🌐حداقل امتیازاتی که ایران باید در مذاکرات هسته‌ای دنبال کند!

#مطالعات_آمریکای_شمالی
#تحلیل_کوتاه
#مذاکرات_هسته‌ای

🔸خطوط قرمز متضاد ایران و آمریکا بر سر غنی‌سازی شانس اندکی برای به‌نتیجه‌رسیدن مذاکرات باقی گذاشته است. با این وجود، گزارش‌های منتشرشده در روزهای اخیر حکایت از ابتکارهایی برای حل این مشکل دارند، همچون غنی‌سازی نمادین یا تعلیق غنی‌سازی برای ۳ تا ۵ سال. اگرچه به نظر می‌رسد حتی این ابتکارها نیز نتوانند لابی اسرائیل و جمهوری‌خواهان را قانع کنند؛ اما نشان می‌دهند مذاکره‌کنندگان دو کشور تا حدی به یکدیگر نزدیک شده‌اند. در این صورت ایران جهت حصول یک توافق پایدار که بتواند مانع از تصاعد مجدد تنش شود باید به چهار امر توجه کند.

1️⃣انتفاع اقتصادی

🔹آمریکا با موضع «امتیاز هسته‌ای در ازای عدم حمله نظامی» وارد مذاکرات شد؛ اما ایران باید بر موضع «امتیاز هسته‌ای در ازای امتیاز اقتصادی» پافشاری کند. حتی اگر دولت ترامپ به مذاکره صرفاً هسته‌ای راضی شده باشد، جمهوری‌خواهان و لابی اسرائیل خواهان این هستند که ایران خواسته‌های موشکی و منطقه‌ای آمریکا را بپذیرد و اگر ایران در این مرحله به عدم حمله نظامی راضی شود، این برداشت شکل می‌گیرد که ایران به دلیل هراس از حمله نظامی هرگونه امتیازی خواهد داد و آمریکا بلافاصله مسئله موشکی و منطقه‌ای را نیز مطرح خواهد کرد. ایران باید در مذاکرات نشان دهد که برای درگیری نظامی آماده است و توافقی را خواهد پذیرفت که که شامل امتیازات تحریمی همچون آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده یا کاهش برخی تحریم‌های هسته‌ای در حوزه مالی شود.

2️⃣بازگشت‌پذیری هسته‌ای

🔸غنی‌سازی صفر و برچیدن (Dismantlement) دو امر مجزا هستند و ایران باید در برابر تحقق دومی مقاومت کند تا امکان آغاز مجدد برنامه هسته‌ای –هرچند در مدت زمان طولانی‌تری در مقایسه با برجام- پس از نقض تعهد آمریکا فراهم شود. ایده‌هایی نظیر تعلیق چندساله غنی‌سازی، غنی‌سازی نمادین یا غنی‌سازی صرفاً در سطح زمین می‌توانند بالقوه برای ایران قابل پذیرش باشند، اما باید از برچیدن برنامه هسته‌ای جلوگیری کرد. در سناریوی برچیدن، تمامی تأسیسات زیرزمینی هسته‌ای و تجهیزات کلیدی همچون سانتریفیوژها نابود شده و امکان تحقیق و توسعه هسته‌ای وجود نخواهد داشت. درست است که ایران پس از جنگ ۱۲روزه دیگر نمی‌تواند بر بازدارندگی آستانه‌ای خود اتکا کند (تهدید به تغییر دکترین هسته‌ای نتوانست مانع بروز جنگ شود)، اما ایران نباید گزینه تغییر دکترین خود را به‌صورت همیشگی برای خود حذف کند.

3️⃣توافق گام‌به‌گام

🔸هرگونه توافق هسته‌ای صرف نظر از کمیت و کیفیت امتیازات ردوبدل‌شده، باید گام‌‎به‌گام باشد تا ایران از دریافت امتیازات تحریمی/اقتصادی مطمئن گردد. در این راستا، لازم است ایران فرآیند رقیق‌سازی/خروج ذخایر اورانیوم با خلوص بالا را به تدریج انجام دهد، بازرسی‌ها را از مکان‌های آسیب‌دیده (نخست مکان‌های غیرکلیدی و سپس تأسیسات آسیب‌دیده) آغاز کند نه از تأسیسات جدید (کلنگ‌گزلا و تونل اصفهان) و در نهایت برقراری مجدد سازوکارهای نظارتی ذیل پادمان و پروتکل الحاقی را بپذیرد.

💢امتیازات هسته‌ای فرابرجامی

🔸همانطور که ایران می‌تواند ذیل ابتکارهای مذکور بر حق غنی‌سازی خود پافشاری کند، لازم است شرایطی فراهم کند که امکان دستاوردسازی برای ترامپ نیز فراهم شود. ترامپ نخواهد پذیرفت که مجدداً توافقی همچون برجام با ایران منعقد شود؛ زیرا او همیشه منتقد آن بوده است. همچنین توافق باید به گونه‌ای باشد که ترامپ بتواند آن را به جمهوری‌خواهان کنگره بفروشد. این امتیازات فرابرجامی می‌تواند در بحث‌های فنی راستی‌آزمایی (اعم از دوربین‌های نظارتی، کمیت بازرسی‌های آژانس، تعداد سانتریفیوزها، درصدغنی‌سازی و میزان ذخایر اورانیوم) باشد.

🔸البته اینکه این امتیازات فرابرجامی بتواند موضع جمهوری‌خواهان را -که متأثر از لابی اسرائیل هستند – تغییر دهد در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. این دو جریان مصمم هستند که پرونده برنامه هسته‌ای، موشکی و منطقه‌‎ای ایران را برای همیشه خاتمه دهند و بعید است به امتیازات فنی یا موقت قانع باشند.

✅ایران برای دستیابی به توافقی پایدار در مذاکرات هسته‌ای باید بر چهار اصل کلیدی پافشاری کند: دریافت منافع اقتصادی ملموس در برابر امتیازات هسته‌ای، حفظ بازگشت‌پذیری برنامه هسته‌ای از طریق جلوگیری از برچیدن زیرساخت‌ها، اجرای توافق به‌صورت گام‌به‌گام برای اطمینان از رفع واقعی تحریم‌ها، و اعطای امتیازات نظارتی فراتر از برجام به‌منظور تسهیل دستاوردسازی سیاسی برای طرف آمریکایی. چنین رویکردی می‌تواند ضمن حفظ حق غنی‌سازی و گزینه‌های راهبردی بلندمدت ایران، امکان فروش توافق به بازیگران داخلی آمریکا را افزایش داده و از بازتولید چرخه تنش و نقض تعهدات جلوگیری کند.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت|📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

🌐محوریت ترکمنستان در تلاش‌های ضدایرانی در آسیای مرکزی

#مطالعات_آسیای_مرکزی
#مقاله_تحلیلی
#ترکمنستان

📝احسان فلاحی

🔹به نظر می‌رسد که در معماری امنیتی ایالات متحده برای مهار و تضعیف ایران، ترکمنستان نقشی محوری و حیاتی در حوزه امنیتی و بالاخص متکی بر دو اهرم «حمل‌ونقل» و «انرژی» پیدا کرده باشد و برای ایالات متحده، عشق‌آباد به عنوان حلقه جدید محاصره ایران در تحولات اخیر امنیتی در سطح منطقه مطرح است.

💢تحرکات پیدا و پنهان امنیتی

🔸علیرغم تداوم تاکیدات بر این رویکرد سنتی «بی‌طرفی دائم»، جمهوری ترکمنستان متاثر از وقوع جنگ اوکراین و رقابت ژئوپلیتیکی فعال‌تر شده است. مشارکت در قالب نشست C5+1 و دیدار با رئیس‌جمهوری آمریکا نمونه‌ای از این تحرکات است. براساس گزارش‌ها، در این نشست اعضا بر همسویی با کریدور زنگه‌زور موسوم به مسیر شکوفایی و صلح منطقه‌ای ترامپ (TRIPP) و تقویت مسیر ترانس‌خزر تاکید کرده‌اند. همچنین، به سفر سرجیو گور، نماینده ویژه دونالد ترامپ در آسیای مرکزی و جنوبی، به عشق‌آباد در اوج تنش‌ها میان ایران و آمریکا اشاره می‌شود.

🔸ایالات متحده پیشتر نیز تلاش نموده است تا ترکمنستان را به جرگه کشورهای همکار ناتو در محیط آسیای مرکزی اضافه نماید، هرچند سیاست «بی‌طرفی دائم» مانع عضویت آن در اتحادهای نظامی است. خبرهایی نیز مبنی بر تردد ناوگان نیروی هوایی ارتش ایالات متحده به ترکمنستان منتشر شد و از دیدار غیررسمی رهبر ملی این کشور با ترامپ در فلوریدا، درست در اوج تنش و احتمال درگیری میان ایران و آمریکا، نیز صحبت شده است. در سمت اسرائیل نیز باید به گشایش سفارت در عشق‌آباد، در مجاورت مرز ایران، اشاره کرد و اظهارات یکی از همراهان الی کوهن در سفر به ترکمنستان را یادآور شد که برای تکرار سناریوی نفوذ اطلاعاتی آذربایجان در ترکمنستان ابراز امیدواری کرده بود.

💢اهرم حمل‌ونقل

🔸جمهوری ترکمنستان در دو محور سرخس و اینچه‌برون، واسطه اتصال جمهوری اسلامی ایران به شبکه ریلی کشورهای آسیای میانه و چین است و هرگونه ممانعت از سیر ریلی توسط ترکمنستان، انتخاب‌های زمینی ایران را برای دسترسی به چین به عنوان مهم‌ترین شریک بین‌المللی خود محدود خواهد کرد.

🔸به بیان دیگر، در غیاب شبکه جایگزین در افغانستان و پاکستان، ترکمنستان گلوگاه ارتباط ریلی میان ایران، آسیای میانه و چین است. در یک سناریوی بدبینانه محاصره و انسداد در مسیرهای دریایی ایران، باز ماندن مسیر عبور ریلی ترکمنستان برای کشور بسیار حیاتی و تاثیرگذار است. متعاقبا، هرگونه انسداد به سبب فشار ایالات متحده و رژیم صهیونیستی از سوی ترکمنستان می‌تواند حمل خارجی ریلی کشور را در مسیر چین کاملا مختل نماید.

