فێرگەی زمانی کوردی
ههمزه (ء) ههمزه، له زمانی عهرهبی و فارسیدا، له چهند شوێنێكی جۆربهجۆر بهكار دهچێت، وهكوو: (أ ٌإ لأ لإ ؤ ء ئـ)، بهڵام له زمانی كوردیدا تهنیا شێوازی (ئـ) بهكار دهبرێت، ئهویش به مهبهستی ئهوهی نههێڵێ دوو بزوێن بهدوای یهكدا بنووسرێن.…
قرتاندنی (ئـ)
ههندێ جار ڕوو دهدات كه وشهیهك وا به پیتێكی نهبزوێن كۆتاییی هاتووه، وهكوو: (شهو şew)، لهگهڵ وشهیهك كه به (ئـ) دهستی پێ كردووه، وهكوو (ئاههنگ aheng)، پێكهوه كۆ دهبنهوه و وشهیكی نوێ پێك دههێنن كه واتایهكی نوێتری ههیه وهكوو:
شهو + ئاههنگ = شهوئاههنگ. لێرهدا پێویست ناكات (ئـ) بمێنێتهوه و دهتوانین بیقرتێنین، چونكوو پیتی پێش ئهو بزوێن نییه تا كێشه بێت. دهنووسین: (شهواههنگ). ههروهها:
كارئاسانی دهبێته: كاراسانی.
ماڵئاوایی = ماڵاوایی.
بانئهفشار = بانهفشار (ناوی گهڕهكێكه له شاری قهسری شیرین له پارێزگای كرماشان).
كارئهندامزانی = كارهندامزانی (physiology).
تووڵئامراز = تووڵامراز (toolbar). (تووڵ، شیش = bar)، (ئامراز، كهرهسته = tool).
ههروهها:
كهمهندام، چاوهسمهر، چاوهستێره، گوڵهندام، گوڵهستێره، شێرهندام، خاكهناز.
@KurdishLanguageLearning
ههندێ جار ڕوو دهدات كه وشهیهك وا به پیتێكی نهبزوێن كۆتاییی هاتووه، وهكوو: (شهو şew)، لهگهڵ وشهیهك كه به (ئـ) دهستی پێ كردووه، وهكوو (ئاههنگ aheng)، پێكهوه كۆ دهبنهوه و وشهیكی نوێ پێك دههێنن كه واتایهكی نوێتری ههیه وهكوو:
شهو + ئاههنگ = شهوئاههنگ. لێرهدا پێویست ناكات (ئـ) بمێنێتهوه و دهتوانین بیقرتێنین، چونكوو پیتی پێش ئهو بزوێن نییه تا كێشه بێت. دهنووسین: (شهواههنگ). ههروهها:
كارئاسانی دهبێته: كاراسانی.
ماڵئاوایی = ماڵاوایی.
بانئهفشار = بانهفشار (ناوی گهڕهكێكه له شاری قهسری شیرین له پارێزگای كرماشان).
كارئهندامزانی = كارهندامزانی (physiology).
تووڵئامراز = تووڵامراز (toolbar). (تووڵ، شیش = bar)، (ئامراز، كهرهسته = tool).
ههروهها:
كهمهندام، چاوهسمهر، چاوهستێره، گوڵهندام، گوڵهستێره، شێرهندام، خاكهناز.
@KurdishLanguageLearning
شیوە؛شێواز
میسیونر؛بانگەشەکەر
ریشە؛بنەچە
اثر؛بەرهەم
اثر؛کاریگەری
عصر؛سەردەم
تکیە؛پاڵدانەوە،پشتبەستن
تکریم؛ڕێزلێنان
گرامیداشت؛ڕێزگرتن
جایگاە؛پێگە
تفاوت؛جیاوازی
تلاش؛هەوڵ،تێکۆشان
اولین؛یەکەمین
شایستە؛شایان
نهاد؛ڕێکخراوە
تغییر؛گۆڕان
@KurdishLanguageLearning
میسیونر؛بانگەشەکەر
ریشە؛بنەچە
اثر؛بەرهەم
اثر؛کاریگەری
عصر؛سەردەم
تکیە؛پاڵدانەوە،پشتبەستن
تکریم؛ڕێزلێنان
گرامیداشت؛ڕێزگرتن
جایگاە؛پێگە
تفاوت؛جیاوازی
تلاش؛هەوڵ،تێکۆشان
اولین؛یەکەمین
شایستە؛شایان
نهاد؛ڕێکخراوە
تغییر؛گۆڕان
@KurdishLanguageLearning
ڕاستهقینه ناتوانێ حاشاکردن به خۆی وهرگرێ، ڕهنگه موغریزێ هێرشی بۆ بات، یان به رزهبڵێسێ واته نهفامێ ڕاستهقینه به گاڵتهو پێکهنیناویبگرێ ، بهڵام له ئاخریدا ڕاستهقینه، پتهو و قنج و قیت ڕاوهستاوه.
