🎥چین بر خلاف آمریکا در خاورمیانه قدرت امپریالیست نخواهد شد!

#تهران_مدیا
#چین
#آمریکا

🔸جفری ساکس، استاد دانشگاه کلمبیا معتقد است که دولت ترامپ اکنون با دولت عمیق و لابی اسرائیل در آمریکا درگیر است که دهه‌ها است در کل ساختار دولت آمریکا ریشه یافته است و به دلیل دخالت آن‌ها، ترامپ نمی‌تواند توافقی را با ایران به سرانجام برساند.

🔸راهبرد چین در خاورمیانه کاملا با آمریکا تفاوت دارد؛ چرا که نه در گذشته سابقه استعمارگری فرامرزی نداشته و نه همچون آمریکا میراث استعمارگری آنگلوساکسونی را به ارث نبرده است.

✅«ایالات متحده یک قدرت امپریالیستی است. در خاورمیانه همچون یک قدرت استعمارگر و قدرت اصلی نظامی منطقه عمل می‌کند. اما چین کاملاً متفاوت است. حضور چین در منطقه صرفاً تجاری و تثبیت‌کننده است. چین به دلیل انرژی و دیگر شرایط ژئوپلیتیکی به ثبات در خاورمیانه علاقه‌مند است اما هیچ نسبتی با یک قدرت امپریالیستی ندارد. نه در گذشته در فرامرزهای خود قدرت امپریالیستی بوده و نه به نظر من در آینده چنین خواهد بود»

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐 تضاد ماهوی در راهبرد بلندمدت امارات متحده عربی

#مقاله_تحلیلی
#تحولات_منطقه
#امارات

📝جواد میرگلوی بیات

🔹دولت امارات در سال ۲۰۲۱ از «سند راهبردی ۲۰۷۱» که مسیر پیش‌‌‌روی پنجاه سال آینده این مملکت را مشخص می‌‌کند رونمایی کرد. محور اصلی این برنامه تبدیل امارات به لولای تجارت میان آسیا، منطقه غرب آسیا و آفریقا است. امارات تاکنون توانسته در این مسیر به خوبی حرکت کند؛ چنانکه در آمار سال ۲۰۲۴ ارزش تجارت خارجی این کشور ۸۱۵ میلیارد دلار اعلام شده که عدد بسیار قابل توجهی است.

💢راهبرد یک بندر یک گره

🔸راهبرد «یک بندر یک گره» اماراتی‌ها آنها را در رسیدن به این عملکرد کمک کرده است. آنها به دنبال این هستند حضور همه جانبه خود را در نقاط مختلف دنیا از آسیای مرکزی و قفقاز و شرق اروپا گرفته تا آفریقا و آمریکای لاتین تقویت کنند. دو شرکت DP World مستقر در دبی و AD Ports مستقر در ابوظبی در بیش از ۱۰۰ کشور دنیا ده‌ها بندر، منطقه آزاد، فرآیندهای پخش و توزیع و... دایر کرده و در نظر دارند در راستای سند چشم‌انداز ۲۰۷۱ فعالیت خود را افزایش دهند.

🔸راهبرد یک بندر یک گره را می‌توان مقیاس کوچکی از راهبرد «یک کمربند یک جاده» چین دانست. میل امارات به این اقدامات تالی منطقی راهبرد آن است؛ چرا که این یک مسیر طبیعی برای قدرت‌های در حال رشد تجارت پایه است.

🔸این سوال مطرح است که آِیا امارات نیز می‌تواند مانند قدرت‌های بزرگ جهانی و یا قدرت‌های بزرگ منطقه‌‌ای مانند ترکیه و ایران و حتی عربستان این مسیر را با موفقیت طی کند؟

💢فقط قدرت اقتصادی تعیین کننده نیست!

🔸امارات گرچه توانسته عملکرد فوق‌العاده‌ای در رشد اقتصادی و تبدیل واحه‌های بیابانی به ابرشهرهای جهانی داشته باشد ولی کماکان از فقدان برخی از مولفه‌های اساسی مانند جمعیت بومی، پراکندگی نواحی شهری و زیرساخت‌ها، جغرافیای امن و با ظرفیت، هویت و تاریخ و نفوذ گفتمانی رنج می‌برد.

🔸اگرچه امارات با وجود این فقدان‌های اساسی عملکرد فوق‌العاده‌ای داشته و توانسته خود را به یک بازیگر مهم در منطقه مطرح کند ولی همین فقدان‌ها منجر به نوعی نهادسازی مادی و معنوی شده که از قضا پاشنه آشیل این کشور خواهد شد. در واقع سندروم کویت بودگی گریبان امارات را البته در مقیاس وسیع‌‌تر خواهد گرفت.

🔸امارات برای جبران این نقیصه‌ها سراغ کشورهای خارجی رفت. اگرچه در طول سه دهه اخیر اماراتی‌ها با استفاده از این رویکرد توانستند به موفقیت‌های چشم‌گیری دست پیدا کنند ولی همین مساله برای آنها گرفتاری‌هایی را نیز پدید آورده است. آنها مجبور هستند که سیاست‌های اعلی خود را با منویات حامیان خود تنظیم کنند. روابط با چین و اسرائیل دو نمونه از مسائلی است که این نکته را منعکس می‌کند.

1️⃣مسئله چین

🔸منصور بن زاید برادر و معاون حاکم امارات اعلام کرده حجم تجارت امارات با چین به بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار رسیده و در نظر دارند این رقم را تا پایان سال ۲۰۳۰به ۲۰۰ میلیارد دلار برسانند. مبادلات امارات و چین همه جانبه شده و دیگر نمی‌توان فقط از رابطه نفتی دو کشور صحبت کرد. اما این آمار فوق العاده با چالش مهمی روبه‌روست. تساهل آمریکا نسبت به همکاری میان امارات و چین به اندازه این اعداد و ارقام خارق‌العاده نیست.

🔸کنگره و دولت آمریکا هم‌‌زمان به ابوظبی فشار آوردند تا ارتباط خود با چین در زمینه‌های فناوری‌های نوین را تمام کند؛ مساله‌ای که مورد موافقت ابوظبی قرار گرفت و آنها سرمایه‌گذاری در شرکت‌های چینی را متوقف کردند. همکاری نظامی میان امارات و چین نیز مساله‌ای نیست که آمریکا بتواند آن را تحمل کند.

2️⃣مساله اسرائیل و ماجراجویی منطقه‌ای

🔸روابط نزدیک ابوظبی و تل‌آویو در چند سال اخیر بسیار مشهود است و نشانه‌ای مبنی بر اخلال در آن در کوتاه و میان‌مدت وجود ندارد. امارات که از مولفه‌های کلاسیک قدرت برخوردار نیست، مانند اسرائیل از تجزیه منطقه و تشکیل دولت‌های متعدد و ضعیف که هم‌سنگ و هم‌تراز امارات و حتی ضعیف‌تر از آن باشند استقبال می‌کند.

🔸یک کاسه کردن حرکت منطقه‌ای امارات با سیاست‌های اسرائیل و سرکوب جریان اصیل میان ملت‌ها و حمایت از دیکتاتوری‌ها و جریان‌های جدایی طلب به طور تدریجی فضای ضد اماراتی در منطقه ایجاد کرده و خواهد کرد. علاوه براین دولت‌های همراه با اسرائیل مورد غضب جوامع اسلامی قرار دارند و امارات از این قاعده مستثنی نیست.

✅این موارد نشان‌دهنده تضاد ماهوی در مسیر طبیعی امارات برای دستیابی به اهداف اقتصادی و افزایش قدرت منطقه‌ای به منظور صیانت از منافع خود است.

🔗برای مطالعه متن کامل اینجا کلیک کنید!🔗

🔄مطالب مرتبط
▫️ورود عمیق امارات در لجستیک بندری آفریقا
▫️قطع روابط سودان با امارات؛ شکستی برای پروژه آفریقایی بن زاید

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/460
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐گنبد طلایی آمریکا؛ آیا جنگ ستارگان تکرار می‌شود؟

#تحلیل_کوتاه
#رقابت_تسلیحاتی
#آمریکا

🔹«گنبد طلایی آمریکا» سامانه جدیدی است که ترامپ دو هفته پیش از آن رونمایی کرد تا به گفته خودش از خاک آمریکا در برابر حملات موشکی خارجی در «فضا، دریا و خشکی» دفاع کند. طبق اطلاعاتی که تاکنون از این سامانه منتشر شده است، گنبد طلایی به وسیله استقرار موشک‌های پدافندی در فضا برای مقابله با انواع مختلف حمله موشکی ایجاد خواهد شد. چنین طرحی در ظاهر مشابه ایده جنگ ستارگان ریگان است. در آن زمان ایده جنگ ستارگان قابل اجرا نبود. حال دقیقاً مشخص نیست گنبد طلایی چه خواهد بود و آیا آمریکا قادر به عملیاتی‌کردنش است یا خیر.

💢سیستم‌های کنونی پدافند موشکی در آمریکا

🔸آمریکا در سه دهه گذشته تمرکز ویژه‌ای بر ارتقای پدافند موشکی خود داشته است. پدافند موشکی آمریکا از ۶ سامانه اصلی (۴ سامانه موشکی و ۲ سامانه فضایی هشدار اولیه و ردیابی) تشکیل می‌شود. سامانه GMD یا همان (Ground_Based Midcourse Defense) و سامانه Aegis Ballistic Missile Defense به ترتیب برای انهدام موشک‌های بالستیک راهبردی و موشک‌های برد کوتاه و متوسط در فاز میانی (Midcourse) طراحی شده‌اند. دو سامانه THAAD و PAC-3 (Patriot Advanced Capability-3) نیز برای مقابله با موشک‌های برد کوتاه و متوسط؛ اما در انتهای فاز میانی و فاز ترمینال وجود دارند. همچنین دو سامانه SBIRS-High و STSS نیز با داشتن سنسورهایی در فضا، هشدار اولیه حمله موشکی را صادر و موشک‌ها را ردیابی می‌کنند.

💢گنبد طلایی احتمالی چه آورده‌ جدیدی دارد؟

🔸نخست، سامانه‌های کنونی برای حملات محدود و در مقیاس پایین طراحی شده‌اند، نه برای یک حمله موشکی گسترده. بنابراین گنبد طلایی می‌تواند سناریوی حمله گسترده را پوشش دهد. دوم، زودهنگام‌ترین سامانه‌های موجود، همچون GMD نهایتاً در فاز میانی که سر جنگی از بوستر جدا و از اتمسفر خارج می‌شود می‌توانند موشک مهاجم را منهدم کنند. گنبد طلایی ممکن است به گونه‌ای طراحی شود تا در Boost Phase که مرحله نخست شلیک است، موشک را مورد اصابت قرار دهد. همچنین گنبد طلایی ممکن است تمام سامانه‌های موجود را یکپارچه کند تا اثرگذاری آن‌ها را افزایش دهد. علاوه‌براین مسئله موشک‌های هایپرسونیک و دشواری در انهدام آن‌ها در فاز Glide (که سر جنگی در حال سقوط سرعت می‌گیرد و می‌تواند مانور دهد) در چند سال اخیر مورد توجه دولت‌های آمریکا (هم بایدن و هم ترامپ) بوده است.

💢گنبد آهنین و جنگ ستارگان

🔸در حالی که ترامپ و هگست در اجرای طرح گنبد طلایی مصمم به نظر می‌رسند، تردیدهایی نسبت به آن وجود دارد. درست است که در مقایسه با جنگ ستارگان، اکنون محدودیت‌های فناورانه کاهش یافته و به لطف پروژه‌های ایلان ماسک، همچون استارلینک، گنبد طلایی امر ناممکنی نیست اما همچنان تا حدی بلندپروازانه به نظر می‌رسد. بحث بودجه نیز وجود دارد. هم‌اکنون بودجه اولیه ۲۵ میلیارد دلاری برای آن تعیین شده است. بودجه کل این پروژه نیز تا ۱۷۵ میلیارد احتمالاً برسد. تأمین چنین رقمی برای دولت ترامپ بسیار دشوار خواهد بود؛ چه اینکه ممکن است در انتخابات میان‌دوره‌ای، دموکرات‌ها اکثریت کنگره تصاحب کنند.

💢آینده رقابت قدرت‌های بزرگ

🔸همان‌گونه که ایده جنگ ستارگان ریگان، نگرانی شوروی را برانگیخت، گنبد طلایی نیز می‌تواند حساسیت چین و روسیه را افزایش داده و برای اولین بار پس از پایان جنگ سرد یک رقابت تسلیحاتی شدید میان قدرت‌های بزرگ را فعال کند. علت این امر مشخص است. اگر گنبد طلایی واقعاً توانایی انهدام در فاز Boost و پیش از آنکه موشک از جو خارج شود را داشته باشد، در این صورت بازدارندگی هسته‌ای روسیه و چین آسیب خواهد دید؛ چراکه آمریکا توانایی حمله هسته‌ای به این دو کشور را خواهد داشت، بدون آنکه از پاسخ آن‌ها آسیب ببیند. البته این به معنای موفقیت ۱۰۰ درصدی گنبد طلایی احتمالی نیست اما به هر حال می‌تواند آسیب‌پذیری آمریکا را بسیار کاهش دهد. اردیبهشت ماه امسال، روسیه و چین در بیانیه مشترکی ایده گنبد طلایی آمریکا را «عمیقاً بی‌ثبات‌کننده» خواندند.