💢اهرم انرژی

🔸ترکمنستان چهارمین دارنده ذخایر گاز در جهان به شمار می‌رود و خطوط لوله و مسیرهای انتقال گاز ترکمنستان ظرفیت توسعه و صادرات بسیار بالایی دارند. این کشور در حال حاضر اغلب صادرات گاز خود را از مسیرهای آسیای مرکزی انجام می‌دهد. با نگاه به حمایت سیاسی و راهبردی ایالات متحده از دو ایده کریدوری «تاپی» و «ترانس‌خزر» می‌توان دریافت که این کشور، از تبدیل ترکمنستان به یک بازیگر مستقل در بازار منطقه‌ای گاز استقبال می‌کند.

🔸کریدور «تاپی» از مسیر افغانستان و پاکستان و کریدور «ترانس‌خزر» از مسیر دریای خزر و جمهوری آذربایجان می‌توانند بازارهای منطقه‌ای گاز را دگرگون سازند. همچنین، اجرای خط لوله تاپی در دست پیگیری است و حمایت ضمنی ایالات متحده از این کریدور، به عنوان جایگزین خط لوله صلح، از دیرباز مشهود بوده است.


💢جمع‌بندی

✅جانمایی ترکمنستان در اقدامات راهبردی ضدایرانی آمریکا و رژیم صهیونیستی، نباید با همکاری کامل طرف ترکمن یکسان انگاشته شود و تجربه جنگ دوازده روزه نیز نشانی از این همکاری کامل بروز به دست نمی‌دهد. با این وجود، همکاری‌های اقتصادی ترکمنستان با جمهوری اسلامی ایران روند نزولی داشته که در این خصوص مواردی از جمله تمدید کوتاه‌مدت قرارداد فروش برق، عدم تمایل به قرارداد فروش گاز و توقف طرح‌های سوآپ گازی از مسیر ایران قابل ذکر هستند. پیش چشم داشتن تجربه جمهوری آذربایجان در این مسیر می‌تواند به تصمیم‌های سیاسی و دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران در پرونده ترکمنستان کمک نماید.

🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت|📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

🌐چرا در واشنگتن صدای مخالفان جنگ تضعیف شده است؟

#مطالعات_آمریکای_شمالی
#تحلیل_کوتاه
#ایران #آمریکا

🔸برخلاف مذاکرات هسته‌‎ای ادریبهشت‌ماه امسال، در میانه مذاکرات کنونی فشار کمتری از سمت فعالان سیاسی جمهوری‌خواه و دموکرات در مخالفت با حمله نظامی به ایران دیده می‌شود. اما جنگ‌طلبان جمهوری‌خواه همچنان صدای پرقدرتی برای ترغیب ترامپ به درگیری با ایران دارند. این در حالی است که نظرسنجی‌های گوناگون نشان می‌دهند اکثریت آمریکایی‌ها مخالف وقوع چنین جنگی هستند. در این شرایط پرسشی که مطرح می‌شود این است که چگونه در آمریکا کفه ترازو به نفع جنگ‌طلبان سنگین‌تر شده است؟

🔹در سمت فعالین ضد جنگ جنبش ماگا (MAGA) - که برخی‌ از آن‌ها نزدیکان ترامپ هستند - وضعیت در مقایسه با گذشته آرام‌تر است. آخرین باری که استیو بنن اعلام کرد بمباران تهران توسط آمریکا «دیوانگی» خواهد بود، به حدود یک ماه پیش بازمی‌گردد؛ همچنین آخرین باری که تاکر کارلسون هشدار داد آغاز جنگ از سوی ترامپ علیه ایران در حکم بی‌احترامی به میلیون‌ها رأی‌دهنده‌ای است که با امید به در اولویت قرار گرفتن آمریکا رأی داده بودند، به پیش از بمباران ایران در عملیات «چکش نیمه‌شب» باز می‌گردد. مارجری تیلور گرین، نماینده سابق جمهوری‌خواه و رند پاول، سناتور این حزب تنها اشخاص برجسته جمهوری‌خواه هستند که اخیراً علیه جنگ با ایران موضع گرفته‌اند.

🔹موضع ونس نیز منفعل بوده، به گونه‌ای که خود را از تصمیم‌گیری و فشار بر ترامپ کنار کشیده است. او در سخنرانی کوتاه خود در ضیافت شام کاخ سفید بیان کرد که عواقب رؤسای‌جمهور و فرمانداران بر عهده خودشان است و «مزیت سناتور یا معاون رئیس‌جمهور آمریکا بودن این است که وقتی اوضاع خراب می‌شود، هیچ‌کس شما را مقصر نمی‌داند.» به گزارش نیویورک‌تایمز نیز در جلسه ترامپ با فرماندهان نظامی و امنیتی برای ارزیابی حمله به ایران، ونس تنها به پرسش‌های فنی عملیاتی اکتفا کرده و مخالفتی ابراز نکرد.

🔹سکوت معنادار مخالفان پیشین جنگ با ایران در حزب جمهوری‌خواه ریشه در تضعیف بازدارندگی و برآورد از کم‌هزینه‌بودن جنگ با ایران دارد. این در حالی است که در گذشته مخالفان جنگ می‌کوشیدند نشان دهند چنین جنگی خود را در قیمت نفت، جان سربازان و آسیب به منافع آمریکا در منطقه نشان خواهد داد. اما حال این برداشت تقویت شده است ایران توانایی جنگ گسترده با آمریکا را ندارد. اگرچه ترامپ و پنتاگون هنوز موانع عملیاتی جدی‌ای برای حمله می‌بینند، اما باور دارند که اکنون بهترین فرصت برای واردکردن بیشترین آسیب با کمترین هزینه ممکن است. هشت ماه پیش، گزارشی از پولتیکو عنوان کرده بود که جمهوری‌خواهان سنتی حملات به تأسیسات هسته‌ای ایران را فرصتی مناسبی می‌بینند تا ترامپ را از انزواگرایی و عدم مداخله‌گرایی نظامی دور کنند. همچنین در همان زمان، تحلیلی از مؤسسه واشنگتن نیز بیان کرده بود ایران همیشه تنش را مدیریت می‌کند و جنگ تمام‌عیار سراب است.

🔹در سمت دموکرات‌ها نیز کاهش صداهای مخالف با جنگ علیه ایران مشهود است و تعداد کمی از آن‌ها علناً با جنگ ابراز مخالفت می‌کنند، هرچند اخیراً 76 نفر از نمایندگان آن‌ها از طرحی برای محدودکردن اختیارات دولت برای حمله به ایران حمایت کرده‌اند. علت کاهش فعالیت دموکرات‌ها علاوه بر موضوع تضعیف بازدارندگی ایران، ریشه در اعتراضات/آشوب‌های دی‌ماه ایران و آمارسازی‌های پس از آن دارد که موجی از نگرانی‌های حقوق بشری را در غرب برانگیخته است. به عبارت دیگر، این اعتراضات/آشوب‌ها باعث شد دموکرات‌ها اکنون نخواهند هزینه زیادی برای مخالفت با جنگ علیه ایران پرداخت کنند.

🔹در کنار این عوامل نباشد فراموش کرد که در سه هفته اخیر، فضای افکار عمومی و نخبگان آمریکا درگیر انتشار پرونده اپستین و محتواهای جنجالی آن بوده است. در حالی که آمریکا نیروهای خود را به سمت منطقه گسیل می‌کرد، جنجال اسناد اپستین و انتقاداتی که به سیاستمداران ارشد دموکرات و جمهوری‌خواه وارد می‌شد (از جمله شخص ترامپ) توجه جامعه آمریکا را به خود معطوف کرده بود.

✅در مجموع، کاهش صدای مخالفان جنگ با ایران در واشنگتن حاصل تغییر برآوردهای نخبگان سیاسی است. در اردوگاه جمهوری‌خواهان، بخشی از جریان ماگا و نزدیکان ترامپ سکوت کرده‌اند یا مواضع خود را تعدیل کرده‌اند، زیرا تحلیل نومحافظه‌کاران مبنی بر بازدارندگی تضعیف‌شده و هزینه‌های درگیری پایین با ایران در واشنگتن غلبه یافته است. در میان دموکرات‌ها نیز نگرانی‌های حقوق بشری پس از ناآرامی‌های داخلی ایران، انگیزه مخالفت علنی را کاهش داده است. در نتیجه، با وجود مخالفت اکثریت جامعه آمریکا، موازنه گفتمانی در پایتخت به سود حامیان فشار و اقدام نظامی سنگین‌تر شده است.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت|📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

🌐ناکامی راهبردی مسکو و کی‌یف در جنگ زیرساخت‌های انرژی

#مطالعات_روسیه_قفقاز
#مقاله_تحلیلی
#روسیه #اوکراین

📝میلاد رضایی

🔹هفته‌های گذشته همزمان با سفر مارک روته، دبیر کل ناتو به اوکراین، آسمان این کشور نیز پهپادهای «گل‌ شمعدانی» بسیاری را در مسیر زیرساخت‌های انرژی خود می‌دید. حوزه زیرساخت به دلیل جایگاه انرژی در تأمین اقتصاد جنگی روسیه و در سوی دیگر اهمیت آن در تاب‌آوری دولت و جامعه اوکراین، از ابتدا هدف سیاست‌های تحریمی و حملات نظامی دو طرف قرار گرفته بود. کدام یک از طرفین در استراتژی خود موفق عمل کرده‌اند و این حملات چطور قرار است در مذاکرات به کار پوتین و زلنسکی بیاید؟

💢حملات اوکراین؛ اهداف و نتایج

🔸پس از فوریه ۲۰۲۲ حوزه انرژی به جهت اهمیت آن در اقتصاد روسیه، تأمین لجستیک نظامی و تأثیر آن بر تاب‌آوری جوامع در جنگ، اقدامات پرشتاب و متعددی را علیه خود دیده است که یکی از آن‌ها حملات نظامی است. حملات اوکراین با حمایت اطلاعاتی-نظامی آمریکا از جمله اشتراک‌گذاری داده‌های دقیق ماهواره‌ای، مسیرهای پرواز پهپادها و شناسایی نقاط آسیب‌پذیر تأسیسات تشدید پیدا کرده است. استراتژی اوکراین را می‌توان بر پایه حملات پهپادی دوربرد به زیرساخت‌های انرژی روسیه – به ویژه پالایشگاه‌های نفت، انبارهای سوخت، پایانه‌های صادراتی و حتی سکوهای دریایی –دانست.

