پێشه‌كی
"ڕێنووس" (رسم الخط، املاء orthography)، به‌پێی یاسا و ڕێسای زمانه‌وانی، فێرمان ده‌كات كه‌ وشه‌یه‌ك به‌ چه‌ند شێوه‌ی جۆربه‌جۆر نه‌نووسین. ئاخۆ ڕاستترین وشه‌ له‌م پۆلانه‌ی خواره‌وه‌ كامانه‌ن؟:



(كار تێ كردن، كار تێكردن، كارتێكردن). (كاری تێ كرد، كاری تێكرد، كاریتێكرد).

(ده‌ست لێدان، ده‌ست لێ دان، ده‌ستلێدان). (ده‌ستی لێ دا، ده‌ستی لێدا، ده‌ستیلێدا).

(نان كردن، نانكردن). (نانی كرد، نانیكرد).

(ماڵ وێران كردن، ماڵوێران كردن، ماڵوێرانكردن، ماڵ وێرانكردن).

(نیه‌، نی یه‌، نی‌یه‌، نییه‌).

بزوێنه‌كان
بزوێن به‌و ده‌نگانه‌ ده‌وترێن كه‌ له‌ كاتی بێژه‌ (تلفظ)یاندا، ده‌م و زار تۆزێ زیاتر ده‌كرێنه‌وه‌ و زیاتر ده‌كێشرێن. بزوێنه‌كان جووڵه‌ و بزواندن ده‌خه‌نه‌ ناو وشه‌وه‌.

بزوێنه‌كان له‌ڕاستیدا (٨) ده‌نگن، به‌ڵام به‌ ئه‌لفبێی سۆرانی (عه‌ره‌بی) ته‌نها (٧) ده‌نگیان نیگار و پیتیان بۆ دانراوه‌ و ده‌نووسرێن و بریتین له‌:

(ا ـ و ـ ۆ ـ وو ـ ه‌ ـ ی ـ ێ).

یاسا: (لە هەر وشەیەکی کوردیدا لانی کەم یەک بزوێن به‌كار ده‌چێت)‌:

(ناو naw) ـ (كورد Kurd) ـ (كۆمار komar) ـ (سوور sûr) ـ (به‌رد berd) ـ (كوردی kurdî) ـ (سێ sê) ـ (زانستپه‌روه‌ر zanistperwer).

بزرۆكه‌ (i)
هه‌ندێ وشه‌ی كوردی هه‌ن كه‌ له‌ ڕواڵه‌تدا بزوێنیان تێدا نابینرێ وه‌كوو: (بردن، من، ژن، چل، مردن، بزن، خستن)، به‌ڵام له‌ڕاستیدا ده‌نگی بزوێنیان تێدایه‌. ئه‌و بزوێنه‌ له‌ ئه‌لفبێی كوردیی لاتینیدا به‌ پیتی (i) دیاری كراوه‌، به‌ڵام له‌ ئه‌لفبێی عه‌ره‌بیدا هیچ پیتێكی بۆ دانه‌نراوه‌، دیار نییه‌ و بزر بووه‌، بۆیه‌ ناوی نراوه‌: (بزرۆكه‌). نموونه‌:

(بردن birdin)، (من min)، (ژن jin)، (چل çil)، (مردن mirdin)، (بزن bizin) و (خستن xistin).

وشه‌ی "مشك" له‌ ناوچه‌ جۆربه‌جۆره‌كانی كوردستاندا به‌ دوو شێوازی (mişk) و (mişik) بێژه‌ ده‌كرێت، به‌ڵام له‌ ئه‌لفبێی عه‌ره‌بیدا هه‌ر به‌ یه‌ك شێواز ده‌نووسرێت: "مشك".

كه‌وا بێت (٨)ه‌مین ده‌نگی بزوێنی كوردی به‌ ئه‌لفبێی عه‌ره‌بی نانووسرێت و، "بزرۆكه‌"یه‌. (i).

لەم ڤیدیۆیەدا دەتوانن چاو لە ئەلفبێی کوردی بکەن:

معرفی الفبای زبان کردی:

زبان کردی بر اساس دو رسم الخط آرامی و لاتین نوشته می شود . پس در حال حاضر زبان کردی دو نوع الفبا دارد که ما به بررسی رسم الخط آرامی میپردازیم.

