کشتار جمعی مردم، ردیابی پروتکل سرکوب و فراگیری دادخواهی

پرستو فروهر

 استناد به این اعتراف رسمی می‌توان دریافت که در آن شب‌های فاجعه‌بار دی‌ماه ۱۴۰۴، که اجرای پروتکل کشتار به گماشتگان گوناگون دستگاه سرکوب دستور داده شد، مردمی که در خیابان بودند، نه معترضانی که برای بازپس‌گیری حق تعیین سرنوشت قیام کرده‌اند، که یکسره در زمره‌‌ی «دشمن» محسوب شده‌اند، از زن و مرد و پیر و جوان و حتی کودک. 
ردیابی واژه «دشمن» در روایت‌های حکومتی و در طی دهه‌ها ما را به کاربرد دیگری از آن نیز می‌رساند؛ به رفتار پیشینه‌دار حکومت در لاپوشانی و دروغ و فرافکنی مسئولیت. مانند آنجا که در ریشه‌یابی قتل‌های سیاسی پاییز ۷۷ گفته شد که این قتل‌ها کار «دشمنان نظام» و کسانی بوده است که از سرویس‌های اطلاعاتی موساد و سی‌آی‌اِی دستور گرفته‌اند. برای اثبات این دروغ هم متهمان پرونده‌ (کارمندان وزارت اطلاعات) و حتی بستگانشان را چنان شکنجه کردند تا اعتراف کردند که مزدور موساد بوده‌اند. اینگونه فرافکنی و ساختن روایت‌های دروغ برای گریز از مسئولیت جنایت‌های حکومتی نمونه‌های فراوان داشته است. واژه‌ای که متهمان پرونده قتل‌های سیاسی پاییز ۷۷ برای نامیدن این روایت‌های دروغ به کار برده‌اند «سناریو» ست. همین واژه نیز افشاگر سازوکار ذهنی و عملی دستگاه امنیتی برای فریب افکار عمومی و خدش واقعیت است: «ایشان [وزیر وقت اطلاعات] همه تلاش‌شان این بود که کاری کنند تا با سناریو این کار ختم شود و دستگیری انجام نشود.»   
اما برای جا زدن «سناریو» به جای واقعیت، دستگاه‌های امنیتی کافی نیستند. همواره طیفی از چهره‌ها به هم‌صدایی با کلیت یا بخش‌هایی از آن «سناریو»ها برخاسته‌اند و دروغ‌ها را در زرورقی از لفاظی‌های خوش‌خط ‌وخال به خورد مردم داده‌‌اند. و البته بخشی از مردم هم ترجیح داده‌اند با استناد به این چهره‌ها و حرافی‌هایشان، یا از سر ترس و عافیت‌جویی، چشم‌پوشی و مماشات کنند. شاید از این منظر نیز کشتار دی‌ماه ۱۴۰۴، سبب‌ساز یک گسست تاریخی باشد برای طرد هرگونه دروغ و مماشات، برای بستن عهدی بی‌چون‌وچرا برای دادخواهی جمعی. آنگونه که خواهر یکی از کشته‌شدگان قیام سراسری، علیرضا امانی، در آیین چهلم برادرش گفت: «به نام وطن، به نام ایران و به نام خون آنانی که به خاک افتادند تا ما بایستیم.»


https://www.radiozamaneh.com/880123/

مروری بر خبرهای امروز درباره مذاکرات
لاورا روزن
۲۶ فوریه ۲۰۲۶

ایالات متحده تا کنون درباره دور جدید مذاکرات آمریکا و ایران که امروز در ژنو برگزار شد و میانجی عمانی آن را به عنوان دستیابی به "پیشرفت‌های قابل توجه" توصیف کرد و وزیر خارجه ایران آن را یکی از جدی‌ترین مذاکرات تا به امروز دانست، اطلاعات چندانی ارائه نکرده است.

به نظر می‌رسد که احتیاط ایالات متحده عمدتاً برای این است که به رئیس‌جمهور ترامپ فضای بیشتری بدهد تا تصمیم بگیرد که آیا می‌خواهد به دنبال دیپلماسی ادامه دهد یا، همان‌طور که انبوهی از نیروهای نظامی آمریکا در منطقه نشان می‌دهد، به ایران حمله کند تا سعی کند معامله بهتری به دست آورد.

فرستاده‌های آمریکا، استیون ویتکاف و جارِد کُشْنِر، امروز دو دور مذاکرات با ایرانیان را تحت میانجی‌گری وزیر خارجه عمان در اقامتگاه سفیر عمان در ژنو برگزار کردند، با یک وقفه طولانی بین جلسات صبح و بعدازظهر که در آن ملاقات‌هایی با اوکراینی‌ها و همچنین نماینده کرملین، کیریل دیمیتریف، در یک هتل در ژنو داشتند. همچنین، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، رافائل گروسی، در مذاکرات ایران حضور داشت.

یک مقام آمریکایی به من در پاسخ به درخواست من برای دریافت گزارشی از مذاکرات پس از پایان آن گفت: "در حال حاضر هیچ چیز" .

موضع ایالات متحده در مورد مذاکرات ایران امروز از "ناامیدکننده" به "مثبت" تغییر یافته است، طبق گزارش‌های آکسیوس.

وزیر خارجه عمان، بدر ال-busaidi، با اشاره به "پیشرفت‌های قابل توجه" در مذاکرات امروز، گفت که مذاکرات "به زودی پس از مشاوره در پایتخت‌های مربوطه از سر گرفته خواهد شد" و در توییتر نوشت: "بحث‌های فنی هفته آینده در وین برگزار خواهد شد."

گزارش شده که البوسعیدی در حال سفر به واشنگتن است تا به معاون رئیس‌جمهور ونز و وزیر خارجه مارکو روبیو در مورد آخرین مذاکرات گزارشی ارائه دهد.

وزیر خارجه ایران، عباس عراقچی، پس از مذاکرات گفت: "امروز یکی از جدی‌ترین و طولانی‌ترین دورهای مذاکرات بود." به گفته وزارت خارجه ایران، "در این ساعت‌های طولانی و فشرده، پیشرفت خوبی داشتیم." عراقچی افزود: "در مورد برخی مسائل، اکنون درک متقابل وجود دارد و در مورد دیگر مسائل، طبیعی است که اختلاف‌نظرهایی داشته باشیم. با این حال، شاید در هر دو طرف جدیت بیشتری نسبت به قبل وجود داشته باشد، با هدف رسیدن به یک راه‌حل توافقی."

طرفین قرار است هفته آینده در وین مذاکرات فنی برگزار کنند، به گفته عمانی‌ها و ایرانی‌ها. همچنین هفته آینده، هیئت مدیره آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز قرار است در وین تشکیل جلسه دهد.

همچنین گفته می‌شود که روبیو هفته آینده به اسرائیل سفر خواهد کرد تا به رهبران اسرائیلی در مورد ایران گزارشی ارائه دهد.

انتظار می‌رود که هر دو مجلس نمایندگان و سنا هفته آینده رأی‌گیری در مورد قطعنامه‌های قدرت جنگ ایران را انجام دهند که توانایی کاخ سفید برای ورود به جنگ بدون کسب موافقت کنگره را محدود خواهد کرد.

مقامات نظامی ایالات متحده از طریق گزارش‌های رسانه‌ای نگرانی‌هایی را درباره آنچه ممکن است از آنها خواسته شود تا در یک کمپین نظامی علیه ایران به دست آورند، اعلام کرده‌اند.

"دو مقام نظامی آمریکایی گفتند که با وجود انباشت نظامی در منطقه، پنتاگون نیروها یا مهمات لازم برای یک کمپین بمباران طولانی‌مدت را ندارد،" نیویورک تایمز امروز گزارش داد. "یکی از مقامات گفت که هفت تا ده روز، تقریباً زمان ادامه حملات توسط نیروی نظامی آمریکا مستقر در منطقه خواهد بود."

فرمانده فرماندهی مرکزی ایالات متحده، دریادار برد کوپر، امروز به ترامپ در مورد گزینه‌های نظامی برای ایران گزارشی ارائه داد، به گزارش ABC News، و افزود که رئیس ستاد مشترک، دن کین، نیز حضور داشت.

در مورد محتوای مذاکرات آمریکا و ایران، طرفین در حال کار بر روی یک سند چارچوبی هستند که شامل شش "اصل راهنما" است، پیش از پرداختن به جزئیات فنی. این اصول راهنما شامل "آینده غنی‌سازی اورانیوم در ایران، بازرسی‌ها، کاهش تحریم‌ها و ... 'همزیستی مسالمت‌آمیز' با ایالات متحده" است، به گزارش Amwaj.media.

"'این اصول راهنما برای تأمین تولید سوخت هسته‌ای در حالی طراحی شده‌اند که هیچ سلاح هسته‌ای از طریق اقداماتی نظیر تأیید کامل و عدم انباشت [اورانیوم غنی‌شده] ایجاد نشود،' یک منبع سیاسی ارشد ایرانی به Amwaj.media گفت."

https://x.com/lrozen/status/2027165226840318075?s=46&t=j9UDnQyxRCXg7Nuf3F_83w

خلاصه‌ای از "در جنگ با ایران: تقسیم کار ایالات متحده و اسرائیل" نوشته مایکل هرزوگ

*: مایکل هرزوگ، ژنرال بازنشسته در نیروهای دفاعی اسرائیل (IDF) و سفیر پیشین اسرائیل در ایالات متحده است. او در حال حاضر به عنوان یک پژوهشگر در مؤسسه واشنگتن فعالیت می‌کند

استدلال‌های اصلی

- انتظار درگیری نظامی: مقاله بر این باور است که اسرائیل معتقد است درگیری نظامی با ایران محتمل‌تر از یک راه‌حل دیپلماتیک است و این امر منجر به همکاری نزدیک با ایالات متحده در زمینه برنامه‌ریزی نظامی شده است.