🔸خسارات روسیه در این حملات به ویژه در ۲۰۲۴ و ۲۰۲۶ قابل توجه بوده: در ۲۰۲۴ کمپین اولیه منجر به آسیب به ده‌ها پالایشگاه و کاهش موقت ظرفیت پالایش شد، اما در ۲۰۲۵-۲۰۲۶ بیش از ۱۲۰ حمله موفق ثبت‌شده باعث ضرر ۱۳ میلیارد دلاری به بخش نفت، کاهش ۱۰-۲۰ درصدی ظرفیت پالایش، کمبود سوخت در بعضی شهرهای روسیه، افزایش قیمت بنزین و حتی منجر به قطعی برق و اختلال در صادرات شد. با وجود همین آمارها است که موافقان حمایت از اوکراین معتقدند به شرط ادامه جنگ، می‌توان اقتصاد روسیه را از نفس انداخت.

💢حملات روسیه؛ اهداف و نتایج

🔸در ماه‌های ابتدایی جنگ اوکراین، روسیه به دلیل تصور کوتاه و مقطعی بودن جنگ برنامه‌ای منسجم برای حملات هدف‌مند برای زیرساخت‌های اوکراین نداشت اما از زمان تمرکز نیروهای روسیه بر شرق اوکراین و تثبیت فرسایشی شدن جنگ از پاییز ۲۰۲۲ به بعد، حملات هدفمند به نیروگاه‌های حرارتی و هیدروالکتریک، شبکه‌های انتقال و توزیع برق، تأسیسات گاز و سیستم‌های گرمایش مرکزی، به یکی از برنامه‌های اصلی استراتژی جنگی روسیه تبدیل شد.

🔸ارزیابی موفقیت روسیه دوگانه است .از یک سو، دستاوردهای تاکتیکی قابل توجه بوده است: ظرفیت تولید برق اوکراین بیش از ۷۰ درصد کاهش یافته. شهرهای بزرگی چون اودسا و حتی کی‌یف گاها تنها ۱ تا ۲ ساعت برق دارند، تولید گاز داخلی ۴۰-۶۰ درصد آسیب دیده و هزینه مستقیم خسارات تا سال ۲۰۲۵ به از ۲۰ میلیارد دلار رسیده است.

🔸با این حال، روسیه در دستیابی به اهداف استراتژیک ناکام مانده است. اوکراین با تعمیرات سریع، واردات برق از اروپا، بهره‌گیری گسترده از ژنراتورهای اضطراری، از فروپاشی کامل جلوگیری کرده است. در نهایت، استراتژی انرژی روسیه نمادی از ماهیت جنگ فرسایشی کرملین است: مؤثر در ایجاد درد کوتاه‌مدت و اعمال فشار مذاکراتی، اما ناکارآمد در شکست اراده اوکراین.


✅در مجموع، جنگ زیرساخت‌های انرژی نشان داده است که نه مسکو و نه کی‌یف نتوانسته‌اند از این حوزه به عنوان اهرمی تعیین‌کننده برای پیروزی راهبردی استفاده کنند. روسیه با وجود وارد کردن خسارات سنگین و ایجاد فشار اجتماعی بر اوکراین، در شکستن اراده سیاسی و نظامی کی‌یف ناکام مانده است. در مقابل، اوکراین نیز با حملات نامتقارن و هدف‌گیری درآمدهای نفتی روسیه، اگرچه هزینه‌هایی جدی بر کرملین تحمیل کرده، اما نتوانسته ماشین جنگی آن را از کار بیندازد. بنابراین، انرژی بیش از آنکه ابزار پیروزی باشد، به عرصه‌ای برای فرسایش متقابل و چانه‌زنی در مذاکرات تبدیل شده است.

🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗

🔁مطالب مرتبط:
▫️مذاکرات صلح اوکراین؛ آیا جنگ پایان می‌‎یابد؟

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت|📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

🌐آیا بعد از ونزوئلا نوبت کوبا است؟

#مطالعات_آمریکای_شمالی
#تحلیل_کوتاه
#کوبا

🔸با شدت گرفتن فشارهای اقتصادی آمریکا بر کوبا در دوران دولت دوم ترامپ، این کشور با چالش‌های اقتصادی گسترده‌ای روبرو شده است. کاهش شدید تأمین نفت از سوی ونزوئلا به عنوان تأمین‌کننده اصلی انرژی کوبا، منجر به بحران بی‌سابقه‌ای در حوزه انرژی شده که تمام ابعاد اقتصادی و اجتماعی این کشور را تحت تأثیر قرار داده است. این یادداشت به بررسی وضعیت کنونی اقتصادی و اجتماعی کوبا و همچنین سناریوهای مختلف مواجهه دولت ترامپ با این کشور می‌پردازد.

💢وضعیت اقتصادی-اجتماعی ماه‌های اخیر کوبا

🔹بحران انرژی در کوبا که عمدتاً ناشی از اختلالات در تأمین سوخت و برق است، نه تنها منجر به مشکلات جدی در تأمین سوخت و برق برای حمل و نقل زمینی و هوایی شده، بلکه بخش‌های کلیدی مانند مراقبت‌های بهداشتی و تأمین کالاهای اساسی نیز با بحران‌هایی روبرو شده است. این بحران علاوه بر ایجاد اختلال در تأمین نیازهای اولیه مردم، صنعت گردشگری و استخراج منابع معدنی کوبا را نیز تحت تأثیر قرار داده و عملاً این صنایع را به تعطیلی کشانده است. در نتیجه، وضعیت انسانی در کوبا به شدت وخیم شده است. در حال حاضر، دلار آمریکا با ۵۰۰ پزوی کوبا معامله می‌شود که در مقایسه با سال گذشته، افزایشی بالغ بر ۴۰ درصدی داشته است.

🔹نارضایتی عمومی در کوبا به حدی رسیده است که برخی از مردم مداخله نظامی آمریکا و تغییر دولت را مطلوب می‌شمارند، هرچند که اکثریت مردم به دلیل فقدان اپوزیسیون قوی در داخل کشور، چنین تحولی را به مثابه افزایش بی‌ثباتی می‌دانند. در پاسخ به این بحران، دولت کوبا تدابیری را اعم از کاهش ساعات کاری ادارات، تعطیلی مراکز گردشگری، کاهش روزهای مدرسه و محدود کردن فعالیت‌های فرهنگی و ورزشی اتخاذ کرده است. همچنین، تخصیص اولویت‌های سوخت برای خدمات ضروری مانند بهداشت و امنیت ملی نیز در دستور کار قرار گرفته است. با این حال، به نظر می‌رسد در صورت تداوم فشارهای آمریکا، این تدابیر نتوانند بحران را به طور موثر حل کنند.

💢اهداف آمریکا از فشار به کوبا

🔹ترامپ، که پس از موفقیت در پرونده ونزوئلا به دنبال گسترش نفوذ خود در نیمکره غربی است، اکنون کوبا را به عنوان هدف بعدی خود در نظر گرفته است. دولت آمریکا همواره روابط نزدیک کوبا را با چین و روسیه، به ویژه در حوزه‌های امنیتی و اطلاعاتی، تهدیدی جدی برای منافع خود می‌داند و از این طریق قصد دارد پایگاه‌های اطلاعاتی این دو کشور در منطقه را از بین ببرد.

🔹علاوه بر این، ترامپ قصد دارد دولت کوبا را به گونه‌ای تحت فشار قرار دهد که نه تنها سیاست‌های داخلی این کشور را تغییر دهد، بلکه در جهت تسلط بیشتر آمریکا بر سیاست‌های داخلی کوبا نیز اقدام کند. شایان ذکر است که وزیر خارجه آمریکا که خود اصالتاً اهل کوبا است، براندازی دولت کوبا را به عنوان یک پروژه شخصی پیگیری می‌کند.

💢سناریوهای پیش روی کوبا

🔹ترامپ در چندین سخنرانی به کوبا اشاره کرده و گفته است که این کشور در حال «فروپاشی» است. با این حال، او بعدتر از تهدید به اقدام نظامی علیه کوبا عقب‌نشینی کرده و اظهار داشته که سقوط کوبا به‌طور طبیعی اتفاق خواهد افتاد. در حال حاضر، سه سناریو محتمل برای آینده کوبا قابل تصور است:

1️⃣ تسلیم یا فروپاشی دولت در اثر فشار اقتصادی: در این سناریو، فشارهای اقتصادی ادامه‌دار منجر به تسلیم دولت کوبا در برابر خواسته‌های آمریکا می‌شود و یا دولت به دولتی ورشکسته تبدیل می‌شود که دیگر هیچ کنترلی بر کشور ندارد. این سناریو به نظر محتمل‌ترین گزینه است.

2️⃣مداخله نظامی محدود: مشابه اقدام ترامپ در ونزوئلا، مداخله نظامی محدود با هدف تغییر رفتار دولت کوبا و یا ترور مقامات ارشد این کشور برای فشار به دولت صورت می‌گیرد. احتمال این سناریو متوسط است، اما به دلیل انسجام دولت کوبا، تأثیرگذاری آن ممکن است محدود باشد.

3️⃣مداخله نظامی گسترده: این سناریو شامل اقداماتی چون ترور گسترده مقامات کشوری و از کار انداختن نیروهای نظامی-امنیتی به هدف تسلیم کامل دولت و یا احیای فرصتی برای اپوزیسیون جهت تصاحب قدرت است. احتمال این سناریو پایین است چرا که علاوه بر تحمیل هزینه نظامی، موفقیت آن نامشخص به نظر می‌رسد و می‌تواند به بی‌ثباتی شدید در منطقه منجر شود.

✅بحران اقتصادی در کوبا وارد مرحله بی‌سابقه‌ای شده است که ممکن است به بحران انسانی-سیاسی فراگیر تبدیل شود. دولت ترامپ عزم خود را برای مقابله با کوبا نشان داده است. کماکان محتمل‌ترین مسیر پیش‌رو تداوم فشار اقتصادی برای تسلیم دولت کوبا است. در نهایت، به نظر می‌رسد که هر اقدام ترامپ در کوتاه‌مدت تنها موجب بی‌ثباتی بیشتر در کوبا خواهد شد و در بلندمدت، بحران‌های موجود همچنان باقی خواهد ماند.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت|📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

🌐چرا هند دوباره جنگنده فرانسوی رافال را انتخاب کرد؟

#مطالعات_جنوب_آسیا
#تحلیل_کوتاه
#هند #تسلیحات

🔹چندی پیش از سفر امانوئل ماکرون به هند، شورای تامین دفاع هند به‌عنوان نهاد فنی تصمیم‌گیرنده درباره خریدهای تسلیحاتی با تامین 114 فروند جنگنده رافال برای الحاق به نیروی هوایی این کشور موافقت کرد. همچنین، این معامله یکی از موضوعات کلیدی بود که در جریان سفر اخیر ماکرون به هند برای شرکت در اجلاس «تاثیر هوش مصنوعی» و گفتگوی دوجانبه مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت.