✅ترامپ گفته است که پیش از پایان ریاست‌جمهوری‌اش گنبد طلایی عملیاتی می‌شود. با این حال، برخی کارشناسان اعتقاد دارند که چنین پروژه عظیمی بیش از سه سال زمان خواهد برد. سوای از این، موانع داخلی دیگری (بودجه و فناوری) و خارجی (مخالفت روسیه و چین) می‌تواند فرآیند ساخت آن را دشوار و طولانی‌تر کند. در مقابل، ترامپ مصمم است که این پروژه در دوران خودش نهایی شود تا بتواند نام خود را در تاریخ ایالات متحده ثبت کند.

🔄مطالب مرتبط
▫️اهداف ترامپ برای ساخت گنبد آهنین آمریکایی

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/461
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐راه ابریشم فضایی و همکاری چینی-عربی در حوزه هوافضا
◾️موسسه مطالعات خاورمیانه (دانشگاه مطالعات بین المللی شانگهای)
📝نیو سونگ و لی زویان

#جهان_شرقی
#هوافضا
#غرب_آسیا #چین

🔸در سال ۲۰۱۳، چین ابتکار «کمربند و راه» را مطرح کرد که شامل «کمربند اقتصادی راه ابریشم» و «جاده دریایی ابریشم در قرن بیست‌ویکم» است. این طرح، همکاری‌های چین را با کشورهای عضو، به‌ویژه در حوزه فضایی، گسترش داده است.

💢همکاری فضایی چین با دیگر کشورها: مفاهیم و ابعاد

🔹«راه ابریشم فضایی» در سال ۲۰۱۴ مطرح شد و پس از آن دولت چین با انتشار «سند سفید فضای چین در سال ۲۰۲۱»، اهداف کلان توسعه فضانوردی چین را شامل اکتشاف فضا، بهره‌برداری صلح‌آمیز از فضای ماورای جو، پاسخ‌گویی به نیازهای اقتصادی و اجتماعی و افزایش قدرت ملی جامع معرفی کرد.

🔹چین در حوزه‌هایی مانند فضانوردی سرنشین‌دار، برنامه اکتشاف ماه، سیستم موقعیت‌یابی ماهواره‌ای و سامانه‌های مشاهده زمین با وضوح بالا به دستاوردهای چشمگیری رسیده است. از سال ۱۹۸۵ با ورود موشک‌های لانگ مارچ(Long March) به بازار جهانی، چین بین‌المللی‌سازی فضانوردی خود را آغاز کرد. تا آوریل ۲۰۲۳، چین با ۴۳ کشور و منطقه،۶ سازمان بین‌المللی، ۱۳۶ سند همکاری امضا کرده و ۱۷ سازوکار همکاری فضایی شکل داده است.

💢همکاری‌های فضایی میان چین و کشورهای عربی

🔹همکاری‌های فضایی چین و کشورهای عربی بر پایه اصول برابری، منافع متقابل، استفاده صلح‌آمیز و توسعه فراگیر استوار است و سه مرحله شروع، گسترش و تعمیق را طی کرده است. کشورهای عربی با توجه به چشم‌اندازهای توسعه ملی خود، به دنبال توسعه صنایع پیشرفته فضایی هستند. همچنین چین اهمیت زیادی برای همکاری فضایی با کشورهای عربی قائل است و از آغاز قرن ۲۱، با رشد اقتصادی و ارتقاء فناوری‌های فضایی چین، این کشور فعالانه به دنبال همکاری‌های فضایی با کشورهای عربی بوده است.

🔹در این جهت در سال ۲۰۱۴، شی جین‌پینگ چارچوب همکاری «۱+۲+۳» را پیشنهاد داد و به دنبال آن در سند سیاست چین در قبال کشورهای عربی در سال۲۰۱۶ و برنامه اقدام همکاری چین-عرب برای سال‌های ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶ بر توسعه همکاری‌های فضایی، پروژه‌های مشترک و توسعه سیستم موقعیت‌یابی ماهواره‌ای بیدو تأکید کرد.

🔹همگام با آن کشورهایی مانند امارات با پرتاب «کاوشگر امید» به مریخ، عربستان سعودی با تأسیس شورای فضایی و مصر با راهبرد چشم‌انداز ۲۰۳۰ توجه زیادی به توسعه صنعت فضایی خود نشان داده‌اند. مصر با کمک چین، اولین مرکز مونتاژ، یکپارچه‌سازی و آزمایش ماهواره (AIT) در منطقه را در سال ۲۰۲۳ تکمیل کرد.

💢وضعیت فعلی همکاری‌ها

🔹از سال ۲۰۱۳ و با آغاز طرح «کمربند و راه»، همکاری‌های فضایی میان چین و خاورمیانه وارد مرحله‌ای تازه و گسترده‌تر شده است. چین با ساخت و پرتاب ماهواره‌هایی مانند «الجزایر-۱»، همکاری با عربستان سعودی در انتقال محموله تصویربرداری ماه و پرتاب ماهواره‌های SaudiSat-5A و SaudiSat-B5 و همچنین همکاری گسترده با مصر از جمله پروژه ماهواره مصر-۲، تکمیل مرکز مونتاژ و تست AIT و پرتاب NExSat-1، جایگاه خود را در حوزه فضایی منطقه به‌طور چشمگیری تقویت کرده است.

🔹بر این اساس، چشم‌انداز توسعه همکاری‌ها میان چین و کشورهای عربی عمدتاً در دو محور اصلی دنبال می‌شود:

1️⃣انتقال فناوری ماهواره‌ای و همکاری‌های صنعتی: از جمله می‌توان به تأسیس مرکز چین-عرب بیدو، GNSS در تونس و پروژه‌های مشترک پرتاب ماهواره‌هایی مانند «الجزایر-۱» و «سعودی-ای5 و بی5 اشاره کرد.

2️⃣سامانه موقعیت‌یابی ماهواره‌ای بیدو: این سامانه به‌عنوان محور اصلی همکاری‌ها شناخته می‌شود و خدمات آن در چند کشور عربی در زمینه‌هایی مانند نقشه‌برداری، حمل‌ونقل، کشاورزی دقیق و پایش محیط‌زیست به کار گرفته شده است.

💢چالش‌های پیش روی همکاری فضایی

🔹با وجود پیشرفت‌ها، همکاری فضایی چین و کشورهای عربی با چالش‌هایی از جمله پیچیدگی محیط بین‌المللی؛ به طوری که رقابت فضایی میان چین و ایالات متحده، تأثیر منفی بر این همکاری‌ها مانند رد درخواست امارات برای پرتاب ماه‌نورد «راشد-۲» به دلیل تحریم‌های آمریکا گذاشته است. از چالش های دیگر دشواری در تبادل و انتقال فناوری فضایی است چراکه تفاوت سطح فناوری بین چین و کشورهای عربی می‌تواند بر اثربخشی پروژه‌ها تأثیر بگذارد.

💢نتیجه‌گیری

✅رقابت فضایی قدرت‌های بزرگ به سمت امنیتی‌سازی و نظامی‌سازی گرایش دارد اما چین با طرح «جاده ابریشم مبتنی بر فضا» و مفهوم «جامعه با سرنوشت مشترک»، به دنبال همکاری فضایی صلح‌آمیز و فراگیر است. این رویکرد به ویژه در همکاری‌های فضایی چین با کشورهای عربی، به ایجاد یک جامعه مشترک با سرنوشت واحد کمک کرده است.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/462
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐پایانِ عصر طولانیِ آمریکا؛ ترامپ و منابع قدرت ایالات متحده
◾️فارن افرز
📝 رابرت  کوهِن و جوزف نای

#روندهای_استراتژیک

🔸دولت ترامپ در سیاست خارجی خود دوگانگی عجیبی از خود نشان داده است. از یک‌سو، با خروج از نهادهای بین‌المللی گرایش آشکاری به انزواگرایی داشته و از سوی دیگر، با استفاده از ابزارهایی مانند تعرفه‌های گمرکی و تهدید نظامی، نشان داده که به قدرت سخت علاقه‌مند است. این تناقضات باعث شده هم‌پیمانان سنتی آمریکا اعتماد خود به واشنگتن را از دست بدهند و  جایگاه رهبری آمریکا در نظام جهانی به مخاطره افتد.

💢وابستگی متقارن به‌عنوان ابزار فشار

🔹روابط اقتصادی میان کشورها اغلب نامتقارن است؛ به این معنا که یک کشور بیشتر از کشور دیگر به این رابطه نیاز دارد. در چنین حالتی، کشوری مانند آمریکا که بازار مصرف بزرگی دارد، می‌تواند از این عدم تقارن به‌عنوان ابزار فشار بهره ببرد.

💢ترامپ و تخریب زیرساخت‌های قدرت نرم

🔹یکی از ارکان اصلی قدرت آمریکا پس از جنگ جهانی دوم، قدرت نرم بوده است. ترامپ با کاهش بودجه نهادهای فرهنگی، حمله به رسانه‌های آزاد، و بی‌اعتنایی به ارزش‌های دموکراتیک، به این زیرساخت‌های قدرت نرم ضربه جدی وارد کرده است.

💢تضعیف سه رکن نظم بین‌المللی

🔹نظم جهانی پس از جنگ جهانی دوم بر سه پایه توازن قدرت، نهادهای بین‌المللی، و هنجارهای مشروعیت‌بخش به رفتار کشورها استوار بوده است. اقدامات ترامپ در خروج از نهادهای بین‌المللی، بی‌اعتنایی به هنجارهای بین‌المللی، و اتخاذ سیاست‌های یک‌جانبه‌گرایانه، موجب تزلزل در هر سه رکن شده است.

💢چین؛ بازیگر جایگزین؟

🔹در شرایطی که آمریکا در حال عقب‌نشینی از نقش رهبری جهانی است، چین تلاش می‌کند تا خلأ ایجادشده را با طرح‌هایی مانند «کمربند و جاده» و سرمایه‌گذاری در کشورهای در حال توسعه پر کند و جایگاه خود را به‌عنوان یک قدرت اقتصادی و ژئوپلیتیکی تثبیت نماید. هرچند قدرت نرم چین هنوز محدود است، اما جاه‌طلبی‌های اقتصادی و زیرساختی آن می‌تواند موقعیت آمریکا را به چالش بکشد.

💢آسیب به قدرت علمی آمریکا

🔹یکی از منابع قدرت نرم، سیستم آموزش عالی و نوآوری علمی است. دولت ترامپ با محدود کردن بودجه‌های تحقیقاتی، کاهش حمایت از دانشگاه‌ها، و محدودیت‌های مهاجرتی برای دانشجویان خارجی، به این منبع ارزشمند ضربه وارد کرد. این روند نه‌تنها جایگاه علمی آمریکا را تضعیف می‌کند، بلکه مانع از جذب نخبگان بین‌المللی می‌شود که در گذشته به رشد علمی و اقتصادی آمریکا کمک کرده اند.

💢جهانی‌سازی؛ قربانی سیاست‌های پوپولیستی

🔹ترامپ جهانی‌سازی را عامل بیکاری و رکود اقتصادی در آمریکا معرفی کرده و بر مبنای این گفتمان، سیاست‌های حمایت‌گرایانه و تعرفه‌گذاری را در پیش گرفته است. در حالی که جهانی‌سازی، با همه چالش‌هایش، نقش مهمی در تقویت اقتصاد آمریکا و توسعه نوآوری ایفا کرده است. کنار گذاشتن جهانی‌سازی به نفع سیاست‌های ملی‌گرایانه، در بلندمدت به ضرر آمریکا تمام خواهد شد.

💢مهاجرت و پوپولیسم

🔹ترامپ مهاجرت را تهدیدی برای امنیت و اشتغال آمریکایی‌ها معرفی کرده و سیاست‌های سخت‌گیرانه‌ای علیه مهاجران اعمال نمود. در صورتی که علت اصلی مشکلات اقتصادی آمریکا نه مهاجران، بلکه تغییرات فناورانه و ساختارهای سرمایه‌داری است. در واقع، مهاجران همواره نقش مهمی در اقتصاد و فرهنگ آمریکا داشته‌اند و محدود کردن مهاجرت، ضربه‌ای به مزیت رقابتی آمریکا است.