ڕاستهقینه👈حقیقت
حاشاکردن👈انکارکردن
موغریز👈بدخواه
ڕهنگه👈شاید
هێرش👈حمله
به رزهبڵێس👈نادان
نهفام👈نادان
گاڵته👈شوخی
پێکهنیناوی👈مسخره
پتهو👈محکم
قنج و قیت👈پابرجا
@KurdishLanguageLearning
ڕاستهقینه👈حقیقت
حاشاکردن👈انکارکردن
موغریز👈بدخواه
ڕهنگه👈شاید
هێرش👈حمله
به رزهبڵێس👈نادان
نهفام👈نادان
گاڵته👈شوخی
پێکهنیناوی👈مسخره
پتهو👈محکم
قنج و قیت👈پابرجا
@KurdishLanguageLearning
وانە
۱ـ چاوگ (مصدر):
پێناسەی چاوگ(تعریفمصدر):
وشەیێکی تەواوە کە سەرچاوەی کردارە، واتە کرداری لێ ئەگیردرێت.
نیشانەکانی چاوگ:
ئەوەی چاوگە بە ۵ نیشانە کۆتایی دێت:
۱ـ ین : چنین ، بڕین ، هانین
۲ـ وون:چوون،بوون،دەرچوون
۳ـ تن:هاتن، خستن، گرتن
۴ـ دن:مردن، بردن، سەندن
۵ـ ان: لێنان، دانان، گەڕان
@KurdishLanguageLearning
۱ـ چاوگ (مصدر):
پێناسەی چاوگ(تعریفمصدر):
وشەیێکی تەواوە کە سەرچاوەی کردارە، واتە کرداری لێ ئەگیردرێت.
نیشانەکانی چاوگ:
ئەوەی چاوگە بە ۵ نیشانە کۆتایی دێت:
۱ـ ین : چنین ، بڕین ، هانین
۲ـ وون:چوون،بوون،دەرچوون
۳ـ تن:هاتن، خستن، گرتن
۴ـ دن:مردن، بردن، سەندن
۵ـ ان: لێنان، دانان، گەڕان
@KurdishLanguageLearning
فێرگەی زمانی کوردی
وانە ۱ـ چاوگ (مصدر): پێناسەی چاوگ(تعریفمصدر): وشەیێکی تەواوە کە سەرچاوەی کردارە، واتە کرداری لێ ئەگیردرێت. نیشانەکانی چاوگ: ئەوەی چاوگە بە ۵ نیشانە کۆتایی دێت: ۱ـ ین : چنین ، بڕین ، هانین ۲ـ وون:چوون،بوون،دەرچوون ۳ـ تن:هاتن، خستن، گرتن ۴ـ دن:مردن،…
درێژەی وانە
۲ـ کردار (فعل) :
پێناسە:
وشەیێکی تەواوە کە لە چاوگ ئەگیردرێت و کات (زمان) و کەسی (شخص) تێدایە. واتە پیشانی ئەدات کە چ کارێ لە چ کاتێ و بەدەس چ کەسێ ڕووی داوە.
چاوگی خواردن لە ڕابردوودا:
خواردم
خواردت
خواردی
خواردمان
خواردتان
خواردیان
چاوگی خواردن لە داهاتوودا:
دەخۆم
دەخۆی
دەخوات
دەخۆین
دەخۆن
دەخۆن
کەوابوو لە کرداردا جیناوەلکاوەکان دەرئەکەون.
چاوگی سەندن لە ڕابردوودا:
سەندم
سەندت
سەندی
سەندمان
سەندتان
سەندیان
چاوگی سەندن لە داهاتوودا:
دەسێنم
دەسێنیت
دەسێنێت
دەسێنین
دەسێنن
دەسێنن
سەرنج:
کەوابوو چاوگ کات و کەسی نییە بەڵام کردار کات و کەسی هەیە!
@KurdishLanguageLearning
۲ـ کردار (فعل) :
پێناسە:
وشەیێکی تەواوە کە لە چاوگ ئەگیردرێت و کات (زمان) و کەسی (شخص) تێدایە. واتە پیشانی ئەدات کە چ کارێ لە چ کاتێ و بەدەس چ کەسێ ڕووی داوە.
چاوگی خواردن لە ڕابردوودا:
خواردم
خواردت
خواردی
خواردمان
خواردتان
خواردیان
چاوگی خواردن لە داهاتوودا:
دەخۆم
دەخۆی
دەخوات
دەخۆین
دەخۆن
دەخۆن
کەوابوو لە کرداردا جیناوەلکاوەکان دەرئەکەون.
چاوگی سەندن لە ڕابردوودا:
سەندم
سەندت
سەندی
سەندمان
سەندتان
سەندیان
چاوگی سەندن لە داهاتوودا:
دەسێنم
دەسێنیت
دەسێنێت
دەسێنین
دەسێنن
دەسێنن
سەرنج:
کەوابوو چاوگ کات و کەسی نییە بەڵام کردار کات و کەسی هەیە!
@KurdishLanguageLearning
فەرهەنگی رێژگه -ئەمین گەردیگلانی
(ئه و وشانه ي له هه نبانه بورينه دا نه هاتوون)
@KurdishLanguageLearning
(ئه و وشانه ي له هه نبانه بورينه دا نه هاتوون)
@KurdishLanguageLearning
معرفی الفبای زبان کردی:
زبان کردی بر اساس دو رسم الخط آرامی و لاتین نوشته می شود.
پس در حال حاضر زبان کردی دو نوع الفبا دارد که ما به بررسی رسم الخط آرامی میپردازیم.
الفبای زبان کردی بر اساس رسم الخط آرامی از
۲۹ حرف بی صدا و
۸ حرف صدا دار تشکیل می یابد.
الف)
حروف بی صدا
حروفی که همیشه کلمه با آنها آغاز می شود و معمولا در آن لب ها به هم برخورد می کنند.
حروف بی صدا عبارتند از:
ئ
ب
پ
ت
ج
چ
ح
خ
د
ر
ڕ
ز
ژ
س
ش
ع
غ
ف
ڤ یا حرف v انگلیسی
ق
ک
گ
ل
ڵ
م
ن
و
ه
ی
ب)حروف صدا دار عبارتند از:
و
وو
ی بیا
ه که
ێ کێا
ۆ
ڵ
زبان کردی بر اساس دو رسم الخط آرامی و لاتین نوشته می شود.
پس در حال حاضر زبان کردی دو نوع الفبا دارد که ما به بررسی رسم الخط آرامی میپردازیم.
الفبای زبان کردی بر اساس رسم الخط آرامی از
۲۹ حرف بی صدا و
۸ حرف صدا دار تشکیل می یابد.
الف)
حروف بی صدا
حروفی که همیشه کلمه با آنها آغاز می شود و معمولا در آن لب ها به هم برخورد می کنند.
حروف بی صدا عبارتند از:
ئ
ب
پ
ت
ج
چ
ح
خ
د
ر
ڕ
ز
ژ
س
ش
ع
غ
ف
ڤ یا حرف v انگلیسی
ق
ک
گ
ل
ڵ
م
ن
و
ه
ی
ب)حروف صدا دار عبارتند از:
و
وو
ی بیا
ه که
ێ کێا
ۆ
ڵ
تفاوت های اولیه زبان کردی با زبان فارسی:
الف)
در زبان کردی برای حروف (ت/ط)
تنها از حرف (ت) استفاده می شود.
برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده می شود.
برای حروف (ذ / ز / ظ / ض)
تنها از حرف (ز) استفاده می شود.
ب)
نوشتار زبان کردی متفاوت از زبان فارسی، بر اساس گفتار شکل می گیرد.
برای مثال در زبان فارسی کلمه (خواهر) که از
(خ.و.ا.ه.ر) تشکیل شده است.
(خواهر) نوشته می شود اما ( خاهر ) خوانده میشود.
