د مفتي شمائل او جاويد اختر تر منځ د مناظري د لومړی برخي

پښتو ژباړه

ژباړه اوآواز: بریالی پښون

چې څومره کولای سئ نشیر یې کړئ

⛔️ ناروغۍ او ناروغ ته کنځل کول حرام دي،او د اسلامي اخلاقو خلاف کار دی

🔹 مسلمان باید د خپلې ناروغۍ پر وړاندې صبر ولري،او همدارنګه له ناروغانو سره باید په نرمو او ښو اخلاقو چلند وشي؛نه دا چې هغوی ته ښکنځل او بدې خبرې وکرو:رسول الله ﷺ فرمایلي دي:«لا تَسُبِّي الحُمَّى، فَإِنَّهَا تُذْهِبُ خَطَايَا بَنِي آدَمَ، كَمَا يُذْهِبُ الْكِيرُ خَبَثَ الْحَدِيدِ»(رواه مسلم)

یعنې:«تبي ته کنځل مه کوه،ځکه تبه د بني آدم ګناهونه داسې له منځه وړي لکه د اوسپنې بټۍ چې د اوسپنې چټلي او زنګ لرې کوي»

📚 جامع الأحاديث الصحيح

د رسول الله ﷺ خبرې او ویناوې

وعن عائشة رضي الله عنها قالت:«ما كان رسولُ الله ﷺ يَسْرُدُ سَرْدَكُم هذا، ولكن كان يتكلمُ بكلامٍ بَيِّنٍ فَصْلٍ، يَحْفَظُهُ مَن جَلَسَ إليه»په روایت دأبو داود

یعنې:«رسول الله ﷺ ستاسو په شان خبرې نه کولې،بلکې په واضحو او څرګندو الفاظو يې خبرې کولې،داسې چې څوک به د هغه په حضور کې ناست و،کولای یې شوه چی خبرې یې په یاد وساتي او حفظ یې کړي!»

د هغه ﷺ خبرې ساده او ښکلې وې، او هغه ﷺ به خوښول چې خپلې خبرې روښانه او څرګندې بیان کړي، او د هغې مینې له امله چې له خپل امت سره یې لرله، د خلکو بېلابېلو ډلو او د هغوی د پوهې او درک کچو ته به یې پوره پاملرنه کوله،او دغه کار د دې غوښتنه کوله چې رسول الله ﷺ بردبار او زغمناک وي.له عایشې رضی الله عنها څخه روایت دی چې ويلي دی: «كان كلامُ رسولِ الله ﷺ كلامًا فصلًا، يفهمه كلُّ من يسمعه»په روایت دأبو داود

يعنې:«د رسول الله ﷺ خبرې داسې جلا جلا وې چې هر چا چې به واورېدلی،پرې پوهېدلو».

د رسول الله ﷺ د نرمۍ، سخاوت او زغم کچې ته پام وکړه؛ د دې لپاره چې د ده خبرې په بشپړ ډول درک شي، هغه به خپلې خبرې اورېدونکي لپاره تکرارولې…

له انس بن مالک رضي الله عنه څخه روایت شوی چې فرمایلي دي:«كان رسول اللّٰهِ ﷺ يعيد الكلمة ثلاثًا لتعقل عنه»په روایت دبخاری

یعنې:«رسول الله ﷺ یوه خبره درې ځله تکراروله ترڅو اورېدونکی پرې پوه شي».

هغه ﷺ له خلکو سره ښه چلند درلود او د هغوی وېره به یې کموله، ځکه چې ځینې خلک به د هغه ﷺ په لیدو وېرېدلي او فشارمن کېدل، وېره او رعب به پر هغوی غالبېده!.