💢بی‌توجهی به بحران‌های جهانی مانند تغییرات اقلیمی

🔹در شرایطی که جهان با بحران‌هایی مانند تغییرات اقلیمی مواجه است ترامپ با خروج از توافق پاریس و بی‌توجهی به همکاری‌های جهانی، آمریکا را از این صحنه‌ها کنار کشیده است. این سیاست‌ها نه‌تنها وجهه اخلاقی آمریکا را تضعیف کرده بلکه توانایی آن را برای شکل دادن به آینده جهان کاهش داده است.

💢قدرت نرم پایدارتر از قدرت سخت

🔹قدرت سخت – شامل استفاده از زور و تهدید – در کوتاه‌مدت ممکن است نتیجه بدهد، اما در بلندمدت این قدرت نرم است که تعیین‌کننده جایگاه یک کشور در نظام بین‌الملل خواهد بود. آمریکا در دهه‌های گذشته از طریق ارزش‌ها، فرهنگ، دانشگاه‌ها، و مشارکت در نهادهای جهانی، نفوذ گسترده‌ای پیدا کرده بود.

💢قمار بر ضعف به‌جای سرمایه‌گذاری بر قدرت

✅سیاست‌های دولت ترامپ بیش از آن‌که نوعی بازسازی قدرت آمریکا باشد، نوعی قمار بر روی تضعیف عناصر مؤثر قدرت این کشور بوده است. تخریب نهادهای داخلی و بی‌اعتنایی به قدرت نرم، همه باعث کاهش اعتماد بین‌المللی به ایالات متحده شده‌اند. اگر این روند ادامه یابد، احتمال دارد که قرن آمریکایی به پایان خود نزدیک شود و بازیگران دیگری مانند چین یا حتی اتحادیه اروپا وارد صحنه رهبری جهانی شوند.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/463
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐 چشم‌انداز ۲۰۳۰ و بحران کسری بودجه در عربستان

#مقاله_تحلیلی
#اقتصاد_سیاسی
#عربستان

🔹عربستان سعودی که یکی از ثروتمندترین کشورهای عربی و سومین تولیدکننده بزرگ نفت جهان با تولید روزانه حدود ۹.۲ میلیون بشکه است، بزرگ‌ترین صادرکننده نفت خام نیز به‌شمار می‌رود. با این حال، اتکای این کشور به درآمدهای نفتی، به‌ویژه پس از سقوط قیمت جهانی نفت در سال ۲۰۱۴، موجب شده تا عربستان به‌طور مزمن با کسری بودجه روبه‌رو شود. افت ۴۵ درصدی قیمت نفت در آن سال باعث شد درآمدهای نفتی عربستان کاهش چشمگیری پیدا کند و بودجه این کشور برای نخستین بار طی سال‌های اخیر با کسری قابل‌توجهی مواجه گردد. در سال ۲۰۱۴، کسری بودجه عربستان به ۱۰۰ میلیارد ریال سعودی (حدود ۲۶ میلیارد دلار) رسید که معادل ۸.۷ درصد کل بودجه کشور بود.

💢نوسانات قیمت نفت

🔸این کسری بودجه در سال‌های بعد نیز ادامه یافت. نوسانات قیمت نفت از جمله مهم‌ترین دلایل این وضعیت به شمار می‌رود. تغییر نرخ ریال عربستان در برابر دلار نیز بر اثر کاهش ذخایر ارزی و نوسانات اقتصادی، از ۲.۶ ریال در سال ۲۰۱۴ به ۳.۷ در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است.

💢جنگ یمن و هزینه‌های نظامی‌گری

از سوی دیگر، درگیری‌های نظامی، به‌ویژه جنگ یمن، فشار مضاعفی بر بودجه عربستان وارد کرد. آغاز جنگ در سال ۲۰۱۵ هزینه‌های دفاعی عربستان را به‌شدت افزایش داد و علاوه براین حملات انصارالله به استان‌های مرزی عربستان همچون عسیر، جازان و نجران، باعث توقف فعالیت بسیاری از شرکت‌های صنعتی و تجاری در این مناطق شد. در سال ۲۰۱۷، این کشور قراردادی ۱۰۰ میلیارد دلاری برای خرید تسلیحات با آمریکا امضا کرد که البته تنها بخش کوچکی از آن اجرایی شد. با این حال، پرداخت هزینه‌های جنگ همچنان ادامه دارد.

🔸طبق گزارش‌ها، هزینه جنگ یمن تنها در سال نخست آن نسبت به ۲۰۱۳ بیش از ۲۲ میلیارد دلار افزایش داشت و تخمین‌ها از هزینه روزانه جنگ تا ۲۰۰ میلیون دلار نیز حکایت دارد. نشریه فارن پالیسی نیز هزینه شش‌ماهه اول جنگ را بالغ بر ۷۲۵ میلیارد دلار برآورد کرده است که بخش زیادی از آن صرف خرید تسلیحات شده است. در نتیجه، ذخایر ارزی عربستان از ۷۳۷ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۴ به ۴۸۷ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۷ کاهش یافت.

🔸همچنین، حملات پهپادی به تأسیسات نفتی آرامکو در سال ۲۰۱۹ آسیب مالی قابل‌توجهی به صنعت نفت عربستان وارد کرد. این حمله باعث شد تولید نفت این کشور از ۹.۲ میلیون بشکه به ۵.۷ میلیون بشکه در روز سقوط کند. برآوردها نشان می‌دهد که خسارت این حملات بیش از ۵۳۳ میلیون دلار بوده است. در مجموع، از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷، عربستان با کسری بودجه‌ای معادل ۹۳۸ میلیارد ریال سعودی یا ۲۵۰ میلیارد دلار مواجه بوده است.

💢پروژه‌های کلان اقتصادی

🔸در سال‌های اخیر، عربستان با اجرای پروژه‌های کلان اقتصادی تلاش کرده است ترکیب اقتصادی خود را متنوع سازد. هزینه‌های این پروژه‌ها نیز بار مالی سنگینی بر بودجه کشور وارد کرده‌اند. صندوق بین‌المللی پول در مه ۲۰۲۳ اعلام کرد که عربستان برای رسیدن به تراز بودجه‌ای در آن سال، نیاز به نفت با قیمت حداقل ۸۰.۹ دلار در هر بشکه دارد. این در حالی است که تحلیلگران بلومبرگ معتقدند با سطح فعلی تولید (۹.۲ میلیون بشکه در روز) و تداوم هزینه‌های کلان، عربستان تنها با نفت ۹۵ دلاری می‌تواند تراز بودجه را حفظ کند. اما قیمت واقعی نفت کمتر از این برآوردهاست.

🔸در نتیجه، عربستان در سال‌های اخیر همچنان با مشکل مزمن کسری بودجه مواجه است. طبق آخرین آمار، تنها در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۵، عربستان با کسری بودجه ۱۵ میلیارد دلاری مواجه شده که معادل ۵۰ درصد کل کسری پیش‌بینی‌شده سالانه است.

💢جمع‌بندی و چشم‌انداز

🔸در مجموع، وابستگی ۷۵ درصدی بودجه عربستان به درآمدهای نفتی، در کنار جنگ‌های پرهزینه، هدف حمله قرار گرفتن زیرساخت‌ها و پروژه‌های عظیم اقتصادی که اغلب بازدهی بلندمدت دارند، موجب شده‌اند تا این کشور علی‌رغم ثروت نفتی، درگیر یک بحران ساختاری کسری بودجه شود.

✅در صورتی که تنش‌های منطقه‌ای افزایش یابد یا قیمت نفت کاهش یابد، عربستان به‌عنوان یکی از بازیگران اصلی بازار جهانی نفت، نخستین کشور آسیب‌پذیر خواهد بود. این وضعیت در بلندمدت می‌تواند بر ثبات اقتصادی و سیاسی عربستان اثرگذار باشد، مگر آن‌که این کشور بتواند به‌صورت اساسی ترکیب اقتصاد خود را متنوع و پایدار سازد.

🔁مطالب مرتبط
▫️عرضه ميلياردها دلار اوراق قرضه چینی در عربستان؛ گامی برای تقویت اتحاد اقتصادی

🔗برای مطالعه متن کامل اینجا کلیک کنید!🔗

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/464
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

♦️نزدیکی ناگهانی مصر و ایران و تحول در محاسبات منطقه‌ای
◼️نافذه-مصر

#رویة_العربیة
#شمال_أفريقا

🔸در پی سفر غیرمنتظره رئیس‌جمهور مصر به ابوظبی و دیدار با محمد بن زاید رئیس امارات، تحلیل‌گران این اقدام را واکنشی سریع به سفر اخیر وزیر خارجه ایران به قاهره دانستند. طبق بیانیه رسمی، در این دیدار دو طرف بر لزوم آتش‌بس فوری در غزه و پیشبرد مذاکرات تبادل اسرا تأکید کردند. همچنین درباره سایر تحولات منطقه‌ای از جمله لبنان، سوریه، سودان، لیبی، یمن و سومالی گفتگو شد. بازگشت سریع السیسی تنها چهار ساعت پس از اعلام سفر، نشان‌دهنده فوریت و اهمیت ویژه این دیدار بود.

💢پیام‌های عراقچی از قاهره

🔹در یکی از تحولات مهم دیپلماتیک اخیر، عباس عراقچی از احتمال رفع آخرین مانع در مسیر عادی‌سازی روابط ایران و مصر خبر داد؛ روابطی که از سال ۱۹۷۹ قطع شده‌اند. او بدون اشاره به جزئیات، ابراز امیدواری کرد این مانع طی هفته‌های آینده برطرف شود. عراقچی پس از دیدار با مقامات ارشد مصری، از افزایش اعتماد متقابل میان دو کشور و توافق برای ادامه رایزنی‌های سیاسی، توسعه تجارت و گردشگری خبر داد. این دیدار، چهارمین گفت‌وگوی مستقیم او با رئیس‌جمهور مصر بود.

🔹در حاشیه این سفر، عراقچی با مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز دیدار کرد و تأکید نمود که ایران هیچ توافقی که حق غنی‌سازی اورانیوم را سلب کند، نخواهد پذیرفت؛ اظهاراتی که در قاهره بیان شد حامل پیام روشنی برای آمریکا و اسرائیل بود و بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های منطقه‌ای یافت.

🔹واکنش اسرائیل به نزدیکی تهران و قاهره قابل‌توجه بود. یائیر لاپید، رهبر اپوزیسیون اسرائیل، آن را تهدیدی برای توافق صلح با مصر دانست. ارتش اسرائیل نیز مدعی شد که پهپادی حامل سلاح از خاک مصر را سرنگون کرده است. در مقابل، برخی تحلیل‌گران سفر عراقچی را پیام غیرمستقیم مصر به کشورهای عربی خلیج‌فارس ارزیابی کردند.

🔹در پاسخ، امارات متحده عربی با دعوت فوری از السیسی به ابوظبی و استقبال گرم محمد بن زاید از او در کاخ «الشاطئ»، تلاش کرد تا از بروز شکاف بیشتر در مناسبات با مصر جلوگیری کند. ناظران این تحرکات را در چارچوب «رقابت در توازن‌ها و اتحادهای منطقه‌ای» تحلیل می‌کنند.

💢پیام‌های کینه‌جویانه

🔹تحلیل‌گران سفر عراقچی به قاهره را نشانه‌ای از سیاست خصمانه مصر دانستند که با پذیرش یک مقام ایرانی، به‌دنبال ارسال پیامی هشدار آمیز به کشورهای حاشیه خلیج فارس است. از سوی دیگر، واکنش سریع السیسی با سفر به امارات، بیانگر سردرگمی و نبود استقلال در سیاست خارجی مصر تلقی شده است. همچنین بسیاری معتقدند مصر به‌دلیل سرکوب داخلی، فروپاشی نهادی و ضعف عدالت اجتماعی، نقش منطقه‌ای خود را به کشورهای حاشیه خلیج فارس واگذار کرده است.

🔹علاوه بر آن، برخی قدرت‌های حاشیه خلیج فارس علاقه‌ای به ثبات و قدرت‌گیری مصر ندارند و ترجیح می‌دهند این کشور درگیر بحران‌های داخلی باقی بماند. تحلیل‌گران، سیاست‌های اقتصادی و ماجراجویی‌های منطقه‌ای السیسی را در خدمت منافع دیگران ارزیابی می‌کنند. در این چارچوب، سفر عراقچی ممکن است آغازگر بازآرایی ائتلاف‌های منطقه‌ای باشد.

💢تلاقی منافع امارات و اتحاد با السیسی

🔹روابط میان مصر و امارات متحده عربی، به‌ویژه پس از سال ۲۰۱۳ و حمایت قاطع ابوظبی از السیسی، وارد مرحله‌ای از همگرایی راهبردی شد. بااین‌حال، در سال‌های اخیر نشانه‌هایی از واگرایی منافع در عرصه‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای ظاهر شده است که منافع دو طرف باهم در تضاد قرار گرفت.

