھـــار.

بوھــیریں تپــاکی ءِ گِھیں سندلے اَمبــاز
تو سِستـگیں دستـونکے نہ ئے شِنگ اِتگیں شــار.

بے پَـتّـی ءُ بے سَـنَّتی ءِ ھیل ءُ تَب ءَ پــــروش
تــو جیــلّے بِکـن پــرشتگیں باسکاں پد ءَ تیمّـار.

بَــژن اِنت کہ وت برات ءِ نَپَس گیری ءَ مِـــنّ ئے.
اَرمـان کہ ساہ اِت پہ درآمد ســر ءُ ســـاھــار.

ساھِگ تئی ھمــراھے نہ اِنت گرم نہ سَــگّ اِیت
دیمپان کَنت ترا اَنگریں بـرانزانی بلد کار.

کَس پَـتّـو ءُ تئی راج ءَ نہ گِپتگ بُنی درداں
چَہ کـسّ ءَ مَـبئے ھم پَرے نیمّـون ءَ گِـلگـدار.


🌻 سید ھاشمی 🌻

شوھاز کار: جی. ھــوت
رمس: ۹۴/۹/۱۶ اورکیُ
@Labzank
telegram.me/Labzank

مرچیگیں رِند ءُ لاشار ءِ نام ءَ

عطا شاد

آس وتی گِس وتی سنگ وتی ءُ سر وتی
زیمیں دل ءَ کُجا براں تیر وتی جگر وتی

کینگ ءُ کَست ءِ جمبریں نپت شلیت ءُ ھار کنت
واھے گِدان ءِ نشتگیں گْوات ءَ کنئے سِپَر وتی

آھِن پہ آس موم بیت بلئے آپ نہ بیت دل تئی
او منی مہر ءِ وشنیاتک بیا واھگاں بہ بر وتی

مُولا ءِ شہجواں بگِند گیرار تلّ ءُ تازیاں
چاکر ءِ ھاریں گورُم ءَ مَلّ اتگ کھچر وتی

دل کہ اگاں سُچیت عطا شیرکنیں گال زھر بنت
ما تئی ھیال ءِ ساھگاں مارا مہ لیک در وتی
@Labzank
telegram.me/Labzank

..........🌹🌹کِسّـــــہ🌹🌹......

(نیـــکیءِ بــدل نیــکی)

یَـک رنـدے مـاں جنگـلءَ شیـــرے وشّ واب اَت
مُشــکے چَــہ ھـونڑےءَ در اَتکءُ شیــرءِ ســرءَ تـردّگءَ لـگّ اِت
کِــہ اناگتءَ جنگــلءِ بـادشاہءَ چَـہ وابءَ بُســت کُـت
ھنچــو مُشـک ئِے گِپــتءُ وتــی ھــون واریــں پنجــگانی تــہءَ کُـت
مُـشکءَ بـاز منّــتءُ زاری کُـت کــہ مـنءَ یل بــدئے روچــے نــہ روچــے بلکـــن تَـــی کارءَ بیـا آں گُــڑا الّــم تــئ کارءَ کــن آں
شیــرءَ پَــہ تــژن آئیءَ را چاراِتءُ چَــگل ئے دات
مُشــک میــدانءَ ھــونڑءَ پُتــرِت
دپءِ ھَبــر زوت گُـوز ِایتءُ سالءُ مـاہ دیــر گُـوزاَنت
یَــک شکــاری یے ماں شکـارءَ ھمــے جنگــلءَ گــردان بیــت
ھَمــا شیــر درچکــےءِ ساھــگءَ واب بیتءُ ھمــے شکـاری دامءِ تــہءَ بنـدیـگ ئے کنـت
شکـاری وتــئ ھَمــراھانی نیمــگءَ رھـادگ بیت
دمانےءَ رنـد مُشــک چَــہ وتــی ھــونڑءَ درکیــت تـرّانءُ سئیــل کنـان بیـت ھَمـے درچـکءِ کــرّا سـر بیت
چار اِیت دانــکہ ھَمــا شیــر دامءَ بندیــگ اِنت
مُشــکءَ شیــرءَ را جُســت کُــت .....مَن تــئ کُمـکءَ کُـت کـن آں؟
شیــرءَ پــہ تَــژن کنــداِتءُ گُشــت تــو مَنــی چــے کارءَ کــائے
مُشــکءَ گـوں وتــی تیــنزیں دنتـانـاں دامءِ گُــڑگ بنــدات کـُـتءُ دمـانےءَ پـد دام ئے کَـپ کَـپ کُـت
شیـــر ھبکّـــہ ھبکّــــہءَ مُشــک ءَ را چــارگ اَت
ســاھتےءَ پـد دام کَـپ کَـپ بــوتءُ شیـــر چَــہ دامءَ آجــو بـوت
آ سنگــت بــوت اَنتءُ دیــم پَــہ جنگــلءَ شُــت اَنت
@Labzank
telegram.me/Labzank

