نقدی بر طراحی مدرسۀ ابتدایی جدگال، اثر آرش علی‌آبادی

علی اکبری
@AliAkbariArch

طراحی و ساخت مدرسۀ ابتدایی جدگال نوعی از پرکتیس معماری رخ داده که حائز مشخصه‌هایی است که آن را تبدیل به اثری متمایز، قابل‌توجه و اثربخش کرده است که می‌تواند موقعیت الگووارگی را برای آن به ارمغان آورد. در دو وجه مواجهه با کالبد اثر و مواجهۀ گفتمانی با اثر به نقد آن پرداخته‌ایم. زبان زیبایی‌شناسی عناصر و اجزای برسازندۀ اثر بر سادگی و ارزانی تأکید دارد و می‌کوشد پروژه را متصل به زمینه‌اش نشان دهد.
آنچه در مورد این اثر و پروژه‌هایی ازاین‌دست، محل مکث و تأمل است، اهمیت مفاهیم توسعۀ متوازن، عدالت و برابری و توجه به مناطق کم‌تر برخوردار و نسبت آن‌ها با دیسیپلین معماری است و پاشنۀ آشیل آن، «شعارزدگی»، «نسبت مرکز و پیرامون»، «جایزه‌اندیشـی» و «رسـانه‌پردازی» در فرایند طراحی معماری است. برای آنکه معماری اهانت‌بار نباشد، باید نسبت خود با این بحران‌ها را روشن سازد.

📖 متن کامل این مقاله در کوچه شانزدهم [دوچرخه] قابل مطالعه است.

💳 کوچه را از کجا بخریم؟
www.koochemag.ir

• مراسم اعلام نتایج، اهدای جوایز و نمایشگاه آثار منتخب سومین دوره مسابقه طراحی معماری «خانه دوست کجاست؟»
_
هیئت‌داوران مسابقه (به ترتیب حروف الفبا):
‎زهرا آرمند
‎رضا حبیب زاده
‎کامران حیرتی
‎علیرضا عینی فر
‎پرشیا قره گوزلو
‎حبیبه مجدآبادی
‎نیلوفر نیکسار
_
مدیر مسابقه:
مرتضی خیاط پور نجیب
_
کی؟
پنج‌شنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۲  |  راس ساعت ۱۵

کجا؟
باغ کتاب تهران، سالن شمارۀ ۸: بزرگراه حقانی،
بعد از تقاطع بزرگراه شهید مدرس، خروجی کتابخانۀ ملی
_
 💚 حضور برای عموم آزاد و رایگان است.
_
حامیان مسابقه:
کارخانۀ گسا
nabavi‌ company

فراخوان جستارنویسی نشریه کوچه: تهران؛ شهر خانواده

هدف اصلی مجله در این پرونده چیست؟
هدف اصلی پرونده در درجۀ اول، معرفی و تبیین «رویکرد تهران خانواده» در سطوح مختلف آن (دوستدار خانواده، پیوست خانواده و خانواده‌محوری) است. همچنین ترویج گفتمان «تهران خانواده» در میان اندیشمندان، استادان دانشگاه، متخصصان، دغدغه‌مندان حوزۀ شهری و عموم افراد جامعه و تولید ادبیات مرتبط با آن، از اهداف دیگری است که در این پرونده دنبال می‌شود.
 
سؤالات اصلی مجله در این پرونده:
1. افزایش بالقوۀ نقش تهران در رشد و شکوفایی فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی خانواده در سال‌های آتی چگونه تحقق‌پذیر خواهد بود؟
2. چالش‌ و موانع پیش‌ روی خانواده در شهر تهران به‌عنوان یک هویت منسجم اجتماعی کنشگر و یاری‌دهندۀ مسائل اجتماعی چیست؟
3. تحولات موردنیاز برای اجرایی شدن رویکرد تهران؛ شهر خانواده در سیستم مدیریتی و حکمرانی چیست؟
4. پتانسیل‌های حال حاضر با توجه به واقعیت‌های اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و زیست‌‌محیطی شهر تهران برای رسیدن به «تهران؛ شهر خانواده» چیست؟
5. نقش متقابل زنان و شهر در بهبود وضعیت اجتماعی جامعه در شهر تهران چیست؟
6. زیرساخت‌های موردنیاز شهر تهران برای اجرایی شدن رویکرد «تهران؛ شهر خانواده» چیست؟
7. رویکرد «تهران؛ شهر خانواده» چه پیامدهای پیش‌بینی‌نشدۀ اجتماعی (فایده یا زیان غیرمنتظره) در بر خواهد داشت؟
8. راهکارهای جلب مشارکت حداکثری شهروندان برای اجرایی شدن رویکرد «تهران؛ شهر خانواده» چیست؟
9. نمونه‌های جهانی موفق قابل الگوبرداری مبتنی بر رویکرد شهر خانواده برای شهر تهران (در سطوح مختلف دوستدار خانواده، پیوست خانواده و خانواده محوری) کدام است؟
10. تغییر الگوی خانواده (مبتنی بر باورها، رهنمودها و آموزه‌های توصیفی موردنظر سیستم مدیریتی و حکمرانی) چه پیامدهای پیش‌بینی‌نشدۀ اجتماعی (فایده یا زیان غیرمنتظره) برای تهران (خانواده‌های تهرانی) خواهد داشت؟
 
به‌طور خلاصه قرار است که هر جستار از زاویه‌ای جدید به رویکرد تهران خانواده و سطوح مختلف آن بپردازد و چشم‌انداز، میزان عملیاتی بودن، نحوۀ اجرا و نقاط ضعف و قوت آن را بررسی
کند.