🔹در موضوع فلسطین و بحران غزه، امارات همراه با آمریکا و اسرائیل به دنبال حذف نفوذ حماس و تسهیل مهاجرت فلسطینیان است، در حالی که مصر به دلیل مرز زمینی با غزه و نگرانی‌های امنیتی، رویکرد محتاطانه‌تری دارد. در سودان، امارات از نیروهای پشتیبانی سریع حمایت می‌کند و مصر حامی ارتش رسمی است، این موضوع دو کشور را در دو سوی منازعه قرار داده است. مسئله آب نیل نیز اختلافات را تشدید کرده؛ امارات به عنوان یکی از سرمایه‌گذاران اصلی سد النهضه در اتیوپی، نقش مهمی در این پروژه دارد و این مسئله برای مصر که پروژه را تهدیدی برای امنیت آبی خود می‌داند، نگران‌کننده است.

✅در حوزه اقتصادی نیز، سرمایه‌گذاری‌های روزافزون امارات در دارایی‌های راهبردی مصر، ازجمله قرارداد بزرگ «رأس الحکمه» به ارزش ۶۵ میلیارد دلار، بحث‌برانگیز شده است. برخی سیاستمداران مصری هشدار داده‌اند که این حجم از واگذاری دارایی‌ها ممکن است به شرکت‌هایی منتقل شود که روابطی پنهان با اسرائیل دارند؛ موضوعی که حساسیت‌های ملی و حاکمیتی را برمی‌انگیزد.

🔁مطالب مرتبط
▫️اهداف سفر پزشکیان به مصر
▫️مسیریابی بلوک ضداخوان در سوریه جدید

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/465
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐 پایان ائتلاف ماسک و ترامپ؛ اختلاف از کجا ریشه می‌گیرد؟

#تحلیل_کوتاه
#آمریکا

🔹دو روز پیش، آمریکا شاهد جدال توییتری میان رئیس‌جمهور آمریکا و ثروتمندترین مرد جهان بود که پایانی بر رابطه نزدیک این دو از زمان انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۴ محسوب می‌شد. جدال ترامپ و ماسک بر سر طرح تلفیق بودجه (یا همان چیزی که ترامپ One Big Beautiful Bill می‌خواند) آغاز شد. ماسک معتقد است که جمهوری‌خواهان با تصویب چنین طرحی که کاهش درآمدهای مالیاتی و افزایش سقف بدهی دولت را به همراه دارد، به اقتصاد آمریکا ضربه خواهند زد. همچنین این طرح تلاش‌های خودش برای کاهش هزینه‌های دولت را بی‌اثر می‌کند. با این وجود، به نظر نمی‌رسد اختلاف میان ماسک و جمهوری‌خواهان محدود به این موضوع باشد.

💢 رویارویی ماسک با ساختار

🔸هنگامی که ایلان ماسک در دولت بود نیز با برخی اعضای کابینه به مشکل برخورده بود. وزارت کارآمدی دولت به ریاست ماسک قصد تعدیل نیرو در سایر وزارت‌خانه‌ها و کاهش هزینه‌های آن‌ها را داشت و تا حدی در اجرای این برنامه (همچون مورد USAID) موفق بود. علی‌رغم موفقیت‌های اولیه، سایر وزرا اقدامات ماسک را ناقض اختیارات خود می‌دیدند. دخالت ماسک در عملکرد کارکنان سایر وزارت‌خانه‌ها به حدی رسیده بود که اگر این افراد در جواب ایمیلی که به آن‌ها ارسال می‌شد عملکرد یک هفته گذشته خود را توضیح نمی‌دادند اخراج می‌شدند. بنابراین وزارت کارآمدی دولت، ماسک را در برابر سایر وزرا قرار داده بود.

🔸در حقیقت باید گفت احتمالاً ماسک با درکی که از نحوه اداره‌کردن شرکت‌های خود داشت وارد سیاست شد و به همین دلیل ناکام ماند. شاید او گمان می‌کرد که ایجاد اصلاحات ساختاری در دولت فدرال آمریکا همچون اصلاحات در ایکس (توییتر سابق) باشد اما مقاومت وزارت‌خانه‌ها و به طور کل حزب جمهوری‌خواه مانعی جدی برای برنامه‌های او شد. چنین ساختاری آنقدر قدرتمند بود که ماسک نتوانست روال سنتی جمهوری‌خواهی در بودجه را تغییر دهد. مخالفت علنی و ناگهانی ماسک با ترامپ و جمهوری‌خواهان کنگره ضرر مالی قابل توجهی به او وارد کرد تا او را متوجه هزینه‌های رفتارهای غیرمحتاطانه بکند.

💢نگاه متفاوت به پرونده چین

🔸پیش از خروج از کابینه نیز ماسک با مشکلاتی مواجه بود. او نگاهی متفاوت از دولت ترامپ در خصوص جنگ تعرفه‌ای با چین داشت. ماسک همچون سایر غول‌های فناوری سیلیکون‌ولی از تقابل تجاری میان دو کشور ناراضی بود. برای فناوری‌های پیشرفته در آمریکا همچون هوش مصنوعی که به شدت به بازارهای جهانی و منابع خارجی، از جمله چین وابسته هستند، تشدید جنگ تعرفه‌ای تنها آسیب بیشتری به آن‌ها وارد می‌کند. البته برای شرکت‌های آمریکایی تنها چین مسئله نیست. ترامپ در دولت دوم خود تعرفه‌هایی علیه بسیاری از کشورها، از جمله متحدان آمریکا، اعمال کرد. سیاست‌های تعرفه‌ای و ضدچینی دولت کنونی، ماسک را در برابر طرفداران ماگا قرار می‌داد.

🔸در حوزه سیاست خارجه، ماسک نزدیک به گروه به اصطلاح نوانزواگرا محسوب می‌شد و نقش پررنگی در واردکردن ونس و کولبی به داخل کابینه داشت. با این حال پرونده چین باعث می‌گشت که از این طیف نیز فاصله بگیرد؛ زیرا آن‌ها چین را اصلی‌ترین تهدید آمریکا می‎دیدند. با این حال، نبود ماسک در کابینه می‌تواند عامل تضعیف‌کننده طیف مذکور باشد. البته باید دید که شخص ترامپ در چهار سال آینده سیاست خارجه آمریکا را در چه مسیری قرار خواهد داد.

💢 مسئله شخصیت ترامپ

🔸تبدیل‌شدن دوستان به دشمنان در حلقه اطرافیان ترامپ اتفاقی تکراری است. ترامپ در دولت نخست خود نیز به دلایل متعددی از اطرافیان و اعضای کابینه خود رویگردان شده بود: رکس تیلرسون، هربرت مک‌مستر، جیم متیس، جان بولتون، مایک پمپئو و غیره. در نهایت نیز معاون اول خود، یعنی مایک پنس را با خود دشمن کرد. در دولت دوم نیز با مایک والتز به مشکل برخورد و جایگاه او را از مشاور امنیت ملی به سفیر آمریکا در سازمان ملل تغییر داد. این تا حدی ناشی از شخصیت ترامپ است که چندان ظرفیت همکاری و انعطاف با نظر مخالف را ندارد. ممکن است چنین موضوعی در مورد ماسک نیز صادق بوده باشد.

💢جمع‌بندی

✅در هر صورت به نظر می‌رسد داستان مشترک ماسک و ترامپ اکنون به پایان رسیده باشد. تجربه پنج ماه گذشته به ماسک ثابت کرد که انجام تغییرات ساختاری، ساده و لزوماً موفق نیست. او در جریان جدال توییتری اخیر، نظر مردم را راجع به تشکیل یک حزب جدید پرسید که اکثریت رأی مثبت دادند. با این حال اگر ماسک از تجربه سیاسی اندک خود درس گرفته باشد، متوجه خواهد شد که چنین امری عملی نیست.

🔄مطالب مرتبط
▫️ماموریت «ماسک» و «راماسوامی» در «دپارتمان کارآمدی دولت»

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/466
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

♦️وزیر خارجۀ ایران می‌داند چگونه به زبان ترامپ سخن بگوید!
◾️مؤسسه واشنگتن
📝هولی داگرس

#تهران_ریویو
#مذاکرات_هسته‌ای

🔹عراقچی که به زبان انگلیسی مسلط است و مدرک دکتری از بریتانیا دارد، سخنوری در سیاست آمریکایی را با تیزبینی درک کرده است. او با بازتاب شیوه ترامپ در برقراری ارتباط همچون استفاده گاه‌به‌گاه از حروف بزرگ، خود را به عنوان دیپلماتی زیرک نشان داده است که قصد دارد شانس رسیدن به توافق مطلوب و مورد نیاز تهران را افزایش دهد. این در تضاد آشکاری با ظاهر مبارزه‌جویانه نظام ایران در دور قبل ریاست‌جمهوری ترامپ است.

🔸به نظر می‌رسد دیپلمات‌های ایرانی شیوه سخن‌گفتن و سبک مذاکره‌کردن ترامپ را با دقت مطالعه کرده‌اند. حتی شایعاتی وجود دارد که آن‌ها نمایه‌‌ای روانشناختی از او را تهیه کرده باشند. طبق گزارش‌ها، وزیر امور خارجه ایران پیشتر گروه کاری غیررسمی‌ای را برای دولت دوم احتمالی ترامپ در مارس ۲۰۲۴ تشکیل داده بود. شکی نیست که اخیراً تهران نحوه مدیریت مذاکرات روسیه-اوکراین توسط دولت ترامپ را یاد گرفته و آموخته که چگونه بدون رفتار غیرمنطقی و حمله شخصی به ترامپ، آمریکا را از مواضع عقب براند. جای تعجب ندارد که ترجمه بدون مجوز کتاب ترامپ در سال ۱۹۸۷، «ترامپ: هنر معامله» در حال فروش بالا در قفسه‌های کتاب است.

🔸از زمان آغاز مذاکرات در دوازدهم آوریل، عراقچی به شکلی روش‌مند در حال بسط روایتی است تا توجه ترامپ و پایگاه رأی‌اش را جلب کند. او در هشتم آوریل در یادداشتی برای واشنگتن‌پست اشاره کرد که ترامپ نمی‌خواهد به «رئیس‌جمهور آمریکایی دیگری تبدیل شود که در باتلاق جنگی در خاورمیانه فرو می‌رود». چنین صحبتی عمیقاً رأی‌دهندگان مرکزی به ترامپ و اعضای انزواطلب کابینه‌ او را هدف قرار می‌دهد و در راستای موضع ثابت ترامپ است که می‌خواهد از «جنگ‌های همیشگی» در منطقه اجتناب بورزد.

🔸عراقچی همچنین تلاش کرد تا غریزه‌های معامله‌گرانه رئیس‌جمهور را درگیر کرده و ایران را یک «فرصت تریلیون دلاری» برای ایالات متحده بخواند. البته در واقعیت، حتی اگر آمریکا تحریم‌ها را لغو کند، موانع اصلی برای سرمایه‌گذاری خارجی باقی خواهند ماند: تشریفات زائد اداری، مخاطرات ژئوپلتیکی، فساد و از همه مهم‌تر، ناکامی ایران در تبعیت از گروه ویژه اقدام مالی (FATF). در هر صورت، موضوع تجارت در سخنان عراقچی در اندیشکده کارنگی در بیست‌ودوم آوریل منعکس شده بود(درخور توجه است این سخنان پس از آنکه کارنگی حضور عراقچی را به دلیل اینکه تیم او تلاش کرد تا محدودیت‌های غیرضرور بر این رویداد اعمال کند لغو نمود، منتشر شد).

🔸سخنان عراقچی در کارنگی همچنین به این بحث پرداخته بود که «گروه‌های ذی‌نفع خاصی» -قاعدتاً جمهوری‌خواهان نومحافظه‌کار و اندیشکده‌های مخالف توافق هسته‌ای- تلاش می‌کنند «ادعاهای غلطی را مطرح کنند مبنی بر اینکه هرگونه توافق احتمالی یک برجام دیگر خواهد بود». او تأکید کرد که تهران دیگر توافقی مشابه ۲۰۱۵ نمی‌خواهد؛ زیرا برجام «دیگر به قدر کافی خوب نیست» و اشاره کرد که خروج ترامپ از برجام در سال ۲۰۱۸ اثباتی بر این است که رئیس‌جمهور نیز «یک برجام دیگر» را نمی‌خواهد.

🔸عراقچی در موردی دیگر تلاش کرد تا از ترامپ در برابر انتقادات ناشی از مناقشات دیپلماتیک دفاع کند. در هفتم می، آسوشیتدپرس گزارش کرد که ترامپ برنامه دارد طی سفر خود به منطقه، نام خلیج فارس را به خلیج عربی تغییر دهد. عراقچی ادعا کرد که تنها یک کارزار اطلاعات غلط توسط «جنگجویان همیشگی» می‌خواهد که ایرانیان را در سراسر جهان خشمگین کند. او سپس گفت که «مطمئن» است ترامپ از نام تاریخی این آبراهه «آگاهی دارد» و سپس رئیس‌جمهور را تگ کرد تا اطمینان حاصل کند پیامش به مقصد رسیده است.

✅در مجموع، پیام‌رسانی فعالانه و راهبردی عراقچی، تلاش‌هایش برای هدایت مذاکرات و محیط سیاسی پرتنش آمریکا را برجسته می‌کند. به نظر می‌رسد او برای حمله با لحنی مناسب مصمم است: به اندازه کافی قاطع تا قدرت ایران را در برابر آنچه تهران امپریالیسم آمریکا می‌بیند نشان دهد اما به اندازه کافی محترمانه تا از توهین به یک رئیس‌جمهور پیش‌بینی‌ناپذیر که اهرم «فشار حداکثری» را در کنترل دارد اجتناب کند. عراقچی با بهره‌گیری از دایرۀ واژگان ترامپ، نه تنها با رئیس‌جمهور و پایگاه رأی‌اش سخن می‌گوید، بلکه ماهرانه می‌کوشد تا صفحه شطرنج را به نفع ایران تغییر دهد.

🔄مطالب مرتبط
▫️ایران برای ایجاد توازن مذاکراتی با آمریکا چه کارت‌هایی رو کرد؟

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/467
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐 سیاست‌های ضدمهاجرتی ترامپ و لس‌آنجلس ناآرام

#تحلیل_کوتاه
#سیاست_مهاجرتی
#آمریکا

🔹در چند روز گذشته، لس‌آنجلس، پرجمعیت‌ترین شهر ایالت کالیفرنیا، وضعیت پرآشوبی را سپری کرده است. پس از موجی از بازداشت «مهاجران غیرقانونی» در این شهر توسط اداره مهاجرت و اجرای گمرک (ICE) معترضین به خیابان آمده و برخی به ادارات دولتی همچون مرکز بازداشت متروپلیس در این شهر حمله کردند. با ورود نیروهای پلیس وضعیت آشفته‌تر گردید و سپس ترامپ دستور اعزام گارد ملی به این شهر را صادر کرد؛ اقدامی که آخرین بار توسط لیندن جانسون در ۱۹۶۵ استفاده شد. با این حال، کالیفرنیا تنها ایالاتی نیست که در موضوع مهاجرین با دولت ترامپ درگیر شده است.

🔸ترامپ از همان آغاز ریاست جمهوری خود، سیاست‌های ضدمهاجرتی را با شدت بیشتری به نسبت دوره نخست خود دنبال کرد. تاکنون به دستور پنتاگون حدود ۱۰ هزار نیرو در مرزهای جنوبی مستقر شده‌اند تا از ورود مهاجران غیرقانونی ممانعت کنند. همچنین کارزاری از دستگیری و اخراج این مهاجران در آمریکا به وجود آمده که با چالش‌های متعددی مواجه شده است. به عنوان مثال، نبردی حقوقی میان مهاجران دستگیرشده و دولت در دادگاه‌های فدرال و حتی دیوان عالی شکل گرفته است که در برخی پرونده‌ها، این مهاجران هستند که پیروز می‌شوند.

🔸اهداف دولت از این سیاست‌ها نشان می‌دهد که مسئله مهاجرت رنگ‌وبوی حزبی نیز دارد. درست است که مسئله مهاجران توسط ترامپ بسیار امنیتی شده است، به نحوی که تلاش می‌شود مهاجران غیرقانونی مساوی با قاچاق مواد مخدر و باندهای تبهکاری در نظر گرفته شود اما در پشت آن نگرانی از تغییر بافت جمعیتی آمریکا وجود دارد که به ضرر جمهوری‌خواهان است. مهاجرانی که از مرزهای جنوبی وارد آمریکا می‌شوند، معمولاً درآمد سرانه پایین‌تری از سایر مردم دارند که این را می‌توان از شکاف درآمدی میان لاتین‌تبارها و سفیدپوستان دریافت. به همین دلیل این قشر بسیار به دموکرات‌ها که طرفدار برنامه‌های رفاهی هستند نزدیک می‌شوند. دولت ترامپ به شدیدترین شکل ممکن تلاش می‌کند تا با توقف روند مهاجرت غیرقانونی، مانع از تغییر فرهنگ سیاسی آمریکا به نفع دموکرات‌ها شود.

🔸به همین دلیل، تنشی سیاسی- حقوقی میان دولت فدرال و ایالات‌های دموکرات همچون کالیفرنیا در اجرای سیاست‌های ضدمهاجرتی پدید آمده است. مجالس قانون‌گذاری این ایالت‌ها (نظیر کالیفرنیا، مینه‌سوتا، کنکتیکات، ایلینویز، نیوجرسی، ورمانت و دیگر ایالات) کوشیده‌اند تا با تصویب برخی قوانین برای دستورات ترامپ مانع‌تراشی کنند. دولت فدرال نیز از برخی از آن‌ها همچون کلرادو به دیوان عالی شکایت کرده است. مهاجرت غیرقانونی به میدان نبردی میان ایالات و دولت فدرال تبدیل شده که در ناآرامی‌های لس‌آنجلس نیز دیده می‌شود. استفاده از گارد ملی یا تفنگداران نیروی دریایی برای برقراری نظم در یک ایالت امر غیرمعمولی است که نشان می‌دهد ترامپ بر تحکیم سیاست‌هایش به ایالت‌های مخالف اصرار دارد.

🔸کالیفرنیا و اعتراضات لس‌آنجلسی‌ها از دو جهت برای ترامپ بسیار حائز اهمیت هستند. نخست، این ایالت بیشترین آمار حضور مهاجرین غیرقانونی را دارد. در روزهای گذشته نیز تعدادی از معترضین پرچم مکزیک را برافراشته بودند. به همین دلیل ترامپ با نمایش قدرت در لس‌آنجلس می‌خواهد اخراج مهاجران را در ایالت‌هایی که در برابرش مقاومت می‌کند آسان‌تر گرداند. بعد دیگر ماجرا، حملات او به شخص گوین نیوسام است که جزو رهبران احتمالی آینده حزب دموکرات محسوب می‌شود. ترامپ پیشتر نیز در جریان آتش‌سوزی‌های کالیفرنیا انتقادات شدیدی به نیوسام وارد کرد و اکنون نیز اقدام مشابهی را انجام می‌دهد.

✅علی‌رغم اینکه پلیس لس‌آنجلس در آرام‌کردن این اعتراضات نسبتاً موفق بوده‌ است، با توجه به بافت فرهنگی و جمعیتی ایالت‌هایی همچون کالیفرنیا که لاتین‌تباران حضور پررنگی در آن‌ها دارند، به نظر می‌رسد در آینده نیز شاهد چنین اتفاقاتی خواهیم بود. دولت ترامپ تلاش خواهد کرد که حداکثر قدرت خود را بر ایالات در این موضوع اعمال کند و ایالات نیز در برابر ترامپ مانع‌تراشی خواهند کرد. نتیجه این جدال علاوه بر وقوع مجدد ناآرامی‌های مقطعی می‌تواند تغییری بلندمدت در مناسبات قدرت میان دو طرف باشد.

🔄مطالب مرتبط
▫️لس‌آنجلس در طوفان آتش درگیری‌های حزبی

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/468
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐 پیروزی لی جائه‌میونگ؛ آیا کره جنوبی از زیر چتر هسته‌ای آمریکا خارج می‌شود؟

#تحلیل_کوتاه
#با_انتخابات
#شرق_آسیا

🔹انتخابات زودهنگام ریاست‌جمهوری کره‌جنوبی در ۳ ژوئن برگزار شد و لی جائه‌میونگ از حزب دموکرات با کسب ۴۹.۴۲ درصد آرا در برابر ۴۱.۱۵ درصد کیم مون‌سو از حزب قدرت مردم پیروز شد. علت این انتخابات زودهنگام، حوادثی بود که در دسامبر ۲۰۲۴ روی داد؛ زمانی که یون سئوک‌یول رئیس‌جمهور پیشین در واکنش به اقدامات مجلس از جمله کاهش بودجه پیشنهادی دولت و طرح استیضاح مقام‌های کلیدی، به‌طور ناگهانی حکومت نظامی اعلام کرد و در نتیجه آن اوایل ۲۰۲۵ استیضاح و برکنار شد.

💢عوامل موثر بر پیروزی لی جائه میونگ

🔸مشارکت ۷۹.۴ درصدی که بالاترین میزان از ۱۹۹۷ تاکنون بوده است، بیش از آن‌که بیانگر حمایت گسترده از حزب دموکرات باشد، نشانه‌ای از اعتراض عمومی به حزب قدرت مردم تلقی شد؛ حزبی که از ۱۹۵۰ تاکنون ۹ رئیس‌جمهور از ۱۴ رئیس‌جمهور کره‌جنوبی را به خود اختصاص داده است.

🔸لی در میان مردان با ۴۸.۳ درصد و در میان زنان با ۵۵.۱ درصد آرا پیشتاز بود، در حالی که رقیبش، کیم مون‌سو، در هر دو گروه حدود ۳۹ درصد رأی آورد. براین اساس بخش مهمی از این اختلاف به نارضایتی از سیاست‌های دولت پیشین، به‌ویژه تلاش برای حذف وزارت برابری جنسیتی باز می‌گردد که لی توانست نسبت به دور قبل با تأکید بر مطالبات زنان و حقوق برابر، سهم قابل توجهی از آرای زنان را کسب کند. همچنین مخالفت عمومی از فرمان حکومت نظامی دولت پیشین از جمله عوامل دیگری بود که منجر به شکل گیری رویکرد سلبی در مقابل حزب قدرت مردم شد و زمینه‌ساز پیروزی لی گردید.

🔸لی جائه‌میونگ که در انتخابات قبلی شکست خورده بود، این‌بار پس از جان سالم به‌در بردن از سوءقصد، مقابله با اتهامات کیفری و ایستادگی در برابر فرمان حکومت نظامی، توانست با موجی از حمایت عمومی بازگردد و پیروز شود. او با جلیقه ضدگلوله در کارزارها حاضر می‌شد و وعده داد مدیریت بحران تعرفه‌ای ترامپ را در دستور کار قرار دهد. تمرکز بر توسعه هوش مصنوعی و تقویت صادرات فرهنگی مانند کی‌پاپ از دیگر محورهای سیاست‌های او بود.

💢ساختار انتخاباتی و تقسیمات حزبی

🔸کره جنوبی یک دولت دموکراتیک ریاستی است که رئیس‌جمهور آن هر ۵ سال یک‌بار بااکثریت نسبی آرای مستقیم مردم انتخاب می‌شود. در صحنه سیاسی این کشور، اگرچه ۷ حزب فعالیت می‌کنند، اما حزب دموکرات و حزب قدرت مردم به عنوان قدرتمندترین احزاب شناخته می‌شوند و تا به امروز هیچ حزب دیگری نتوانسته به قدرت برسد و جایگاه آن‌ها را به چالش بکشد.

🔸در کره جنوبی، حزب دموکرات (لیبرال) و حزب قدرت مردم (محافظه‌کار) در سیاست‌های داخلی و خارجی تفاوت‌های عمده‌ای دارند؛ در سیاست داخلی، حزب دموکرات در مسائل اجتماعی مانند حقوق اقلیت‌ها و مهاجرت، رویکردی نسبتاً محتاطانه دارد تا جامعه سنتی از دست ندهد، در حالی که حزب قدرت مردم بر رشد سریع اقتصادی، حمایت از بازار آزاد و مخالفت با اتحادیه‌های کارگری تأکید داشته و در مسائل اجتماعی به طور آشکار با حقوق دگرباشان جنسی و فمینیسم مخالف است و نگاهی سخت‌گیرانه به مهاجرت دارد.

🔸در سیاست خارجی، حزب دموکرات به دنبال حفظ روابط صمیمانه با آمریکا است، اما در برابر چین و روسیه رویکردی میانه‌رو و عمل‌گرایانه را در پیش می‌گیرد و از سیاست آشتی با کره شمالی (سیاست آفتاب) حمایت می‌کند. در مقابل، حزب قدرت مردم سیاستی تهاجمی‌تر را دنبال می‌کند؛ آن‌ها با هرگونه آشتی با کره شمالی مخالف‌اند و خواهان تقویت شدید اتحاد با آمریکا، گسترش همکاری نظامی با ژاپن، و نزدیکی به ناتو به عنوان وزنه تعادل در برابر چین و متحدانش هستند.

💢تاثیرات احتمالی

🔸با روی کار آمدن لی جائه‌میونگ، کره جنوبی وارد مرحله جدیدی در عرصه سیاست داخلی و خارجی خواهد شد. پیش از پیروزی او نیز روندی در افکار عمومی این کشور شکل گرفته بود که خواستار دستیابی به توان هسته‌ای بودند؛ روندی که ریشه در افزایش تنش‌ها با کره شمالی، یک‌جانبه‌گرایی دولت ترامپ و نگرانی از عدم تضمین حمایت آمریکا داشت. این روند رو به رشد در جامعه مدنی می‌تواند دولت جدید را تحت فشار قرار دهد تا برای تقویت توان دفاعی بومی، حتی تا حد تلاش برای دستیابی به قابلیت هسته‌ای مستقل، اقدام کند.