💥چه هرءَ بترس

پیل چه جنگلءَ تچگءَ اَت، جست اِش کت: تـو پـرچـا تــچگ ئــے؟
گوشتی: شیرءَ حکم داتگ پهکیں گوکُشتِر گِــرَگ ءُ کشگ بہ بنت.
گوشت اِش: بلے تو وا گوکشترے نہ ئے، مہ تُرس.
گوشتی: زاناں، بلے شیرءَ هَر پرماتگ، آ نہ چار ایت، لپاشیت روت. 👈🏽😂

✺ گوکشتر: زرافه
@Labzank
telegram.me/Labzank

کِـــــسّـہ
یک شیرے گِــرّ نـادراھی ءَ گپتک اَت .روباہ ءَ گُشت تو گورھرے شکارکن گوشت ءَ من وراں،ءُ آئی ءِ سگندان ءِ رگ ءَ گوں ترا بند آں تئی گرّ روت،
شیر ءَ گور ھرے شکار کت روباہ ءَ گوں سگندان رگ ءَ شیر بست،وھدے گورھر ءِ سگندان رگ ءَ گرم جنت آچو زمزیل ءَ بیتّ ءُ ،مکاریں روباہ ءَ گوشتاں وارت ءُ سیر کنت تــچ ایت،مُشکــے روگ ءَ بیت شیـــر ءَ گند ایت کـہ گرم ءِ سر ءَ بـستگ،مشک روت ءُ شیر ءَ بوج ایت.
شیر چـہ اے دھات ءَ روت کس نہ گندیت ئے،
مدتی ءَ رند ھپتار ءَ یک دگے جنگلی ءَ شیــر دیست . ءُ جــُسـتی کُــت کـہ:
ــ ھاں واجـہ تو وتی ملک یل داتگ پرچا؟
شــیر ءَ پسّــہ دات کــہ:
ــ آ جاہ ءَ کـہ دژمن روباہ ءُ میار جلّ مُشک بہ بنت آ ملک نندگی جــاھے نـہ اِنت.
رجانک: وژدل
Telegram.me/gbbalochi

🌺دُرّیـــں دانــــک🌺
ادار ءِ پکر کنگ چـہ ھپتاد سال ءِ ابابت ءَ گھتر اِنت.
ایوکی باز گھتر اِنت،چـہ سلیں مردمانی ھمراھی ءَ.
ھر کس دژمنی کِش ایت، نکسان رُن اِیت.
ھر وھدے کم زات مستری ءَ برس انت،شریں مردم بیران بنت.
چـہ جاھل ءَ گوں باوست کنگ ءَ، ھاموشی گھتر انت.
گیشتریں جیڑہ ءُ جنگ چـہ زبان ءَ بنگیج بنت.
@Labzank
telegram.me/Labzank

راجدپتر ءَ سردارانی راجی کرد ۔۔۔ اولی بہر.....الطاف بلوچ

بلوچ راجدپترءُ کوْہنیں شاعری ءَ کہ وانئے تہ مارا سرپدی رسیت کہ بلوچ یک انچیں راجے کہ چہ کدیماں جنگ ءُ جدل ءِ تہا رُستَگ ءُ اے کَدّ ءَ اتکگ سر اِنت۔

