‌ایران ‌و اَبَرچالش‌های ‌آینده

همه‌پرسی در رابطه با «حجاب اجباری» در ایران: «نه» یا آری؟!

✍کوروش برارپور - پژوهشگر آزاد و کنشگر بیطرف توسعه
2⃣تحلیل‌های جایگزین برای تحلیل علی مطهری!
🗓۴شنبه - ۱۹اُم دی‌ماه۱۳۹۷

... ادامه از بخش نخست:
2⃣لایه علت‌های اجتماعی: سطح دوم از CLA، به تحلیل علت‌های اجتماعی پدیده‌ها شامل: عوامل مدیریتی، اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و تاریخیِ بروز یک مشکل یا مساله یا مطالبه(چون «نه! به حجاب اجباری در ایران») می‌پردازد.
✅در این سطح از تحلیل، داده‌های کمٌی و اطلاعات آماری، مورد تفسیر و پردازش علمی قرار می‌گیرند. این سطح از تحلیل معمولا توسط کارشناسان، پژوهشگران، آینده‌پژوهان و متخصصان صورت می‌گیرد و اغلب ازطریق طراحی پرسش یا پرسش‌هایی برای پژوهشی کیفی یا انجام مطالعاتی آماری جهت یافتن روابط علی یا همبستگی معنادار بین متغیرهای مختلف و نتیجه‌گیری‌های منطقی ارائه میشود.
✅در این سطح از تحلیل، اغلب به اکتشاف نقش حکومت، مردم، طبیعت و دیگر کنشگران و منافع احتمالی درگیر با موضوع، پرداخته میشود و معمولا درستی اطلاعات و دقت داده‌ها بدور از تعصب، در معرض نقد و پرسشِ(علمی) قرار می‌گیرد. ولی زبان یا لحن پرسش، به پارادایم‌ها که الگوها یا قواعد بازی را می‌سازند و چارچوب موضوع را تعریف میکنند، کاری ندارد.
✅درواقع لحن گفتار یا زبان پرسش در این سطح از تحلیل، مطیع چنین پارادایم‌ها یا قواعد بازی مسلط است. بعنوان مثال؛ در رابطه با مقوله‌ی حجاب اجباری در ایران، بجای اینکه پرسیده شود: «ایدئولوژیِ تک‌هویتی طی چه فرایندی باعث ایجاد بحران‌های چندهویتی در ایران شده؟»، اغلب با زبان وقلم محافظه‌کارانه‌ای بیان میشود: «مردم ایران و بویژه زنان(در حوزه‌ی هویت جنسیتی) و جوانان ایرانی(در حوزه‌ی هویت نسلی)، مردمان دین‌باور و یکتاپرستی‌اند!».
3⃣لایه جهان‌بینی: در سطحی عمیق‌تر یا لایه سوم از تحلیل، این موضوع که «چرا بایستی مقوله‌ی حجاب اجباری» در ایران برای همیشه حل شود؟»، به بررسی جهان‌بینی غالب و تحلیل گفتمان‌های نوپدید حول پدیده‌ی حجاب می‌پردازد.
🔸بعنوان مثال؛ تحلیل چیستی و چرایی حجاب و چگونگی برچیدن «اجبار» از روح حجاب در ایران، تنها در چارچوب گفتمان‌های نوپدیدِ ارایه‌شده در جامعه مدنی امکانپذیر است و نه گفتمان‌های تحمیلی و غالبا زوری از سوی حاکمیت!
✅وظیفه اصلی تحلیلگران در این سطح از تحلیل، یافتن ساختارهای عمیق‌ترِ سیاسی - حقوقی، اجتماعی، زبانی، و فرهنگی است که مستقل از عوامل یا علت‌های بروز پدیده‌ی شُل‌حجابی یا بی‌حجابی در درازای زمان در ایران شکل گرفته‌اند. یعنی تحلیل‌ها به این بستگی ندارند که بازیگران اصلی حل مساله‌ی حجاب در ایران چه کسانی باشند. بلکه به این بستگی دارد که مدل ذهنی مشترک آنها شکل‌دهنده‌ی چه ساختارهای سیستمی‌ای‌اند که بصورت شبکه‌ای از روابط علّی عمل میکنند.
✅در این سطح ازتشخیص، بازتعریف مساله بسیارمهم وحیاتی است. در این مرحله، تحلیلگران می‌بینند که چگونه گفتمان‌های متفاوت مثلا؛ گفتمان‌های علمی، هویتی، اقتصادی، فرهنگی یا تاریخی حول مقوله‌ی حجاب نقشی فراتر ازعلت، عامل یا واسطه برای آن بازی میکنند وبیشتر در«ساختار موضوع حجاب» خود را نشان میدهند.
✅درواقع باید دید گفتمان مسلطی که برای فهم موضوع حجاب بکار می‌بریم چگونه بطور ضمنی(پنهانی) درتعریف یا بازتعریف چارچوب مساله واردمیشود.
4⃣لایه استعاره یا اسطوره: سطح چهارم که ژرف‌ترین لایه از تحلیل است، به تحلیل اسطوره و استعاره‌های فرهنگی مربوط میشود.
✅این سطح از تحلیل، متشکل از داستان‌ها و روایت‌های ژرف، مجموعه‌ی کهن‌الگوها، ابعاد ناخودآگاه و انگیزشی مساله‌ی «حجاب» است که ممکن است متناقض‌نما نیز باشد.
✅در این سطح از تحلیل، یک تجربه‌ی احساسی-انگیزشی درباره جهان‌بینیِ «نه! به حجاب اجباری» فراهم میشود.
✅در این سطح از تحلیل؛ هدف، تسلط بر قلب‌هایی است‌که احساس می‌کنند و نه تمرکز بر مغزهایی که می‌اندیشند! شاید بهمین دلیل است‌که؛ ایده‌ی «چهارشنبه‌های سفیدِ مسیح علینژاد» بر استراتژیِ «حجاب اجباری حاکمان ایران» می‌چربد و دختران خیابان انقلاب را تحویل جامعه میدهد!
✅ساختارشکنیِ استعاره‌های متعارف و سپس تبیین استعاره‌های نو از مقوله‌ی حجاب، روشی قدرتمند برای نقد اکنون و خلق آینده‌های بدیل برای زنان ودختران ایرانی‌ست.
✅استعاره‌ها و اسطوره‌ها نه‌تنها شالوده‌های ژرف تمدنیِ آینده‌های ایران را در زمینه‌ی «پوشش زنان» آشکار میکنند بلکه خلق وفهم آینده، آنرا به فراتر از کوشش‌های عقلانی و طراحی منطقی میبرند.
✅اینکار، عنصر ناخودآگاه و اسطوره‌ای را به گفتمان‌های مسلط حول آینده مطلوب اضافه میکند و توسط نخبگانی شجاع ومردمانی با اصالت قابل اجراست و نه سیاست‌پیشگانی با ذهنی غالبا خسته!
✅پیشنهاد اجرایی: از علی مطهری انتظار می‌رود شرایطی را در مرکز پژوهشهای مجلس فراهم آورد تا با حضور نگارنده و چند متخصص دیگر👇
@IranMetaChallenges

3.54K viewsedited 14:05