💢موافقت‌نامه جدید و وضعیت نیروی هوایی هند

🔸این موافقت به ارزش بیش از 40 میلیارد دلار، در نهایت 114 دستگاه جنگنده رافال فرانسوی به ناوگان هند الحاق خواهد کرد که از این تعداد، 18 دستگاه به‌صورت آماده پرواز وارد هند می‌شود و 96 دستگاه با بومی‌سازی حداقل 25 درصدی در هند ساخته خواهند شد. نیروی هوایی هند در حال حاضر کمتر از 30 اسکادران جنگنده فعال در اختیار دارد که از حیث ناوگان، تنوع سرگیجه‌آوری در آن مشاهده می‌شود. توان تهاجمی نیروی هوایی هند اکنون متشکل از 13 اسکادران سوخو-30 ام‌کی‌آی روسی، 6 اسکادران جگوار فرانسوی-انگلیسی، 3 اسکادران میراژ 2000 فرانسوی، 3 اسکادران میگ-29 روسی، 2 اسکادران رافال فرانسوی و 2 اسکادران جنگنده تجاس هندی است.

🔸براساس گزارش‌ها، نیروی هوایی هند حداقل نیاز دفاعی خود را برای یک دهه آینده، با توجه به رشد فزاینده توان هوایی چین و پاکستان، حداقل 42 تا 45 اسکادران ارزیابی نموده است. این در حالی است که از میان جنگنده‌های موجود نیز جنگنده‌های میگ، میراژ و جگوار به سن بازنشستگی رسیده اند. علاوه بر رافال به عنوان یک جنگنده نسل 4.5، دو جنگنده نسل پنجمی سوخو-57 روسی و اف-35 آمریکایی نیز به عنوان گزینه‌های احتمالی خرید هند مطرح بودند. علاوه بر مسئله اختلاف نسل و مسئله رادارگریزی، اخبار منفی بسیاری درباره اصابت و ضعف عملکرد رافال در جنگ متاخر هند و پاکستان مطرح شد و بسیاری، معتقد بودند هند گزینه رافال را مورد تجدید نظر قرار خواهد داد. با این حال، مجموعه‌ای از متغیرها موجب شد که هند کماکان رافال را گزینه مطلوب خود بداند.

💢همکاری با هدف بومی‌سازی

🔸بخشی از این ملاحظات فنی است. هند در حال حاضر دو اسکادران از این جنگنده در اختیار دارد و فرآیندهای آموزش و همگام‌سازی برای این جنگنده، در قیاس با موارد پیش‌گفته سریع‌تر انجام می‌پذیرد. علاوه بر این، برای هند مهم بود که بتواند از ناحیه این خرید نظامی، دستاوردهایی فنی را برای توسعه صنایع هوایی خود محقق سازد و اکنون، رافال متعهد شده است که مونتاژ جنگنده (حتی در سطح موتور) در داخل هند را عملیاتی کند. درباره اف-35 چنین گزینه‌ای مطرح نبود و هند، از همین رو، پیشنهاد خرید اف-35 را رد نمود. در عین حال، باید توجه داشت که تجهیزات سوخت‌رسانی و کنترل و فرماندهی هند نیز با محصولات اروپایی و روسی هماهنگ شده و هماهنگ کردن آن با فناوری آمریکایی مقدور نخواهد بود.

🔸هند همکاری با شرکت تولیدکننده موتورهای رافال یعنی سافران را موقعیتی مناسب برای توسعه توانایی خود برای تولید موتور مورد نیاز خود در هواگردها اعم از جنگنده تجاس-2 می‌داند. در حالی که در نسخه‌های کنونی جنگنده تجاس، از فناوری موتورجت جنرال الکتریک استفاده می‌شود؛ هند امیدوار است بتواند از طریق همکاری با سافران هم در موتور جنگنده‌های تجاس-2 و هم در پروژه موتورجت بومی کاوِری به پیشرفت‌هایی دست پیدا کند. ضمنا باید توجه داشت که هند، در سال‌های پس از جنگ اوکراین، در تامین قطعات یدکی موردنیاز خود از روسیه با چالش مواجه شد.

✅در عین حال، تاثیر و وزن متغیرهای سیاسی را در این انتخاب هند نباید دستکم گرفت. خرید ناوگان جنگنده محوری از فرانسه (به‌عنوان یک قدرت میانه) به‌جای روسیه و ایالات متحده، کمترین هزینه سیاسی را در سطح رقابت‌های امنیتی بین‌المللی برای هند به همراه خواهد داشت. در مقطعی که هند در میانه منازعه آمریکا و روسیه گرفتار شده و با جدیت مایل است از ادغام خود در یک ساختار بلوکی جدی جلوگیری کند، انتخاب یک تامین‌کننده اروپایی برای نیروی هوایی هند کمترین هزینه را به این کشور تحمیل خواهد کرد.

🔁مطالب مرتبط:
▫️ابعاد تسلیحاتی درگیری نظامی اخیر هند و پاکستان

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت|📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

🌐 سناریوی اصلی پس از شکست مذاکرات هسته‌ای چیست؟

#مطالعات_آمریکای_شمالی
#تحلیل_کوتاه
#مذاکرات_هسته‌ای

🔸در حالی ایران و آمریکا فردا دور سوم مذاکرات هسته‌ای را آغاز می‌کنند که برخی خبرگزاری‌ها آن را آخرین شانس دیپلماسی برای رفع تنش میان این دو کشور می‌دانند. با توجه تداوم استقرار جنگنده‌ها و سوخت‌رسان‌های آمریکایی به منطقه، دیگر گزارش‌های غیررسمی که در این هفته منتشر شدند و این احتمال که طرفین بر سر مسئله غنی‌سازی و آینده تأسیسات هسته‌ای با یکدیگر به توافق نرسند، احتمال وقوع درگیری نظامی بالا ارزیابی شود.

🔹تفاوت مذاکرات هسته‌ای فعلی با مذاکرات اردیبهشت‌ماه امسال –که به جنگ 12روزه ختم شد- این است که اکنون اختلاف و شکاف برجسته‌ای میان اعضای کابینه بر سر نحوه مواجه با ایران دیده نمی‌شود. همانطور که در یادداشت دیگری بررسی شده بود، تضعیف بازدارندگی ایران و محور مقاومت، این تحلیل را در واشنگتن تقویت کرده که اکنون فرصت مناسبی برای حل‌وفصل دائمی تمام مسائل با ایران است. همچنین در مذاکرات قبلی، هدف آمریکا محدود به بمباران تأسیسات هسته‌ای بود که چالش عملیاتی چندانی برای آمریکا نداشت. اکنون بحث نه بر سر رویکردهای سیاسی مختلف، بلکه این است که عملیات نظامی چگونه انجام شود که ایران و محور مقاومت قادر به پاسخ جدی و ایجاد هزینه بالا برای آمریکا نباشد.

🔹این هفته گزارش‌هایی نیز از سمت نیویورک‌تایمز، آکسیوس و ای‌بی‌سی‌نیوز منتشر شد مبنی بر این که ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح در جلسه‌ای با ترامپ تردیدهای فراوانی را در خصوص نتیجه‌بخشی حمله به ایران مطرح کرده است. البته این گزارش‌ها بلافاصله توسط ترامپ تکذیب شد. ممکن است این گزارش و واکنش‌ها به آن در راستای ایجاد آشفتگی ذهنی در میان مسئولین و جامعه ایران باشد. همچنین این گزارش را نباید به عنوان مخالفت کین یا حتی کنارگذاشته‌شدن گزینه نظامی تفسیر کرد؛ چراکه ممکن است علی‌رغم تردیدهاُ ترامپ دستور به حمله دهد.

🔹افزون بر این، واکنش‌ها به جلسه مارکو روبیو و رتکلیف با گنگ هشت‌نفره کنگره (ترکیبی از رهبران اقلیت و اکثریت هر دو حزب در سنا و مجلس نمایندگان به اضافه چهار جمهوری‌خواه و دموکرات از کمیته‌های اطلاعات سنا و مجلس) بر احتمال وقوع درگیری نظامی افزوده است. جیم هایمز، نماینده دموکرات در گنگ هشت‌نفره پس از جلسه اعلام کرد که «ما حتی یک دلیل قانع‌کننده نشنیده‌ایم که چرا اکنون باید لحظه آغاز یک جنگ دیگر در خاورمیانه باشد.» چاک شومر، رهبر دموکرات‌های سنا که او نیز در جلسه حاضر بود بیان کرد «ماجرا جدی است و دولت باید استدلال خود را برای مردم آمریکا بیان کند.»

🔹ترامپ در سخنرانی وضعیت اتحادیه نیز لحن تندی علیه ایران داشت. او ضمن اشاره به تهدید موشکی ایران مدعی شد ایران قصد ساخت موشک‌های بالستیکی را دارد که می‌توانند به خاک آمریکا برسند. او همچنین اشاره کرد که ایران در حال بازسازی برنامه هسته‌ای خود است و آمریکا اجازه نخواهد داد «حامی شماره یک تروریسم در جهان، سلاح هسته‌ای داشته باشد.» او همچنین به اعتراضات/آشوب‌های دی‌ماه پرداخت و مدعی شد که ایران 32 هزار معترض را کشته است. این سخنان ترامپ را می‌توان در چارچوب مشروعیت‌بخشی به حمله نظامی احتمالی ارزیابی کرد.

🔹آخرین برآورد اندیشکده‌های آمریکایی نیز نشان می‌دهند سطح کنونی استقرار نیروهای آمریکایی برای ایجاد یک کارزار هوایی چند روزه کافی است. به عنوان نمونه، به گزارش اندیشکده CSIS سطح فعلی نیروها قابل مقایسه با سطح نیروهایی است که در عملیات «Desert Fox» به کار گرفته شد؛ عملیاتی که شامل چهار روز حملات دوربرد علیه صدام حسین بود. طبق تحلیل این اندیشکده، ایالات متحده با نیروهای کنونی می‌تواند ۵۰ تا ۱۰۰ موشک تام‌هاوک و دیگر موشک‌های دوربرد را علیه مراکز سپاه و سایر نیروهای امنیتی یا تأسیسات پشتیبان برنامه هسته‌ای ایران شلیک کند.