الفبای زبان کردی بر اساس رسم الخط ئارامی از 29حرف بی صدا و 8 حرف صدادار تشکیل می یابد .

حروف بی صدا و صدادار :

1 - حروف بی صدا : حروفی که همیشه کلمه با آنها آغاز می شود و معمولا در ان لبها به هم برخورد میکنند .

2 – حروف صدادار : حروفی که هیچ گاه کلمه با آنها آغاز نمی شود و معمولا در ان لبها به هم برخورد نمی کنند .

..........حروف بی صدا.......... :

ئــ / ب / پ / ت / ج / چ / ح / خ / د / ر / ڕ/ ز / ژ / س / ش / ع / غ

/ ف / ڤ / ق / ک / گ / ل / ڵ / م / ن / و / هــ / ی

.........حروف صدا دار.......... :

ــا / و / وو / ــیــ ـــی / ــه / ـێـ ـێ / ـۆ

تفاوتهای اولیه با زبان فارسی :

1 - در زبان کردی:

برای حروف ( ت/ ط ) تنها از حرف ( ت ) استفاده می شود.

برای حروف ( ث / س / ص ) تنها از حرف ( س ) استفاده می شود.

برای حروف ( ذ / ز/ ظ / ض ) تنها از حرف ( ز ) استفاده می شود.

استفاده می شود . پس در زبان کردی :

ت/ ط »»»»»»> ت

ث/س/ص »»»»»> س

ذ /ز /ظ /ض »»»»»> ز

ڕاونان'راونیان'ڕاوه‌دوونان👈دنبال کردن
ئاسه‌واری👈آثار 'نسل 'نژاد
کێش👈وزن
پسپۆڕ👈متخصص'کاردان
گوژم👈جهش 'سفت و سخت 'یورش
قوڕنه👈زاویه 'گوشه
فیته‌ری👈قوی هیکل
مه‌راق👈آرزو'غم و اندوه

سلام وخسته نباشید
اگر امکان داره تلفظ دقیق حروف صدادار الفبای لاتین کوردی را با حروف سورانی برامون توی کانال بنویسید(i,e,a,....)
ضمنا تشکرویژه بابت آموزش کوردی کرمانجی🌺

کوردی.....کوردی لاتین.....فارسی
1...ا.........A.a.............ا.آ
2...ـه........E.e.............فتحه
3...و........ U.u...........و
4...وو.......Û.û............ـــــ
5...ۆ........O.o............ضمه
6...ی.........Î.î...............ی
7...ێ.......Ê.ê.............کسره
8...بزرۆکه...I.i. مصوت هیچگاه در اول کلمه قرار نمیگیرد...
@KurdishLanguageLearning

3 - صدای ( ُ ضمه ):

این صدا را در کردی بصورت ( ـۆ / ۆ ) می نویسند .

در زبان فارسی صدای ضمه تلفظ می شود اما روی کلمه اعراب گذاری نمی شود اما در زبان کردی هم تلفظ می شود و هم نوشته می شود .

فارسی کردی

لرد (ل+ُ+ر+د) »» لۆرد (ل+ـۆ+ر+د)

پشت (پ+ُ+ش+ت) »» پۆشت (پ+ـۆ+ش+ت)

برد (ب+ُ+ر+د) »» بۆرد (ب+ـۆ+ر+د)

مشاهده میگردد که صدای ( ُ ضمه) تبدیل به شکل نوشتاری ( ـۆ / ۆ ) شده است.

استخوان (ئۆستۆخان)---عصاره (عۆسارێ)---مسلمان(مۆسه‌لمان)

مثالهای کردی( زۆر- بۆر -نۆ — بۆنمۆن)

4 - صدای (ــوو / وو ) .....( صدای اوی کشیده )

(مانند حرف "واو" درکلمه "مو") این صدا را درکردی بصورت ( ــوو / وو ) مینویسند.

در زبان فارسی نیز این صدا هم تلفظ می شود و هم نوشته می شود اما با این تفاوت که در زبان فارسی برای صدای ( اوی کشیده ) هم از " و " استفاده می شود .