- ایران به عنوان یک تهدید بزرگ: با وجود مشکلات اخیر، اسرائیل همچنان ایران را به عنوان بزرگ‌ترین دشمن خود می‌داند و این نیاز به مشارکت فعال آن در تنش‌های ژئوپولیتیکی جاری را ضروری می‌سازد.

- استراتژی نظامی پیشگیرانه: اسرائیل به این نتیجه رسیده است که نمی‌تواند منتظر بماند و تهدیدات استراتژیک را از ایران مهار کند؛ بلکه باید به‌طور پیشگیرانه برای خنثی‌سازی این تهدیدات اقدام کند.

- بدبینی به دیپلماسی: اسرائیل در خصوص دستیابی به یک توافق دیپلماتیک معنادار بین ایالات متحده و ایران تردید دارد، به‌ویژه با توجه به احتمال رد درخواست‌های ایالات متحده توسط مقام معظم رهبری، خامنه‌ای.

- فرضیه اقدام نظامی: اسرائیل بر این باور است که ایالات متحده در نهایت به اقدام نظامی علیه ایران روی خواهد آورد و برای پاسخ‌گویی قوی در صورت تحریک آماده می‌شود.

- تحولات داخلی ایران: مقاله تأکید می‌کند که عملیات نظامی به تنهایی منجر به تغییر رژیم نخواهد شد، اما می‌تواند نارضایتی‌های داخلی را علیه دولت ایران تقویت کند.

### اطلاعات جدید

- نقش رهبری ایالات متحده: ایالات متحده پس از اعتراضات قابل توجه در دسامبر، نقش رهبری را در برابر ایران به عهده گرفته و این امر، دینامیک‌های هماهنگی نظامی بین دو کشور را تغییر داده است.

- استراتژی هدف‌گذاری وسیع: اسرائیل اکنون آماده است تا در عملیات نظامی آینده، اهداف وسیع‌تری از جمله اهداف اقتصادی و رژیمی را هدف قرار دهد.

- قابلیت‌های موشکی ایران: اطلاعات اخیر نشان می‌دهد که ایران به‌طور فعال در حال تقویت قابلیت‌های موشکی بالستیک خود است که توسط اسرائیل به عنوان یک تهدید استراتژیک بزرگ تلقی می‌شود.

- تولید موشک‌های بالستیک: گزارش‌ها حاکی از آن است که ایران حدود 100 موشک بالستیک در ماه تولید می‌کند و زرادخانه آن به 2,000 موشک نزدیک می‌شود که باعث ایجاد نگرانی در اسرائیل شده است.

- درخواست‌های اسرائیل از ایالات متحده: اسرائیل درخواست کرده است که هر توافق ایالات متحده با ایران شامل محدودیت‌هایی بر کمیت و دامنه موشک‌های ایرانی باشد تا اطمینان حاصل شود که اسرائیل آزادی عمل خود را در برابر این تهدید حفظ کند.

- مشارکت نیابتی: مقاله به تلاش‌های ایران برای درگیر کردن پروکسی‌های منطقه‌ای، به‌ویژه حزب‌الله، و افزایش اقدامات نظامی اسرائیل علیه این گروه‌ها اشاره می‌کند.

- نیاز به استراتژی بلندمدت: ضرورت توسعه یک استراتژی جامع و بلندمدت برای اسرائیل و ایالات متحده تأکید شده است که شامل حمایت از نارضایتی‌های داخلی در ایران و مقابله با تهدیدات هسته‌ای و موشکی است.

- تمرکز بر تغییر رژیم: بحث‌ها بین ایالات متحده و اسرائیل همچنین بر روی استراتژی‌های تغییر رژیم در ایران، از جمله حمایت از اعتراضات داخلی و شناسایی رهبران بالقوه جنبش‌های مخالف متمرکز است.

### تفسیر

به نظر می‌رسد که برای اسرائیل در حال حاضر، تمرکز فوری بر روی تهدید موشکی ایران است و نه تغییر رژیم. در حالی که هر دو هدف بخشی از گفت‌وگوی استراتژیک گسترده‌تر هستند، تأکید فعلی به نظر می‌رسد بر خنثی‌سازی قابلیت‌های موشکی ایران باشد تا امنیت ملی حفظ شود.


https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/war-iran-us-israeli-division-labor

جمعه، 28 فوریه. واشنگتن. دو جلسه. یک نتیجه. تمام بحران در یک بعدازظهر واحد متمرکز می‌شود.

ترامپ با همه طرف‌ها در موضوع ایران دیدار خواهد کرد و تا ساعت 3 بعدازظهر به وقت شرق، یک ساعت قبل از بسته شدن وال استریت، تصمیم‌گیری می‌کند. در همان زمان، وزیر خارجه عمان، بدر البوسعیدی، با معاون رئیس‌جمهور جی دی ونس دیدار می‌کند و هر پیشنهادی را که ایران به او اجازه داده است تا پس از مذاکرات ژنو ارائه دهد، با خود به همراه دارد.

مذاکرات ژنو دیروز به پایان رسید. شش ساعت و نیم. این طولانی‌ترین و شدیدترین جلسه از زمان آغاز بحران بود. چهار ساعت در صبح و بیش از دو ساعت در بعدازظهر. برای اولین بار، مبادلات فراتر از میانجی‌گری غیرمستقیم عمانی به گفت‌وگوی مستقیم بین مقامات آمریکایی و ایرانی منتقل شد. عراقچی آن را «پیشرفت قابل توجهی» نامید. وال استریت ژورنال می‌گوید که آنها در مسائل کلیدی «بسیار دور از هم» هستند و ایران همچنان از غنی‌سازی صفر دائمی خودداری می‌کند.

آمریکا همچنان خواستار آن است. هر دو طرف توافق کردند که مذاکرات فنی را هفته آینده در وین برگزار کنند. اما هفته آینده بی‌اهمیت است اگر جمعه به نتیجه نرسد.

وینس و روبیو قبل از ژنو به رسانه‌ها هشدار دادند که ایران «به طور فعال» برنامه تسلیحات هسته‌ای خود را بازسازی می‌کند. شما صبح روزی که دیپلمات‌های شما دور هم می‌نشینند، به طرف مقابل خود به‌طور علنی اتهام ساخت سلاح نمی‌زنید، مگر اینکه بخواهید روایت توجیهی را از پیش آماده کنید. این جلسه خبری برای تهران هدف‌گذاری نشده بود، بلکه مخاطب کنگره، افکار عمومی آمریکا و تاریخ بود که می‌گوید: ما به آنها هشدار دادیم، ما مذاکره کردیم، آنها رد کردند، ما عمل کردیم.

پولیتیکو تأیید کرد که مشاوران ارشد ترامپ ترجیح می‌دهند اسرائیل ابتدا حمله کند. منابع پنتاگون به پولیتیکو گفتند که مهمات تنها 7 تا 10 روز می‌توانند حملات را ادامه دهند. پهپادهای کماکازه نیروی Task Force Scorpion آماده‌اند تا فراتر از این زمان عمل کنند. ناو هواپیمابر فورد وارد منطقه می‌شود و یازده فروند F-22 بر روی باند اسرائیل نشسته‌اند. یک پهپاد تریتون به ارزش 220 میلیون دلار پنج روز پیش بر فراز هرمز ناپدید شد و پنتاگون هنوز واکنشی نشان نداده است. چین به ایران موشک‌های ضد کشتی می‌فروشد و از هر پایگاه آمریکایی عکاسی می‌کند.

همه اینها جمعه ساعت 3 بعدازظهر به پایان می‌رسد.

اگر البوسعیدی پیشنهادات کافی از طرف تهران ارائه دهد تا ترامپ زمان مذاکرات را تمدید کند، جلسه وین برگزار خواهد شد. ناوها باقی می‌مانند و حق بیمه نفت کاهش می‌یابد. اگر چنین نکند، ترامپ قبل از بسته شدن بازار اعلام جنگ می‌کند. نهادها برای آخر هفته دوباره موقعیت‌یابی می‌کنند و بازار دوشنبه در دنیای متفاوتی آغاز می‌شود.

زمان ساعت 3 بعدازظهر نشانه‌ای است. شما پس از بسته شدن بازار اعلام جنگ می‌کنید تا از وحشت جلوگیری کنید. شما یک پنجره تصمیم‌گیری قبل از بسته شدن اعلام می‌کنید تا به پول‌های هوشمند اجازه دهید تا ریسک کنند. جمعه ساعت 3 بعدازظهر یک مهلت نیست؛ این یک تایمر انفجاری است با یک ساعت فشنگ که برای تصفیه منظم طراحی شده است.

هر ناو، هر F-22، هر پهپاد، هر بندر خالی، هر سفارت تخلیه شده، هر تصویر ماهواره‌ای که چین منتشر کرده، هر موشکی که پکن فروخته، هر ساعت از مذاکرات ژنو، هر درخواست رد شده و هر پیشنهاد متقابلی که خامنه‌ای تأیید کرده، برای این ساعت واحد در این جمعه واحد آماده شده است.

