ተንኮል አዘል መተግበሪያዎችን (Malware) እንዴት እንከላከል?
***********
ተንኮል አዘል መተግበሪያዎች (Malware) ትክክለኛ ሶፍትዌሮችን/መተግበሪያዎችን በመምሰል ሰዎች በቀላሉ እንዲሳቡ/እንዲታለሉ እና ለጥቃት እንዲጋለጡ በማድረግ ያልተፈቀደ ተግባርን የሚፈፅሙ ናቸው።
ተንኮል አዘል መተግበሪያዎች እንደ ቴሌግራም/ዋትስአፕ ባሉ ማህበራዊ ትስስር ድረ-ገፆች ላይ በስፋት እየተሰራጩ የሚገኙ ሲሆን፣ ስማቸውን በመቀያየር እንደ ጤና፣ ግብርና፣ ትምህርት፣ ፋይናንስ እና ባንኪንግ የመሳሰሉ ዘርፎች ላይ አገልግሎት የሚሰጡ መተግበሪያዎችን በመምሰል ጥቃት በማድረስ ላይ ይገኛሉ።
መከላከያ መንገዶች
• ካልታመኑ ምንጮች መተግበሪያዎችን ከማውረድ ይቆጠቡ፣
• እንደ ፕሌይ ስቶር፣ አፕ ስቶር፣ አማዞን አፕ ስቶር ወይም ሳምሰንግ ጋላክሲ ስቶር ጥብቅ የደህንነት ፍተሻዎችን የሚያደርጉ ይፋዊ የመተግበሪያ ማከማቻዎችን ብቻ ይጠቀሙ፣
• ከአጠራጣሪ ኢ-ሜይሎች የሚላክሎትን ማስፈንጠሪያም (suspicious links) ሆነ ፋይል (Attachment) ሳያረጋግጡ ከመክፈት ይቆጠቡ፣
• መተግበሪያዎች የካሜራ፣ የማይክራፎን፣ የጥሪ መዝገብ፣ የቦታ እና የፋይል የመሳሰሉ ፍቃዶችን (Permission) ሲጠይቁ አስፈላጊነቱን የራስዎን ጥናት በማድረግ ፍቃዱን ይገድቡ፣
• የባንክ መግለጫዎችዎን እና የግብይት ታሪክዎን በመደበኛነት ይከታተሉ፣
• ማንኛውንም አጠራጣሪ ወይም ያልተፈቀዱ ግብይቶች ሲያስተውሉ ወዲያውኑ 951 በመደወል ያሳውቁ።
***********
ተንኮል አዘል መተግበሪያዎች (Malware) ትክክለኛ ሶፍትዌሮችን/መተግበሪያዎችን በመምሰል ሰዎች በቀላሉ እንዲሳቡ/እንዲታለሉ እና ለጥቃት እንዲጋለጡ በማድረግ ያልተፈቀደ ተግባርን የሚፈፅሙ ናቸው።
ተንኮል አዘል መተግበሪያዎች እንደ ቴሌግራም/ዋትስአፕ ባሉ ማህበራዊ ትስስር ድረ-ገፆች ላይ በስፋት እየተሰራጩ የሚገኙ ሲሆን፣ ስማቸውን በመቀያየር እንደ ጤና፣ ግብርና፣ ትምህርት፣ ፋይናንስ እና ባንኪንግ የመሳሰሉ ዘርፎች ላይ አገልግሎት የሚሰጡ መተግበሪያዎችን በመምሰል ጥቃት በማድረስ ላይ ይገኛሉ።
መከላከያ መንገዶች
• ካልታመኑ ምንጮች መተግበሪያዎችን ከማውረድ ይቆጠቡ፣
• እንደ ፕሌይ ስቶር፣ አፕ ስቶር፣ አማዞን አፕ ስቶር ወይም ሳምሰንግ ጋላክሲ ስቶር ጥብቅ የደህንነት ፍተሻዎችን የሚያደርጉ ይፋዊ የመተግበሪያ ማከማቻዎችን ብቻ ይጠቀሙ፣
• ከአጠራጣሪ ኢ-ሜይሎች የሚላክሎትን ማስፈንጠሪያም (suspicious links) ሆነ ፋይል (Attachment) ሳያረጋግጡ ከመክፈት ይቆጠቡ፣
• መተግበሪያዎች የካሜራ፣ የማይክራፎን፣ የጥሪ መዝገብ፣ የቦታ እና የፋይል የመሳሰሉ ፍቃዶችን (Permission) ሲጠይቁ አስፈላጊነቱን የራስዎን ጥናት በማድረግ ፍቃዱን ይገድቡ፣
• የባንክ መግለጫዎችዎን እና የግብይት ታሪክዎን በመደበኛነት ይከታተሉ፣
• ማንኛውንም አጠራጣሪ ወይም ያልተፈቀዱ ግብይቶች ሲያስተውሉ ወዲያውኑ 951 በመደወል ያሳውቁ።
WhatsApp ማስታወቂያ ማሳየት ጀመረ።
WhatsApp በstatus ወይም story በሚጋራበት ታብ ላይ ማስታወቂያ ጀመረ። ይህም ተጠቃሚዎች የሰዎችን status ሲመከቱ የተለያየያ ማስታወቂያዎችን የሚመለከቱ ይሆናል።
ተጠቃሚዎች ምን አይነት ማስታወቂያ እንደሚፈልጉ ለመለየት እንደ location, ቋንቋ እና የሚከተሏቸውን ቻናሎች non-sensitive መረጃዎች ብቻ አገልግሎት ላይ ይውላሉ።
ይሁን እንጅ እንደ chat history እና calls/ ጥሪዎች ያሉ መረጃዎች ሰዎች ምን አይነት ማስታወቂያ እንደሚፈልጉ ለመለየት አገልግሎት ላይ አይውሉም።
በተጨማሪም ማስታወቂያዎቹ ከstatus page ውጪ በinbox ወይም በchats አይታዩም።
የWhatsApp እናት ኩባንያ የሆነው meta ባለፈው አመት በማስታወቂያ $160 ቢልዮን ማግኘቱ አይዘነጋም።
WhatsApp በstatus ወይም story በሚጋራበት ታብ ላይ ማስታወቂያ ጀመረ። ይህም ተጠቃሚዎች የሰዎችን status ሲመከቱ የተለያየያ ማስታወቂያዎችን የሚመለከቱ ይሆናል።
ተጠቃሚዎች ምን አይነት ማስታወቂያ እንደሚፈልጉ ለመለየት እንደ location, ቋንቋ እና የሚከተሏቸውን ቻናሎች non-sensitive መረጃዎች ብቻ አገልግሎት ላይ ይውላሉ።
ይሁን እንጅ እንደ chat history እና calls/ ጥሪዎች ያሉ መረጃዎች ሰዎች ምን አይነት ማስታወቂያ እንደሚፈልጉ ለመለየት አገልግሎት ላይ አይውሉም።
በተጨማሪም ማስታወቂያዎቹ ከstatus page ውጪ በinbox ወይም በchats አይታዩም።
የWhatsApp እናት ኩባንያ የሆነው meta ባለፈው አመት በማስታወቂያ $160 ቢልዮን ማግኘቱ አይዘነጋም።