در فارسی هم برای (و) کوتاه مثل (شوک) و هم برای (و) بلند (وو کردی) مثل (تووران) تنها از حرف (و) استفاده شده است اما در کردی این دو بعنوان دو حرف جدا بکار میروند. ( جووتیار - تووران )---( بولبول - سوخمه )

مثالهای زیر از و بلند ( وو ) هستند.

فارسی کردی

رود (ر+و+د) »> روود (ر+وو+د)

شور (ش+و+ر) »> شوور (ش+وو+ر)

نور (ن+و+ر) »> شوور (ن+وو+ر)

مثالهای کردی (لووت – توور – جووت – پووت – بوون)

........حرف ( ئــ )........ :

تقریبا معادل همزه ( ء ) در فارسی است .در زبان کُردی بصورت بسیار خفیف ادا می شود و همیشه در ابتدای کلمات کاربرد دارد . همچنین به تمامی مصوت ها هم می چسبد .

در زبان کردی هیچ کلمه ای با الف شروع نمیشود بلکه باهمزه (ئـ) شروع می شود

(ئـ+ـا): آزاد(ئازاد)...آوات(ئاوات)...آگر(ئاگر)...آش(ئاش)...آکام(ئاکام)

(ئـ+ـه): اسب(ئه‌سب)....اردلان(ئەردەڵان)....ابر(ئه‌بر)

(ئـ+ـێـ):انسان(ئێنسان)...استغفار(ئێستێغفار)...اصفهان(ئێسفه‌هان)

(ئـ+ـۆ): استخوان(ئۆستۆخان)...امید(ئۆمید)...اسطوره(ئۆستوورێ)

(ئـ+ـوو): اوستا(ئووستا)

(ئـ+ـیـ): ایمان(ئیمان)...ایلام(ئیلام)...ایران(ئیران)

(ئـ+بزرۆکه): ئسپار ، ئستران

مثالهای کردی(ئێوارە،ئێرە،ئێوە،ئێستا،ئێسک،ئۆخەی،ئۆغر،ئۆقرە،ئیتر)

@KurdishLanguageLearning

Alfabêya Zimanê Kurdîya Kurmancî 31 tîpên xwe hene ku ev in:
Aa, Bb, Cc, Çç, Dd, Ee, Êê, Ff, Gg, Hh, Ii, Îî, Jj, Kk, Ll, Mm, Nn, Oo, Pp, Qq, Rr, Ss, Şş, Tt, Uu, Ûû, Vv, Ww, Xx, Yy, Zz

Aa مانند آ در کلمه آب
Avahî آبادانی
Avêtin انداختن
Aso افق
Al پرچم
Amûr وسیله
Agir آتش
Alîkarî کمک
Av آب
Ap عمو
Azadî آزادی

Bb مانند ب در کلمه باد
Balyoz سفیر
Bapîv بادسنج
Berendam نامزد، داوطلب
Bergîrî دفاع
Berhem اثر (کتاب)
Bav پدر
Bahoz طوفان، گرد و خاک
Berf برف
Baran باران
Cc مانند ج در کلمه بجنورد
Cot جفت، شخم
Ce جو
Cem کنار، پهلو
Can جان
Car بار، نوبت
Cîran همسایه
Cilûg زبر و زرنگ
Cejn جشن
Cêwî دو قلو
Cûtin جویدن
Cil لباس (جل)
Civîn گرد هم آمدن

Çç مانند چ در کلمه بلوچ
Çareserî راه حل
Çar چهار
Çalakî فعالیت
Çendanî چگونگی
Çawan چطور
Çi چه، چی
Çil چهل
– گاهی این حرف در کردی کرمانجی به صورت مشدد تلفظ می شود که کمی متفاوت با حرف چ معمولی است (1).
Çav چشم
Çêlek گاو
Çira چراغ
Çirûsîn سوسو زدن (نور)
Çilk قطره
De مانند د در کلمه دیاربکر
Dewletên Yekgirtîyên Amerîka ایالات متحده آمریکا
Desthilatdarî حاکمیت
Danezan اعلامیه
Daxuyanî بیانیه
Daliqandin آویختن
Dewlemendî ثروت
Dilovanî مهربانی
Dil دل
Dirav پول
Dewrî بشقاب
Dar چوب، درخت