مذاکرات هشت روز زمان خریدند. بعدازظهر جمعه خواهیم فهمید آیا آن هشت روز صلح خریدند یا یک آخر هفته قبل از جنگ.

https://x.com/shanaka86/status/2027246360052040062?s=46&t=j9UDnQyxRCXg7Nuf3F_83w

با همه این‌ها «واقعا به نظرت جنگ می‌شه؟»
ترامپ الان مردی است که دیوان عالی، با قاضی‌هایی که خودش منصوب کرده، سیاست اقتصادی محوری‌اش را غیرقانونی اعلام کرده. مردی که مأموران تحت فرمانش شهروندان آمریکایی را در خیابان‌های مینیاپولیس کشته‌اند. مردی که نامش بیش از هر چهره عمومی دیگری در پرونده‌های یک قاچاق‌چی جنسی کودکان تکرار شده. مردی که محبوبیتش در میان مستقلین به ۲۶ درصد رسیده و بدتر از هر رئیس‌جمهور دوره‌دومی در تاریخ مدرن آمریکاست. مردی که وزارت دادگستری تحت کنترلش اسنادی را از دید عموم پنهان کرده که به اتهامات آزار جنسی علیه خودش مربوط می‌شوند.
و این همان مردی است که الان باید تصمیم بگیرد یک جنگ جدید در خاورمیانه شروع کند یا نه.
سناتور اندی کیم، دموکرات نیوجرسی که سابقه کار در عراق و افغانستان دارد، خلاصه‌اش کرد: «ترامپ تاکتیک‌های مافیایی به کار می‌برد و حالا می‌بینیم این تاکتیک‌ها از سیاست داخلی به سیاست خارجی گسترش پیدا کرده.»
آیا ترامپ به ایران حمله می‌کند؟ شاید. آیا انگیزه‌های امنیتی واقعی دارد؟ قطعاً بله. اما آیا می‌توان نقش بحران‌های داخلی‌اش را نادیده گرفت؟ تاریخ نشان داده که نمی‌توان. همان‌طور که در مورد کلینتون در ۱۹۹۸نتوانستند.
و وقتی ۷۰ درصد مردم آمریکا با حمله نظامی مخالف‌اند، اما یک مشاور بگوید ۹۰ درصد احتمال حمله وجود دارد، یعنی چیزی غیر از منطق امنیت ملی در کار است. هدف لزوماً جلب رضایت افکار عمومی نیست. هدف تغییر موضوع، بازسازی پایگاه رأی، و فلج کردن مخالفان است.
ایرانی‌ها باید بدانند: تصمیم‌گیرنده‌ای که روبه‌رویشان نشسته، فقط به نقشه خاورمیانه نگاه نمی‌کند. او به نظرسنجی‌ها، پرونده‌های دادگاه، و سایه اپستین هم نگاه می‌کند.


https://x.com/panahfb/status/2027026877823467966?s=46&t=j9UDnQyxRCXg7Nuf3F_83w

ترامپ از ایران ناامید است — اما می‌گوید هنوز تصمیم نگرفته که حمله کند

باراک راوید

رئیس‌جمهور دونالد ترامپ روز جمعه از مذاکرات هسته‌ای با ایران ابراز ناامیدی کرد، اما گفت هنوز تصمیم نهایی برای آغاز یک کمپین نظامی نگرفته است.

چرا این موضوع اهمیت دارد: با بالا بودن سطح هشدار در منطقه و نشانه‌های فزاینده‌ای که نشان می‌دهد جنگ ممکن است قریب‌الوقوع باشد، ترامپ ابهام را حفظ کرده و پیام‌هایی ارسال می‌کند که می‌تواند به عنوان هشداردهنده یا تسلی‌بخش تعبیر شود. با این حال، چندین نشانه به سمت جنگ اشاره دارد: افزایش نظامی ایالات متحده در خاورمیانه، گزارش‌های نظامی ترامپ، تخلیه کارکنان از سفارت ایالات متحده در اسرائیل (هدف احتمالی تلافی‌جویی ایران) و ناامیدی نمایندگان ترامپ، جارد کوشنر و استیو ویتکاف، پس از مذاکرات دیروز در ژنو.

او چه می‌گوید: ترامپ به خبرنگاران روز جمعه گفت که هنوز تصمیم نهایی برای حمله به ایران نگرفته، اما این گزینه را رد نکرده است.

در حالی که بر این نکته تأکید کرد که هر حمله نظامی خطر دارد، ترامپ خاطرنشان کرد که عملیات‌های نظامی قبلی‌اش علیه ایران موفقیت‌آمیز بوده‌اند. او گفت: "خوب است که بتوانیم بدون [نیروی نظامی] این کار را انجام دهیم، اما گاهی اوقات باید این کار را کرد." او این اظهارات را در حین ترک کاخ سفید به مقصد تگزاس بیان کرد.

ترامپ ناامیدی تیمش از مواضع ایران در مذاکرات هسته‌ای در ژنو را تکرار کرد و گفت که از نحوه مذاکرات ایرانی‌ها "خوشحال نیست."

"من از این واقعیت که آنها حاضر به ارائه آنچه که باید باشند، راضی نیستم. خواهیم دید چه اتفاقی می‌افتد. من از نحوه پیشرفت آنها خوشحال نیستم ... فوق‌العاده خواهد بود اگر آنها با حسن نیت و وجدان مذاکره کنند — اما تاکنون به آنجا نرسیده‌اند."

در پشت صحنه: دو نفر که در دو روز گذشته با ترامپ صحبت کرده‌اند، می‌گویند او پیام‌های متضادی را ارائه کرده است.

یکی شنیده که ترامپ درک می‌کند که رژیم ایرانی از همیشه ضعیف‌تر است و پنجره‌ای از فرصت موجود است. دیگری شنیده که ترامپ هنوز خواهان توافق است.

آنچه در حال تماشا هستیم: ترامپ گفت که مذاکرات بیشتری در روز جمعه در حال انجام است.

معاون رئیس‌جمهور، جی. دی. ونس، روز جمعه در واشنگتن با وزیر امور خارجه عمان، بدر البوسعیدی، که میانجی کلیدی بین ایالات متحده و ایران است، ملاقات کرد. البوسعیدی پس از این دیدار در X گفت: "جزئیات مذاکرات در حال انجام بین ایالات متحده و ایران و پیشرفت‌های حاصل‌شده را با معاون رئیس‌جمهور به اشتراک گذاشتم. از مشارکت آنها سپاسگزارم و منتظر پیشرفت‌های بیشتر و قاطع در روزهای آینده هستم. صلح در دسترس ماست."

نمایندگان ایالات متحده، ویتکاف و کوشنر، از این جلسه که تلاشی آخرین برای جلوگیری از فروپاشی مذاکرات بود، غیبت کردند.

آنچه در پیش است: انتظار می‌رود وزیر امور خارجه، مارکو روبیو، روز دوشنبه به اسرائیل سفر کند — اما برخی از مقامات ایالات متحده و اسرائیل فکر می‌کنند اگر ترامپ دستور حمله به ایران را بدهد، او ممکن است نرود.

نکته پایانی: در حالی که مذاکرات بیشتری برای هفته آینده برنامه‌ریزی شده است، جنگ ممکن است زودتر آغاز شود.

https://www.axios.com/2026/02/27/trump-iran-strikes-decision

وزیر امور خارجه عمان که در حال میانجی‌گری مذاکرات هسته‌ای ایران است، در مصاحبه‌ای با مارگارت برنان از شبکه CBS می‌گوید ایران قبلاً موافقت کرده که هیچ ماده غنی‌شده‌ای انباشته نکند:

وزیر البوسعیدی: مهم‌ترین دستاورد، به نظر من، توافقی است که ایران هرگز، هرگز ماده هسته‌ای نخواهد داشت که بتواند بمب بسازد. به نظر من، این یک دستاورد بزرگ است. این چیزی است که در توافق قدیمی که در زمان رئیس‌جمهور اوباما مذاکره شده بود، وجود نداشت. این چیزی کاملاً جدید است. این واقعاً بحث غنی‌سازی را کمتر مرتبط می‌کند، زیرا اکنون ما در مورد انباشت صفر صحبت می‌کنیم. و این بسیار، بسیار مهم است، زیرا اگر نتوانید ماده غنی‌شده‌ای انباشته کنید، دیگر هیچ راهی برای ساخت بمب وجود نخواهد داشت، چه غنی‌سازی کنید و چه نکنید. و فکر می‌کنم این واقعاً چیزی است که رسانه‌ها به آن توجه زیادی نکرده‌اند و می‌خواهم این را از دیدگاه یک میانجی روشن کنم.

مارگارت برنان: پس این را توضیح دهید. پس ماده غنی‌شده، چیزهایی که می‌توانند به عنوان سوخت هسته‌ای برای یک بمب استفاده شوند، شما می‌گویید ایران آن را در خاک خود نگه نمی‌دارد؟

وزیر البوسعیدی: آن‌ها آن را واگذار خواهند کرد.

مارگارت برنان: آن‌ها آن را واگذار خواهند کرد؟

وزیر البوسعیدی: آن‌ها نمی‌توانند واقعاً آن ماده‌ای را که به آن‌ها اجازه می‌دهد بمب بسازند، جمع‌آوری کنند--

مارگارت برنان: --کجا--

بدر البوسعیدی: هیچ انباشت وجود نخواهد داشت، بنابراین انباشت صفر، انباشت صفر و تأیید کامل وجود خواهد داشت. من فکر می‌کنم این نیز یک دستاورد مهم است. تأیید کامل و جامع توسط آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، که نهاد مسئول این پرونده است.

https://www.cbsnews.com/amp/news/us-iran-deal-within-our-reach-oman-mediator-says/

Trump, in a video posted on Truth Social, said: “Our objective is to the defend the American people by eliminating imminent threats from the Iranian regime, a vicious group of very hard, terrible people. Its menacing activities directly endanger the United States, our troops, our bases overseas and our allies throughout the world.”