کبیلہ، ٹَکّ ءُ کُٹُم انسان ءِ اے سرزمین ءِ سرا اولی جوڑ کتگیں چاگردی گل اَنت کہ انسان ءَ بید ء اِشاں وتارا زندگ داشت نہ کتگ۔ ہمے ہاترا، ما وہدے بلوچ راج ءَ گنداں کہ دگہ دگہ ٹَکّ ءُ کبیلہاں بہر اِنت یا بلوچ ءِ پجّار گیشتر کبیلہ ءِ دروشم ءَ انت، اے ہمے  شون ءَ دنت کہ بلوچ یک تاریخی قومے، انسانی تہذیب ءُ ارتقاء (ردوم) ءِ بنداتی زمانگانی قومے۔

ٹَکّ و بولک یا کبیلہاں مدام انسانی تاریخ ءِ تہا وتی یک رہبندے جوڑکتگ کہ ہما چاگرد ءِ جیڑہانی گیشّ ءُ گیوار کنگ ءِ زلورتانی پورا بہ کنت۔ ٹَکّ ءُ بولکاں وتی وتی مستر ،کماش ءُ زانتکاریں، مزن جگریں مردم ،انصاف کنوکیں ءُ دُور چاریں مردم   سروک جوڑ کتگ اَنت ءُ اندگہ مردماں ہمائی ءِ دست ءِ چیرءَ کار کتگ ءُ وتی چاگردانی جنجال ٹہینتگ اَنت۔ اے ہما زمانگ انت  کہ انسان ءَ ریاست، کانود، آئین ءُ رہبند نہ بوتگ۔ ہمے پیما بلوچ ٹَکّاں اوں وتی چاگردی جیڑہانی ہاترا وتی کبیلہانی سرکماش وتی وتی میتگ ءِ سروک ءُ میِر جوڑ کتگ اَنت ءُ چاگردی رہبندے وتی راجی تب ءِ متابک ءَ ٹہینتگ کہ آہانی زند ءِ جنجالانی گیش و گیوار کُت بہ کنت۔

انچش گشنت کہ کدیمیں زمانگاں ہما چاگردی سروک ءِ گچین ساپ ءُ پلگاریں ڈیموکریٹک رنگےءَ بوتگ۔  یک سروکے ءِ بیرانی ءَ پد دگرے مردماں پہ وت گچین کتگ۔ اگں پیسری سروک ءِ چُک، یا برات ءُ وارس  نابودے بوتگ، بزدلے بوتگ یا نالائق ءُ احمقیں مردمے بوتگ، آئرا پہ وارسی  سروکی ءِ جاگہ ءَ آرگ نبوتگ بلکن ہما کبیلہ ءِ تہا لائق ،ایماندارءُ دلیریں مردم اِش دَرچتگ ءُ کلانی سوج ءُ سَلاہ ءَ پد نوکیں سروک گچین کنگ بوتگ۔

بلوچ نبشتہ کار واجہ ڈاکٹر شاہ مہمد مری وتی  کتاب  بلوچ قوم2 ءِ تاکدیم 64 ءِ سرا نبشتہ کنت کہ بلوچانی تہا سردارءِ جاہ ءُ مکام یا ارزشت سک مزن بوتگ،ءُ پرچہ مہ بیت کہ سردار موروثی بزاں پت ءُ پیرُکی نہ بوتگ اَنت۔ ٹَکّ ءِ دُرساں چہ شر تریں مردم بوتگ اَنت کہ آہانی تہا بلوچیت ءِ درہیں شرّی بوتگ اَنت ءُ سرداراں وتی ٹَکّ ءِ دیمروئی ءُ گہبودی ءِ واستا کار کتگ۔

مرچیگیں سردارءُ نواب ءِ اصطلاح کہ مئے چاگرداں است اِنت، کوّاسءُ دپتر زانتانی گشگ اِنت کہ اے اصطلاح یا رہبند بلوچ ءِ زندمان ءِ واستا نوکیں چیزے کہ ڈنّی زورآوریں ہما راج کہ بلوچ چاگرد ءِ تہا اتکگ اَنت ءُ بلوچ اِش لَٹّ و کُٹّ کتگ، بہرءُ بانگ کتگنت ءُ بلوچ سرڈگار اِش پُل اِتگ ،اے رہبند ہما راجانی داتگیں سوگاتے۔ اے زورآوریں راجاں کہ وتی کدم بلوچ سرڈگارءِ سرا ایر کتگ انت تہ آہاں اے سرڈگا ءِ کشّوکیں گوْات، کؤرانی ڈَل ءُ سنگ، کوہانی ٹُلّ، زِر، اے زمینءِ سرءُ چیرا استیں گْواجن، بلوچ سرڈگار ءِ سیمسر ءُ آئی ارزشت ءَ سرپد بوتگ انت۔