✅احتمال وقوع درگیری نظامی میان ایران و آمریکا در صورت شکست مذاکرات در روز پنج‌شنبه بالا است. برخی گزارش‌ها حکایت از تردید پنتاگون در موفقیت‌آمیزبودن یک کارزار گسترده علیه ایران دارند. با این وجود این به‌معنای منتفی‌بودن جنگ نیست. واکنش دموکرات‌ها به جلسه محرمانه با مارکو روبیو و جان رتکلیف، تداوم استقرار نیروهای آمریکایی در غرب آسیا، ارزیابی اندیشکده‌های این کشور از آمادگی پنتاگون برای حمله هوایی و صحبت‌های ترامپ در سخنرانی وضعیت اتحادیه نشان می‌دهند تنش با ایران در حال افزایش است.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت|📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

🌐تحکیم قدرت تاکایچی چه تغییری در سیاست خارجی ژاپن ایجاد می‌کند؟

#مطالعات_شرق_آسیا
#مقاله_تحلیلی
#ژاپن

🔹سانائه تاکایچی در اکتبر ۲۰۲۵ به عنوان نخستین زن نخست‌وزیر ژاپن انتخاب شد. او با بهره‌گیری از تصویر خود به‌عنوان نیرویی تازه و با برگزاری انتخابات زودهنگام در فوریه ۲۰۲۶، موفق شد ۳۱۶ کرسی مجلس را از آن خود کند؛ این پیروزی بزرگ‌ترین اکثریت پس از جنگ جهانی دوم است و زمینه‌ساز قدرت‌گیری بی‌سابقه‌ تاکایچی شد.

💢اصلاح قانون اساسی و سیاست دفاعی

🔸تاکایچی به جناح محافظه‌کار حزب لیبرال دموکرات یا به اختصار LDP تعلق دارد و از اصلاح ماده ۹ قانون اساسی حمایت می‌کند؛ قانونی که از زمان جنگ جهانی دوم فعالیت نظامی ژاپن را به دفاع فردی (دفاع مستقیم از خاک خود) محدود کرده است. او معتقد است که برای مقابله با تهدیدهای نوظهور، ژاپن باید حق دفاع جمعی را به طور کامل به رسمیت بشناسد تا در شرایط تهدیدکننده بقا (حتی بدون حمله مستقیم به خاک ژاپن) بتواند فعالانه در کنار آمریکا اقدام کند.

💢بحران دیپلماتیک با چین

🔸در نوامبر ۲۰۲۵ تاکایچی گفت که حمله چین به تایوان می‌تواند شرایط تهدید‌کننده بقا برای ژاپن ایجاد کند. پکن این اظهارات را مداخله مستقیم در امور داخلی خود و بهانه‌ای برای تقویت نظامی ژاپن دانست. رسانه‌های حزب کمونیست چین در یادداشت‌هایی او را به احیای نظامی‌گری (یعنی تلاش برای بازگشت به سیاست‌های نظامی‌گرایانه پیش از جنگ جهانی دوم) متهم کردند و دولت چین محدودیت‌هایی بر صادرات فلزات کمیاب و گردشگری چین به ژاپن وضع کرد.

🔸در ژانویه ۲۰۲۶، تاکایچی تلاش کرد موضع خود را تعدیل کند و اعلام کرد که هرگونه اقدام ژاپن صرفاً محدود به نجات شهروندان ژاپنی خود و کاملاً در چارچوب قانون اساسی خواهد بود. با این حال او همزمان هشدار داد که اگر ژاپن در بحران تایوان از مسئولیت‌پذیری خودداری کند، اتحاد امنیتی ژاپن و آمریکا به شدت تضعیف خواهد شد. این موضع دوگانه نتوانست خشم پکن را کاهش دهد.

💢تهدید کره شمالی و پاسخ ژاپن

🔸کره شمالی به موازات این تنش‌ها آزمایش‌های موشکی خود را افزایش داده است. پیونگ‌یانگ در ۴ ژانویه ۲۰۲۶ دو موشک مافوق‌صوت پرتاب کرد که با برد حدود ۹۰۰ کیلومتر می‌توانند جزایر اصلی ژاپن را هدف قرار دهند. این موشک‌ها با مانورپذیری بالا از سامانه‌های دفاعی می‌گریزند و حاکی از تلاش کره شمالی برای تسریع برنامه‌های تسلیحاتی خود هستند. تاکایچی دستور داد نهایت آماده‌باش برای جمع‌آوری اطلاعات و حفاظت از هواپیماها و کشتی‌ها برقرار شود و کره شمالی را تهدیدی هسته‌ای نامید.

💢روابط ژاپن و کره جنوبی و نقش ایالات متحده

🔸تاکایچی تلاش کرده تا شکاف‌های تاریخی با کره جنوبی را کاهش دهد. او و رئیس‌جمهور لی جه میونگ در ژانویه ۲۰۲۶ توافق کردند که همکاری در امنیت اقتصادی، زنجیره‌های تأمین حیاتی، فناوری‌های نوظهور و دفاع تقویت کنند. دو طرف همچنین بر تقویت مکانیسم همکاری سه‌جانبه ژاپن–کره جنوبی–ایالات متحده برای نظارت مؤثر بر تحریم‌های کره شمالی و افزایش بازدارندگی منطقه‌ای تأکید کردند.

🔸با این حال، اظهارات تاکایچی مبنی بر اینکه چشم‌پوشی ژاپن از بحران تایوان می‌تواند به تضعیف جدی یا حتی فروپاشی اتحاد امنیتی با آمریکا منجر شود، نشان می‌دهد که سیاست خارجی توکیو بیش از پیش به واشنگتن وابسته شده است.

💢خطر مارپیچ تنش

🔸حمایت از رویکرد تاکایچی در داخل کشور به‌ویژه در میان جوانان رشد یافته است و برخی کشورهای آسیایی این تحول را عامل تعادل در برابر چین می‌دانند. اما پکن آن را احیای نظامی‌گری می‌داند و هشدار می‌دهد که ورود ژاپن به موضوع تایوان، تهدیدی جدی است. با بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید و تشدید رقابت آمریکا و چین، احتمال سوءتفاهم و درگیری ناخواسته در دریای چین شرقی یا تنگه تایوان افزایش یافته است. از سوی دیگر، سیاست‌های اقتصادی پرهزینه تاکایچی ممکن است در شرایط رکود و بدهی سنگین ژاپن ناکارآمد باشد و منابع لازم برای افزایش بودجه دفاعی را محدود کند. برخی نگرانند که بازنگری در قانون اساسی احساسات ضدژاپنی را در چین و حتی کره جنوبی شعله‌ور کند.

💢نتیجه گیری

✅روی کار آمدن تاکایچی به عنوان نخستین زن نخست‌وزیر ژاپن نه تنها سیاست داخلی را زیر و رو کرده، بلکه سیاست خارجی این کشور را نیز به سمت بازدارندگی فعال و همکاری نزدیک‌تر با آمریکا سوق داده است. موفقیت این رویکرد به توانایی او در برقراری توازن میان بازدارندگی و دیپلماسی، حفظ رشد اقتصادی و جلوگیری از بروز بحران‌های ناخواسته در منطقه بستگی دارد.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت|📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

بسم الله الرحمن الرحیم

مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللّهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِیلاً

✅اندیشکده تهران✅

🔵تکانه‌های جنگ تحمیلی سوم در بازارهای انرژی؛ قیمت نفت تا کجا بالا می‌رود؟

#مطالعات_غرب_آسیا
#اکوتهران
#جنگ_ایران_و_آمریکا
#انرژی

🔸جنگ میان ایران، اسرائیل و ایالات متحده در حالی آغاز شد که بازارهای جهانی تعطیلات آخر هفته خود را سپری می‌کردند و اکنون، با گذشت دو روز از گشایش بازارها واکنش شاخص‌های کلیدی بازار انرژی به این جنگ آغاز شده است. حدود 30 درصد از تجارت نفت و گاز جهان از تنگه هرمز عبور می‌کند و شدت درگیری‌ها در حاشیه خلیج فارس و دریای عمان و توقف تقریبی تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز، ریسک کاهش عرضه را در بازارهای جهانی نفت و گاز افزایش داده است. هرچند که قیمت‌ها، هنوز با سناریوهای قیمتی پیش‌بینی شده در صورت وقوع جنگ گسترده فاصله دارد.

🔹گزارش‌ها حاکی از آنست که با آغاز جنگ تردد نفتکش‌ها در تنگه هرمز تقریبا ناممکن شده است و بیش از 150 نفتکش و حمل‌کننده گاز مایع (LNG) در تنگه متوقف شده اند. اخباری نیز از هدف گرفته شدن دستکم سه نفتکش‌های در این تنگه منتشر شده است. حملات ایران به مواضع نیروهای آمریکایی در حاشیه خلیج فارس، منجر به بروز اختلال در صنایع نفتی منطقه شده است و علاوه بر صادرات نفت، فعالیت پالایشی نیز در برخی مناطق مختل شده است. به‌عنوان مثال، گفته می‌شود که آرامکوی عربستان و یکی از سکوهای نفتی امارات مورد حمله پهپادی قرار گرفته‌اند و فعالیت در پالایشگاه راس تنوره عربستان تا اطلاع ثانوی متوقف شده است. در کردستان عراق نیز تولید در میدان شیخ اقلیم کردستان با اختلال جدی مواجه شده و خبرهایی از گسست در روند انتقال نفت کردستان عراق به بندر جیهان در ترکیه منتشر شده است.

🔹متاثر از همین تحولات و پس از چند نوسان خوش‌بینانه در روز ابتدایی گشایش، شاخص قیمت نفت برنت در حال حاضر در حدود 85 دلار تثبیت شده است. علیرغم افزایش تولید 206 هزار بشکه‌ای اوپک پلاس، بدبینی بازارها به احتمال کاهش تنش در خلیج فارس و تنگه هرمز منجر به تثبیت قیمت در این کانال شده است و در صورت تشدید تنش‌ها می‌توان صعود سریع‌تر قیمت نفت را انتظار داشت.