• متن جستار: باید بین حداقل 1400 و حداکثر 1800 کلمه باشد.
• تاریخ مهم: حداکثر مهلت ارسال مقالات تا تاریخ 1402/09/30 است.

راهنمای نگارش جستار:
https://koochemag.ir/2023/09/30/kooche-19-tehran-family-city/#1681390906391-37b67cb6-060b

سومین دورۀ مسابقۀ طراحی معماری «خانه دوست کجاست؟»

بیانیۀ هیئت‌داوران

داوران سومین دورۀ مسابقۀ طراحی معماری «خانه دوست کجاست؟» با بررسی 115 اثری که به دبیرخانۀ مجلۀ کوچه ارسال شده بود، همراه با شرکت‌کنندگان این مسابقه به این سؤالات فکر کردند که یک خانۀ معاصر مطلوب در بافت قدیمی پیرسرای شهر رشت، چگونه می‌تواند باشد؟
نقطۀ شروع طراحی این خانه کجاست؟
آیا نقطۀ شروع خانۀ معاصر در این بافت باید از معماری گذشته آغاز شود و به بازخوانی و بازآفرینی خصلت‌های معماری گذشته اقدام شود، یا نقطۀ شروع آن فرد معاصر و زندگی معاصر است و این خانه می‌تواند به الگوها، فضاها، روابط یا حتی زیبایی‌شناسی متفاوتی نسبت به پیشینیان خود برسد؟
آیا این خانه باید خاص، منحصربه‌فرد و الهام‌بخش باشد و یک ایدۀ مشخص و خوانا در مواجهه با مفهوم خانۀ معاصر ارائه کند، یا قابلیت تعمیم‌پذیری و تکرار داشته باشد و یک استراتژی الگو را مطرح کند و به یک تیپولوژی نزدیک شود؟
آیا تأکید بر تجربۀ فضایی نو است، یا معمار می‌تواند در پاسخ به شرایط زمینه و سایت، انتخاب و ترکیب مناسبی از فضاهای تجربه‌شده و آشنا داشته باشد و به محدودیت‌های سایت جواب منطقی و درست، هرچند تکراری، بدهد؟
آیا پروژه باید به هماهنگی با سایت و زمین برسد، یا در یک تفکر انتقادی، راه‌حلی متفاوت ارائه کند؟ آیا پروژه می‌تواند با شکلی خاص و متمایز به محله یک شخصیت بارز و شاخص بدهد یا باید با کمرنگ کردن فرم، حضور نمایشی در بافت نداشته باشد و بیشتر اتمسفر پنهان زمینه را تقویت کند؟
نسبت فضای درون و بیرون چگونه است؟ قلمروی امر خصوصی و امر عمومی تا کجاست؟ تا چه میزان این دو می‌توانند باهم درآمیخته شوند و این درآمیختگی چه امکانات و چه محدودیت‌هایی برای زندگی ایجاد می‌کند؟
پروژه تا کجا می‌تواند خیالی باشد؟ تا آنجا که تبدیل به رؤیایی دست‌نیافتنی شود، یا آن‌قدر به واقعیت نزدیک شود که بتوان آن را به‌ جای یک ساختمانِ در حال ساخت در این سایت تصور کرد.
نظرات و گفت‌وگوهای هیئت‌داوران در جلسۀ نهایی وجوه مختلف این سؤالات را نمایان‌تر کرد. شرکت‌کنندگان نیز راه‌های متفاوتی را برای پاسخ به سؤال مسابقه پیش گرفتند، اما جدا از اینکه چه مسیری را رفتند، اینکه چگونه و با چه کیفیتی این راه را طی کردند نیز مورد قضاوت داوران قرار گرفت. هرچند آثار راه‌یافته به بخش نهایی نیز حاوی پاسخی متمایز و برجسته برای قضاوتی قاطع نبودند و این موضوع روند داوری را پر چالش و سخت کرد.
هیئت‌داوران ضمن تأکید بر تفکر دربارۀ این سؤالات در مسابقاتی ازاین‌دست که با تمرین معماری همراه می‌شود، به برگزارکننده پیشنهاد می‌کند تا با ایجاد زمینه‌های مختلف، مقالات یا جلسات نقد و بررسی این موضوعات، زمینۀ مناسب‌تر و غنی‌تری برای دوره‌های بعدی فراهم کند و همچنین پیشنهاد می‌کند با بررسی کلی آثار دریافتی این دوره، شرایطی را برای بالا بردن کیفیت کلی مسابقه و آثار دریافتی ایجاد کند.
در آخر از مجلۀ کوچه به‌عنوان برگزارکننده و تمامی شرکت‌کنندگان برای ایجاد این فرصت متشکریم.