دری راجانی مدام جہد ہمیش بوتگ کہ اے سرڈگارءِ واجہ ما بہ باں،ءُ ہمے لوٹانی پدا دری راجاں بلوچ سرڈگارءِ سرا اُرش ہم سک باز کتگ ءُ بازیں غیرت مندیں بلوچ شہید کتگ۔ ہما زمانگاں کہ بلوچ یک پَتّ و تپاک بوتگ اَنت ءُ دری زورآوریں راجانءَ پروش داتگ اِش ءُ چہ سرڈگارءَ گَلّینتگ اِش، ہما زمانگاں ڈنّی مہلونک ءَ یک پندلے جوڑ کتگ کہ بلوچءِ سرا ہاکمی کنگ ءُ آئرا گلام دارگ ءِ مستریں سازش ہمیش بوت کنت کہ اشاں وت ماں وت جَنگ دئے، گڑاں بلوچ ءِ سرا حاکمی ءُ آئی ءِ سرڈگارءِ گْواجنانی لُٹ ءُ پُل ارزان بیت۔

ہمے ہاترا ڈنّی زوراوریں مالداریں راجاں بازیں ہما میتگاں کہ یک بلوچ قبیلہ ءِ مردماں گوں دومیگ ءَ گوْنڈیں نارازی یے بوتگ گُڈا ڈّنی مردماں ہما نزوریں مردم وتی دست ءَ کتگ، زَرّ ءُ ملام داتگ ،لشکر داتگ کہ تو وتی مخالف مردماں گوں جنگ کن ءُ دمگ ءِ سروک جوڑ بو،ما تئی ہر پیمیں کُمک کناں۔ ہمے دولت، واجہی ءُ سروکی ءِ لالچ ءَ بلوچ چاگرد ءَ جاگہ کُتگ ءُ بلوچ روایات پرْشان ءُ سردارءُ نوابی ءِ شیرکنی ءَ بلوچ چاگرد پرشت ءُ پروش ءِ آماچ جوڑ کت۔

اے رنگیں کِسّہ ماں بلوچ راج دپترءَ سک باز اِنت کہ بلوچ ءَ وت ماں وتی جنگاں سی ءُ چِلّ سالاں یکے دومیگ جتگ ءُ کُشتگ۔ ہمے واستا بلوچ دود میزان میزان ءَ پرشان ءُ چاگرد ءِ ڈیموکریٹک رہبند گوں ہاکاں ہوار بوتگ۔ ءُ مرچیگیں سردارءُ نوابی رہبند دیما اتک کہ ہچ رنگ ءَ گوں بلوچ تب یا انسانی ڈیموکریٹک رہبنداں ہمدپ نہ اِنت۔ چیا کہ ادا سرداری ،نوابی سٹ اَپ ءُ واجہ کاری ہما اِنت کہ یک مردمے اگاں سروک اِنت آئی ءَ پد آئی ءِ چک، نماسگ، برات، برات زتک یا دگہ وارسے ہما سرداری ءِ جاگہ ءِ وارس اِنت۔ اے  کبیلہ ءِ تہا اندگہ مردمانی ڈیموکریٹک حقانی ھلاپ اِنت ءُ یک لوگے ءِ ھاکمی گشگ بیت۔

اگاں ہمے سردارءِ ہما سیاسی وارس بزدلے بیت، لالچی یے بیت، وتی ٹَکّ ءُ کبیلہ ءِ لوٹانی متابک ءَ مہ بیت، احمقے بیت، بلے آ سردار الم بیت چیا کہ آئرا اے حق چہ وراثت ءَ گو