ترامپ در ویدئویی که در شبکه اجتماعی Truth Social منتشر شد، گفت: "هدف ما دفاع از مردم آمریکا با حذف تهدیدات قریب‌الوقوع از رژیم ایران است، گروهی بدجنس و بسیار سخت و وحشتناک. فعالیت‌های تهدیدآمیز آن به طور مستقیم ایالات متحده، نیروهای ما، پایگاه‌های ما در خارج و متحدان‌مان در سرتاسر جهان را به خطر می‌اندازد."

براساس گفته‌های دو مقام ارشد دفاعی اسرائیلی، حمله اسرائیل به ایران از ساعت ۰۸:۱۰ صبح به وقت محلی آغاز شد. به گفته این مقام‌ها، اهداف ترکیبی شامل شخصیت‌های کلیدی در ایران است و این یک حمله گسترده است که انتظار می‌رود حداقل چند روز به طول بینجامد.

تهدید اصلی که اسرائیل در حال حاضر از سوی ایران می‌بیند، موشک‌های با برد بلند است. طبق طرح ارائه شده به رئیس‌جمهور ترامپ، اسرائیل بیشتر تلاش‌های خود را بر روی مکان‌های ذخیره‌سازی موشک، تأسیسات تولید و پرتابگرها متمرکز خواهد کرد، در حالی که نیروهای آمریکایی انتظار می‌رود بیشتر بر روی پروژه هسته‌ای ایران و اهداف مرتبط با سپاه پاسداران و دولت تمرکز کنند.

- دولت ترامپ این عملیات را "خشم حماسی" نامید.
- ترامپ و نتانیاهو در پیام‌های ویدیویی به مردم ایران اعلام کردند که این حمله به منظور کمک به آنها برای بازپس‌گیری کشور است و هدف از آن تغییر رژیم است.
- رضا پهلوی با تشکر از حمله آمریکا و اسرائیل از مردم خواست تا در فرصت مناسب به خیابان‌ها بیایند.
- قصد موج اول حمله ترور رهبران بوده است.
- تا این لحظه، خامنه‌ای، پزشکیان و اژه‌ای سالم هستند و گزارشی از کشته شدن فرماندهان نظامی منتشر نشده است.
- ترامپ تأکید کرد که علاوه بر پایگاه‌های موشکی، نیروی دریایی ایران نیز بمباران خواهد شد.
- حوثی‌ها نیز اعلام کردند که در حمایت از جمهوری اسلامی وارد عمل خواهند شد.

ساعات اولیه حملات کنونی علیه #ایران نشان‌دهنده تفاوت‌های مهمی با جنگ ۱۲ روزه است؛ از جمله در زمان‌بندی، اهداف، هماهنگی و مقیاس تشدید.

آنچه تا کنون می‌دانیم:

🔹 حملات با انفجارهایی که در سراسر تهران گزارش شده، آغاز شد. گزارش‌های اولیه نشان می‌دهد که در موج اول تقریباً ۳۰ هدف وجود داشته است، از جمله محل‌های اقامت رهبری، تأسیسات اطلاعاتی و به‌طور گزارش شده دفتر رهبری.

🔹 برخلاف جنگ ۱۲ روزه که با حملات شبانه آغاز شد، این عملیات از صبح زود، در اولین روز هفته تقویمی ایران شروع شد. زمان‌بندی نشان‌دهنده تلاشی برای حداکثر کردن اختلال عملیاتی و نمایش رهبری از ابتدا است.

🔹 انتخاب اهداف به یک استراتژی بریدن سر اشاره دارد. حملات اولیه به نظر می‌رسد که به رهبری و دستگاه امنیتی ایران معطوف شده‌اند و نه صرفاً زیرساخت‌های نظامی.

🔹 مشارکت ایالات متحده نشانه‌ای از یک تغییر عمده است. این بار، به نظر می‌رسد واشنگتن از ابتدا به‌طور مستقیم درگیر است و مقامات آمریکایی این کمپین را به‌عنوان همکاری گسترده و هماهنگ با اسرائیل توصیف می‌کنند.

🔹 ترامپ این عملیات را به‌عنوان دفاع از آمریکایی‌ها و حذف تهدیدات فوری معرفی کرد، اما اظهارات او که از مردم ایران در برابر رژیم حمایت می‌کند، نشان می‌دهد که تغییر رژیم یک هدف زیرین است.

🔹 مفهوم عملیاتی به‌صورت مرحله‌ای به نظر می‌رسد: حملات موشکی اولیه که به رهبری و دفاع هوایی هدف‌گیری می‌شود، از جمله سایت‌هایی در جنوب ایران مانند چابهار، احتمالاً با هدف باز کردن مسیر برای عملیات‌های بعدی نیروی هوایی علیه پایگاه‌های موشکی و دارایی‌های استراتژیک.

🔹 واکنش ایران به‌طور غیرمعمول سریع بوده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که پرتاب موشک‌ها در عرض چند ساعت آغاز شده و حملات در تل‌آویو و حیفا گزارش شده است. بیانیه‌های ایرانی نشان می‌دهد که هیچ "خط قرمزی" باقی نمانده و تلافی با تمام قدرت در حال انجام است.

🔹 این نشان‌دهنده اختیارات پاسخ‌دهی از پیش تخصیص یافته است: به‌جای انتظار برای هماهنگی متمرکز، به‌نظر می‌رسد که نیروهای ایرانی از ابتدا دستور حفظ آتش‌افروزی مداوم علیه اسرائیل را دریافت کرده‌اند.

🔹 تفاوت کلیدی دیگر: ایران قبلاً درگیری را فراتر از اسرائیل گسترش داده است. گزارش‌های انفجار در کشورهای حاشیه خلیج فارس نشان‌دهنده حملات به پایگاه‌های آمریکایی است و از آغاز، نشان‌دهنده درگیری مستقیم با واشنگتن است.

🔹 این با جون ۲۰۲۵ که حمله ایران به العودید در قطر عمدتاً نمادین و برای تسهیل کاهش تنش قبل از آتش‌بس طراحی شده بود، در تضاد است.

🔹 در همین حال، حوثی‌های یمن حملات را در دریای سرخ اعلام آغاز مجدد کرده‌اند، ب درگیری در حال حاضر در حال تبدیل به یک درگیری منطقه‌ای چند جبهه‌ای است.

🔹 به‌طور کلی، الگوی اولیه نشان‌دهنده یک درگیری بسیار هماهنگ‌تر، گسترده‌تر و تشدیدشده‌تر از جنگ ۱۲ روزه است، با بریدن سر رژیم، مشارکت مستقیم ایالات متحده، تلافی سریع ایرانی و سرریز فوری منطقه‌ای.

🔹 سؤال کلیدی اکنون این است: آیا تشدید حملات از دو‌سو به تبادل‌های این کنترل‌شده منتهی می‌شود یا اینکه حذف "خطوط قرمز" قبلی درگیری را به یک جنگ منطقه‌ای طولانی‌مدت می‌کشاند؟

https://www.theatlantic.com/international/2026/02/trump-khamenei-hubris-iran/686182/


محاسبات اشتباه بزرگ ترامپ و خامنه‌ای**

غرور بر تصمیمات استراتژیک آن‌ها تأثیر گذاشته است.
نویسنده: کریم سجادپور

“در آستانه هر جنگ، حداقل یکی از ملت‌ها قدرت چانه‌زنی خود را اشتباه محاسبه کرده است”، این جمله‌ای است از مورخ جفری بلینی در کتابش "علل جنگ". “از این نظر، هر جنگ ناشی از یک سوءتفاهم است و به این معنا، هر جنگ یک حادثه است.”

جنگ ایالات متحده و ایران—یا به‌طور دقیق‌تر، جدیدترین و دراماتیک‌ترین نسخه آن—از تبادل خطرناک محاسبات اشتباه میان دونالد ترامپ و علی خامنه‌ای نشأت گرفته است. این دو رهبر، جز غرور خودخواهانه‌ای که انتخاب‌های استراتژیک آن‌ها را تحریف کرده، چیز دیگری شبیه به‌ هم ندارند. برای ترامپ، این درگیری یک قمار با ریسک بالا و پاداش‌های کلان است—معامله نهایی. در حالی که برای خامنه‌ای، که دفتر رسمی‌اش هدف حملات هوایی قرار گرفت، موضوعی ساده‌تر و قدیمی‌تر وجود دارد: مبارزه برای بقا.

غرور ترامپ به‌عنوان قدرت نمایشی خود را نشان می‌دهد. او برند خود را بر پایه بهترین معامله‌گر بودن بنا کرده و عمل نظامی را برای خود از حتی ظاهر عدم توانایی در چانه‌زنی، قابل قبول‌تر می‌داند. در مقابل، غرور خامنه‌ای به سخت‌گیری ایدئولوژیک مربوط می‌شود. او تئوکراسی خود را مأموریتی الهی می‌بیند و به‌تازگی بر یک قتل‌عام تاریخی ریاست کرده تا حکمرانی خود را تأمین کند. تمرکز او بر ظواهر نیست، بلکه بر مکانیک‌های سرد بقا است.

ترامپ مدت‌هاست که با اطمینان یک آماتور به ژئوپولیتیک‌های پرریسک نزدیک شده است. بر اساس گزارشی در سال ۲۰۱۶ در نیویورکر، از سال ۱۹۹۰، او به یک مذاکره‌کننده هسته‌ای آمریکایی مشاوره‌ای غیرخواسته درباره نحوه برخورد با شوروی‌ها ارائه داد: با تأخیر رسیدن، بالای طرف مقابل ایستادن، انگشتش را بر سینه‌اش فشار دادن و گفتن: "برو به جهنم!"

ترامپ پیچیدگی‌های اورانیوم غنی‌شده و موشک‌های بالستیک را ثانویه به تئاتر و نمایش تسلط خود می‌دید. او باور دارد که در این عرصه برتر از ایران است—نظری که تجربه‌اش، از جمله خروج از توافق هسته‌ای اوباما در ۲۰۱۸، قتل ژنرال ارشد ایران در ۲۰۲۰ و بمباران سایت‌های هسته‌ای ایران در ۲۰۲۵، که هزینه کمی برای او داشت، تقویت کرده است.