له ابن مسعود رضي الله عنه روایت شوی چې ویلې دي: یو کس د رسول الله ﷺ خدمت ته راغی او له هغه سره یې خبرې پیل کړې،خو د ویرې له امله یې ټول بدن ولړزېده رسول الله ﷺ ورته وفرمایل:«هون عليك فإني لست بملك، إنما أنا ابن امرأة تأكل القديد»په روایت دامام ابن ماجه

یعنې:«آرامه اوسه، ځکه چې زه پاچا نه یم، زه یوازې د یوې ښځې زوی یم چې مالګه شوي او وچه شوي غوښه خوري»

📚 سیمای ظاهری پیامبر ﷺ بر اساس روایت نزدیکانش

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
موضوع:د قرآن کریم آداب
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
دقرآن کریم دلوستلو نه مخکی څه آداب لوستونکی له پکار دی،دی دپاره چه په لوستلو کی برکت راشی او مقام د قبولیت ته اورسیری:

(۱)-[أن يجلس بوضوء]په اوداسه کی کیناستل:صحیح خبره دا ده چه قرآن کریم ته په بی اَودسی باندی گوتی وړل نه دى پكار-لكه {لا يمسه إلَّا الْمُطَهَّرُونَ} كی ورته اشاره ده-
(٢)-[أن يكون نظيف الثياب] (جامی به ئی پاکی وی) ځکه قرآن د الله تعالی کلام دی،دی دپاره به خپل ځان (پاک/صفا) کوی-
(۳)-[أن يجلس بخشوع](قرآن کریم ته به په خشوع او عاجزی کینی،مَرور او په حالت د تکیه کی به نه کینی)-
(۴)-[أن لا يَتَكَلَّمَ أثناء القِراءة]-(د قرآن د لوستلو په مینځ کی به خبری نه کوی که چرته یوه ضروری خبره مینځ ته راشی نو د هغی نه پس به دوباره اعوذ بالله وایی-
(۵)-[أن يتعوذ بالله]په اوله كي اعوذ بالله وئیل ضروری دی که ابتداء د سورةوی نو بسم الله به هم ورسره یو ځای کوی او که مینځ د سورةوی نو بیا صرف اعوذ بالله وئيل کافی دی-بسم الله وئيل ورسره په سنت کی نه دی نقل-
(۶)-[أن يقرأه نظرة](قرآن ته په کتلو سره یی لوستل) دا ډیر بهتر دی اگر که په یاده لوستل یی هم جواز لری حدیث کښ دی:[من سره أن يُحِبُّ الله وَرَسُولَهُ فليقرا في المصحف ][ حسن:شعب الايمان ٤٠٨/٢ - الصحيحة:٢٣٤٢) څوك چه دا خوښوی چه د الله تعالى او د هغه رسول سره مینه اوکړی نو په قرآن کښ دی لوستل کوی)-
(۷)-[أن يأخذه بيمينه] قرآن کریم به
په ښي لاس کی اخلی،په گس لاس کی قرآن کریم او دینی کتابونو نیول بی ادبی ده-
(۸)-[أن لا يتخط عليه]په قرآن کریم باندی دپاسه قدمونه پورته کول او په هغی باندی اوریدل بی ادبی ده،بلکه سلفو به ددی نه هم منع کوله چه په تپایی تخته او رحیل باندی انسان خپه واړوی-{ذلِكَ وَمَنْ يُعَظِمُ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ}(الحج (٣٢)
(۹)-[أَن لَّا يَتَوَسَّدَ عِندَ قِرَاءته]قرآن کریم ته به تکیه نه و هی،البته که په یاده ئی لولی نو په ملاسته هم رسول الله صلی الله علیه واله وسلم لوستلی دی۔امام بیهقی یو روایت راوریدی:(يا أَهْلَ الْقُرْآنَ لَا تَتَوَسُدُوا الْقُرْآنَ)[ شعب الايمان:١٨٥٢](ددی یوه معنی دا ده چه قرآن کریم ته تکیه مه وهی)- دویم دا چه د قرآن کریم نه بالخت هم مه جوړوی چه انسان پری دپاسه ډډه ووهی-او دریم دا چه ددی د حقوقو او تلاوت نه غفلت هم مه کوی-(وفی سنده مقال)
(۱۰)-په قرآن کی به دننه لیکل هم نه کوی دا وجه ده سلفو پکی آمین هم نه دی لیکلی.البته که د تفسیر به طور په حاشیه باندی ورته په ښائسته خط لیکل وکړی نو جواز لری دا خو ظاهری آداب وو-نور هم شته-