🔹واکنش بازار گاز به تنش‌ها به مراتب شدیدتر از بازار نفت بود. علاوه بر توقف کشتی‌های حامل گاز مایع (LNG) در تنگه هرمز، توقف فعالیت واحدهای تولیدکننده گاز مایع (LNG) در قطر یکی از مهم‌ترین تحولات ناشی از درگیری‌های جاری در حاشیه خلیج فارس بوده است. باید توجه داشت که قطر سهمی قریب به 20 درصد از بازار گاز مایع (LNG) جهان را به خود اختصاص می‌دهد و توقف عرضه محصول قطری‌ها از هند و چین در آسیا گرفته تا اقتصادهای مهم اروپایی را با کمبود مواجه می‌کند. متاثر از همین توقف، نرخ گاز وارداتی اتحادیه اروپا (با نرخ مرجع قرارداد آتی TTF هلند) با جهش بیش از پنجاه درصدی مواجه شد و به بیش از 62 دلار رسید. گزارش‌هایی نیز از سهمیه‌بندی گاز تحویلی به صنایع در هند منتشر گردیده است.

✅قیمت کنونی نفت هنوز پایین‌تر از تخمین‌هایی است که در سناریوی جنگ گسترده از سوی موسسات مختلف منتشر شده بود. موسسه گلدمن ساکس و چند موسسه دیگر، نرخ‌های صددلاری و بالاتر را برای نفت در صورت انسداد کامل در تنگه هرمز تخمین زده بودند. نکته مهم و کلیدی، چه در مورد نفت و چه در مورد گاز، چشم‌انداز اختلالی است که در عرضه کشورهای حاشیه خلیج فارس و ایران به‌وجود می‌آید. چنانچه درگیری در محیط خلیج فارس و تنگه هرمز برای مدتی طولانی‌تر ادامه پیدا کند یا امکان‌پذیری عرضه هر یک از بازیگران در چشم‌انداز با توجه به آثار و تبعات تغییر کند، جهش‌های بزرگ‌تر و ماندگارتر در قیمت نفت و گاز مورد انتظار خواهد بود. دقیقا از همین روست ایالات متحده بخش قابل‌توجهی از توانایی خود را معطوف به تضعیف قابلیت آفندی ایران در محیط خلیج فارس نموده و در تلاش است تا اهرم تاثیرگذاری ایران بر بازارهای جهانی انرژی را به هر ترتیب خنثی نماید.


✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت|📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

🌐 نقش اروپا در جنگ فعلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران چیست؟

#مطالعات_اروپا
#تحلیل_کوتاه
#جنگ_ایران_و_آمریکا

🔹کشورهای اروپایی از زمان آغاز تهاجم مشترک آمریکا و اسرائیل علیه کشورمان مواضع و اقدامات ضد و نقیض متعددی در پیش گرفتند. آنها حرف از لزوم دیپلماسی می‌زنند و در عین حال به کمک آمریکا و اسرائیل می‌شتابند. درک بهتر عملکرد آنها می‌تواند ماهیت نقش و رویکرد اصلی اروپا در این تهاجم را ترسیم کند.

💢مواضع اروپایی‌ها

🔸فرانسه در ابتدای جنگ اعلام کرد که از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران اطلاع پیشینی نداشته است. آلمان اما خبر داد که در جریان چنین حمله‌ای قرار گرفته بود. بریتانیا نیز با وجود اعلام اینکه به آمریکا مجوز استفاده از پایگاه‌هایش برای حمله به ایران را نداده اما مجوز استفاده محدود و دفاعی در پایگاه‌هایش برای نیروهای آمریکایی را داده است. به طور کلی، تروئیکای اروپایی و ایتالیا بدون محکومیت تهاجم تنها اعلام به عدم مشارکت در این تهاجم بسنده کردند و بر لزوم حل‌وفصل دیپلماتیک این بحران تأکید کردند.


💢نقش عملی اروپایی‌ها در جنگ

🔸با وجود اعلام رسمی تروئیکای اروپایی مبتنی بر عدم مشارکت در حمله به ایران اقدامات آنها به وضوح رویکردی متفاوت از بیانیه‌های‌شان را نشان می‌دهد. عدم محکومیت حملات آمریکایی-اسرائیلی، اعلام دولت بریتانیا مبنی بر حضور نیروهای این کشور در منطقه برای تقویت توان پدافندی آمریکا و اسرائیل، آغاز حرکت ناوهواپیمابر شارل‌دوگل فرانسه به غرب آسیا و استفاده مکرر آمریکا از پایگاه‌های خود در اروپا برای انتقال مهمات و تجهیزات به منطقه با رضایت این کشورها نشان می‌دهد که با توجه به امکانات‌شان آنها عملا نقش موثر و جدی در جنگ داشته اما به دلیل ترس از گریبان‌گیری پیامدهای اعلام رسمی آن، حضور جدی خود را اعلام نمی‌کنند.

🔸تا پیش از وقوع جنگ، هواپیماهای جاسوسی ایتالیایی در کنار هواپیماهای آمریکایی اقدام به جمع‌آوری اطلاعات در غرب آسیا می‌کردند. جنگنده‌های بریتانیایی و فرانسوی نیز اقدام به گشت‌های متعددی برای افزایش آمادگی در جهت مقابله با پهپادهای ایرانی در صورت وقوع جنگ کرده بودند. حضور نیروها و تجهیزات آمریکایی نه تنها در پایگاه‌های آمریکا در اروپا بلکه در پایگاه‌های بریتانیا و فرانسه در خاورمیانه نیز نشان از همکاری بسیار نزدیک این کشورها با آمریکا برای انجام حملات علیه ایران داشت. اگر آمریکا امکان استفاده از پایگاه‌های خود در اروپا را نداشت عملا توان پشتیبانی و حمایت لجستیک از نیروهایش در خاورمیانه را پیدا نمی‌کرد.

🔸تنها کشور اروپایی که رسما حملات آمریکا و اسرائیل را محکوم کرد و به صورت عملی اجازه مشارکت از خاک و تجهیزاتش برای این کار نداد، اسپانیا بود. جنگنده‌ها و هواپیماهای آمریکایی حاضر در این کشور پس از شروع جنگ به پایگاه‌های آلمانی منتقل شدند. البته وزیر خارجه بلژیک نیز اقدامات آمریکا و اسرائیل را بدون این که محکوم کند خلاف معیارهای حقوق بین الملل توصیف کرد. پایگاه‌های آمریکایی در باقی کشورها از جمله آلمان، بریتانیا، ایتالیا، پرتغال و یونان نقش بسیار مهمی در تأمین پشتیبانی نیروهای آمریکایی در غرب آسیا داشتند و دارند.

💢آیا اروپا به ائتلاف آمریکایی-صهیونی می‌پیوندد؟

🔸کشورهای اروپایی با وجود ابراز امیدواری به وجود یک راه‌حل دیپلماتیک اما هیچ اظهارنظری از نقش اقدامات تنش‌زا و مخرب آمریکا و اسرائیل بر دیپلماسی نکرده است و صرفاً از ایران می خواهند خویشتن داری کند. مقامات آلمانی و فرانسوی تاکنون بر آمادگی برای کمک به دفاع متحدان خود در منطقه تاکید کرده‌اند اما شرکت در اقدام تهاجمی علیه ایران را رد کرده‌اند. با این وجود باید انتظار داشت کشورهای اورپایی با تداوم بستن تنگه هرمز و افزایش بیشتر قیمت انرژی مواضع سیاسی تندتری علیه ایران اتخاذ کنند.

💢جمع‌بندی

✅اروپایی‌ها که به دلیل وابستگی راهبردی به آمریکا عملا توانایی دیپلماتیک و سیاسی برای حضور در این مسئله را ندارند، بدون اینکه توان بازیگر مستقل را داشته باشند، می‌خواهند نقش آن را بازی کنند تا شاید کمی وجهه سیاسی ضربه‌خورده خود را بازیابی کنند.به نظر می‌رسد این جنگ برای حاکمان اروپا جز آسیب بیشتر به اقتصاد، اعتبار بین‌المللی و سیاسی نتیجه دیگری نداشته باشد.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت|📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

💢نظرسنجی معاریو ۱۵ اسفند:

🔹تنها ۴۰ درصد اسرائیلی‌ها معتقدند که جنگ با ایران منجر به تغییر نظام در ایران خواهد شد.

🔹 ۴۹ درصد معتقدند که این جنگ دستاوردهای کوچک یا بزرگی برای اسرائیل خواهد داشت ولی در نهایت پایان آن مطابق جنگ ۱۲ روزه خواهد بود.

🔹۱۱ درصد نیز اعلام کرده‌اند که نظری ندارند.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت|📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

💢 نظرسنجی معاریو ۱۵ اسفند:

🔹بر خلاف جنگ ۱۲ روزه که منجر به افزایش میزان آرای حزب لیکود به تعداد ۴ کرسی شد، جنگ اخیر تنها به میزان ۱ کرسی آرای حزب لیکود را افزایش داد. ائتلاف فعلی همچنان ۵۱ به ۵۹ از اپوزیسیون عقب است.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت|📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

💢بنزین 8 دلاری؛ بازگشت کالیفرنیا به بحران دهه 70 میلادی!

🔹ایالات متحده علی‌رغم تولید حدود 13.5 میلیون بشکه‌ای، همچنان حدود 700 هزار بشکه در روز از عربستان سعودی و عراق نفت وارد می‌کند.

🔹با توجه به عدم دسترسی ایالت کالیفرنیا به خطوط لوله داخلی در ایالات متحده، بخش عمده نفت این کشورها به مقصد کالیفرنیا صادر می‌شود.

🔹تداوم انسداد تنگه هرمز مانع از رسیدن نفت وارداتی به این ایالت 39 میلیون نفری و افزایش چشمگیر قیمت سوخت در قطب فناوری و تکنولوژی جهان شده است.

🔹حتی در صورت انتقال نفت داخلی نیز به خاطر عدم تطابق پالایشگاه‌های این ایالت با نفت کانادا و آمریکا، مشکل بنزین 5.3 دلاری کالیفرنیا حل نخواهد شد. با ادامه این وضعیت، قیمت انتظاری برای سوخت در کالیفرنیا تا 8 دلار نیز برآورد می‌شود. قیمتی که از بحران دهه 70 به این سو سابقه نداشته است!