ن اِنت۔ اے رہبند ءَ بلوچ راج سک باز نُکس داتگ۔

ما وہدے چہ اژدہمی کرن ءِ دست کپتگیں راج دپتری نشانیاں چاراں تہ مارا سما کپیت کہ بلوچ چاگرد ءَ بے ایمنی، برات کُشی، دُزی، لُٹّ ءُ پُل ءُ ہمے رنگ ءِ جاور سک باز گندگا کئیت۔ اشی ءِ مستریں سوْب ہمے واجہ کاری ءُ سرداری سسٹم اِنت ۔ما گندگائیں کہ سرداری ءُ واجہ کاری ءِ پاگ ءِ سرا کنگ ءِ واستا پِت وتی چکاں، چک وتی پتءَ، برات وتی برات ءَ ءُ اندگہ وارساں اوں کُشگا اَنت داں کہ ہاکمی ہمائی ءِ دست ءَ بئیت۔ اگرچہ مارا اے رنگیں جاور اندگہ بازیں راجانی راج دپترءِ تہا گندگا کئیت بلئے بلوچ ءِ راجی تب چَٹءَ جتا ءُ یکتا اِنت۔ ءُ اے نادراہی گشئے بلوچ زندمان ءِ تہا گیش ترسناکیں رنگ ءُ دروشمے ءَ دیما اتکگ ءُ تاریخ ءِ تاکاں کہ وانئے تہ سک بیمناکی یے مئے دیما کئیت کہ پہ ہاکمی ءِ ہاترا بلوچ سردارءُ واجہ کاراں  چے چے نہ کتگ۔ ہر ہما کار کہ بلوچ دودانی ھلاپ انت گیشتریں سردار ہما کار ءِ کنگا تیار بوتگ انت۔ ہمے واستا مرچی سیاسی پڑءَ بلوچ چہ اندگہ راجاں پشت کپتگ۔

اے نبشتانکءِ تہا من جہد کناں کہ ماں بلوچ چاگرد ءِ تہا بلوچ سردار، نواب ءُ واجہ کارانی سیاسی کرد چے بوتگ ءُ چینکس پہ بلوچ سرڈگارءَ اے سیاسی کرد ءِ نپ ءُ نُکس بوتگ اَنت۔ءُ مرچی کہ مئے سیاسی جاورال اَنت دیمترا بلوچ چہ وتی سرداراں کجام اوستءَ بداریت۔

ڈاکٹرشاہ مھمد مری وتی کتاب بلوچ قوم2ءِ تاکدیم 64 ءِ تہا نبشتہ کنت کہ لبز”سردار“ درآمدیں لبزے کہ نصیر خان اول ءِ زمانگ ءَ بندات بیت۔ اِشیءَ چہ پیسر بلوچاں سردارءِ جاگہہ ءَ ”مِیر“ءِ لبز کار مرز کتگ ۔
ما اگاں چہ پانزدہمی کرنءِ مِیروءَ بندات بکناں ءُ دانکہ بیست ءُ یکمی کرن ءِ نوکتریں نواب مہران مری ءَ بیا ئیں، مارا بلوچ چاگرد ءُ راجکاری ءِ تہا مزنیں کُشت ءُ ہونے گندگا کئیت کہ پہ واجہ کاریءِ واستا بوتگ ءُ چرے کُشت ءُ ہوناں ہزاراں بلوچ پُسّگ ءُ مزنیں لائکیں ءُ راجی بامردیں سر جَنَگ ءُ کُشگ بوگا انت۔

گل خان نصیر ءِ نبشتگیں تاریخ بلوچستان (بلوچ راج دپتر) ءِ دومی باب ءِ تاکدیم نمبر 6 ءَ واجہ نبشتہ کنت کہ ہما زمانگ ءَ کلاتءِ سرا سیوا نامیں ہندویے ہاکم بوتگ۔ بلئے اے ہاکمی ہندو دراوڑ ٹَکّ ءِ بوتگ۔ پانزدہمی کرنءِ نیام ءَ کہ ماں ہندوستان ءِ سرا منگولاں اُرش کت تہ کلات ءِ ہندو حاکم اوں ہمے اُرش ءِ زَد ءَ اتک۔