در صورتی که در زبان کردی به هر شیوه ای نوشته شود به همان شیوه نیز خوانده می شود و برعکس
که این مورد از امتیازات زبان کردی می باشد.
ج)
در زبان فارسی تعدادی از حروف صدا دار نوشته نمی شوند اما تلفظ می گردند
مانند
فتحه
ضمه
کسره
در صورتی که در زبان کردی صداها نیز به حرف تبدیل می شوند.
د)
در زبان کردی حرفی وجود ندارد که نوشته شود اما خوانده شود
به عبارت ساده تر
مثلا
جمله فارسی
من خیلی گشنه هستم
را با الفبای زبان کردی به این صورت بنویسیم چنین خواهد بود
مه ن خه یلی گوشنه هه سته م
احمد
ئه حمه د
علی
عه لی
بهرام
به هرام
ایران
ئێران
آپارتمان
ئاپارتمان
تاکسی
ته کسی
حضرت
حه زره ت
الف)
در زبان کردی برای حروف (ت/ط)
تنها از حرف (ت) استفاده می شود.
برای حروف (ث / س / ص) تنها از حرف (س) استفاده می شود.
برای حروف (ذ / ز / ظ / ض)
تنها از حرف (ز) استفاده می شود.
ب)
نوشتار زبان کردی متفاوت از زبان فارسی، بر اساس گفتار شکل می گیرد.
برای مثال در زبان فارسی کلمه (خواهر) که از
(خ.و.ا.ه.ر) تشکیل شده است.
(خواهر) نوشته می شود اما ( خاهر ) خوانده میشود.
در صورتی که در زبان کردی به هر شیوه ای نوشته شود به همان شیوه نیز خوانده می شود و برعکس
که این مورد از امتیازات زبان کردی می باشد.
ج)
در زبان فارسی تعدادی از حروف صدا دار نوشته نمی شوند اما تلفظ می گردند
مانند
فتحه
ضمه
کسره
در صورتی که در زبان کردی صداها نیز به حرف تبدیل می شوند.
د)
در زبان کردی حرفی وجود ندارد که نوشته شود اما خوانده شود
به عبارت ساده تر
مثلا
جمله فارسی
من خیلی گشنه هستم
را با الفبای زبان کردی به این صورت بنویسیم چنین خواهد بود
مه ن خه یلی گوشنه هه سته م
احمد
ئه حمه د
علی
عه لی
بهرام
به هرام
ایران
ئێران
آپارتمان
ئاپارتمان
تاکسی
ته کسی
حضرت
حه زره ت
Forwarded from FergeKurdish
به عنوان مثال
سبد(سه به د)----مملکت(مه ملێکه ت)
آرش(ئاره ش)-----اسب(ئه سب)
مثال های کردی
(خه م---خه فه ت-----ده گمه ن----فه رهه نگ----مه هه ستی)
سبد(سه به د)----مملکت(مه ملێکه ت)
آرش(ئاره ش)-----اسب(ئه سب)
مثال های کردی
(خه م---خه فه ت-----ده گمه ن----فه رهه نگ----مه هه ستی)
Forwarded from FergeKurdish
به عنوان مثال
دفاع(دێفاع)-----بهنام(بێهنام)--
کلاس(کێلاس)---انسان(ئێنسان)---
مثال های کردی
(دێ---سێ---خێر----شێت----تێر)
دفاع(دێفاع)-----بهنام(بێهنام)--
کلاس(کێلاس)---انسان(ئێنسان)---
مثال های کردی
(دێ---سێ---خێر----شێت----تێر)
Forwarded from FergeKurdish
آیا می دانید که در زبان کردی حروف صدا دار فتحه،کسره و ضمه وجود ندارد.
فتحه معادل ه
احمد -----ئه حمه د
نهاد------نێهاد
قلک------قۆله ک
و به جای الف و ضمه در کلمه فارسی اتاق به شکل زیر در کردی نوشته می شود.
اتاق------ئۆتاق
ارگان-----ئۆرگان
اردو----ئۆردو
و یا الف در ابتدای کلمه فارسی ایران به شکل زیر در کردی نوشته می شود.
ایران------ئێران
عراق-----عێراق یا ئێراق
و یا حروف الف و همزه که بصورت الف و کسره زیر آن قرار می گیرد مانند کلمه فارسی انشا در کردی چنین نوشته می شود.