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت|📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

🌐چرا آتش‌‌بس در مقطع فعلی به نفع ایران نیست؟


#جنگ_ایران_و_آمریکا
#مقاله_تحلیلی

🔹تهاجم آمریکا و اسرائیل به ایران که به شهادت رهبر انقلاب و جمعی از فرماندهان ارشد نظامی انجامید منجر به شکل‌گیری نبرد منطقه‌ای گسترده شده است. این گزارش با بررسی وضعیت موجود و توانمندی‌های طرفین، سناریوهای احتمالی پایان جنگ را از منظر احتمال وقوع و مطلوبیت برای امنیت ملی ایران ارزیابی می‌کند.

💢وضعیت موجود و پیشران‌های آینده جنگ

🔸مهم‌ترین عامل نظامی ایران در این جنگ توان موشکی است. شواهد نشان می‌دهد ذخایر ایران توان ادامه نبرد برای چند ماه را دارد. از نظر اقتصادی، شاخص‌های کلان ایران تغییر چشمگیری نکرده اما در صورت طولانی شدن جنگ احتمال افزایش نارضایتی‌های معیشتی وجود دارد. در حوزه سیاسی، ایران از حمایت دیپلماتیک برخی قدرت‌ها مانند روسیه و چین برخوردار است. در داخل کشور نیز فضای اجتماعی بیشتر به سمت همبستگی گرایش پیدا کرده است. در مقابل، دشمن از برتری هوایی بهره می‌برد اما تداوم جنگ می‌تواند ذخایر پدافندی آنها را کاهش دهد. افزایش قیمت انرژی به‌ویژه نفت از مهم‌ترین پیامدهای جنگ برای آمریکاست. از نظر سیاسی، افکار عمومی آمریکا دچار شکاف شده اما پایگاه جمهوری‌خواهان از عملیات کوتاه‌مدت علیه ایران حمایت می‌کند. با توجه به این شرایط سناریوهای آینده جنگ به شرح ذیل است:

1️⃣براندازی

🔸مطلوب‌ترین هدف برای آمریکا و اسرائیل، تغییر نظام سیاسی ایران است. تحقق چنین سناریویی نیازمند عملیات زمینی گسترده است؛ امری که به دلیل تجربه‌های پرهزینه و مخالفت افکار عمومی آمریکا، بسیار بعید به نظر می‌رسد. در نتیجه، ممکن است تلاش شود از طریق تحریک اعتراضات داخلی و حمایت از گروه‌های اپوزیسیون، بی‌ثباتی در داخل ایران ایجاد شود. با این حال فضای اجتماعی پس از حملات و همبستگی عمومی مانع مهمی در برابر تحقق این سناریو محسوب می‌شود.

2️⃣فروپاشی

🔸در این سناریو دشمنان ایران تلاش می‌کنند با استفاده از گروه‌های تجزیه‌طلب و تروریستی، نوعی جنگ داخلی را در کشور ایجاد کنند. تحرکات برخی گروهک‌ها در مناطق مرزی نشانه‌هایی از آمادگی برای چنین سناریویی است. با این حال، آمادگی نهادهای امنیتی ایران و نگرانی برخی کشورهای منطقه از بی‌ثباتی گسترده در ایران اجرای این سناریو را با محدودیت‌های جدی مواجه کرده است.

3️⃣مهار

🔸در این سناریو، آمریکا تلاش می‌کند با تأثیرگذاری بر روند تعیین رهبری آینده، زمینه روی کار آمدن رهبری با رویکرد تعامل‌گرایانه‌تر با غرب را فراهم کند. هدف نهایی این سناریو محدودسازی برنامه هسته‌ای و موشکی و سیاست‌های منطقه‌ای ایران است. با این حال ساختار سیاسی جمهوری اسلامی، ترکیب مجلس خبرگان و حمایت اجتماعی از ادامه مسیر رهبری شهید، موانع مهمی برای تحقق چنین سناریویی محسوب می‌شوند.

4️⃣آتش‌بس

🔸در این سناریو با میانجی‌گری بازیگران بین‌المللی یا با اعلام پیروزی و خروج یکجانبه آمریکا جنگ به آتش‌بس منتهی می‌شود. محدودیت‌های نظامی و اقتصادی همه طرف‌ها می‌تواند زمینه چنین آتش‌بسی را فراهم کند. با وجود اینکه این سناریو نسبت به براندازی، فروپاشی و مهار برای دشمن مطلوبیت کمتری دارد اما در مقطع فعلی به نفع ایران نیز نیست؛ چرا که در سایر جبهه‌ها مانند لبنان یا عراق تنش‌ها ادامه می‌‌یابد و با تحریک ناآرامی‌های داخلی یا تحرکات مرزی فشارها علیه ایران حفظ خواهد شد و سایه جنگ مجدد همچنان بر سر ایران می‌ماند.

5️⃣توافق

🔸در این سناریو ایران و آمریکا به یک توافق سیاسی درباره برخی موضوعات مورد مناقشه دست می‌یابند و بخشی از مطلوبیت‌های خود را محقق می‌کنند.‌ این سناریو در کوتاه‌مدت قابل تحقق نیست و در آن اگر چه آمریکا و متحدان با وجود ضربات سنگین نمی‌توانند ایران را وادار به دادن امتیازاتی بیش از آنچه قبل از جنگ حاضر بود بدهد کنند. در این حالت، ایران با تحمیل هزینه‌های جنگ به آمریکا و متحدانش و احیای بازدارندگی خود آنها را به عقب‌نشینی وادار می‌کند. با این حال اینکه توافق احتمالی شامل چه مفادی باشد و داده و ستانده ایران در این توافق چه باشد به توان زورآزمایی در نبرد و آستانه تاب‌آوری طرفین در برابر انسداد طولانی‌مدت تنگه هرمز بستگی دارد.

💢جمع‌بندی

✅بر اساس ارزیابی سناریوها، احتمال تحقق براندازی و فروپاشی بسیار اندک، احتمال مهار اندک و احتمال نبرد فرسایشی و توافق متوسط و ارزیابی می‌شود. در میان گزینه‌ها، سناریوی آتش‌بس بیشترین احتمال وقوع را دارد، هرچند از نظر تأمین کامل منافع امنیتی ایران ایده‌آل نیست. در مقابل، سناریوی توافق بیشترین مطلوبیت را برای ایران دارد، اما تحقق آن در کوتاه‌مدت دشوار به نظر می‌رسد و نیازمند افزایش هزینه‌های جنگ برای آمریکا و تغییر شرایط راهبردی است.

برای مطالعه متن کامل کلیک کنید!

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت|📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

💢انفجار قیمت نفت با گشایش بازارها و زمزمه آزادسازی ذخایر راهبردی توسط اعضای گروه ۷

🔹با گشایش بازارهای بین‌المللی و تداوم انسداد در تنگه هرمز، قیمت نفت برای اولین بار از ژوئیه ۲۰۲۲ به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسید. روزنامه کره‌ای «کوبیسی لتر» در یادداشتی پیش از گشایش بازارها به این نکته مهم اشاره کرد که «در آخرین جهش نفتی مشابه (جنگ اوکراین) کاهش تولید مورد انتظار از سوی روسیه تحقق نیافت و در عین حال، نفت به رقم ۱۳۰ دلار در هر بشکه رسید.»

🔹در جنگ اخیر و پیش از آنکه درگیری‌ها به اصابت مستقیم به زیرساخت برسد، دستکم ۳ میلیون بشکه نفت عراق از مدار تولید خارج شده است و کویت نیز ۲.۵ میلیون بشکه تولید خود را به سبب اتمام ظرفیت انبارش نفت متوقف کرده است. تخمین ۲۱۵ دلاری «وال‌استریت ژورنال» برای قیمت نفت در صورت تداوم شرایط کنونی و خبر «فایننشال تایمز» مبنی بر گفتگوی وزرای دارایی کشورهای گروه-۷ درباره آزادسازی ذخایر نفتی و اشاره به تاکید آمریکایی‌ها بر لزوم آزادسازی ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون بشکه از این ذخایر نمودی از چشم‌انداز مبهم و مشوش بازار انرژی در ادامه جنگ است.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت|📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

💢چرا تصاعد تنش به نفع ایران است؟

🔹حمله مشترک آمریکا و اسرائیل با وجود موفقیت نظامی اولیه نتوانست جنگ را محدود نگه دارد، زیرا ایران با راهبرد «تصاعد افقی» دامنه درگیری را به سراسر خلیج فارس گسترش داد و با هدف قرار دادن پایگاه‌های آمریکا، زیرساخت‌های منطقه و مسیرهای انرژی، هزینه‌های جنگ را برای کشورهای بیشتری افزایش داد. ایران می‌داند توان نظامی آن برای مقابله مستقیم با آمریکا و اسرائیل کافی نیست؛ بنابراین به جای صرفاً تصاعد عمودی (پاسخ مستقیم نظامی به آمریکا و اسرائیل)، تلاش می‌کند جغرافیای درگیری را گسترش دهد تا هزینه‌های سیاسی، اقتصادی و امنیتی جنگ بالا برود.

🔹در این راهبرد، کشورهای منطقه که میزبان پایگاه‌های آمریکا هستند نیز در معرض خطر قرار می‌گیرند و همین مسئله فشار سیاسی و اقتصادی بر دولت‌های متحد آمریکا را افزایش می‌دهد. تجربه‌های تاریخی مانند جنگ ویتنام و جنگ کوزوو نشان می‌دهد که برتری هوایی و حملات دقیق لزوماً به پیروزی سیاسی سریع منجر نمی‌شود، زیرا طرف ضعیف‌تر می‌تواند با طولانی کردن جنگ و گسترش دامنه آن، معادلات سیاسی را تغییر دهد.

🔹در نتیجه، آمریکا اکنون با دو گزینه دشوار روبه‌روست: تشدید جنگ و ورود به یک درگیری طولانی یا پایان دادن به جنگ با پذیرش هزینه سیاسی کوتاه‌مدت.

🔹حملات آمریکا و اسرائیل نشان‌دهنده موفقیت تاکتیکی بود. با این حال، موفقیت تاکتیکی به معنای راهبرد نیست. پاسخ ایران—که از نظر جغرافیایی گسترده، از نظر اقتصادی اخلال‌گر و از نظر سیاسی حساب‌شده است—با هدف تغییر دادن ساختار درگیری انجام می‌شود. تهران با گسترش میدان نبرد و طولانی کردن جنگ، در حال تبدیل این جنگ از نبردی بر سر توانایی‌های نظامی به رقابتی بر سر تاب‌آوری و استقامت سیاسی است.


✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت|📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

🌐الگوی حمله آمریکا و اسرائیل به اهداف جمعیتی چگونه است؟

#مطالعات_آمریکا
#مطالعات_اسرائیل
#تحلیل_کوتاه

🔸هشدار اخیر سنتکام به غیرنظامیان در ایران که مدعی استفاده ایران از مناطق مسکونی برای عملیات نظامی است، می‌تواند زمینه‌سازی برای حملات نامشروع مجدد به مناطق جمعیتی پس از حمله به مدرسه دخترانه در میناب تلقی شود. این یادداشت با مرور سوابق تاریخی، الگوی رفتاری آمریکا و اسرائیل در هدف قرار دادن مناطق جمعیتی را بررسی می‌کند.

💢سوابق آمریکا

🔹آمریکا در جنگ‌هایی که عمدتاً بر قدرت هوایی متکی بوده تلفات غیرنظامی کمتری نسبت به جنگ‌های با حضور گسترده نیروی زمینی گرفته است، اما این موضوع به معنای خودداری از حمله به زیرساخت‌ها و جمعیت غیرنظامی نیست. در جنگ یوگوسلاوی و لیبی، آمریکا برای تحت فشار قرار دادن دولت‌ و فلج کردن توان اداره کشور هدف، زیرساخت‌های حیاتی مانند مسیرهای حمل‌ونقل، تأسیسات انرژی و حتی مراکز رسانه‌ای را هدف قرار می‌داد. این حملات با این توجیه انجام می‌شد که این مراکز کاربرد دوگانه نظامی و غیرنظامی دارند.

🔹در ابتدا تلاش می‌شود با حمله به اهداف نظامی و تحریک افکار عمومی داخلی، زمینه تغییر حکومت فراهم شود و در صورت عدم تحقق آن، حمله به زیرساخت‌ها و جمعیت غیرنظامی برای ایجاد فشار اجتماعی در دستور کار قرار می‌گیرد. همچنین زمانی که آمریکا در جنگ‌های نامتقارن با مقاومت شدید مواجه شود برای ایجاد «موازنه وحشت» به حملات گسترده به مناطق غیرنظامی روی می‌آورد. این الگو در جنگ ویتنام مشاهده شد. در شرایطی دیگر، زمانی که نیروهای ویژه آمریکا قصد انجام عملیات در مناطق شهری (مانند فلوجه عراق در سال 2004) را داشته باشند نیروی هوایی با حملات گسترده از آنها پشتیبانی می‌کند که به کشته شدن تعداد بالای غیرنظامیان منجر می‌شود.

💢سوابق اسرائیل

🔹رفتار اسرائیل نیز الگوی نسبتاً مشابهی البته با شدت بیشتر حملات و تعداد بسیار بیشتر غیرنظامیان را نشان می‌دهد. در جنگ لبنان ۲۰۰۶ ابتدا حملات گسترده‌ای به زیرساخت‌ها مانند فرودگاه بیروت، پل‌ها و جاده‌ها صورت گرفت. سپس با ادامه جنگ، حملات به مناطق شهری در جنوب لبنان و حومه بیروت افزایش یافت و در مراحل پایانی پیش از آتش‌بس، حملات به مراکز جمعیتی شدت بیشتری پیدا کرد.

🔹همین روند در جنگ‌های مختلف غزه نیز مشاهده شده است. در جنگ ۲۰۰۸–۲۰۰۹ و همچنین در جنگ ۲۰۱۴ غزه ابتدا حملات هوایی گسترده انجام شد، سپس عملیات زمینی و درگیری‌های شهری آغاز گردید و در مراحل پایانی جنگ، حملات شدیدتری علیه مناطق شهری صورت گرفت. در جنگ غزه ۲۰۲۳ نیز پس از عملیات طوفان الاقصی همین الگو تکرار شد: ابتدا بمباران‌های وسیع هوایی (از جمله بیمارستان معمدانی)، سپس عملیات زمینی و در نهایت تشدید فشار انسانی در مرحله پایانی.

💢الگوی سه مرحله‌ای

🔹بررسی رفتار جنگی آمریکا و اسرائیل نشان می‌دهد که حملات به اهداف جمعیتی معمولاً در قالب یک الگوی سه مرحله‌ای انجام می‌شود:

1️⃣فاز شوک و رعب

🔹در روزهای نخست جنگ، حجم بالایی از حملات هوایی علیه مراکز شهری یا زیرساخت‌های مهم انجام می‌شود. هدف از این حملات ایجاد شوک روانی، فلج کردن ساختار فرماندهی و شکستن سریع اراده مقاومت عنوان می‌شود.

2️⃣مرحله فشار اجتماعی

🔹اگر اهداف اولیه جنگ محقق نشود حملات به زیرساخت‌های اقتصادی و شهری افزایش می‌یابد. در این مرحله هدف اعلامی قطع لجستیک و کاهش توان اداره جنگ توسط حریف عنوان می‌شود اما در عمل به دلیل قرار داشتن این زیرساخت‌ها در محیط‌های شهری، جمعیت غیرنظامی در معرض حملات قرار می‌گیرد.

3️⃣مرحله پیش از آتش‌بس

🔹در مراحل پایانی جنگ و پیش از مذاکرات آتش‌بس، حملات شدیدتری از جمله مناطق جمعیتی انجام می‌شود تا طرف مقابل برای پذیرش توافق تحت فشار قرار گیرد.

💢جنگ ۱۲ روزه و جنگ کنونی

🔹این الگو در جنگ ۱۲ روزه علیه ایران نیز قابل مشاهده است. در شب نخست حمله، همزمان با ترور فرماندهان نظامی و دانشمندان هسته‌ای، یک مجتمع مسکونی در شهرک شهید چمران هدف قرار گرفت که منجر به شهادت نزدیک به 100 غیرنظامی شد. در مرحله پایانی نیز حمله به زندان اوین را علاوه بر سیگنال به اپوزیسیون می‌توان نمونه‌ای از حملات به اهداف جمعیتی با هدف فشار برای پایان جنگ دانست.

✅در جنگ اخیر نیز حمله به مدرسه میناب را باید آگاهانه و در چارچوب مرحله شوک و فروپاشی روانی دانست. اکنون با قرار گرفتن دشمن در بن‌بست نظامی، احتمال افزایش حملات به زیرساخت‌های شهری و اقتصادی در راستای ایجاد فشار اجتماعی برای سوق دادن ایران به تسلیم وجود دارد؛ اقداماتی که می‌تواند به افزایش شهدای غیرنظامی منجر شود. در نهایت، زمانی که آمریکا و اسرائیل به این نتیجه برسند که ادامه جنگ پرهزینه است، احتمال تشدید حملات به مراکز جمعیتی برای وادار کردن ایران به پایان جنگ وجود خواهد داشت.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت|📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

💢سرایت بحران انرژی به جنوب و شرق آسیا

🔹با افت شدید صادرات نفت از تنگه هرمز، کشورهای جنوب و شرق آسیا از نظر تامین سوخت موردنیاز شهروندان در تنگنا قرار گرفته اند. به گزارش «اکونومیست» خلیج فارس 40 تا 80 درصد از واردات نفت خام چین، هند، ژاپن و کره جنوبی را تامین می‌کند و این کشورها در معرض خطر اتمام سوخت قرار دارند و در روزهای گذشته، دولت‌های تایلند، ویتنام، پاکستان و بنگلادش برای مدیریت مصرف سوخت دست به تعطیلی یا اعلام دورکاری کارمندان زده‌اند.

🔹در حال حاضر، بیش از 6 میلیون بشکه از تولید نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس کاسته شده است و صادرات نفت از تنگه هرمز تقریبا متوقف است. عربستان سعودی تولید نفت خود را 2 تا 2.5 میلیون بشکه کاهش داده است. تولید نفت در عراق حدود 2.9 میلیون بشکه و در کویت و امارات نیز در مجموع بیش از یک میلیون بشکه کاهش یافته است. رئیس اجرایی شرکت نفتی «آرامکو» عربستان با هشدار درباره عواقب طولانی‌تر شدن این جنگ، اعلام نموده که تا این لحظه بیش از 180 میلیون بشکه نفت صادراتی در منطقه از جنگ متاثر شده‌اند.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت|📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام

💢جنگ با ایران و شکاف در جمهوری‌خواهان

🔹تصمیم دونالد ترامپ برای آغاز جنگ با ایران در حمایت از اسرائیل می‌تواند شکاف مهمی در درون حزب جمهوری‌خواه ایجاد کند؛ شکافی که احتمالاً در انتخابات میان‌دوره‌ای و رقابت ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ خود را بیشتر نشان خواهد داد. نشانه‌های این اختلاف از هم‌اکنون دیده می‌شود.

🔹برخی چهره‌های رسانه‌ای تأثیرگذار محافظه‌کار با میلیون‌ها دنبال‌کننده در جریان ماگا (Make America Great Again) مانند کندیس اوونز، نیک فوئنتس و تاکر کارلسون به‌طور فزاینده‌ای از سیاست‌های دولت ترامپ در قبال اسرائیل انتقاد می‌کنند. حتی فوئنتس حمله آمریکا به ایران را نقطه گسست دانسته و از هوادارانش خواسته از جریان اصلی ماگا فاصله بگیرند. در همین حال، برخی جمهوری‌خواهان مانند مارجری تیلور گرین، عضو سابق مجلس نمایندگان نیز حمایت بی‌قید و شرط ترامپ از اسرائیل را مغایر با شعار «اول آمریکا» دانسته و آن را «اول اسرائیل» توصیف کرده‌اند.

🔹حمایت جمهوری‌خواهان از اسرائیل همچنان بالاست، اما در حال کاهش است. بر اساس نظرسنجی گالوپ، در حالی که ۷۰ درصد از جمهوری‌خواهانِ حزب ترامپ همچنان طرف اسرائیل را می‌گیرند، این میزان با کاهش ۱۰ واحد درصدی به «پایین‌ترین سطح خود از سال ۲۰۰۴» رسیده است. اختلافات داخلی در حزب جمهوری‌خواه درباره میزان و ماهیت حمایت از اسرائیل در حال عمیق‌تر شدن است؛ شکافی که ممکن است در آینده سیاست داخلی آمریکا تأثیرات مهمی بگذارد.

✅اندیشکده تهران✅

👨‍💻سایت|📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام