‌ایران ‌و اَبَرچالش‌های ‌آینده

دلایل علاقمندیِ مدیران ایرانی به چَرَندیات!

✍کوروش برارپور - پژوهشگر آزاد(و بیطرف) و کنشگر توسعه
🗓۳شنبه - ۱۲تیرماه۱۳۹۷

✅چند روز پیش یادداشتی از یکی از فعالان شبکه‌های اجتماعی که گاهی خود را با عناوینی چون مشاور وزیر اقتصاد، عضو هیات مدیره بانک صادرات و ... معرفی میکند، در نقد رویکردهای منفعلانه‌ی روشنفکران و کاربران شبکه‌های اجتماعی ایران منتشرشد که نشان میداد ایشان درک درست و دقیقی از دو مقوله‌ی «نقد» و «روشنفکری» ندارد! بکارگیری صفاتی با ادبیات ضعیف علیه صادق هدایت تا راه‌حلهای بدون پشتوانه‌ی علمی و ... توسط ایشان، حکایت از تایید این مدعادارد.
◽️نگارنده پس از خواندن یادداشت یادشده پرسشی در ذهنش شکل گرفت مبنی بر اینکه: "خوانندگان یادداشت ایشان چه کسانی هستند که پس از گذشت کمابیش ۴۸ساعت از انتشار پست یادشده در کانال ایشان، بیش از ۱۱۴هزاربار مورد خوانش و بازنشر قرار داده‌اند؟"!(کانال ایشان حدود ۸۱هزار عضو دارد)!
✅از بازخوانی پست منتشرشده و کدهای تاییدآمیزی که از وضع موجود و اسفبار کشور در آن یادداشت ارایه شده، میتوان گمانه‌زد که بخش قابل‌توجهی از اعضای کانال ایشان، مدیران غالبا «شلخته‌ذهن دولتی‌»اند!
◽️اما پرسش آن استکه: "چرا مدیران دولتی خود را در معرض چنین پیامهایی با ادبیات ضعیف و بدون مبانی نظری قوی قرار میدهند"؟
◽️پاسخ این پرسش را میتوان با استفاده از «اصل پیش پا افتادگی» یا «قانون علاقه به چَرَندیات» داد!
✅«اصل پیش پا افتادگی» یا «قانون علاقه به چرندیات» چه میگوید؟
🔸نورث کوت پارکینسون، مورخ و نویسنده انگلیسی در ۱۹۵۷ «اصل پیش‌پاافتادگی» یا «قانون علاقه به چرندیات» را مطرح کرد. او متوجه شد عوام برای موضوعات مبتذل و پیش‌پاافتاده ارزشی به‌مراتب بیشتر از موضوعات مهم و تخصصی قائل‌اند! نظریه‌ی پارکینسون برآمده از مشاهداتش از سبک کنش‌های اعضای کمیته‌ی مسئول تصویب طرح احداث یک نیروگاه اتمی بود.
🔸ماجرا از چه قرار بود؟
◽️اعضای کمیته‌ی یادشده بیشتر وقت نشست‌هاشان را صرف بحث روی موضوعات بیهوده و پیش‌پا افتاده و غیرضروی، ولی قابل‌فهم برای عوام میکردند. بعنوان مثال؛ مدت طولانی را صرف بحث درباره‌ی شکل و نوع سقف جایگاه دوچرخه‌ی کارمندان کرده بودند! درحالی‌که به موضوعات مهم و سنگینی چون طراحی ساختمان و تجهیزات اصلی خودِ نیروگاهِ اتمی کم‌توجهی می‌شد! موضوعی که بسیار مهم‌تر و پیچیده‌تر بود و بررسی آن دشوارتر و تخصصی‌تر می‌نمود.
◽️او نشان داد: مدت‌زمانی‌ که صرف هر موضوع مرتبط با طرح می‌شد، نسبت معکوس با میزان بودجه‌اش داشت! درباره امضای قرارداد ده میلیون پوندی ساخت راکتور ظرف ۲/۵دقیقه گفتگو تصمیم‌گیری شد، ولی کمیته روی پارکینگ دوچرخه‌، ۴۵دقیقه بحث کرد تا میان «پارکینگ بهتر و راحت‌تر» یا «ساده‌تر و ارزان‌تر» تصمیم بگیرد. حال آنکه تفاوت قیمتیِ دو حالت، حدود ۵۰ پوند بود!
◽️یک راکتور بقدری پیچیده و گران‌قیمت است که یک انسان معمولی قادر به درک پیچیدگی آن نیست و تصویر قابل درکی نیز از ساختار علمی و فنی آن ندارد. بنابراین به راحتی با جمع کنار می‌آید و برای اینکه «احمق» به نظر نرسد «سکوت» میکند.
◽️ولی همه میتوانند یک پارکینگ دوچرخه‌ی ارزان و ساده را در ذهن‌شان مجسم کنند و هرکسی می‌تواند یکی از آنها را بسازد. در نتیجه افراد عادی برای اینکه در بحث حضور داشته و در تصمیم‌سازی نقش داشته باشند وارد این بحث کم‌اهمیت شده و برنامه‌ریزی برای این موضوع ساده منجر به بحث‌های چرَند وبی‌پایان میشود و هرکسی میخواهد چیزی اضافه کند و سهم خودش را در تصمیم‌گیری کلان نشان دهد!
✅جمعبندی:
🔹اصطلاح «ساختن پارکینگ دوچرخه» استعاره‌ای از بحث‌های بی‌اهمیتی است که منجر به مذاکرات گسترده می‌شوند، پای مردم و رسانه‌ها را به میان می‌کشند و باعث غفلت از موضوعات مهم و اصلی می‌شوند. چرا که برای گفتگوی بی‌خاصیت و طولانی در مورد موضوعات پیش‌پاافتاده مدرک و تخصص خاصی نیاز نیست و میتوان تا آخر‌الزمان در مورد آنها بحث کرد!
🔹اصل پیش‌پا افتادگی آنجایی درمورد مدیران، سیاست‌گذاران و قانونگذاران ناکارآمد ایرانی مصداق دارد که موضوعات مهم، علمی، تخصصی و فنی را به راحتی و با سرعت بالا و با رای مردم به تصویب و تایید نهایی می‌رسانند و می‌توانند هر مقدار بودجه که اراده‌ کنند گرفته و هر چقدر بخواهند تحویل آن را به عقب بیاندازند.
🔹اصل پیش‌پا افتادگی آنجایی درمورد سیاست‌گذاران و قانونگذاران ناکارآمد ایرانی مصداق دارد که بدون کسب نظر نخبگان و درچند دقیقه در مورد برجام به جمعبندی نهایی می‌رسند، درحالیکه درخصوص دخالت در خصوصی‌ترین مسایل مربوط به زندگی مردم، ساعت‌ها با یکدیگر جدَل میکنند.
🔹قانون چرندیات درمورد مدیران شلخته‌ذهن و ناکارآمد دولتی مصداق دارد، چراکه برای اینکه احمق به‌نظر نرسند، یک پست بی‌محتوا با ادبیاتی ضعیف را ۱۲۰هزار بار میخوانند و بازنشر میکنند!
@IranMetaChallenges

3.75K viewsedited 08:43