فێرگەی زمانی کوردی
1K subscribers
498 photos
41 videos
145 files
160 links
Download Telegram
Forwarded from فەرهاد خوسرەوی
پێست = پوست
ئێسقان = استخان
ماسوولکە = ماهیچە
گۆشت = گوشت
خوێن = خون
گورچیلە = کلیە
سی = شش
جەرگ = جگر
نینۆک = ناخن
ئەژنۆ = زانو
گوێ = گوش
ئەنگوست،پەنجە = انگشت
ئەستۆ،مل = گردن

گەر هەڵەی تێدایە ؛ بێ دەنگ دامەنیشن
بەدەستی خۆم نیە وەڵڵا لە دیوانی خودا کوردم
لە ناو شێخ و بەگ و میر مەلا و شاه و گەدا کوردم

تەماشای جەوهەری من کەی ئەزانی ئاشکرا کوردم
بە کوردی بووم و خولقاوم هەتا رۆژی جەزا کوردم

(مامۆستا قانع)
Forwarded from فەرهاد خوسرەوی
زاخە ↔️ زاغە
زارشڕ ↔️ دهن لق
زارخۆش ↔️ شیرین زبان
زاڵم ↔️ ستمگر
زامدار ↔️ زخمی
زانستگە ↔️ دانشگاە
زانیاری ↔️ علم
زانیار ↔️ عالم
Havre Mostafazade

ڕۆچنەی چوارشەممە ۱۳ی خەزەڵوەری۹٤، ۲۷۱٥ کوردی،٤ی نۆڤەمبەر ۲٠۱٥ زاینی
تینووی ماڵی دونیا و خۆ بە زڵ زانین دوو خاڵی بێ نرخی گۆڕەپانی زانست و ئاکاری ژیانن.(هاوڕێ)
*تینووی ماڵ دونیا : ماڵ پرست
*خۆ بە زل زانینن: متکبر، از خود راضی
*گۆڕەپان : کنایە از میدان زندگیست
*ئاکار: اخلاق
@KurdishLanguageLearning
چیرۆکێک بۆ پێکەنین

كابرایه‌ك ویستی خۆی بكوژی،
پیاوچاكێك چووه‌ لای و پێی وت له‌به‌ر چی خۆت ده‌كوژی؟
كابرا وتی : كاكه‌ كێشه‌ی من خێزانییه‌و زۆر ئاڵۆزه‌،
پیاوچاك پێی وت : كاكه‌ هیچ كێشه‌ك نیه‌ چاره‌سه‌ری نه‌بێ ، پێم بڵێ بزانم كێشه‌كه‌ی تۆ چیه‌؟ بابۆت چاره‌سه‌ر بكه‌م .....
كابراش وتی: كاكه‌ من بێوه‌ژنێكم هێنا ،
بێوه‌ژنه‌كه‌ كچێكی هه‌بوو ،
باوكم حه‌زی چووه‌ سه‌ر كچی ئه‌و ژنه‌و هینای و بووه‌ مێردی كچه‌كه‌م و منیش بوومه‌ خه‌زووری باوكم..
دوای ساڵێك ژنه‌كه‌م كوڕێكی بوو كه‌ ده‌بێته‌ كوڕه‌زاو نه‌وه‌ی باوكم،
ته‌بعه‌ن ئه‌و كوڕه‌ی ئێمه‌ ده‌بێته‌ برای ژنه‌كه‌ی باوكیشم ،
كه‌ پوری منیشه‌،
یه‌عنی كوڕی خۆم ده‌بیته‌ خاڵیشم..
ژنه‌كه‌ی باوكیشم كوڕێكی بوو، كوڕه‌كه‌ بووه‌ برام و بووه‌ نه‌وه‌شم ، چونكه‌ ده‌بێته‌ نه‌وه‌ی ژنه‌كه‌م ،
یه‌عنی ژنه‌كه‌م بووه‌ نه‌نكی براكه‌م ، كه‌ ده‌بێته‌ نه‌نكی منیش ،
به‌كورتی له‌ نه‌تیجه‌ من ده‌بمه‌ مێردی نه‌نكم و نه‌وه‌شی ، چونكه‌ ئه‌و نه‌نكی براكه‌شمه‌ ، منیش ده‌بمه‌ باپیری براكه‌مم و باپیری خۆشم و نه‌وه‌ی خۆشم............
پیاوچاك قسه‌كانی پێ بڕی و پێی وت: كاكه‌ ناوی خوای لێ بێنه‌ و بڕۆ خۆت بكوژه‌.. ڕووی خؤت و باوكت و ڕووی باوكی ئه‌و كه‌سه‌ش ڕه‌ش بێ كه‌ جارێكی تر ئه‌و پرسیاره‌ت لێ ده‌كا...
@KurdishLanguageLearning
Alfabeya Kurdî الفبای کردی
الفبای کردی 31 حرف دارد که 8 حرف آن صدادار و 21 حرف آن بی صدا اند. از حروف صدادار آن، 5 حرف صدادار بلند و 3 حرف صدادار کوتاه اند.

Di Alfabeya Kurdî de 31 tîp henin, ji vanan 8 tîp dengdêr (bideng) in, 23 tîp jî dengdar (bêdeng) in. Ji Tîpên (herfên) dengdêr, pênc heb dirêj in, sê heb jî kurt in.

Tîpên dengdêr (bideng, vokal, صدادار): a, e, ê, i, î, o, u, û

Tîpên dengdêrên dirêj (صدادار بلند): a, ê, î, o, û
Tîpên dengdêrên kurt (صدادار کوتاه): e, i, u

Mînak 1, Ji bo tîpên dengdêrên dirêj:

Havîn Xelas Bû
Roja vebûna dibistanê, Gulê û diya wê sibê zû rabûn, kincên xwe li xwe kirin, taştêyan xwe xwarin û ketin rê. (Zimanê Min Kurdî Ye, M. Elî Tüysüz)

Mînak 2: Ji bo tîpên dengdêrên kurt:

– Rast e, bêtifaqiyê, mala me hemû kurdan wêran kiriye. (Cembelî, Kurê Mîrê Hekarayan, Îhsan Cûlemêrgî)

Tîpên dengdar (bêdeng, konsonant, بی صدا):
Bb Cc Çç Dd Ff Gg Hh Jj Kk Ll Mm Nn Pp Qq Rr Ss Şş Tt Vv Ww Xx Yy Zz

Tîpên Gir (حروف بزرگ): A B C Ç D E Ê F G H İ Î J K L M N O P Q R S Ş T U Û V W X Y Z
Tîpên Hûr (حروف کوچک): a b c ç d e ê f g h i î j k l m n o p q r s ş t u û v w x y z
@KurdishLanguageLearning
@KurdishLanguageLearning
ضمایر فاعلی

ضمیر کلمه ای است که به جای اسم یا فاعل برای کاهش تکرار آن می نشیند. به عبارت دیگر هر گاه اسمی در جمله ای به کار رفت در دفعات بعد برای جلوگیری از تکرار آن و زیبا و روان نمودن جمله، به جای آن ضمیر به کار می رود. در این درس ضمایر منفصل فاعلی بررسی شده اند.

Cînavkên karayîyê cuda – ضمیر منفصل فاعلی
Ez hatim, dibînim, hatim dîtin, bûm, heme
من آمدم، می بینم، دیده شدم، … شدم/متولد شدم، هستم
Tu hatî, dibînî, hatî dîtin, bûyî, heyî
Ew hat, dibîne, hat dîtin, bû, heye
Em hatin, dibînin, hatin dîtin, bûn, hene
Hûn hatin, dibînin, hatin dîtin, bûn, hene
Ew[an] hatin, dibînin, hatin dîtin, bûn, hene

Bixwîne!
Xezal jina Heso û Heso jî mêrê Xezalê ye. Xezal û Heso jin û mêrê hev in. Çar zarokên wan hene. Dudu jê keç û dudu jî law in. Navê keçan Gulnaz û Meyrê û navê lawan jî Temo û Rizgo ye. Gulnaz mîna dê û bavê xwe doktor û Temo jî mamosteyê edebiyatê ye. Herdu zarokên din jî xwendekar in. Malbata Heso malbateke xwenda û pêşketî ye.

معنی کلمات
Mamoste استاد
Xwendekar دانشجو
Xwenda با سواد
Malbat خانواده
Pêşketî مدرن، مترقی، پیشرفته


@KurdishLanguageLearning
فێرگەی زمانی کوردی
هه‌م بزوێن و هه‌م نه‌بزوێن‌ له‌ ئه‌لفبێی عه‌ره‌بیدا پیتێكی تایبه‌ت نییه‌ كه‌‌ "پیته‌یارمه‌تیده‌ر"ه‌كانی (y) و (w)یان پێ بنووسرێته‌وه‌. بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ هه‌ر كه‌ڵك له‌ پیته‌كانی (ی) و (و) وه‌رده‌گیرێ كه‌ بۆ بزوێنه‌كانی (î) و (u)ش به‌كار ده‌چن، واته‌ (ی)…
هه‌مزه‌ (ء)

هه‌مزه،‌ له‌ زمانی عه‌ره‌بی و فارسیدا، له‌ چه‌ند شوێنێكی جۆربه‌جۆر به‌كار ده‌چێت، وه‌كوو: (أ ٌإ لأ لإ ؤ ء ئـ)، به‌ڵام له‌ زمانی كوردیدا ته‌نیا شێوازی (ئـ) به‌كار ده‌برێت، ئه‌ویش به‌ مه‌به‌ستی ئه‌وه‌ی نه‌هێڵێ دوو بزوێن به‌دوای یه‌كدا بنووسرێن.
هه‌ندێ له‌ زمانزانان هه‌مزه‌ به‌ بزوێن داده‌نێن و، لای هه‌ندێكیش به‌ نه‌بزوێن ده‌ناسرێت، به‌ڵام له‌ڕاستیدا كورد، هه‌مزه‌ی به‌ شێوازی (ئـ) به‌كار هێنا و بڕیاری دا وه‌كوو (نه‌بزوێن)ێك چاوی لێ بكات، بۆ ئه‌وه‌ی نه‌هێڵێ دوو بزوێن به‌دوای یه‌كدا، یان هه‌ندێ بزوێن له‌ سه‌ره‌تای وشه‌دا بنووسرێن، نموونه‌:

ناازاد = نائازاد
او = ئاو
ه‌و = ئه‌و
ۆخه‌ی = ئۆخه‌ی
ورووپا = ئورووپا
ێجگار = ئێجگار
@KurdishLanguageLearning
فەرهەنگی ناوی کوردی کۆبانێ بۆ ئاندرۆید
لە خوارەوە ڕاستەوخۆ دەتوانن دایگرن و کەڵکی لێوەرگرن،

ناوی پرۆگرام: ناونامەی کۆبانێ

پەرپێدەر: سیروان دەرمان

قەبارە:780کیلۆبایت

جۆری فایل:akp
@KurdishLanguageLearning
نویسه های زیر الفبای کُردی را نشان می دهند :
صامت (بی صدا ) :
ئـ / ب / پ / ت / ج / چ / ح / خ / د / ر / ڕ / ز / ژ / س / ش /
ع / غ / ق / ف / ڤ / ک / گ / ل / ڵ / م / ن / و / ه / ی / ( 29 نویسه )
مصوت ( صدادار ) :
ـه / ێ / ۆ / ا / وو {او کشیده } / ی / و {او کوتاه} / بزرۆکە / ( 8 نویسه)
بزرۆکە:
- در الفبای عربی نویسه ایی برای بزرۆکە در نظر گرفته نشده اما در الفبای لاتین از نویسه " i " استفاده می شود
- بزرۆکە (bzroka) صوتی نزدیک به صوت کسره است که در رسم الخط لاتین به صورت " i / I " نشان داده می شود . عرب آنرا کسره ی مختلسه یعنی کسره دزدکی می خوانند . " بزر " در کُردی به معنی گم شدن است .

--------------------------------------------------------------------------------
صامت چیست ؟ به آواهایی گفته می شوند که در هنگام ادا کردن با مانع ( موانعی مانند
لب،دندان،حلق ) برخورد می کنند یا به اصطلاع استپ می شوند .

مصوت چیست ؟ آواهایی که صامت ها به کمک آنها ادا می شوند و در هنگام ادا کردن با هیچ
گونه استپی روبرو نمی شوند .
حال به مقایسه ظاهری الفبای زبان فارسی با الفبای زبان کُردی می پردازیم :

نویسه های زیر الفبای زبان فارسی را نشان می دهد :
صامت (بی صدا )
/ ء / ا / ب/ پ/ ت/ ث/ ج/ چ/ ح/ خ/ د/ ذ / ر/ ز/ ژ/
/ س/ ش / ص/ ض/ ط / ظ/ ع / غ/ ق/ف/ک/گ/ ل/ م/ ن/ و/ ه/ ی / (33 نویسه)
مصوت ( صدادار )
َ / ِ / ُ / ا / و (صدای او کشیده ) / ی / (صدای ایی کشیده ) ( 6 نویسه)
@KurdishLanguageLearning
با کمی دقت در الفبای کوردی و فارسی می توان به تفاوت های ظاهری زیر اشاره کرد :
در صامت ها :
1. در الفبای کُردی نویسه های ( ث / ذ / ص / ض / ط / ظ ) وجود ندارند پس این نویسه ها در نوشتار کُردی هیچ کاربردی ندارند .
2. در الفبای کُردی
برای نویسه های (ث / ص / س ) ازنویسه ( س )
برای نویسه های (ت / ط ) از نویسه ( ت )
برای نویسه های (ذ / ز / ض / ظ ) ازنویسه ( ز )
استفاده می شود .
3. نویسه های (ئـ/ ڕ / ڤ / ڵ ) تنها به الفبای زبان کُردی اختصاص دارند .
در مصوت ها :
1. نویسه های ( ا / ی ) در هر دو کامل شبیه هم هستند .
2. تلفظ نویسه های (ـه / ێ / ۆ / وو ) دقیقا شبیه تلفظ نویسه های ( َ / ِ / ُ / و { او کشیده } ) است اما شیوه نوشتاریشان با هم متفاوت است .
3. نویسه های (و {او کوتاه} / { I } بزرۆکە ) تنها به الفبای زبان کُردی اختصاص دارند .
@KurdishLanguageLearning
فێرگەی زمانی کوردی
هه‌مزه‌ (ء) هه‌مزه،‌ له‌ زمانی عه‌ره‌بی و فارسیدا، له‌ چه‌ند شوێنێكی جۆربه‌جۆر به‌كار ده‌چێت، وه‌كوو: (أ ٌإ لأ لإ ؤ ء ئـ)، به‌ڵام له‌ زمانی كوردیدا ته‌نیا شێوازی (ئـ) به‌كار ده‌برێت، ئه‌ویش به‌ مه‌به‌ستی ئه‌وه‌ی نه‌هێڵێ دوو بزوێن به‌دوای یه‌كدا بنووسرێن.…
قرتاندنی (ئـ)

هه‌ندێ جار ڕوو ده‌دات كه‌ وشه‌یه‌ك وا به‌ پیتێكی نه‌بزوێن كۆتاییی هاتووه‌، وه‌كوو: (شه‌و şew)، له‌گه‌ڵ وشه‌یه‌ك كه‌ به‌ (ئـ) ده‌ستی پێ كردووه‌، وه‌كوو (ئاهه‌نگ aheng)، پێكه‌وه‌ كۆ ده‌بنه‌وه‌ و وشه‌یكی نوێ پێك ده‌هێنن كه‌ واتایه‌كی نوێتری هه‌یه‌ وه‌كوو:
شه‌و + ئاهه‌نگ = شه‌وئاهه‌نگ. لێره‌دا پێویست ناكات (ئـ) بمێنێته‌وه‌ و ده‌توانین بیقرتێنین، چونكوو پیتی پێش ئه‌و بزوێن نییه‌ تا كێشه‌ بێت. ده‌نووسین: (شه‌واهه‌نگ). هه‌روه‌ها:

كارئاسانی ده‌بێته‌: كاراسانی.
ماڵئاوایی = ماڵاوایی.
بانئه‌فشار = بانه‌فشار (ناوی گه‌ڕه‌كێكه‌ له‌ شاری قه‌سری شیرین له‌ پارێزگای كرماشان).
كارئه‌ندامزانی = كاره‌ندامزانی (physiology).
تووڵئامراز = تووڵامراز (toolbar). (تووڵ، شیش = bar)، (ئامراز، كه‌ره‌سته‌ = tool).

هه‌روه‌ها:

كه‌مه‌ندام، چاوه‌سمه‌ر، چاوه‌ستێره‌، گوڵه‌ندام، گوڵه‌ستێره‌، شێره‌ندام، خاكه‌ناز.