Ee مانند ا در کلمه اسب
Ez من
Enî پیشانی
Endazyar مهندس
Evîn عشق
Encam نتیجه
Erênî مثبت
Ewledarî امنیت
Êê مانند ا در کلمه انجیل
Êvar شب
Êş درد
Êdî دیگر
Êzing هیزم
Êl ایل
Êleg جلیقه
Êriş حمله

Ff مانند ف در کلمه برف
File مسیحی
Firaq ظرف
Firokexane فرودگاه
Firoke هواپیما
Fêl حیله
Fermî رسمی
Fetisîn خفه شدن
Fireh جادار
Gg مانند گ در کلمه برگ
Gel مردم
Gelserwerî دموکراسی
Gelek زیاد
Gazin گله، شکایت
Gul گل
Guhdarî kirin گوش دادن
Gund روستا

Hh مانند هـ، ـهـ، ـه و ه در کلمات هستی، مهتاب، بله و آه
حـ، ـحـ، ـح و ح در کلمات حاضر، محل، ملیح و لوح
Hatin آمدن
Hawar فریاد
Hînbûn یادگرفتن
Hîvî امید
Hîndarî تمرین
Hêz نیرو
Helbest شعر
– در کردی نوشتاری همه حالتهای هـ، ـهـ، ـه، ه، حـ، ـحـ، ـح و ح به صورت Hh نوشته می شوند اما در تلفظ متفاوت می باشند (1) (2).
Ii (در فارسی معادل ندارد)
Kirin انجام دادن
Istandin خریدن، گرفتن
Hatin آمدن
Birin بردن
Birîn زخم
Şandin فرستادن
Xwendin خواندن
Ketin افتادن
– این حرف در فارسی معادل ندارد و تقریبا شبیه شوا (ای خیلی کوتاه) در انگلیسی است. نباید تلفظ آن را با حرف آی انگلیسی (Ii) اشتباه گرفت.

Îî مانند ای در کلمه ایران
Îro امروز
Îsal امسال
Kurdî کردی
Revîn فرار کردن
Îşev امشب
În جمعه
Evîn عشق
Jj مانند ژ در کلمه ژاله
Jin زن
Jîyan زندگی
Jan درد
Roj روز (آفتاب)
Jehr زهر
Jêbir پاک کن
Jêhatî لایق (زبر و زرنگ)

Kk مانند ک در کلمه ماکو
Kurd کرد
Kelandin جوشاندن
Kesk سبز
Kelebçe دستبند پلیس
Ketin افتادن
Kêr چاقو
Kovar مجله
– این حرف در کردی کرمانجی گاهی مشدد تلفظ می شود. گاهی دو کلمه به یک صورت نوشته اما به دو صورت تلفظ می شوند که معنایشان متفاوت می شود (1).
ادامه Kk
Kal پیرمرد
Kevir سنگ
Kar بزغاله، کار
Kanî چشمه

Ll مانند ل در کلمه اربیل
Landik گهواره
Kendal چاله
Malper سایت اینترنتی
Lêker فعل
Lez عجله
Law فرزند (پسر)
Mal خانه (دارایی)
Lûç لخت، عریان
Mm مانند م در کلمه مادر
Malbat خانواده
Malava خانه ات آباد (خداحافظ)
Mezin بزرگ
Mist مشت
Mêr مذکر، نر
Mê مونث، ماده
Mişk موش

Nn مانند ن در کلمه شیروان
Navend مرکز
Nav نام
Nalîn نالیدن
Navdar مشهور
Karîn توانستن
Anîn آوردن
Lêkolîn جستجو،تحقیق
Nan نان
Oo مانند ا در کلمه استاد
Ol دین
Sol کفش
Nod نود
Ode اتاق
Kol تپه کوچک
Tol انتقام
Rojî روزه
Rovî روباه

Pp مانند پ در کلمه پاییز
Parastin محافظت کردن
Parêzer وکیل
Pêl موج
Pêl kirin کلیک کردن (کامپیوتر)
Peyda kirin پیدا کردن
Peyv کلمه، سخن
Porr موی سر
– گاهی این حرف به صورت مشدد تلفظ می شود که حتی می تواند به تغییر معنا نیز منجر شود. Par (پ معمولی) به معنی سهم و قسمت است در حالیکه Par (پ مشدد تلفظ می شود) به معنای پارسال است (1).
Penêr پنیر
Paşê بعد، سپس
Pişt پشت
Pez گوسفند
Pirk عطسه
Poz بینی
Qq مانند ق در کلمه قوچان
Qelaştin شکافتن
Qîrîn فریاد زدن
Qencî خوبی، نیکی
Qeşa برف یخ زده
Qijik کلاغ، بیچاره
Qul سوراخ
Qelandin سرخ کردن (گوشت)

Rr مانند ر در کلمه رودبار
Rê راه
Rêçare راه حل
Raman اندیشه
Rizgarî رستگاری
Rasterast مستقیم
Piştrast kirin تایید کردن
Mirov انسان
Pirr زیاد
Birrîn بریدن

– در زبان کردی برای نوشتن حرف ر مشدد آن را دوبار می نویسند اما در اول کلمه فقط یک بار نوشته ولی مشدد تلفظ می گردد (مثل زبان اسپانیایی).
Ss مانند س در کلمه ارمنستان
Saljimêr تقویم
Sa برای
Sond xwarin قسم خوردن
Sax bûn زنده بودن (شدن)
Serxwebûn استقلال
Sirgûn kirin تبعید کردن
Salveger سالگرد
– حروف س، ص و ث در کردی به یک صورت تلفظ می شوند و با این حرف نوشته می شوند.

Şş مانند ش در کلمه شادی
Şaristanî تمدن
Şareza آگاه، دانا
Şandin فرستادن
Şêlandin غارت کردن
Hêşîn آبی، سرسبز
Başûr جنوب
Şîn عزا
Tt مانند ت در کلمه تابستان
Tilî انگشت دست
Tevger حرکت، جنبش
Torevan ادیب
Tevlihevî هرج و مرج
Teze تازه
Tawanbar kirin متهم کردن
Taybet مخصوص، ویژه
– گاه این حرف در بعضی کلمات همانند ط عربی تلفظ می شود یعنی نوک زبان به پشت دندان های بالا در جلو می خورد اما در هر دو حالت به یک صورت نوشته می شوند.
– هر دو حالت تلفظ اشاره شده در یک کلمه مشخص می تواند دو یا چند معنای متفاوت ایجاد کند. Ta یعنی نخ، تب (نوک زبان به پشت دندان های بالا در جلو می خورد) در حالیکه Ta یعنی تا، تا که (ت معمولی) (1).
Tarî تاریک
Tu تو
Tişt چیز
Xwe telandin خود را پنهان کردن (کمین کردن)

Uu مانند ئو در کلمه کورد (کرد با تلفظ کردی)
Kurd کرد
Gul گل
Ku که، کند (مقابل تیز)
Ustî گردن
Gurrîn غریدن
Kundir کدو
Hundur داخل
– این آوا در فارسی وجود ندارد. این یک حرف صدادار مدور با گشادگی متوسط است. با تلفظ کلمه peu (کم) درفرانسه قابل مقایسه است.
Ûû مانند و در کلمه بوستان
û (حرف ربط) و
Rûniştin نشستن
Cûtin جویدن
Bûk عروس
Hînbûn یادگرفتن
Rû روی (صورت)
Bûn بودن (شدن)

Vv مانند و در کلمه ولی
Vala خالی
Veşartin پنهان کردن
Vîn اراده
Devok گویش
Berdevk سخنگو (سازمان…)
Ev این
Hevdu همدیگر
– در تلفظ این حرف دندانهای بالا روی لبهای پایین قرار می گیرند.
Ww مانند و در کلمه والد (با تلفظ عربی)
Westîyan خسته شدن
Rawestan بلند شدن، توقف کردن
Ewan آنها
Wêne عکس
Wane درس
War سرزمین
Winda bûn گم شدن
– این یک آوای دولبی است و دندان ها روی لب قرار نمی گیرند.
– اشتباه در تلفظ این دو حرف می تواند تفاوت معنایی ایجاد کند: Ew یعنی آن و Ev یعنی این.