✅چنین تحولی، پیامدهای عمیقی بر روابط کره جنوبی با قدرت‌های بزرگ خواهد داشت و موازنه استراتژیک در شرق آسیا را تغییر می‌دهد. این آزمونی جدی برای دیپلماسی لی جائه میونگ در تضمین امنیت ملی بلندمدت کره جنوبی خواهد بود.

🔄مطالب مرتبط
▫️شرق آسیا و شتاب برای هسته‌ای شدن
▫️پیروزی آلبانیزی در استرالیا و تداوم سیاست نزدیکی به چین

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/469
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

♦️کنسرسیوم مشترک خلیجی-ایرانی چقدر ممکن است؟
◼️خلیج آنلاین

#رویة_العربیة
#مذاکرات_هسته‌ای

🔹پرونده هسته‌ای ایران بار دیگر در مرکز توجه جهانی قرارگرفته و مذاکرات میان ایران و آمریکا با میانجی‌گری عمان در حال پیگیری است. اختلاف اصلی بر سر حق غنی‌سازی اورانیوم است؛ موضوعی که آمریکا با آن مخالف و ایران آن را غیرقابل‌مذاکره می‌داند. برای حل این بن‌بست، دو پیشنهاد مطرح‌شده است: اول، طرح ایران برای ایجاد پروژه مشترک غنی‌سازی با مشارکت کشورهای عربی و خلیج‌فارس؛ دوم، پیشنهاد آمریکا مبنی بر ساخت تأسیسات غنی‌سازی تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی. اکنون این پرسش مطرح است که این پیشنهادها تا چه حد عملی و مؤثر در رفع نگرانی‌های غرب و کشورهای منطقه خواهند بود.

💢پیشنهاد ایرانی

🔹پیشنهاد غنی‌سازی مشترک اورانیوم از سوی ایران، اقدامی نوآورانه برای کاهش تنش‌ها پیرامون برنامه هسته‌ای این کشور تلقی می‌شود؛ به‌ویژه در شرایطی که تهدیدهای اسرائیل افزایش‌یافته و نگرانی کشورهای خلیج‌فارس نسبت به امنیت منطقه بالا گرفته است. در همین راستا وزیر امور خارجه ایران، پیشنهادی را به نماینده آمریکا ارائه کرد که به‌جای برچیدن کامل تاسیسات هسته‌ای، بر تشکیل پروژه‌ای مشترک با حضور ایران، کشورهای حاشیه خلیج فارس و سرمایه‌گذاری آمریکا تأکید دارد.

🔹کارشناسان این طرح را راه‌حلی بالقوه برای کاهش نگرانی‌های آمریکا درباره اهداف هسته‌ای ایران می‌دانند. ایران همچنین ایده تشکیل اتحادی میان خود، عربستان و امارات را برای غنی‌سازی اورانیوم مطرح کرده تا ضمن جلب حمایت منطقه‌ای، حق غنی‌سازی را مشروع جلوه دهد. این طرح به ایران اجازه حفظ توانایی فنی و به شرکای خود امکان دسترسی به دانش غنی‌سازی می‌دهد. عربستان و امارات در این چارچوب به‌عنوان سرمایه‌گذار و سهام‌دار وارد شده و با مشارکت در فرآیند، از صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران اطمینان حاصل خواهند کرد.

💢پیشنهاد آمریکایی

🔹با ادامه بن‌بست مذاکرات هسته‌ای، ایران و آمریکا به دنبال راه‌حل‌هایی برای رفع اختلافات، به‌ویژه در موضوع غنی‌سازی اورانیوم هستند. آمریکا پیشنهادی ارائه داده که تأسیس تأسیسات هسته‌ای منطقه‌ای تحت نظارت بین‌المللی را شامل می‌شود. طبق گزارش رسانه‌های آمریکایی، طرحی نیز برای ایجاد اتحادی منطقه‌ای با مشارکت عربستان و کشورهای عربی جهت تولید انرژی هسته‌ای مطرح‌شده که شرط آن توقف غنی‌سازی در ایران و انتقال فعالیت‌ها به خارج از کشور است. محل اجرای این طرح هنوز مشخص نیست، اما برخی از کارشناسان، عمان را گزینه‌ای مناسب می‌دانند.

💢غیرواقعی بودن پیشنهاد

🔹فقدان اعتماد متقابل میان ایران و برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس، به‌ویژه به‌دلیل اختلافات عمیق بر سر امنیت منطقه‌ای، پرونده هسته‌ای و نفوذ ایران در جهان عرب، مانع اصلی این همکاری است. برنامه هسته‌ای ایران نیز تحت‌فشار تحریم‌ها و نظارت‌های بین‌المللی شدید قرار دارد که هرگونه همکاری را پیچیده و حساس می‌کند. علاوه بر آن کشورهای کلیدی مانند عربستان و امارات با چنین پروژه‌ای موافقت نخواهند کرد. زیرا ریاض به‌دنبال برنامه هسته‌ای مستقل و صلح‌آمیز با نظارت بین‌المللی است و ترجیح می‌دهد از همکاری با تهران پرهیز کند. همچنین، ابوظبی به‌دلیل مناقشه ارضی با ایران بر سر جزایر سه‌گانه، چنین طرحی را عملی نمی‌داند. در سطح بین‌المللی نیز، به‌ویژه آمریکا و اروپا، نسبت به این ایده بااحتیاط و نگرانی می‌نگرند، زیرا ممکن است به‌عنوان اقدامی برای دور زدن تحریم‌ها یا گسترش نفوذ هسته‌ای ایران تلقی شود.

💢چالش‌ها

🔹از مهم‌ترین موانع ایجاد کنسرسیوم می‌توان به نگرانی از انتقال فناوری هسته‌ای حساس، نبود چارچوب حقوقی و سیاسی مشترک، و احتمال مخالفت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در صورت نبود شفافیت کامل اشاره کرد. در این میان، عمان به دلیل روابط متوازن خود با طرفین و سیاست خارجی معتدل، به‌عنوان گزینه‌ای مناسب برای میزبانی یا میانجی‌گری مطرح‌شده است.

✅بااین‌حال، در صورت اجرای این طرح در چارچوبی شفاف و با نظارت بین‌المللی، می‌توان به مزایایی همچون کاهش تنش‌های منطقه‌ای، ترویج استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای، توسعه زیرساخت‌های مشترک و گام برداشتن به‌سوی نوعی یکپارچگی فناوری در منطقه امید داشت. تحقق این اهداف مستلزم تغییرات بنیادین در روابط ایران و کشورهای خلیج‌فارس و سطح بالایی از اعتماد سیاسی است. این پیشنهاد در حال حاضر بیشتر جنبه نمادین و دیپلماتیک دارد تا امکان اجرایی فوری، اما می‌تواند آغازی برای گفت‌وگوهای سازنده باشد.

🔄مطالب مرتبط
▫️آیا کنسرسیوم هسته‌ای مذاکرات را از بن‌بست خارج می‌کند؟
▫️کنسرسیوم هسته‌ای ایران، آمریکا و کشورهای عربی چقدر محتمل است؟

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/470
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐 روس‌اتم چگونه نفوذ روسیه در آفریقا را تقویت می‌کند؟

#تحلیل_کوتاه
#انرژی_هسته‌ای
#آفریقا #روسیه

🔹در سال‌های اخیر، همکاری میان روسیه و کشورهای آفریقایی در حوزه انرژی هسته‌ای روندی پرشتاب و هدفمند داشته است. این تعاملات بخشی از راهبرد کلان روسیه برای افزایش نفوذ ژئوپلیتیکی در قاره آفریقا به‌واسطه انتقال فناوری‌های پیشرفته به‌ویژه در حوزه انرژی است. کشورهای آفریقایی نیز به دلیل بحران‌های مزمن انرژی، توسعه صنعتی ناکافی و نیاز به فناوری‌های نوین، همکاری با روسیه را فرصتی مناسب تلقی کرده‌اند. برخی از این کشورها دارای ذخایر غنی اورانیوم هستند که خود جذابیت مضاعفی برای روسیه ایجاد کرده است.


💢روس‌اتم: محور سیاست هسته‌ای روسیه

🔸شرکت دولتی روس‌اتم (Rosatom) به‌عنوان بازوی اصلی روسیه در صنعت هسته‌ای، نقشی محوری در اجرای راهبرد مذکور ایفا می‌کند. شایان ذکر است که در سال ۲۰۲۳، تقریباً نیمی از درآمد ۱۶.۲ میلیارد دلاری روس‌اتم از پروژه‌های خارجی حاصل شد که شامل ساخت نیروگاه‌ها، صادرات اورانیوم و سایر خدمات هسته‌ای بود.

🔸روس‌اتم یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان فناوری هسته‌ای در جهان است و با بیش از ۷۰ کشور همکاری دارد. این شرکت کنترل کامل بر چرخه هسته‌ای دارد و در ساخت یک‌سوم از راکتورهای جدید دنیا مشارکت می‌کند. تمرکز ویژه روس‌اتم بر آفریقا شامل آموزش نیروی متخصص، انتقال فناوری و ساخت نیروگاه‌های تحقیقاتی و تجاری است.

💢نمونه‌های مهم فعالیت‌ها در آفریقا

1️⃣نیجریه: از سال ۲۰۰۹ روسیه و نیجریه توافق‌نامه‌هایی برای ساخت نیروگاه امضا کردند که شامل طراحی، ساخت و انتقال مالکیت به نیجریه بود. این پروژه‌ها به دلیل چالش‌های اجرایی و مالی متوقف شده‌اند و نیجریه مذاکراتی را با کشورهای دیگر نیز انجام داده است.

2️⃣مصر: در سال ۲۰۱۷، قراردادی میان روس‌اتم و مصر برای ساخت نیروگاه هسته‌ای الضبعه به ارزش ۲۸.۵ میلیارد دلار امضا شد. قرار است چهار راکتور با ظرفیت مجموع ۴۸۰۰ مگاوات ساخته شود و روسیه تأمین سوخت ۶۰ ساله و پشتیبانی ۱۰ ساله عملیاتی را برعهده گرفته است. این پروژه که اکنون حدود ۲۱ درصد پیشرفت فیزیکی دارد، قرار است فاز نخست آن در سال ۲۰۲۸ بهره‌برداری شود.

3️⃣بورکینافاسو: در اکتبر ۲۰۲۳ توافق‌نامه‌ای برای ساخت نخستین نیروگاه هسته‌ای این کشور امضا شد که در مرحله مطالعات فنی و امکان‌سنجی قرار دارد.

4️⃣سایر کشورها: روسیه از ۲۰۱۴ تاکنون با دست‌کم ۲۰ کشور آفریقایی از جمله الجزایر، اتیوپی، کنیا، آفریقای جنوبی و تونس در زمینه آموزش و انتقال فناوری توافقاتی داشته است.

💢جذابیت مدل روسی همکاری هسته‌ای برای کشورهای آفریقایی

🔸کشورهای آفریقایی برای بهره‌برداری از انرژی هسته‌ای به فناوری، سرمایه و پشتیبانی مستمر نیاز دارند؛ منابعی که اغلب از دسترس آن‌ها خارج است. کشورهای غربی، به‌ویژه ایالات‌متحده آمریکا، اغلب محدودیت‌ها و شروط سیاسی زیادی را برای همکاری هسته‌ای در نظر می‌گیرند. پیچیدگی در فرآیند انتقال فناوری، سخت‌گیری آن‌ها در تأمین مالی و ملاحظات ژئوپلیتیکی نیز دسترسی کشورهای آفریقایی به انرژی هسته‌ای را با دشواری‌هایی جدی مواجه می‌سازد.

🔸در مقابل، روسیه مدل همکاری منعطف‌تری دارد. این مدل شامل ارائه وام‌های بلندمدت، شرایط پرداخت ساده‌تر و انتقال فناوری بدون پیش‌شرط‌های سیاسی سختگیرانه است. نمونه موفق آن در نیروگاه الضبعه مصر دیده می‌شود که با حمایت مالی و فنی گسترده روسیه در حال اجراست.

🔸این سیاست نه‌تنها به گسترش حضور اقتصادی روسیه در آفریقا کمک کرده بلکه ابزاری برای تثبیت جایگاه این کشور در بازار جهانی انرژی نیز بوده است. از آنجا که احداث و بهره‌برداری نیروگاه‌های هسته‌ای فرایندی طولانی دارد، همکاری در این حوزه روابط بلندمدتی را میان روسیه و کشورهای آفریقایی ایجاد می‌کند. ساخت یک نیروگاه تا ۱۰ سال زمان می‌برد، عمر مفید راکتورها ۶۰ سال است و برچیدن تأسیسات نیز بین ۱۰ تا ۲۰ سال طول می‌کشد. از این منظر، همکاری هسته‌ای به روسیه امکان حضور پایدار در آفریقا را می‌دهد.