@KurdishLanguageLearning
شیوە؛شێواز
میسیونر؛بانگەشەکەر
ریشە؛بنەچە
اثر؛بەرهەم
اثر؛کاریگەری
عصر؛سەردەم
تکیە؛پاڵدانەوە،پشتبەستن
تکریم؛ڕێزلێنان
گرامیداشت؛ڕێزگرتن
جایگاە؛پێگە
تفاوت؛جیاوازی
تلاش؛هەوڵ،تێکۆشان
اولین؛یەکەمین
شایستە؛شایان
نهاد؛ڕێکخراوە
تغییر؛گۆڕان
@KurdishLanguageLearning
ڕاسته‌قینه ناتوانێ حاشاکردن به خۆی وه‌رگرێ، ڕه‌نگه موغریزێ هێرشی بۆ بات، یان به رزه‌بڵێسێ واته نه‌فامێ ڕاسته‌قینه به گاڵته‌و پێکه‌نیناوی‌‌بگرێ ، به‌ڵام له ئاخریدا ڕاسته‌قینه، پته‌و و قنج و قیت ڕا‌وه‌ستاوه.
ڕاسته‌قینه👈حقیقت
حاشاکردن👈انکارکردن
موغریز👈بدخواه
ڕه‌نگه👈شاید
هێرش👈حمله
به ‌رزه‌بڵێس👈نادان
نه‌فام👈نادان
گاڵته👈شوخی
پێکه‌نیناوی👈مسخره
پته‌و👈محکم
قنج و قیت👈پابرجا
@KurdishLanguageLearning
وانە

۱ـ چاوگ (مصدر):

پێناسەی چاوگ(تعریف‌مصدر):

وشەیێکی تەواوە کە سەرچاوەی کردارە، واتە کرداری لێ ئەگیردرێت.

نیشانەکانی چاوگ:

ئەوەی چاوگە بە ۵ نیشانە کۆتایی دێت:

۱ـ ین : چنین ، بڕین ، هانین

۲ـ وون:چوون،بوون،دەرچوون

۳ـ تن:هاتن، خستن، گرتن

۴ـ دن:مردن، بردن، سەندن

۵ـ ان: لێنان، دانان، گەڕان
@KurdishLanguageLearning
فێرگەی زمانی کوردی
وانە ۱ـ چاوگ (مصدر): پێناسەی چاوگ(تعریف‌مصدر): وشەیێکی تەواوە کە سەرچاوەی کردارە، واتە کرداری لێ ئەگیردرێت. نیشانەکانی چاوگ: ئەوەی چاوگە بە ۵ نیشانە کۆتایی دێت: ۱ـ ین : چنین ، بڕین ، هانین ۲ـ وون:چوون،بوون،دەرچوون ۳ـ تن:هاتن، خستن، گرتن ۴ـ دن:مردن،…
درێژەی وانە

۲ـ کردار (فعل) :

پێناسە:
وشەیێکی تەواوە کە لە چاوگ ئەگیردرێت و کات (زمان) و کەسی (شخص) تێدایە. واتە پیشانی ئەدات کە چ کارێ لە چ کاتێ و بەدەس چ کەسێ ڕووی داوە.

چاوگی خواردن لە ڕابردوودا:

خواردم
خواردت
خواردی
خواردمان
خواردتان
خواردیان

چاوگی خواردن لە داهاتوودا:

دەخۆم
دەخۆی
دەخوات
دەخۆین
دەخۆن
دەخۆن

کەوابوو لە کرداردا جیناوەلکاوەکان دەرئەکەون.

چاوگی سەندن لە ڕابردوودا:

سەندم
سەندت
سەندی

سەندمان
سەندتان
سەندیان

چاوگی سەندن لە داهاتوودا:

دەسێنم
دەسێنیت
دەسێنێت

دەسێنین
دەسێنن
دەسێنن

سەرنج:

کەوابوو چاوگ کات و کەسی نییە بەڵام کردار کات و کەسی هەیە!
@KurdishLanguageLearning
فەرهەنگی رێژگه -ئەمین گەردیگلانی
(ئه و وشانه ي له هه نبانه بورينه دا نه هاتوون)

@KurdishLanguageLearning