Xx مانند خ در کلمه خاک
Xaç صلیب
Xal خال، دایی، تبصره
Xang خواهر
Xwendin خواندن
Ax خاک
Xanî ساختمان
Xebat کار، مبارزه
Bax باغ
– حرف غ عربی هم با این حرف نوشته می شود (3).
– گاهی این حرف به صورت مرکب نوشته می شود که تلفظ آن شبیه تلفظ قدیمی کلماتی مانند خواهر، خواربار و … در فارسی می باشد.
Xweş خوش
Xwestin خواستن
Xweser خودسر
Daxwaz درخواست
Yy مانند ی در کلمه یاور
Yek یک
Yekîne واحد
pêywendî ارتباط
Yekîtîya Avrûpa اتحادیه اروپا
Yar یار، دوست
Yarmetî کمک
Giryan گریه کردن

Zz مانند ز در کلمه زندگی
Zirav نازک
Zarok بچه
Zik شکم
Zor زور
Ziman زبان
Zanist دانش
Zanyar دانشمند
Zanîngeh دانشگاه
Zanîngok دانشکده
– همه حروف ز، ذ، ض و ظ در کردی با همین حرف نوشته می شوند.

@KurdishLanguageLearning

Havre Mostafazade

ڕۆچنەی چوارشەممە٦ی خەزەڵوەری۹٤، ۲۷۱٥ کوردی،۲۸ی ئۆکتۆبەری ۲٠۱٥ زاینی
پشتیوانیکردنی لە ڕادە بەدەر لە منداڵ بە ناوی خۆشەویستییەوە، بە ڕادەی هەڵمژینی دووکەڵی جگەرە لە پاش خواردنێکی چەور و بەتام ، مەترسیدارە.(هاوڕێ)

*پشتیوانی بێڕادەبەدەر : حمایت بیش از اندازە
*ڕادە : حد، اندازە
*هەڵمژینی دووکەڵ : تنفس کردن دود
*جگەرە : سیگار
*خواردنێکی چەور و بەتام: غذای چرب و لذیذ
*مەترسیدار : خطرناک

@KurdishLanguageLearning

roçneyi çwarşemme6î xezellwerî94, 2715 kurdî,28î oktoberî 2015 zayinî
pşitiywanîkrdinî le rade beder le mindall be nawî xoşewîstîyewe, be radeyi hellmjînî dûkellî cgere le paş xwardinêkî çewr û betam , metirsîdare.(hawrrê)

*pşitiywanî bêrradebeder
*rrade
*hellmjînî dûkell
*cgere
*xwardinêkî çewr û betam
*metirsîdar

@KurdishLanguageLearning

ڕێنووسی یەکگرتووی کوردی
👇👇👇👇👇
@KurdishLanguageLearning

........حرف ( ڕ )........ :

تلفظ این حرف معمولا برای غیر کردها بسیار سخت است .زیرا این حرف در زبان فارسی وجود نداردو بصورت (ڕ) کلفت تلفظ میشود. برای تلفظ صحیح باید زبان کمی عقب تر از دندانها قرار گیرد و بخشی از نوک زبان با پشت دندانهای بالا بچسبد . این حرف مشدد و ادامه دار تلفظ می شود .

از لحاظ نوشتاری نشانه ی (۷) هفت کوچک در زیر ( ر ) بصورت ( ڕ ) قرار میگیرد که برای جدا سازی این حرف از حرف " ر " که نازک تر تلفظ می شود لازم است .

نکته بسیار مهم : چون در زبان کردی هیچ کلمه ایی با "ر" نازک شروع نمی شود هرگاه کلمه ایی با حرف "ر" شروع شود حتما آوای ( ڕ ) را دارد معمولا در ابتدای کلمه نشانه (۷) را قرار نمی دهند اما اگر "ڕ" بزرگ در وسط یا آخر کلمه بکار برود حتما باید بصورت (‌ ــڕ / ڕ ) نوشته شود . و علامت "۷" در زیر حرف (ر) است نه بالای آن یصورت ( ڕ) پس حتما هرگاه در اول جمله بود "ڕ" است اما در وسط جمله شاید "ر" شاید "ڕ" باشد.



حرف ( ر ): باران، کاروان ، شار ، دار ، سەربەرز

حرف ( ڕ ): ڕێوی ، ڕەش ، ڕزگار ، مەڕ

@KurdishLanguageLearning