انشا-----ئێنشا
فتحه معادل ه
احمد -----ئه حمه د
نهاد------نێهاد
قلک------قۆله ک
و به جای الف و ضمه در کلمه فارسی اتاق به شکل زیر در کردی نوشته می شود.
اتاق------ئۆتاق
ارگان-----ئۆرگان
اردو----ئۆردو
و یا الف در ابتدای کلمه فارسی ایران به شکل زیر در کردی نوشته می شود.
ایران------ئێران
عراق-----عێراق یا ئێراق
و یا حروف الف و همزه که بصورت الف و کسره زیر آن قرار می گیرد مانند کلمه فارسی انشا در کردی چنین نوشته می شود.
انشا-----ئێنشا
هاوڕێیانی شیرینم ،هێوادارم هەتاکو لە ژێنم مەرگتان نەبینم .
خۆشەویستان،تکاتان لێئەکەم تۆزێ هەستی بەرپرسیاریەتیتان هەبێ، کەس،کەس نەهێنێ مەگەر ئەوەی داوەتی ئەکەن دڵنیا بن کە کەسێکی خاوەن کەسایەتی و بەشەرەفە،هاوڕێیانی هێژا تکاتان لێ ئەکەم ئەم ئامێرە باش و بەکەڵک و هەرزانە کە ئێستا بۆ ئێمە دابین کراوە ؛ بە هەل بزانن، وەرن با لەو هەل و مەرجانە کە بۆمان ئەلوێ کەڵک و سوودی پێویست وەرگرین، مەیکەن بە یاری مناڵانەوە، ئێمەی کورد، بەداخەوە گەلێکی چەوساوەو بن دەستین ، دەیان ساڵە کە دەورە دراوین، بە داری بێداد خنکاوین، گەر ئاگاداری خۆ نەبین،تەواو فەوتاوین، ئاگامان لەخۆ نیە بۆیە بەردەوام شڵەژاوین،
تاکەی سەرسەری؟!! تکایە وەرن با ئیتر ئاوڕێک وە خۆ بدەینەوە ، بیر لە دوا رۆژمان بکەینەوە، وەرن با خاڵە نزمەکانی ژیانمان لابەرین، با بە سەریانا تێپەڕین،با خاڵە بەرزەکان بەرجەستە کەین، ژیانمان تەرخان بۆ ئەو مەبەستە کەین،وەرن با کار بۆ زمانی زکماک بکەین، دڵمان لەبۆ فەوتانی خەمناک بکەین،......
براتان (فەرهاد خسروی)
خۆشەویستان،تکاتان لێئەکەم تۆزێ هەستی بەرپرسیاریەتیتان هەبێ، کەس،کەس نەهێنێ مەگەر ئەوەی داوەتی ئەکەن دڵنیا بن کە کەسێکی خاوەن کەسایەتی و بەشەرەفە،هاوڕێیانی هێژا تکاتان لێ ئەکەم ئەم ئامێرە باش و بەکەڵک و هەرزانە کە ئێستا بۆ ئێمە دابین کراوە ؛ بە هەل بزانن، وەرن با لەو هەل و مەرجانە کە بۆمان ئەلوێ کەڵک و سوودی پێویست وەرگرین، مەیکەن بە یاری مناڵانەوە، ئێمەی کورد، بەداخەوە گەلێکی چەوساوەو بن دەستین ، دەیان ساڵە کە دەورە دراوین، بە داری بێداد خنکاوین، گەر ئاگاداری خۆ نەبین،تەواو فەوتاوین، ئاگامان لەخۆ نیە بۆیە بەردەوام شڵەژاوین،
تاکەی سەرسەری؟!! تکایە وەرن با ئیتر ئاوڕێک وە خۆ بدەینەوە ، بیر لە دوا رۆژمان بکەینەوە، وەرن با خاڵە نزمەکانی ژیانمان لابەرین، با بە سەریانا تێپەڕین،با خاڵە بەرزەکان بەرجەستە کەین، ژیانمان تەرخان بۆ ئەو مەبەستە کەین،وەرن با کار بۆ زمانی زکماک بکەین، دڵمان لەبۆ فەوتانی خەمناک بکەین،......
براتان (فەرهاد خسروی)