منگولانی بابت ءَ دپتر زانت نبشتہ کننت کہ اے سکّیں دلیریں، زالم ءُ زوراکیں راجے بوتگ۔ منگولاں ہر کجا کہ جَنگ بندات کتگ اودا ناں جنین اشتگ، ناں کہ کسانیں زہگ، کماش ءُ ورنا، یا نادراہ، ہچ مردم چریشانی زہم ءَ نہ رکّتگ۔ اے زوراکاں چم بستگ ءُ مردم کُشان کتگ اَنت۔ کئے کسان، کئے مزن، کئے پیرءُ کئے ورنا اِنت ءُ کئے زالبولے، اشان ہچ کِمار نہ کتگ۔

میرو ہمے زمانگ ءَ بلوچانی براہوی بولک ءِ سردار بوتگ۔ میرو ءَ زانتگ کہ منگول چو ابرستگ اَنت اے دمگ ءَ اوں یک آشوبے کئیت۔ پمشکہ  میرو گوں وتی ٹک ءِ مردمانی ہمراہی ءَ گوں منگولاں ہمراہ داری کنت ءُ کلات ءِ سرا ہندو بولک ءِ ہاکمی ءَ ہلاس کنگ ءَ گوں منگولاں ہوار بیت ءُ اے دمگ ءَ چہ ہندو دراوڑ ءُ جدگال بولک ءِ مردم تاچینگ بنت۔ نوک دست کپتگیں راج دپترءِ رِدا اے بلوچانی ہاکمی ءِ اولی دور زانگ بیت ءُ بلوچانی کلات ءِ سرا ہا کمی ءِ بُن ہِشت ہمیش بیت۔ بلئے سک باز وہد نہ گوْست کہ منگول ماں اے دمگاں نزور بوان بوت اَنت، ہمے ہاترا بلوچانی ماں کلات ءِ ہاکمی اوں نزور تَرّان بوت۔

میروءِ مرگ ءَ پد کندھار(قندھار) ءِ ارغون ہاندان ءَ کلات ءِ سرا ارش کت ءُ منگول پروش دات اَنت،ءُ کلات ءِ ہاکم زنّون بیگ ارغون نامیں اوگانی یے جوڑ کنگ بوت۔ بلئے 1530 ء ءَ وہدیکہ کندھار ءِ ہاکم ہاندان ارغون، مغلانی دیما پروش وارت، تہ سردار میرو ءِ بچ سردار عمر میرواڑی گوں لشکرءَ کلات ءِ سرا یکبرے پدا ارش کنت ءُ سوبین بیت۔

بلئے ماں مکران ءِ کوہی دَمگاں پہ گَردگ ءُ سیلءَ شُتگیں میر شیہک رند (میر چاکر رندءِ پت) ءُ گہرام لاشاری اے ھال ءَ سرپد بنت تہ میر عمر میرواڑی ءِ ھاکمی ءِ ہلاپ ءَ پاد کاینت ءُ دیم پہ کلات ءَ لشکر کشی کننت۔ اے لشکر کشی ءِ سوب ءَ سردار عمر میرواڑی کُشگ بیت ءُ کلات ءِ ہاکم نوں ہمیش بنت۔ بزاں رند ءُ لاشارانی تپاکیں ھاکمی یے بیت۔

میر گل خان نصیر تاریخ بلوچستان ءِ تہا نبشتہ کنت کہ میر شیہک رند ءُ میر گہرام لاشاری مدام گوں وتی لشکرءَ ماں کوہاں یلہ چر بیتگ اَنت ءُ مدام مردم اِش لُٹ ءُ پُل کتگ۔ ہمے ہاترا اشانءَ کلات ءِ پیمیں اِستان ءِ سرا ہاکمی ءِ وڑ ءُ پیم نزانتگ۔ کلات ءِ سرا ارش ءَ پد رند ءُ لاشاراں دیم پہ سیوی ءُ ڈھاڈرءَ دات کہ چد ءُ دیم راج دپترءُ بلوچی کوہنیں شائری ءِ رد ءَ رند ءُ لاشاراں وت ماں وتا سی سالاں داں بلوچ کُشی ءِ مستریں ریکارڈ جوڑ کت۔

روان انت
@Labzank
telegram.me/Labzank