ایران آزادی 🎋

🔴 نفرین منابع؛ چرا بسیاری از کشورهای ثروتمند از نفت، فقیر مانده‌اند؟ – شماره ۳

♦️ نفرین منابع و اقتصاد ایران؛ چگونه ثروت‌های طبیعی می‌توانند به مانعی برای توسعه، دموکراسی و رفاه تبدیل شوند؟
در اساطیر یونان، شاه «میداس» آرزو کرد هر چیزی را که لمس می‌کند به طلا تبدیل شود. آرزوی او برآورده شد؛ اما اندکی بعد دریافت که همین موهبت، به بزرگ‌ترین نفرین زندگی‌اش تبدیل شده است. غذا، آب و حتی آغوش عزیزانش نیز به طلا بدل می‌شد و دیگر امکان زندگی نداشت. آنچه در نگاه نخست بزرگ‌ترین نعمت به نظر می‌رسید، در عمل به عاملی برای نابودی او تبدیل شد.

اقتصاد بسیاری از کشورهای نفت‌خیز نیز داستانی مشابه دارد. نفت، گاز، طلا و دیگر منابع طبیعی در ظاهر باید رفاه، توسعه و امنیت اقتصادی به همراه بیاورند. اما تجربه ده‌ها کشور نشان داده است که این منابع، در نبود نهادهای پاسخگو و حکمرانی شفاف، می‌توانند به مانعی برای توسعه تبدیل شوند. اقتصاددانان این پدیده را «نفرین منابع» می‌نامند؛ مفهومی که امروز یکی از مهم‌ترین نظریه‌های اقتصاد سیاسی توسعه به شمار می‌رود.

▫️ نظریه نفرین منابع چگونه شکل گرفت؟
تا دهه ۱۹۸۰، تصور غالب این بود که هر کشوری از منابع طبیعی بیشتری برخوردار باشد، مسیر توسعه را آسان‌تر طی خواهد کرد. اما بررسی‌های تجربی نتیجه‌ای متفاوت نشان داد. بسیاری از کشورهای دارای ذخایر عظیم نفت، گاز یا مواد معدنی، در مقایسه با کشورهایی که منابع طبیعی اندکی داشتند، رشد اقتصادی کندتر، فساد بیشتر و نهادهای ضعیف‌تری داشتند.

اقتصاددان بریتانیایی ریچارد اوتی در سال ۱۹۹۳ برای نخستین بار اصطلاح «نفرین منابع» را به‌صورت نظام‌مند وارد ادبیات اقتصاد کرد. پس از او، پژوهشگران برجسته‌ای مانند جفری ساکس، اندرو وارنر، تری لین کارل و مایکل راس با بررسی ده‌ها کشور نشان دادند که وابستگی شدید به صادرات منابع طبیعی، در بسیاری از موارد با کاهش کیفیت حکمرانی، افزایش فساد، تضعیف تولید و کند شدن روند توسعه همراه بوده است.

👈 اینجا بخوانید

ایران آزادی

نفرین منابع؛ چرا بسیاری از کشورهای ثروتمند از نفت، فقیر مانده‌اند؟ - شماره ۳ - ایران آزادی

اقتصاددانان این پدیده را «نفرین منابع» می‌نامند؛ مفهومی که امروز یکی از مهم‌ترین نظریه‌های اقتصاد سیاسی توسعه به شمار می‌رود.

199 views08:46