آنچه ترامپ با جایگزینی نیکلاس مادورو در ونزوئلا در ژانویه انجام داد، ممکن است این تصور را نیز تقویت کرده باشد. همانطور که ژنرال دیوید پترائوس به‌تازگی هشدار داده است، سقوط سریع طالبان در ۲۰۰۱ انتظارات غیرواقعی برای تغییر رژیم در عراق را تقویت کرد و تصرف برق‌آسا مادورو—و انتقال ظاهراً بی‌دردسر به دلسا رویدریگز—ممکن است ترامپ را به این باور برساند که چنین سناریویی به‌راحتی در ایران قابل تکرار است.

اگر غرور ترامپ با تجربه تقویت شده باشد، غرور خامنه‌ای علیرغم آن ادامه یافته است. مدت‌ها پس از آنکه پروکسی‌های منطقه‌ای ایران و برنامه هسته‌ای آن به‌طور قابل توجهی توسط اسرائیل و ایالات متحده تضعیف شدند، خامنه‌ای همچنان به سخن گفتن به‌عنوان کسی که مطمئن است خدا در کنار اوست و بحران کنونی را می‌توان به‌سادگی تحمل کرد، ادامه داد. او ایالات متحده را "امپراتوری فاسد، سرکوب‌گر، بی‌منطق" و "در حال فروپاشی" توصیف کرد و جزیره "شیطانی" جفری اپستین را به‌عنوان اوج شوم ۳۰۰ سال تمدن غربی ذکر کرد. خامنه‌ای گفت واشنگتن فاقد "قدرت ماندگاری" برای یک رویارویی واقعی با ایران است. او به ترامپ طعنه زد که "خطرناک‌تر از هر ناو جنگی آمریکایی، سلاحی است که می‌تواند آن ناو را به قعر دریا بفرستد."

باربارا تاکمن، مورخ، چهار نوع سوءمدیریت ناشی از غرور یک رهبر را توصیف کرده است: استبداد، جاه‌طلبی بیش از حد، ناکارآمدی و "حماقت"—پیگیری سیاست‌هایی که برخلاف منافع ملت است. جمهوری اسلامی خامنه‌ای هر یک از این موارد را دارا است. در برابر دهه‌ها شواهدی که ناکامی جهان‌بینی او را نشان می‌دهد، ایمان او به درستی آن بی‌تزلزل مانده است؛ او به‌نظر می‌رسد بیشتر آماده است که به‌عنوان یک شهید بمیرد تا تسلیم شود و هدف نهایی او به سادگی روشنایی زندگی برای جنگ دوباره علیه آمریکا کاهش یافته است.

در مقابل، ترامپ غرور جاه‌طلبی بیش از حد را نمایش می‌دهد، حتی اگر نه برای یک نتیجه خاص، بلکه برای توانایی خود در به‌وجود آوردن یک پیامد تاریخ‌ساز. دامنه گزینه‌هایی که او در طول مذاکرات بررسی کرد—از یک توافق دیپلماتیک گسترده تا یک عملیات نظامی با هدف سرنگونی رژیم—نشان‌دهنده مردی بود که حس نامشخصی از اشتهای خود داشت، بین سفارش سالاد جانبی یا استیک تامهاک ۳۲ اونسی در تردید بود.

۲/۲

انتخاب او از نمایندگان—دامادش جارد کوشنر و فرستاده ویژه به خاورمیانه، استیون ویتکوف—به‌نظر می‌رسید که بیشتر مناسب یک مذاکره املاک و مستغلات پاره‌وقت باشد که بین دورهای گلف و معاملات تجاری انجام می‌شود. حتی سخنرانی ترامپ به نیروهای ایرانی در شب حملات نیز به‌نظر می‌رسید که مانند یک استدلال پایانی در یک میز مذاکره است: "سلاح‌های خود را زمین بگذارید و مصونیت کامل داشته باشید. یا، در غیر این صورت، با مرگ حتمی مواجه خواهید شد."

برای جمهوری اسلامی، این ایستادگی یک جنگ ایدئولوژیک تمام‌عیار برای بقا شخصی و رژیمی است. این دو تحریف بنیادی مختلف از واقعیت هستند: یک رهبر، جهان را به‌عنوان یک زمین بازی معاملاتی می‌بیند که همه چیز برای فروش است، در حالی که دیگری بقا خود را به‌عنوان یک ضرورت تاریخی جهانی می‌بیند، بدون توجه به ویرانی که برای مردمش به ارمغان می‌آورد.

برتری نظامی آمریکا فوق‌العاده است، اما در این مسابقه، لزوماً تعیین‌کننده نیست. دو طرف برای ریسک‌های متفاوتی بازی می‌کنند: واشنگتن به دنبال یک پیروزی متحول‌کننده است، در حالی که تهران فقط به‌دنبال بقا است. همان‌طور که هنری کیسینجر درباره جنگ‌های چریکی اشاره کرده است، چریک با زنده ماندن پیروز است در حالی‌که دولت مقابل اگر پیروز‌نشود باخته.

در تعداد بسیار کمی از صحنه‌ها، ارزش‌ها و منافع آمریکایی به‌طور بی‌نقصی همانند ایران همپوشانی دارند. یک دولت ایرانی تحمل‌کننده و نماینده نه تنها زندگی شهروندانش را تغییر می‌دهد بلکه جغرافیای سیاسی خاورمیانه را به سمت ثبات و رفاه اساسی دوباره سازماندهی می‌کند. اما واشنگتن به‌تازگی در تعهد خود به این ارزش‌ها تردید کرده و در انجام این کار، خود را از مؤثرترین ابزارهای نفوذش محروم کرده است. قدرت سخت به تنهایی می‌تواند یک رژیم را سرنگون کند، اما به‌طور مشهور از پرورش یک جانشین بهتر ناتوان است. هشدار ساده ترامپ به مردم ایران در شب حملات این شکاف میان ظرفیت ویرانگر و چشم‌انداز استراتژیک را منعکس کرد: “وقتی کارمان تمام شد، دولت خود را در دست بگیرید. این حق شماست که آن را به‌دست آورید.”

محرک فوری این بحران، قتل‌عام ده‌ها هزار ایرانی بود که ترامپ آن‌ها را تحریک کرد و سپس رها کرد و اکنون از آن‌ها خواسته تا قیام کنند. او اقدام نظامی را با هدف‌گذاری نامشخص انتخاب کرده و ارتش ایالات متحده، شرکای منطقه‌ای و ۹۲ میلیون ایرانی را به شرکت‌کنندگان نگران در یک درام ژئوپولیتیکی بی سناریو تبدیل کرده است. این نهایی‌ترین شکل غرور است: رئیس‌جمهوری که بیشتر بر نمایش قدرت تمرکز دارد تا پیامدهای آن، در برابر یک تئوکرات مشتاق شهادت که راضی است حتی ملت بسوزند ولی قدرتش را از دست ندهد.

ترور خامنه‌ای – پیامدهای اولیه

الف. یک رویداد بنیادی برای رژیم
بیش از سه دهه، خامنه‌ای شخصیت ایدئولوژیک، نهادی و استراتژیک جمهوری اسلامی را شکل داده است. مرگ او تنها یک انتقال رهبری نیست بلکه یک رویداد بنیادی است که می‌تواند کل ساختار رژیم را به لرزه درآورد.

ب. مکانیزم جانشینی – نظریه در مقابل واقعیت
بر اساس قانون اساسی، شورای نگهبان مسؤول برگزاری و انتصاب رهبر جدید است. در عمل، این تنها یک بار (۱۹۸۹) اتفاق افتاده و حتی در آن زمان، تصمیم به‌طور مؤثری از طریق درک‌های سیاسی در پشت صحنه بین قدرت‌های کلیدی شکل گرفته است. بنابراین، احتمالاً تصمیم واقعی دوباره در یک دایره محدود از نخبگان اتخاذ خواهد شد نه از طریق یک فرآیند کاملاً رسمی.

ج. آینده دکترین ولایت فقیه
فراتر از هویت جانشین، سؤال عمیق‌تری وجود دارد: وضعیت آینده دکترین ولایت فقیه. آیا ایران مدل رهبر مرکزی قوی که خامنه‌ای شکل داده را حفظ خواهد کرد یا ممکن است سیستم به سمت ساختار رهبری جمعی یا محدودتر تکامل یابد؟ این یک آزمون حیاتی برای استمرار ایدئولوژیک رژیم خواهد بود.

د. خلأ جانشینی
مرگ رئیس‌جمهور ابراهیم رئیسی — که به‌طور گسترده‌ای به‌عنوان یک نامزد برتر برای جانشینی دیده می‌شود — عدم قطعیت‌ها را عمیق‌تر کرده است. نام‌هایی که قبلاً به‌عنوان جانشین‌های احتمالی ذکر شده‌اند شامل:
- حسن خمینی – نوه آیت‌الله خمینی، که به‌عنوان نسبتا معتدل شناخته می‌شود.
- صادق لاریجانی – یک چهره بلندپایه نهادی.
- حسن روحانی – رئیس‌جمهور سابق، هرچند رابطه او با خامنه‌ای پیچیده بود.
- مجتبی خامنه‌ای – پسر رهبر، که مدت‌ها به‌عنوان یک نامزد ممکن مطرح شده است.
در حال حاضر، هیچ نامزد توافق شده‌ای وجود ندارد.