💢نتیجه‌گیری

✅روسیه با برخورداری از زنجیره کامل فناوری هسته‌ای، توان مالی و تجربه تخصصی، توانسته در بازار درحال‌توسعه انرژی آفریقا نقش مهمی ایفا کند. حضور بلندمدت روسیه در قالب پروژه‌های هسته‌ای، علاوه بر مزایای اقتصادی، به تقویت نفوذ ژئوپلیتیکی این کشور در آفریقا انجامیده است. در شرایطی که کشورهای آفریقایی در جست‌وجوی راه‌حل‌هایی پایدار برای بحران انرژی هستند، روسیه با ترکیب فناوری، دیپلماسی و انعطاف مالی، جایگاهی ویژه و متمایز در این بازار پرتقاضا یافته است.


🔄مطالب مرتبط
▫️منافع روسیه چگونه بر مذاکرات هسته‌ای اثر می‌گذارد؟
▫️ردپای روسیه در اقتصاد قاره آفریقا

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/471
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

♦️چرا اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای ایران حمله نمی‌کند؟
▪️میدل ایست آی
📝شان متیوز

#تهران_ریویو

🔸اسرائیل در طول مذاکرات ترامپ با ایران، بارها تهدید کرده است که به تأسیسات هسته‌ای ایران به حمله پیشدستانه خواهد کرد. با این حال، مقامات آمریکایی بر این باورند که اسرائیل در حال بلوف‌زنی است، زیرا ترامپ به طرز مؤثری نتانیاهو را وادار به پیروی از مواضع خود کرده است. اگرچه اسرائیل از نظر اطلاعاتی و نیز بمب‌ها و بمب‌افکن‌های راهبردی آمریکا توانایی لازم برای حمله را ندارد، اما می‌تواند با استفاده از داده‌های اطلاعاتی خود و بمب‌های دو هزار پوندی و جنگنده‌های F-35 و F-15، به تأسیسات هسته‌ای ایران ضربه‌ای مختل‌کننده وارد کند. با این حال، این حمله به تنهایی قادر به نابودسازی کامل برنامه هسته‌ای ایران نخواهد بود.

💢ترس از ترامپ

🔹مهم‌ترین مانع در مسیر چنین حمله‌ای، محاسبات سیاسی نتانیاهو در قبال ترامپ است. یکی از دیپلمات‌های سابق اسرائیل اظهار می‌کند که نتانیاهو از واکنش ترامپ می‌ترسد. ترامپ در ماه مه به‌طور علنی اعلام کرد که به نتانیاهو توصیه کرده از حمله به ایران پرهیز کند، زیرا در حال رسیدن به توافق است. در صورت نادیده‌گرفتن این خواسته، ترامپ ممکن است حمایت خود را از اسرائیل در برابر واکنش ایران قطع کند. اگرچه به نظر می‌رسد نتانیاهو هیچ حد و مرزی نمی‌شناسد، اما این موضوع در برابر ترامپ صحیح نیست و او بدون چراغ سبز آمریکا به هیچ وجه یکجانبه به ایران حمله نخواهد کرد.

💢ترس از واکنش ایران

🔹 با وجود افزایش غنی‌سازی پس از خروج ترامپ از برجام و همچنین تضعیف توان پدافندی ایران و اعضاء محور مقاومت، اسرائیل همچنان اقدامی نکرده است، زیرا از پیامدهای احتمالی و پر ریسک این حمله، مانند تلاش برای ساخت بمب، واهمه دارد. همچنین در صورتی که بدون حمایت آمریکا دست به چنین حمله‌ای بزند، احتمال دارد که آمریکا در برابر پاسخ ایران هیچ کمکی به آن نکند. اصلا بعید نیست که ترامپ برای جلوگیری از ورود آمریکا به جنگ با ایران حتی از اسرائیل فاصله بگیرد.

💢مخالفت کشورهای حاشیه خلیج فارس

🔹 از سوی دیگر، مانع دیگری برای حمله یکجانبه، انزوای سیاسی و واکنش کشورهای خلیج فارس است. در بحران اکتبر ۲۰۲۴، ایران تهدید کرده بود که در صورت حمله اسرائیل، تنگه هرمز را بسته و به پایگاه‌های آمریکا در منطقه حمله خواهد کرد که این امر موجب نگرانی کشورهای منطقه شده است. اگر اسرائیل بدون هماهنگی با واشنگتن اقدام کند، ممکن است از سوی ریاض و ابوظبی مسئول درگیری‌های بعدی شناخته شود.

💢غنی‌سازی در ایران، خط نه چندان قرمز اسرائیل

🔹موضوع حساس غنی‌سازی اورانیوم همچنان خط قرمز اسرائیل باقی مانده است. اگر توافق احتمالی به ایران اجازه دهد غنی‌سازی را هرچند محدود ادامه دهد، این ممکن است آخرین انگیزه را برای اسرائیل فراهم کند. با این حال، حتی چنین سناریویی نیز به‌تنهایی باعث حمله نخواهد شد، مگر اینکه اطلاعات موساد و سیا درباره دستیابی قریب‌الوقوع ایران به سلاح هسته‌ای به شدت متفاوت باشد.

✅در نهایت، علی‌رغم توانایی‌های نسبی نظامی اسرائیل، شرایط سیاسی داخلی و خارجی، نبود حمایت قطعی از سوی آمریکا و ترامپ و نگرانی از واکنش‌های منطقه‌ای، موانع اصلی تصمیم نتانیاهو برای اقدام نظامی علیه ایران هستند. از دید بسیاری از تحلیلگران، او فعلاً صبر پیشه کرده تا ببیند آیا مسیر دیپلماتیک به پایان خواهد رسید یا خیر.

🔄مطالب مرتبط
▫️سناریوهای شکست مذاکرات هسته‌ای
▫️چرا اسرائیل نمی‌تواند به‌تنهایی به ایران حمله کند؟

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/478
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐فضاسازی آژانس و سرویس‌های جاسوسی علیه ایران در بحبوحه مذاکرات

#تحلیل_کوتاه
#مذاکرات_هسته‌ای

🔹«آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اخیراً گزارشی منتشر کرده که در آن به انجام آزمایش‌های انفجاری توسط ایران به منظور توسعه سلاح‌های هسته‌ای اشاره شده است». این تیتر سایت اسرائیلی «جروزالم پست» است که اخیرا منتشر شده است. در رابطه با این خط خبری ذکر نکاتی حائز اهمیت است.

🔸طبق اطلاعات درز یافته از گزارش آژانس در می ۲۰۲۵ که به صورت رسمی منتشر نشده، این گزارش به ادعاهای موساد در خصوص احتمال انجام انفجارهای هسته‌ای در برخی موقعیت‌های اعلام‌نشده در سال ۲۰۰۳ استناد دارد. با این حال، رسانه‌های اسرائیلی این گزارش را به گونه‌ای منعکس کرده‌اند که گویی ایران در حال حاضر مشغول آزمایش و تست برای ساخت بمب اتمی است. رئیس آژانس انرژی اتمی نیز به تازگی ادعا کرده که نمی‌توان به صلح‌آمیز بودن کامل برنامه هسته‌ای ایران اطمینان داشت.

💢فشار رسانه‌ای غرب

🔸کشورهای غربی در تلاشند تا با قدرت‌نمایی و تهدید به حمله، ضمن آماده‌سازی افکار عمومی جهانی برای چنین اقدامی، فشار بر مذاکره‌کنندگان ایرانی را در این زمان حساس افزایش دهند و آنها را از مواضع خود عقب برانند. اداره امنیت و اطلاعات اتریش در بخشی از گزارش سالانه خود که در ۷ خرداد/۲۸ مه منتشر شد، اشاره می‌کند «ایران اکنون دارای زرادخانه‌ای از موشک‌های بالستیک با قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای در فواصل دور است».

🔸این گزارش بیش از آنکه ارزیابی مستقلانه سازمان اطلاعاتی اتریش از وضعیت ایران باشد، به نظر می رسد در همان چارچوب هماهنگ کشورهای غربی علیه ایران است که با هدف اعتباربخشی به این روایت و امنیتی کردن مجدد برنامه هسته‌ای در فضای عمومی جامعه بین الملل انجام می شود. جوسازی‌های رسانه‌ای خبرگزاری‌های صهیونیستی مبنی بر نزدیکی ایران به آستانه بمب هسته‌ای، به ویژه درست پیش از برگزاری نشست شورای حکام آژانس، نیز به همین راهبرد بازمی‌گردد.

💢گزارش اخیر آژانس

🔸آژانس انرژی اتمی اخیراً گزارشی محرمانه منتشر کرده که محتوای آن در رسانه‌های خارجی درز پیدا کرده است. بر اساس این گزارش‌ها، آژانس با استناد به اطلاعات موساد، بار دیگر به فعالیت‌ها و برنامه‌های مشکوک هسته‌ای ایران در چهار موقعیت لویزان، مریوان، تورقوزآباد و ورامین در سال ۲۰۰۳ و تداوم برنامه‌های متوقف‌شده در سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۰ پرداخته است. بخش عمده این گزارش بر تحقیقات مشکوک به توسعه بمب هسته‌ای در سال ۲۰۰۳ تأکید دارد و به جز مورد تعیین میزان ذخایر فعلی اورانیوم، اطلاعات جدیدی ارائه نشده است.

🔸تأکید بر فعالیت‌های مشکوک گذشته، آن هم بر اساس اسناد موساد، نشان‌دهنده همکاری نزدیک آژانس با این سازمان جاسوسی است که تداوم همان راهبرد افزایش فشارهای جهانی و القای فرضیه‌ای مبنی بر تلاش ایران برای دستیابی به بمب هسته‌ای را دنبال می‌کند. اگرچه رئیس آژانس حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران را اقدامی نادرست و با احتمال موفقیت پایین دانسته است، اما راهکار آن را فشار رسانه‌ای و دیپلماتیک بیشتر بر ایران می‌بیند.

💢ابتکار دیپلماتیک-امنیتی ایران برای مقابله با هجمه رسانه‌ای

🔸در این میان، ایران نیز اقدامات دیپلماتیک-امنیتی انجام داده تا فشار رسانه‌ای را خنثی کند و موضع خود را در مذاکرات تثبیت نماید. تأکید ایران بر خروج از NPT در صورت هرگونه حمله به مراکز هسته‌ای یا فعال شدن مکانیسم ماشه یکی از راهبردهایی است که در حال پیگیری آن است. همچنین، انتقال وسیع اسناد هسته‌ای اسرائیل به داخل کشور باعث شده تا نه تنها راهبرد رسانه‌ای اسرائیل موثر واقع نشود بلکه خود در مظان اتهام قرار گرفته و تحت فشار قرار گیرد.

✅سرویس‌های امنیتی غربی با افزایش هم‌افزایی خود و تلاش‌های مکرر به دنبال حداکثر رساندن فشار روانی-رسانه‌ای علیه برنامه هسته‌ای ایران هستند تا بتوانند فضای مذاکرات را تحت تأثیر قرار دهند و طرف ایرانی را مجبور به عقب‌نشینی از مواضع خود کنند و در سناریوی شکست مذاکرات این جوسازی روانی از نظر آنها می‌تواند فضای مساعدی برای حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران را فراهم کند.

🔄مطالب مرتبط
▫️گروسی در تهران؛ سرنوشت مکانیسم ماشه چه خواهد شد؟
▫️آیا مسئله نظارت‌ها، مذاکرات هسته‌ای را به بن بست می‌کشاند؟

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/479
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

♦️مذاکرات محرمانه میان سوریه و اسرائیل: منافع کوتاه‌مدت و راهبرد بلندمدت
◼️مرکز الامارات للسیاسات

#رویة_العربیة
#سوریه #اسرائیل

🔸در پی تحول روابط سوریه و آمریکا، سوریه و اسرائیل مذاکرات محرمانه‌ای برای بررسی مسائل امنیتی، کنترل مرزها و حفظ ثبات آغاز کردند. این روند با دیدار ترامپ و احمد شرع در ریاض و وعده لغو تحریم‌ها از سوی آمریکا همراه بود.

💢تحولات روابط سوریه و اسرائیل

🔹پس از سرنگونی بشار اسد، اسرائیل حکومت جدید سوریه را تهدیدی امنیتی می‌دانست و با حملات نظامی و اشغال مناطق مرزی، تلاش کرد آن را تضعیف کند. اسرائیل با لغو تحریم‌های آمریکا علیه سوریه مخالفت داشت و نتانیاهو، از ترامپ خواست حمایت از حکومت جدید را متوقف کند. اما تغییر رویکرد آمریکا و حمایت از ترکیه و لغو تحریم‌ها، اسرائیل را مجبور کرد برای حفظ امنیت ملی خود در تعامل با دمشق بازنگری کند. در نتیجه، مذاکرات غیرمستقیم و محرمانه میان سوریه و اسرائیل با میانجی‌گران منطقه‌ای آغاز شد تا تنش‌ها کاهش یابد و همکاری امنیتی صورت گیرد.

💢منافع سوریه در مذاکرات با اسرائیل

1️⃣تقویت مشروعیت بین‌المللی حکومت سوریه: حکومت سوریه برای کسب مشروعیت بین‌المللی به‌ویژه از سوی آمریکا تلاش دارد مسیر گفتگو با اسرائیل را برای حل مسائل امنیتی باز کند؛ زیرا اسرائیل تنها بازیگری است که همچنان با آن به‌شدت مخالف است.

2️⃣پرهیز از تقابل با اسرائیل و رسیدن به تفاهمات امنیتی: تفاهمات امنیتی با اسرائیل می‌تواند به توقف حملات این کشور در سوریه منجر شود؛ مشروعیت و ثبات داخلی حکومت سوریه را تقویت کند و به آن امکان دهد بر توسعه اقتصادی و حفظ تمامیت ارضی تمرکز کند.

3️⃣تسریع درروند بازسازی: تفاهم امنیتی با اسرائیل بخشی از تلاش‌های سوریه برای کاهش محدودیت‌های اقتصادی است و هرچند نقش مستقیمی در لغو تحریم‌ها ندارد، اما به بهبود فضای سرمایه‌گذاری و ایجاد امنیت و ثبات داخلی کمک می‌کند.

💢منافع اسرائیل

1️⃣تضمین امنیت مرزهای اسرائیل: اسرائیل پس از رویداد ۷ اکتبر نگران امنیت مرزهایش با سوریه است و تفاهم امنیتی با حکومت دمشق را راهی برای تأمین منافع خود بدون نیاز به عقب‌نشینی از مناطق اشغالی می‌بیند.

2️⃣فشار بر حکومت سوریه برای خلع سلاح گروه‌های فلسطینی: پس از خروج شبه‌نظامیان ایرانی از سوریه، اسرائیل از فرصت استفاده کرده تا دمشق را به توقف فعالیت گروه‌های فلسطینی مانند جهاد اسلامی و حماس وادار کند و مذاکرات به ابزاری برای پایان دادن به این فعالیت‌ها تبدیل‌شده است.

3️⃣تضمین منافع اسرائیل در آینده سوریه: مذاکرات میان سوریه و اسرائیل با هدف کاهش نفوذ ترکیه در دمشق، جلوگیری از بازگشت نفوذ ایران و نزدیک کردن سوریه به محور کشورهای عربی است. اسرائیل نیز به این نتیجه رسیده که همراهی با روند پذیرش بین‌المللی سوریه از انزوای خود جلوگیری می‌کند و نقش مثبت‌تری در تحولات منطقه خواهد داشت.

💢سناریوهای احتمالی

🔹موفقیت مذاکرات و دستیابی به توافق امنیتی جامع میان دو کشور: در این سناریو، میانجی‌گری‌ها به توافق امنیتی جامع بین سوریه و اسرائیل منجر می‌شود که شامل توقف حملات اسرائیل، خلع سلاح منطقه جنوب سوریه و جلوگیری از تهدیدات متقابل و استقرار نظامی ترکیه است. یک چارچوب هماهنگی امنیتی مشترک ایجاد می‌شود و بدون امتیازات سیاسی بزرگ، هر دو طرف منافع امنیتی و ثبات داخلی را حفظ می‌کنند. اما این توافق با چالش‌هایی از جمله مخالفت‌های منطقه‌ای، داخلی سوریه و اسرائیل روبرو است.

🔹شکست مذاکرات میان دو طرف: این سناریو نشان‌دهنده شکست مذاکرات محرمانه دمشق و تل‌آویو به‌دلیل اختلافات عمیق است. سوریه خواستار توقف کامل عملیات نظامی و امنیتی اسرائیل در خاک خود است؛ امری که اسرائیل حاضر نیست به‌طور کامل متعهد به آن شود. اسرائیل همچنین ممکن است برنامه‌ زمان‌بندی برای خروج از مناطق اشغال‌شده پس از سقوط بشار اسد را ارائه ندهد. از سوی دیگر، حکومت سوریه نیز ممکن است حاضر نباشد ترکیه را از داشتن جایگاه نظامی در سوریه محروم کند.

🔹موفقیت نسبی مذاکرات و دستیابی به تفاهمات جزئی: این سناریو بر مبنای دستیابی به تفاهمات محدود امنیتی میان دو طرف استوار است؛ مهم‌ترین آن‌ها مبارزه با تروریسم و متعهد شدن حکومت سوریه به جلوگیری از هرگونه تهدید امنیتی علیه اسرائیل از خاک خود، در مقابل توقف عملیات نفوذ و حملات هوایی اسرائیل در سوریه و همکاری اطلاعاتی میان دو کشور است. در این سناریو طرفین بر موضوعات پیچیده‌تری چون نفوذ ترکیه یا روابط منطقه‌ای فزاینده سوریه با کشورهای دیگر و معاف کردن اسرائیل به عقب‌نشینی از مناطق مورد مناقشه توافق می‌کنند.

🔄مطالب مرتبط
▫️درنگی در روابط میان دولت جدید سوریه و اقلیت‌ها
▫️اسرائیل و سوریه مطلوب

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/480
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🎥آیا عملیات اطلاعاتی ایران در اسرائیل بلوف است؟

#تهران_مدیا
#اسرائیل

🔸دکتر محمد محسن ابو النور، رئیس مجمع عربی تحلیل سیاست‌های ايران، در گفت‌و‌گو با شبکه سعودی المشهد اظهار داشت که عملیات انتقال اسناد هسته‌ای اسرائیل به ایران نشان‌دهنده قدرتمندی نیروهای اطلاعاتی تهاجمی ایران است. او معتقد است این عملیات بلوف نیست چرا که ایران بارها توانسته افراد عادی و حتی مقامات رده بالای اسرائیلی را به جاسوسی برای خود مجاب کند.

✅«ایران در عملیات‌های اطلاعاتی تهاجمی واقعاً حرفه‌ای عمل می‌کند. ما تقریباً هر هفته در رسانه‌های اسرائیلی می‌شنویم یا می‌بینیم که یک جاسوس یا مأمور ایرانی را در اسرائیل دستگیر کردند. حتی خود آنها [اسرائیل] گفتند یکی از وزرای دولت‌های قبلی را هم به خاطر جاسوسی برای ایران محاکمه کردند و آن شخص هم خیلی راحت اعتراف کرده که با ایران همکاری داشته است. حتی برخی اوقات افرادی در مقام سرهنگ، سرتیپ یا ژنرال نیز با ایران همکاری داشتند. برای همین نیز من فکر می‌کنم حرف ایران می‌تواند درست باشد»

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com
📱@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐واکنش‌‌ها به دست‌یابی ایران به اسناد سری اسرائیل

#تحلیل_کوتاه
#اطلاعاتی_امنیتی #رسانه
#ایران #اسرائیل

🔹در حالی که مذاکرات هسته‌ای میان ایران و آمریکا به بن‌بست خورده و احتمال استفاده تروئیکای اروپایی از مکانیزم ماشه بالا رفته است دستگاه اطلاعاتی ایران خبر از اجرای موفقیت‌آمیز یک عملیات اطلاعاتی علیه اسرائیل داده که طی آن «حجمی انبوه از اسناد» محرمانه اسرائیل در خصوص برنامه‌های پنهانی هسته‌ای، نظامی-موشکی، پروژه‌های علمی و فنی و همچنین مشخصات مدیران و دانشمندان درگیر این پروژه‌ها به دست آمده است. اینکه اسناد مذکور چه جزئیاتی دارند و چگونه بر مذاکرات هسته‌ای اثر خواهند گذاشت موضوعی است که باید در آینده مورد بررسی قرار گیرد. با این حال، تاکنون جهان به این خبر چگونه واکنش نشان داده‌ است؟

🔸خبرگزاری‌هایی همچون یورونیوز، الجزیره، رویترز و العربیه بدون هرگونه قضاوت راجع به این خبر صرفاً مواضع مقامات ایرانی را منعکس کردند. همچنین آن‌ها این اتفاق را در بستر عدم‌ پیشرفت مذاکرات هسته‌ای و جلسه شورای حکام آژانس قرار دادند. به عبارت دیگر، این خبرگزاری‌ها تلویحاً اقدام اخیر دستگاه اطلاعاتی ایران را برای اثرگذاری بر نشست شورای حکام و تصویب احتمالی قطعنامه ضد ایرانی ارزیابی کرده‌اند. خبرگزاری چینی شینهوآ نیز به شیوه مشابهی خبر مذکور را بازتاب داد. خبرگزاری اسپوتنیک روسیه نیز بر آخرین گزارش وزارت اطلاعات ایران متمرکز شد و بیان کرد که ایران توانسته است به جزئیات برنامه موشکی اسرائیل دست پیدا کند.

🔸دیگر خبرگزاری‌ها همچون گاردین و پولیتیکو با دیده تردید به عملیات اطلاعاتی ایران نگریسته‌اند. گاردین گفته است که حتی در داخل ایران نیز برخی باور ندارند که دستگاه اطلاعاتی ایران توانسته باشد به چنین اطلاعاتی دست یابد. این ادعا ممکن است صرفاً برای این باشد که جلوی حمله نظامی اسرائیل گرفته شود. پولتیکو نیز اظهار داشت چنین بیانیه‌ای از سوی وزارت اطلاعات می‌تواند تلاش «حکومت دینی» ایران باشد تا به افکار عمومی داخل نشان دهد توانسته پاسخ سرقت اسناد هسته‌ای تورقوزآباد را بدهد. با وجود اینکه وزارت اطلاعات اعلام کرده است که به زودی بخشی از اسناد منتشر خواهد شد، برخی دیگر از رسانه‌های غربی، همچون واشنگتن‌پست بر این نکته تأکید کرده‌اند که ایران هیچگونه مدرکی برای ادعای خود نشان نداده است. برخی دیگر از خبرگزاری‌های مطرح جهانی و آمریکایی، همچون نیویورک‌تایمز، فاکس‌نیوز، سی‌ان‌ان، بی‌بی‌سی یا ان‌بی‌سی‌نیوز در قبال این خبر سکوت کرده‌اند.

🔸تاکنون مقامات رسمی کشورهای غربی واکنشی به این موضوع نشان نداده‌اند. از میان سایر افراد مرتبط با مذاکرات، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بیان کرد که اسناد به‌دست‌آمده می‌توانند راجع به مرکز تحقیقاتی سورک در نزدیکی تل‌آویو باشد. این صحبت گروسی در تضاد با مواضع مقامات ایران است؛ چراکه این مرکز بر خلاف تأسیسات هسته‌ای اصلی این رژیم همچون دیمونا، مطابق توافق پادمانی اسرائیل تحت نظارت آژانس است.

🔸عملیات اطلاعاتی اخیر ایران در رسانه‌های عبری اما بازتاب زیادی داشت. روزنامه تایمز آو اسرائیل ضمن پرداختن به صحبت‌های مقامات ایران، به این نکته اشاره کرد که اسرائیل که تنها کشور دارای سلاح هسته‌ای منطقه است تاکنون واکنشی به ادعای ایران نداشته است. جروزالم‌پست نیز در کنار این موضوع به تهدید شورای عالی امنیت ملی ایران پرداخت که طبق آن در صورت هرگونه حمله نظامی از سمت اسرائیل، تأسیسات هسته‌ای این رژیم که از طریق اسناد کشف شده‌اند مورد حمله قرار خواهند گرفت. کانال ۱۲ عبری نیز موضوع دست‎‌یابی به اسناد هسته‌ای اسرائیل را پوشش داد.

✅با وجود اینکه خبر دست‌یابی به اسناد هسته‌ای محرمانه اسرائیل در جهان گسترده شده است اما به نظر می‌رسد هنوز نتوانسته به قدر کافی برجسته شود. بخشی از آن به دلیل حساسیت افشاگری در خصوص اسرائیل در غرب (به خصوص آمریکا) و بخش دیگر آن به دلیل این است که ایران هنوز جزئیات اسناد به‌دست‌آمده را منتشر نکرده است. باید توجه داشت که استفاده دیپلماتیک حداکثری از چنین عملیاتی در مذاکرات با غرب نیازمند پوشش رسانه‌ای حرفه‌ای و گسترده آن است.

🔄مطالب مرتبط
▫️مذاکرات ایران و تروئیکا؛ آتش‌بس با آمریکا، ماشه در دست اروپا

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/481
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1