🔴 چرا ایران قرار نبود ژاپن شود؟

♦️ افسانه «ایرانِ پس از جنگ، شبیه ژاپن»

در هفته‌های گذشته، بخش‌هایی از به‌اصطلاح اپوزیسیون ایرانی از سر استیصال یا خوش‌خیالی، مدام یک روایت تکراری را بازتولید می‌کردند:
«اگر جنگ خارجی یا مداخله‌ی نظامی رخ دهد، شاید ایران هم مثل ژاپن شود.»
این جمله در ظاهر امیدوارکننده بود، اما در عمق خود یکی از سطحی‌ترین و خطرناک‌ترین تحلیل‌های سیاسی زمانه ما به شمار می‌رفت. چون تاریخ را نه از دل واقعیت، بلکه از دل آرزو و فرار از هزینه می‌خواند. این روایت بیشتر شبیه رویای کسانی بود که می‌خواستند بدون پرداخت بهای سازماندهی، مبارزه، نهادسازی و درگیر شدن با پیچیدگی‌های جامعه، یک نیروی خارجی بیاید، نظم موجود را منفجر کند و بعد کشوری مدرن، آزاد و توسعه‌یافته تحویل مردم بدهد.

▫️ چرا تجربه ژاپن قابل تکرار نبود؟
اما تاریخ جهان تقریباً هیچ‌وقت این‌گونه عمل نکرده است. ژاپنی که به‌عنوان مثال مطرح می‌شد، پیش از بمب اتم یک کشور قبیله‌ای یا فروپاشیده نبود. ژاپن پیش از جنگ جهانی، دهه‌ها دولت‌سازی، صنعت، آموزش، بروکراسی، نظم اداری و انسجام ملی را تجربه کرده بود. آمریکا ژاپن را از خاک نساخت؛ بلکه بر بقایای یک دولت مدرنِ از پیش موجود سوار شد. حتی پس از بمباران اتمی نیز ساختار اداری، فرهنگ سازمانی، طبقه متخصص و ظرفیت اداره کشور از بین نرفته بود.

👈 اینجا بخوانید