ه. شوک بزرگ — اما لزوماً سقوط رژیم نیست
خامنه‌ای ستون مرکزی سیستم بود، اما رژیم بر چندین مرکز قدرت تکیه دارد که مهم‌ترین آن‌ها سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) است. سپاه دارای منافع سیاسی، نظامی و اقتصادی قابل توجهی در حفظ نظم کنونی است و توانایی تثبیت سیستم در صورت نیاز را دارد.

و. احتمال کم تغییرات دراماتیک فوری
در غیاب یک مخالف سازمان‌یافته و توانمند و با توجه به انسجام نسبی نخبگان امنیتی ایران، بیشتر ارزیابی‌ها نشان می‌دهد که حتی چنین رویداد دراماتیکی احتمالاً تغییر انقلابی فوری را به‌دنبال نخواهد داشت. بلکه ممکن است به یک فرآیند تنظیم داخلی منجر شود.

ز. رهبری موقت یا انتصاب سریع؟
سؤال حیاتی این است که آیا یک شخصیت هماهنگ موقت منصوب خواهد شد تا زمانی که جانشین دائمی انتخاب شود یا اینکه انتصاب سریع انجام خواهد شد تا ثبات و استمرار را نشان دهد. تصمیم به تعادل قدرت بین جناح‌های رقیب بستگی دارد.

ح. پیامدهای منطقه‌ای و مذهبی
آیا پروکسی‌های منطقه‌ای ایران، به‌ویژه حزب‌الله، به‌عنوان بخشی از یک اقدام انتقام‌جویانه تشدید خواهند شد؟
آیا مقامات ارشد روحانی شیعه — مانند آیت‌الله سیستانی در عراق — فتاوای مذهبی صادر خواهند کرد که انتقام را به‌عنوان یک وظیفه تأکید کند؟
واکنش آنچه به‌عنوان "محور مقاومت" شناخته می‌شود، به‌عنوان یک شاخص مهم از انسجام و کنترل رژیم پس از این رویداد عمل خواهد کرد.

ط. پیامدها برای مذاکرات با غرب
اگر رژیم زنده بماند و تثبیت شود، احتمالاً در کوتاه‌مدت انعطاف‌پذیری را نشان نخواهد داد. برعکس، ممکن است موضع سخت‌تری را اتخاذ کند تا قدرت را نشان دهد و مشروعیت داخلی را تحکیم کند.

ی. آغاز یک دوره متفاوت
مرگ خامنه‌ای به‌عنوان پایان تاریخی یک دوره متمایز شناخته خواهد شد — اما هنوز مشخص نیست که آیا هیچ یک از بازیگران داخلی قادر یا مایل خواهند بود از این لحظه برای تحول ساختاری استفاده کنند. اما حتی اگر رژیم ادامه یابد، ایران ممکن است متفاوت شود و با توازن قدرت داخلی تنظیم‌شده و دینامیک‌های رهبری تغییر یافته مواجه گردد.

### نتیجه‌گیری:
این یک رویداد دراماتیک خواهد بود که پتانسیل تغییر نظم سیاسی داخلی ایران و چشم‌انداز منطقه‌ای وسیع‌تر را دارد. با این حال، قدرت نهادهای دولتی، سپاه پاسداران و عدم وجود یک نیروی سیاسی جایگزین قابل‌عمل نشان می‌دهد که هر تغییری — اگر رخ دهد — بیشتر به‌صورت تدریجی و مدیریت‌شده خواهد بود تا فوری و انقلابی.

https://x.com/citrinowicz/status/2027841576261521492?s=46&t=j9UDnQyxRCXg7Nuf3F_83w

اختصاصی: ترامپ پس از حمله به ایران از «راه‌های خروج» سخن می‌گوید
باراک راوید

رئیس‌جمهور دونالد ترامپ روز شنبه به آکسیوس گفت که چندین «راه خروج» از عملیات «خشم حماسی» (Operation Epic Fury) در اختیار دارد؛ کارزار نظامی بی‌سابقه آمریکا علیه ایران که بامداد شنبه آغاز کرد.

آنچه گفته شد:
ترامپ در یک گفت‌وگوی تلفنی پنج دقیقه‌ای از مارالاگو به آکسیوس گفت:
«می‌توانم طولانی‌مدت ادامه بدهم و کل ماجرا را در دست بگیرم، یا اینکه ظرف دو یا سه روز آن را تمام کنم و به ایرانی‌ها بگویم: اگر دوباره شروع به بازسازی برنامه‌های هسته‌ای و موشکی‌تان کردید، چند سال دیگر دوباره می‌بینمتان.»

او پیش‌بینی کرد: «در هر صورت، چندین سال طول می‌کشد تا از این حمله بازیابی شوند.»

چرا مهم است:
این اظهارات نخستین تصویر جدی از نحوه پایان این بحران از نگاه ترامپ را ارائه می‌دهد — و نشان می‌دهد که او حتی پس از فروپاشی مذاکرات هسته‌ای آمریکا و ایران در ژنو، همچنان به یک راه‌حل دیپلماتیک باز است.

یک عملیات کوتاه‌مدت همراه با اولتیماتوم‌های جدید، نتیجه‌ای کاملاً متفاوت با «تغییر رژیم» خواهد بود؛ هدفی که برخی مقام‌های آمریکایی و اسرائیلی از آن سخن گفته‌اند.

ترامپ همچنین با فشار داخلی، از جمله از سوی پایگاه هواداران مگا (MAGA)، روبه‌رو است تا از مداخله‌ای طولانی در خاورمیانه پرهیز کند.

زمینه خبر:
ترامپ دو دلیل اصلی برای آغاز حملات مطرح کرد — نخست شکست مذاکرات این هفته که به رهبری نمایندگانش، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، انجام شد.

او گفت: «ایرانی‌ها نزدیک شدند و بعد عقب کشیدند — دوباره نزدیک شدند و باز عقب کشیدند. از این فهمیدم که واقعاً خواهان توافق نیستند.»

دلیل دوم، رفتار ایران در چند دهه گذشته بود.

ترامپ گفت هنگام نگارش سخنرانی خود در روز جمعه برای اعلام حمله، از تیمش خواست فهرستی از تمام حملات مرتبط با ایران در سراسر جهان طی ۲۵ سال گذشته تهیه کنند.

او به آکسیوس گفت: «دیدم که تقریباً هر ماه کاری بد انجام داده‌اند، چیزی را منفجر کرده‌اند یا کسی را کشته‌اند.»

بین خطوط:
ترامپ همچنین ادعا کرد ایران شروع به بازسازی برخی تأسیسات هسته‌ای کرده بود که آمریکا و اسرائیل در جنگ ۱۲روزه ژوئن گذشته هدف قرار داده بودند. تحلیلگران مستقل به فعالیت‌های ساختمانی در برخی سایت‌های هسته‌ای اشاره کردند، اما به این نتیجه نرسیدند که ایران فعالیت هسته‌ای را از سر گرفته است.

ترامپ چندین بار تأکید کرد که تصمیم او برای اجرای «عملیات چکش نیمه‌شب» (Operation Midnight Hammer) — که سه تأسیسات هسته‌ای ایران را نابود یا به‌شدت تخریب کرد — زمینه را برای عملیات فعلی فراهم کرد.

او استدلال کرد که اگر در ژوئن به تأسیسات هسته‌ای حمله نکرده بود، ایران ممکن بود تاکنون به سلاح هسته‌ای دست یافته باشد و در آن صورت حمله تقریباً غیرممکن می‌شد.

تصویر کلان:
آمریکا و اسرائیل بلندپروازانه‌ترین عملیات نظامی خود در خاورمیانه طی یک نسل اخیر را آغاز کرده‌اند — عملیاتی که صراحتاً نه‌تنها برای تضعیف توانمندی‌های نظامی ایران، بلکه برای ایجاد شرایطی طراحی شده که بتواند به سقوط نظام منجر شود.

طبق گفته یک مقام ارشد آمریکایی، طرح عملیاتی مشترک آمریکا و اسرائیل پیش‌بینی می‌کند کارزار بمباران گسترده دست‌کم پنج روز ادامه یابد.

اما همان‌طور که ترامپ به آکسیوس گفت، این جدول زمانی می‌تواند بر اساس تحولات میدانی تغییر کند — از جمله سرنوشت رهبر جمهوری اسلامی، علی خامنه‌ای، که اسرائیل او را همراه با دیگر مقامات ارشد هدف ترور قرار داده است.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، بعدازظهر شنبه اعلام کرد «نشانه‌ها در حال افزایش است» که خامنه‌ای در پی حمله اسرائیل به محل اقامتش کشته شده باشد.

ترامپ گفت پس از آغاز عملیات مشترک دو کشور، روز شنبه با نتانیاهو گفت‌وگو کرده است. او افزود: «گفت‌وگوی بسیار خوبی با بیبی داشتم — ما کاملاً هم‌نظر هستیم.»

سخنگوی کاخ سفید، کارولین لیویت، اعلام کرد ترامپ همچنین با رهبران عربستان سعودی، قطر، امارات متحده عربی و دبیرکل ناتو، مارک روته، گفت‌وگو کرده است.
https://www.axios.com/2026/02/28/trump-iran-war-israel-off-ramps

محدودیت توان آمریکا در تعیین آینده سیاسی ایران پس از حمله مشترک با اسرائیل

پس از حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به اهداف نظامی و مقامات ارشد ایران، ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا سناریوهای متعددی را درباره آینده سیاسی ایران بررسی کرده‌اند. بر اساس این ارزیابی‌ها، تغییر کامل نظام سیاسی ایران چندان محتمل ارزیابی نشده است. یکی از سناریوهای اصلی پیش‌بینی می‌کند که در صورت تضعیف رهبری فعلی، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نقش پررنگ‌تری در اداره کشور ایفا خواهد کرد. با این حال، برخی تحلیل‌ها احتمال می‌دهند که چنین ساختاری ممکن است برای حفظ ثبات و منافع اقتصادی خود، رویکردی عمل‌گرایانه‌تر اتخاذ کرده و حتی در قبال برنامه هسته‌ای یا روابط با آمریکا انعطاف بیشتری نشان دهد.