داوران: زهرا آرمند، رضا حبیب زاده، کامران حیرتی، علیرضا عینی فر، پرشیا قره گوزلو، حبیبه مجدآبادی، نیلوفر نیکسار

مشاهده نتایج و آثار منتخب:
https://koochemag.ir/2023/08/01/where-is-the-friends-home-the-third-period/#1699713501692-479af66f-1ce4

THE BATMAN

گاتهام؛ شهرآشوب
سروش عاملی

گاتهام، شاید تنها شهری است که شخصیتی سینمایی دارد. شخصیت‌ها در سینما، واجد مؤلفه‌های مشخصی هستند. این مشخصات اغلب دال بر افرادی با ویژگی‌های معیّن است. شهرهای سینمایی، چه آن‌هایی که واقعی‌اند و چه شهرهای تخیلی، همگی بستری برای رویدادها و اتفاقات فیلم‌اند؛ اما گاتهام شهری است که فعالانه در فیلم حضور دارد و در کنش و واکنش‌های آن نقش مؤثری ایفا می‌کند. این نقش فعالانه در بتمن مت ریوز به‌مراتب بیشتر به چشم می‌آید. ریدلر، با هدف گرفتن سران اصلی شهر، دشمنی خود را نه با آن‌ها، بلکه با خود گاتهام نشان می‌دهد. گاتهام شهری است فاسد که همه را با خود به چاه تباهی می‌کشاند. گویی این شهر نه بستری برای فساد، بلکه تولیدکنندۀ آن است. چنان‌که در ابتدای فیلم می‌بینیم، عده‌ای شرور با ظاهری شبیه جوکر، بی‌هیچ دلیلی مزاحم یک شهروند می‌شوند که با دخالت بتمن، این مناقشه پایان می‌پذیرد، اما فرد بی‌گناه، حتی از حضور بتمن بیمناک است و هراسی عمیق در دل دارد. […] هراسی که نه از افراد، بلکه از اتمسفر شهر متصاعد می‌شود.

متن کامل:
https://koochemag.ir/2023/11/02/kooche-the-batman-season-3-episode-2/

🥇
برنده رتبه اول سومین دوره مسابقه طراحی معماری «خانه دوست کجاست؟»

The First Place | KOOCHE MAGAZINE | “Where is the Friend’s Home?” Competition

طراح:
محمد نوروش وجدان
_
خانۀ دوست، خانۀ پذیرش دیگری است
شهرهای ساحلی شمال ایران برای برخی خانه است و برای برخی مقصدی برای مهاجرت؛ عده‌ای از آب‌و‌هوای گرم و خشک شهر‌های پرجمعیت به طبیعت مطبوع و دلپذیرش پناه می‌آورند، برخی نیز تنها به‌عنوان بستری برای فعالیت‌های اقتصادی به آن نگاه می‌کنند. در ابتدا اصل بر پذیرش است، اما این رویکرد از پذیرش نامشروط تا مشروط در نوسان است.
_
هیئت داوران (به ترتیب الفبا):
زهرا آرمند
رضا حبیب زاده
کامران حیرتی
علیرضا عینی فر
پرشیا قره گوزلو
حبیبه مجدآبادی
نیلوفر نیکسار
_
● مدیر مسابقه:
مرتضی خیاط پور نجیب
_
حامیان:
🔹کارخانه گسا
🔹شرکت نبوی
-
#مسابقه  #مسابقه_معماری #مسابقه_کوچه #مسابقه_طراحی #مجله_کوچه

🥈
رتبه دوم سومین دوره مسابقه طراحی معماری «خانه دوست کجاست؟»

The Second Place | KOOCHE MAGAZINE | where is the Friend’s Home? Competition
طراح:
علی قنادی
_
خانۀ چتر
در دیاگرام، سقف از دیوارها جدا می‌شود. انفصالی که دو مسئلۀ اصلی را در طرح بیان می‌کند: در ابتدا سقف را به یک شیء تبدیل می‌کند و دوم آنکه در زیر سقف یک فضای نیمه‌باز بزرگ تولید می‌شود؛ سقفی که همانند چتر در زیر سایۀ خود برنامه‌ها و فرم‌هایی را قرار می‌دهد.
_
⚖ هیئت داوران (به ترتیب الفبا):
زهرا آرمند
رضا حبیب زاده
کامران حیرتی
علیرضا عینی فر
پرشیا قره گوزلو
حبیبه مجدآبادی
نیلوفر نیکسار
_
● مدیر مسابقه:
مرتضی خیاط پور نجیب
_
حامیان:
🔹کارخانه گسا
🔹شرکت نبوی