او باطنی آدابو کی دا دی:

(۱)-[تدبر القرآن الكريم] (قرآن کریم او ددی په رازونو کی سوچ او فکر کول)
[فتدبر القرآن إن رمت الهدى فالعِلم تحت تدبر القرآن](که د هدایت اراده لری نو قرآن کریم کی تدبر کوه ځکه چه تول علم د قرآن کریم به تدبر کی دی)
(۲)-[عَظمَةُ القُرآن في القلب](په زړه کی به د قرآن کریم عظمت او تعظیم ساتی)چه دا د عظیم ذات کلام او کتاب دی-عکرمه بن ابی جهل رضی الله عنه
په باره کی نقل دی چه هغه به کله د قرآن کریم تلاوت کولو نو قرآن به یی د خپل تندی سره ولګولو او داسی به یی وئیل:[کلام ربی،کلام ربی]-(دا زما درب کلام دی زما د رب کلام دی) پدی سره به یی د قرآن کریم عظمت په زره کی راغلو-[الحاكم (٥٠٦٢) والطبراني (۱۰۱۸) مرسلا ورجاله رجال الصحيح:مجمع الزوائد :(١٦٠٥٩)]
(۳)-[الدعاء عند الآيات](په بعضو آيتونو کی دعا غوختل) لکه دا د نبی ﷺ طریقه هم وه،لکه داسی راشی-{ان رحمت الله قريب من المحسنين)نو انسان داسی ووایی:[اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ رَحْمَتكَ]دجنت بحث راشی داسی ووایی:[اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْجَنَّةَ]أو داسی نور-او دا هغه وخت کیږی چه انسان د قرآن کریم په معنی پوهه شی-
(۴)-او حقیقی ادب یی دادی ):[العمل بالقرآن](قرآن کریم باندی عمل کول)
کله چه انسان قرآن کریم لولی او د هغه عملی زندگی نه جوړیږی نو دا د قرآن کریم احترام نه دی ددی مثال دا جوړیږی چه یو انسان چاته ووایی:زه تا منم او ستا احترام زما په زره کی موجود دی خو خدمت ته دی تیارنه یم نو داسی انسان د چا خوښ وی؟!-
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
حکمت القرآن

ابن علان رحمه الله وایي:«د الله تعالی په کتاب کې راغلي دي{رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَامًا}د مېرمنې لپاره په دعا کولو سره یې پیل کړی دی، ځکه چې د اولاد صلاح د هغې په صلاح کې ده»(دلیل الفالحین)

📚 اسباب و وسائل تأديب و تربیت نیکوی کودکان

د اسلام دښمنانو ته خپله عقیده او ایمان په داسي ډول ور پیژندل خوند کوي

شیخ اسرار راشد (2020 کال کې) په انګلستان هیواد کې له عیسویانو سره مناظره وکړه.
هغوی (راشد) ته وویل که چیری ته د خپل پیغمبر ﷺ حدیث حقیقت بولی، نو هغه خو دا هم ویلې دی
« چې څوک د سهار په وخت کې اووه د عجوې خرماوې وخوري، بیا که چیرې زهر وخورې تاثیر نه پری کوي»
نو ته زهر وڅښه او موږ ته دا وښیه چې دا پر تا څنګه اغېز نه کوي.
شیخ اسرار راشد وروسته د دوی له خبرو زهر وڅیښل، او په واقعي توګه زهرو پر هغه هیڅ تاثیر ونکړ، او د رسول الله ﷺ په حدیثو یې خپل یقین او ایمان ټولی نړۍ ته روښانه کړ...
په زړه پوري