در عین حال، اظهارات دونالد ترامپ مبنی بر دعوت از مردم ایران برای «به دست گرفتن حکومت» نشان‌دهنده تمایل او به تغییر رژیم است. با این وجود، کارشناسان امنیتی تأکید می‌کنند که بدون حضور نیروی زمینی آمریکا در ایران — گزینه‌ای که دولت ترامپ اعلام کرده تمایلی به آن ندارد — توان واشنگتن برای شکل‌دهی مستقیم به تحولات داخلی ایران بسیار محدود خواهد بود. همچنین سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا معتقدند اپوزیسیون سازمان‌یافته داخل و خارج از ایران هنوز از انسجام و قدرت کافی برای هدایت یک تغییر ساختاری برخوردار نیست. حتی در صورت حذف رهبر جمهوری اسلامی، پیش‌بینی می‌شود جانشین او نیز احتمالاً از طیف تندرو باشد و مشخص نیست چه میزان اختیار واقعی در ساختار قدرت خواهد داشت.

برخی مقامات آمریکایی معتقدند که پس از یک حمله گسترده، قدرت واقعی ممکن است در اختیار فرماندهان باقی‌مانده سپاه قرار گیرد؛ گروهی که احتمال دارد برای حفظ کنترل داخلی و منافع اقتصادی خود، از درگیری مستقیم با آمریکا و اسرائیل پرهیز کند. اما در مقابل، برخی تحلیلگران هشدار می‌دهند که اظهارات ترامپ درباره «فرصت تاریخی برای سرنگونی حکومت» می‌تواند موجب انسجام داخلی و شکل‌گیری پدیده «همبستگی حول پرچم» در ایران شود. بررسی داده‌های شبکه‌های اجتماعی نیز نشان می‌دهد که در کوتاه‌مدت، فضای عمومی بیشتر به سمت حمایت از واکنش تلافی‌جویانه و تقویت موضع ملی‌گرایانه حرکت کرده است. کارشناسان معتقدند اگرچه نارضایتی‌های داخلی وجود دارد، اما نباید انتظار یک قیام فوری را داشت و ساختار حاکمیت ایران همچنان از ظرفیت بقا و اعمال سرکوب شدید برخوردار است.

در مجموع، اگرچه حمله اخیر عدم‌قطعیت گسترده‌ای ایجاد کرده، اما بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که توان آمریکا برای مهندسی مستقیم آینده سیاسی ایران محدود است و هرگونه تغییر اساسی در ساختار قدرت، به عوامل داخلی پیچیده و بلندمدت وابسته خواهد بود.
https://www.nytimes.com/2026/02/28/us/politics/trump-iran-intelligence.html?searchResultPosition=2

توهم کنترل

حملات هوایی، ایران و الگوی خطرناکی که تاریخ بارها تکرار کرده است
پروفسور رابرت اِی. پیپ
استاد علوم سیاسی و مدیر «پروژه شیکاگو درباره امنیت و تهدیدها» University of Chicago
۲۸ فوریه ۲۰۲۶

امروز صبح در رادیوی بوستون از من پرسیدند که کارزار هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران چه معنایی دارد.

پاسخم ساده بود:


بیش از یک قرن است که رهبران کشورها تلاش کرده‌اند با استفاده از قدرت هوایی، از آسمان تغییر رژیم ایجاد کنند. نظریه همواره یکسان است: هدف قرار دادن رهبران، شوک به ساختار قدرت، شکاف در نظام، و اجتناب از جنگ زمینی.

این روش قاطعانه، تمیز و قابل‌کنترل به نظر می‌رسد.

اما کارنامه تاریخی آن ناموفق است.

قدرت هوایی به‌تنهایی هرگز به تغییر رژیم مثبت منجر نشده است. منظورم «به‌ندرت» نیست. منظورم «هرگز» است.

من همه نمونه‌های مهم را در کتاب بمباران برای پیروزی مستند کرده‌ام و بارها در نشریه فارن افرز به این پرسش بازگشته‌ام، از جمله تابستان گذشته در مقاله‌ای درباره ایران. الگو ثابت است: کارزارهای هوایی با هدف دگرگونی سیاسی، تقریباً همیشه هدف را منسجم‌تر می‌کنند.

تغییر رژیم از ارتفاع ۳۰ هزار پایی

قدرت هوایی وعده می‌دهد بدون اشغال، اهرم فشار ایجاد کند — فشار بدون مالکیت.

اما تغییر رژیم یک مسئله مهندسی نیست؛ یک تحول سیاسی است. و وقتی بمب‌ها فرو می‌ریزند، سیاست متوقف نمی‌شود، بلکه خود را بازآرایی می‌کند.

حملاتی که برای تغییر رژیم طراحی می‌شوند، پیش از هر چیز سیاست داخلی را تغییر می‌دهند — و به‌ندرت به نفع مهاجم.

در داخل ایران، این تغییر قابل پیش‌بینی است. آنچه ممکن بود «اول روحانیت» یا «اول رهبر» باشد، به «اول ایران» تبدیل می‌شود. حمله خارجی فضای سیاسی را محدود می‌کند. میانه‌روها تضعیف می‌شوند. نهادهای امنیتی قدرت را متمرکز می‌کنند. ملی‌گرایی به نیروی سازمان‌دهنده اصلی بدل می‌شود.

این یک حدس نیست؛ یک پویایی تکرارشونده راهبردی است.

این روند با چه سرعتی می‌تواند تغییر کند؟

در سال ۱۹۹۹، بیل کلینتون کارزار هوایی‌ای را علیه اسلوبودان میلوشویچ آغاز کرد که انتظار می‌رفت کوتاه و بازدارنده باشد. پیش‌بینی می‌شد صربستان به‌سرعت عقب‌نشینی کند.

اما تنها دو هفته بعد، نیروهای صرب نزدیک به یک میلیون آلبانیایی را از کوزوو اخراج کردند — حدود نیمی از جمعیت آن منطقه.

این کارزار نه‌تنها رژیم را متزلزل نکرد، بلکه رفتار افراطی آن را تشدید کرد.

تشدید تنش می‌تواند سریع رخ دهد.

اما گاهی آهسته‌تر — و خطرناک‌تر — پیش می‌رود.

ساعت انتقام با زمان رسانه‌ها کار نمی‌کند

در سال ۱۹۸۶، رونالد ریگان حملات دقیقی علیه معمر قذافی ترتیب داد. هدف، قطع سر رژیم لیبی بود.

قذافی زنده ماند. دختر سه‌ساله‌اش کشته شد.

دو سال بعد، پرواز پان‌ام ۱۰۳ بر فراز لاکربی منفجر شد و ۲۷۰ غیرنظامی کشته شدند.

افکار عمومی معمولاً انتظار پاسخ فوری دارد. اگر انتقامی در کوتاه‌مدت رخ ندهد، بسیاری تصور می‌کنند بازدارندگی موفق بوده است.

اما پاسخ تلافی‌جویانه بر اساس چرخه خبر عمل نمی‌کند.

پیامدهای حملات هدف‌گرفته علیه رژیم‌ها می‌تواند هفته‌ها، ماه‌ها یا حتی سال‌ها بعد آشکار شود — و اغلب غیرنظامیان بهای آن را می‌پردازند.

این پیش‌بینی یک حمله خاص نیست؛ هشداری درباره شتاب راهبردی است. وقتی تشدید تنش آغاز شود، به‌ندرت طبق جدول زمانی مهاجم پیش می‌رود.

«برخیزید» — و چه کسی هزینه می‌دهد؟

رئیس‌جمهور ترامپ از ایرانیان خواسته علیه حکومت خود قیام کنند. این نیز سابقه تاریخی دارد.

در سال ۱۹۹۱، پس از جنگ خلیج فارس، جرج اچ. دبلیو. بوش از شیعیان عراق خواست علیه صدام حسین قیام کنند. رژیم تضعیف شده به نظر می‌رسید.

اما صدام هزاران نفر را قتل‌عام کرد، در حالی که آمریکا مداخله‌ای برای حمایت از قیام‌کنندگان انجام نداد.

ریسک این لحظات بر دوش رهبرانی که چنین فراخوانی می‌دهند نیست — بلکه بر دوش مردم عادی است.

جنبش‌های دموکراسی‌خواه جلیقه ضدگلوله ندارند. پیراهن‌های نخی گلوله را متوقف نمی‌کنند.

نیروهای امنیتی ایران بارها نشان داده‌اند که برای حفظ کنترل از خشونت مرگبار استفاده می‌کنند. تشویق به قیام بدون تضمین حمایت عملی می‌تواند امید را به فاجعه تبدیل کند.

واقعیت راهبردی: کنترل در حال لغزش است

بحث اکنون به سمت معیارهای تاکتیکی می‌رود: چند پایگاه موشکی منهدم شد؟ چند مرکز فرماندهی تخریب شد؟

این‌ها پرسش‌های عملیاتی هستند.

پرسش راهبردی این است که با ادامه حملات، در داخل ایران چه رخ می‌دهد.

با هر روزی که حملات هوایی علیه ساختار رهبری ادامه یابد، کنترل بر پویایی‌های سیاسی آزادشده کاهش می‌یابد.

موضوع کمتر درباره افراد خاص و بیشتر درباره «بقای ملی» می‌شود. کمتر درباره نارضایتی و بیشتر درباره مقاومت.

اگر یک قدرت خارجی واشنگتن را هدف قرار دهد و از آمریکایی‌ها بخواهد علیه دولت خود قیام کنند، واکنش چه خواهد بود؟ اعتراض به رهبران داخلی — یا اتحاد علیه مهاجم خارجی؟

این همان پویایی‌ای است که اکنون در حال شکل‌گیری است.

الگو روشن است

قدرت هوایی زیرساخت‌ها را نابود می‌کند. افراد را حذف می‌کند.

اما به‌ندرت رژیم‌ها را برمی‌اندازد.

اغلب آن‌ها را تقویت می‌کند.

وعده تغییر رژیم از طریق هوا، کنترل بدون تعهد است. واقعیت آن، تشدید تنش بدون مالکیت پیامدهاست.

این یک ادعای حزبی نیست؛ یک الگوی تاریخی است.

و اگر تاریخ راهنما باشد، خطرناک‌ترین پیامدها لزوماً فوراً ظاهر نمی‌شوند — بلکه در زمانی رخ می‌دهند که دیگر در کنترل ما نیست.

تاریخ در چنین لحظاتی نجوا نمی‌کند.

هشدار می‌دهد.

https://escalationtrap.substack.com/p/the-illusion-of-control

ترامپ با انتشار متنی رسما کشته شدن خامنه‌ای را اعلام کرد

«خامنه‌ای، یکی از شرورترین افراد در تاریخ، مرده است. این نه‌تنها برای مردم ایران عدالت است، بلکه برای همه آمریکایی‌های بزرگ و آن دسته از مردمی در کشورهای مختلف جهان که به دست خامنه‌ای و گروه اوباش خون‌خوارش کشته یا مثله شده‌اند نیز عدالت است. او نتوانست از دستگاه‌های اطلاعاتی و سامانه‌های رهگیری بسیار پیشرفته ما بگریزد و با همکاری نزدیک با اسرائیل، هیچ کاری از دست او یا دیگر رهبرانی که همراهش کشته شدند برنمی‌آمد.
این بزرگ‌ترین فرصت برای مردم ایران است تا کشورشان را پس بگیرند. می‌شنویم که بسیاری از نیروهای سپاه، ارتش و دیگر نیروهای امنیتی و پلیس دیگر نمی‌خواهند بجنگند و از ما درخواست مصونیت می‌کنند. همان‌طور که دیشب گفتم: «الان می‌توانند مصونیت داشته باشند، بعداً فقط مرگ نصیبشان می‌شود!» امیدواریم سپاه و پلیس به‌صورت مسالمت‌آمیز با میهن‌پرستان ایرانی ادغام شوند و به‌عنوان یک واحد با هم کار کنند تا کشور را به عظمت شایسته‌اش بازگردانند.

این روند باید به‌زودی آغاز شود، چرا که نه‌تنها با مرگ خامنه‌ای بلکه خود کشور نیز تنها در یک روز به‌شدت تخریب و حتی ویران شده است. با این حال، بمباران‌های سنگین و دقیق ادامه خواهد داشت، بدون وقفه در طول هفته یا هرچقدر که لازم باشد، تا به هدف خود یعنی صلح در سراسر خاورمیانه و در واقع سراسر جهان برسیم.

از توجه شما به این موضوع سپاسگزارم.
رئیس‌جمهور دونالد جی. ترامپ»

تحولات نظامی و سیاسی ایران پس از آغاز عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل

حملات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران، که با عنوان «خشم حماسی» شناخته می‌شود، از همان ساعات نخست نشان داد که از نظر مقیاس، اهداف و سطح تشدید تنش، تفاوتی بنیادین با جنگ ۱۲ روزه ژوئن ۲۰۲۵ دارد. آنچه در حال وقوع است نه صرفاً یک دور جدید تبادل آتش، بلکه مرحله‌ای تازه در تقابل راهبردی است که می‌تواند پیامدهای منطقه‌ای و داخلی عمیقی داشته باشد.

۱. تفاوت‌های عملیاتی: از حمله زیرساختی به راهبرد «قطع سر»

در موج نخست حملات، انفجارهایی در سراسر تهران گزارش شد و حدود ۳۰ هدف مورد اصابت قرار گرفتند؛ از جمله منازل فرماندهان ارشد، مراکز اطلاعاتی و بیت رهبری. برخلاف جنگ ۱۲ روزه که با حملات شبانه آغاز شد، این عملیات صبح زود و در نخستین روز هفته کاری ایران شروع شد؛ اقدامی که نشان‌دهنده تلاش برای ایجاد حداکثر اختلال در ساختار فرماندهی و افزایش آسیب‌پذیری تصمیم‌گیران از همان ابتداست.

انتخاب اهداف نشان می‌دهد تمرکز اصلی بر «ساختار رهبری» و ساختار امنیتی بوده است. این الگو به یک راهبرد «قطع سر» شباهت دارد؛ یعنی ضربه به رأس هرم برای ایجاد شوک سیاسی و فروپاشی انسجام تصمیم‌گیری.

همزمان، آمریکا از آغاز عملیات نقش مستقیم داشته و هماهنگی کامل با اسرائیل را تأیید کرده است. این خود سطح درگیری را به‌طور کیفی ارتقا داده است.

۲. اهداف اعلامی واشنگتن و بحث «جنگ انتخابی»

دونالد ترامپ اهداف گسترده‌ای را مطرح کرده است: نابودی برنامه موشکی و دریایی ایران، جلوگیری از دستیابی به سلاح هسته‌ای، قطع حمایت از نیروهای نیابتی و حتی تشویق مردم ایران به «پس گرفتن کشورشان». او این لحظه را «تنها فرصت در یک نسل» توصیف کرد.

با این حال، تحلیل‌گران معتقدند این درگیری بیش از آنکه ناشی از یک تهدید فوری باشد، «جنگ انتخابی» است نه «جنگ ضروری». ایران در آستانه دستیابی فوری به سلاح هسته‌ای نبود و حمله قریب‌الوقوعی علیه آمریکا در جریان نبود. اما واشنگتن و تل‌آویو این مقطع را فرصتی برای بهره‌برداری از ضعف ایران دانسته‌اند: کاهش توان نیابتی، از دست دادن کنترل آسمان، و فشار داخلی ناشی از اعتراض‌های مردمی.

برای ترامپ، مسئله اعتبار شخصی نیز نقش دارد. او پیش‌تر بارها تهدید کرده بود که اگر معترضان کشته شوند، آمریکا واکنش نشان خواهد داد. اکنون بخشی از انگیزه می‌تواند اثبات آن خطوط قرمز باشد.

۳. پاسخ ایران: بقا به‌عنوان راهبرد اصلی

ایران ظرف چند ساعت به حملات پاسخ داد. موشک‌هایی به سوی تل‌آویو و حیفا شلیک شد و حملات به پایگاه‌های آمریکا در منطقه گزارش شد. تفاوت مهم این بار، سرعت و گستردگی پاسخ است. به نظر می‌رسد اختیار واکنش از پیش تفویض شده و نیروها مأمور حفظ آتش مستمر هستند.

گزارش‌هایی از انفجار در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس و اعلام حملات حوثی‌های یمن در دریای سرخ نشان می‌دهد درگیری از همان ابتدا چندجبهه‌ای شده است؛ برخلاف جون ۲۰۲۵ که پاسخ ایران نمادین و محدود بود.

اما در سطح راهبردی، رژیم ایران در برابر یک انتخاب حیاتی قرار دارد:
آیا همه ظرفیت خود را علیه آمریکا و متحدانش آزاد کند — که می‌تواند به پاسخ ویرانگرتر و حتی فروپاشی نظام منجر شود — یا واکنشی حساب‌شده و محدود را در پیش گیرد تا عملیات زودتر متوقف شود و رژیم بتواند از ویرانه‌ها بیرون بیاید؟

تجربه تاریخی نشان می‌دهد تهران معمولاً مسیر خویشتن‌داری نسبی را انتخاب کرده است، زیرا هدفش پیروزی نظامی نیست؛ بلکه «بقا»ست.

۴. واکنش جامعه ایران: میان شادی خاموش و هراس جنگ

تصاویر متناقضی از داخل ایران منتشر شده است. در برخی مناطق، ویدئوهایی از شادی و کف زدن مردم در بالکن‌ها هنگام مشاهده دود ناشی از اصابت موشک‌ها دیده می‌شود. در مقابل، گزارش‌هایی از تلفات گسترده غیرنظامیان، از جمله حمله به مدرسه‌ای دخترانه در جنوب کشور، منتشر شده که ده‌ها کودک قربانی شده‌اند.

جامعه ایران در هفته‌های اخیر به‌شدت آسیب دیده و دچار شوک جمعی است. میلیون‌ها خانواده به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم با سرکوب‌های خونین اخیر درگیر بوده‌اند. اکنون بسیاری در انتظارند ببینند این عملیات تا چه حد ادامه خواهد یافت و آیا فرصتی واقعی برای اعتراض وجود دارد یا خیر.

مشکل اصلی این است که نیروهای امنیتی بسیار مسلح و سازمان‌یافته‌اند، در حالی که مخالفان گسترده اما پراکنده و فاقد سازماندهی نظامی هستند.
انقلاب‌ها نیازمند دو نوع رهبری‌اند: الهام‌بخش و سازمانی. هرچند برخی چهره‌ها الهام‌بخش‌اند، اما شبکه سازمانی مؤثر در داخل کشور هنوز نامشخص است.

۵. سناریوهای پس از احتمال حذف رهبر

اگر حمله «قطع سر» موفق بوده باشد، دو مسیر محتمل وجود دارد:

انسجام سریع نیروهای امنیتی و تعیین جانشین برای جلوگیری از خلأ قدرت.