🎥کابینه ترامپ به دنبال جنگ با ایران نیست

#تهران_مدیا
#مذاکرات_هسته‌ای

🔸 جان مرشایمر در مصاحبه‌ای با اسپکتیتور به تشریح رویکرد ترامپ و اعضای کابینه‌اش در سیاست خارجی پرداخت و خاطرنشان کرد که ترامپ جزو حلقه نخبگان حاکم در سیاست خارجه همچون روبیو و والتز نیست و برای همین به آنها اعتماد ندارد و افرادی مورد اعتمادی چون ویتکاف، ونس و هگزت را که خارج از این حلقه هستند برای پیشبرد سیاست خارجی خود انتخاب کرده است.

🔸همچنین ترامپ و حلقه نزدیکانش به دنبال جنگ با ایران نیستند بلکه چین را تهدید اصلی آمریکا می‌دانند و به همین دلیل نیز به دنبال کاهش حمایت اروپا و حل پرونده اوکراین هستند. در همین راستا او می‌گوید:

✅«پیت هِگزت به شدت ضد چین است و چیزی که او می‌خواهد انجام دهد این است که رد پای آمریکا را در اروپا و همچنین در خاورمیانه پاک کند. او نمی‌خواهد درگیر جنگ با ایران بشود، چون می‌خواهد کاملاً بر آسیای شرقی تمرکز کند تا بتوانند چینی‌ها را مهار کنند. و البته این همان چیزی است که ونس، ترامپ و به باور من ویتکاف هم می‌خواهند انجام دهند.»


✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

♦️چرا ایران نمی‌خواهد سریعا به توافق برسد؟
📝لارنس جی. هاس
▪️نشنال اینترست

#تهران_ریویو
#مذاکرات_هسته‌ای

🔸در حالی که رئیس‌جمهور ترامپ به دنبال دستیابی به توافق هسته‌ای با ایران است، باید به این نکته توجه داشت که انگیزه اصلی تهران برای شرکت در مذاکرات، ترس از واشنگتن نیست بلکه احساس فرصت است. به عبارت دیگر، این مذاکرات می‌توانند راه را برای رهایی تهران از تهدید بازگشت مکانیسم ماشه در پاییز هموار کند و همزمان موجب تقویت رضایت از نظام در داخل کشور شوند. با توجه به این شرایط، مذاکره‌کنندگان آمریکایی باید ضرب‌الاجلی سختگیرانه برای دستیابی به توافقی که واقعاً منافع آمریکا را تأمین کند، تعیین کنند. در غیر این صورت، ممکن است مذاکره‌کنندگان ایرانی روند گفتگوها را طولانی کرده و در همین حال برنامه هسته‌ای خود را پیش ببرند و از تهدید واکنش علیه اقتصادشان رهایی یابند.

💢بلوف واشنگتن در حمله نظامی علیه ایران

🔹با وجود تهدیدات رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر استفاده از نیروی نظامی علیه تأسیسات هسته‌ای، تهران دلایل خوبی برای تردید نسبت به این تهدیدات دارد. ترامپ چهارمین رئیس‌جمهوری است که در طول ۲۵ سال گذشته بارها تهدید به استفاده از زور کرده، اما در نهایت راه مصالحه را برگزیده و به ایران اجازه داده تا برنامه‌های هسته‌ای و موشکی خود را ادامه دهد. به همین دلیل کاملاً معقول است که نظام ایران این تصور را داشته باشد که واشنگتن، صرف‌نظر از اینکه چه حزبی در قدرت باشد، تمایلی به اقدام نظامی علیه ایران ندارد. همچنین، ترامپ چندین هفته حماس را تهدید کرده بود، اما در نهایت اقدامی نظامی انجام نداد. علاوه بر این، واشنگتن در مورد خطوط قرمز مذاکراتی خود نیز موضع قاطعی ندارد. نماینده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه، استیو ویتکاف، اخیراً اشاره کرده که رئیس‌جمهور ممکن است در قالب یک توافق، به ایران اجازه دهد که در سطحی پایین اورانیوم غنی‌سازی کند؛ به جای آنکه تهران را وادار به برچیدن کامل برنامه هسته‌ای‌اش کند.

💢مکانیسم ماشه و مشکلات آمریکا و ایران

🔹بر اساس قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل، این شورا تنها تا ماه اکتبر فرصت دارد که درباره اعمال مجدد تحریم‌ها علیه ایران به دلیل نقض توافق ۲۰۱۵ تصمیم‌گیری کند. بنابراین، هر یک از اعضای دائم شورای امنیت و آلمان، به جز آمریکا، می‌توانند مکانیسم ماشه را فعال کنند. در نتیجه، ممکن است آمریکا ناچار شود بریتانیا، فرانسه یا آلمان را برای فعال‌سازی تحریم‌ها قانع کند. مشکلی که تهران به‌خوبی از آن آگاه است این است که روابط آمریکا و اروپا به دلیل مسائلی همچون تعرفه‌ها، تلاش‌های ترامپ برای تحمیل صلح مطلوب روسیه در اوکراین و بی‌اعتنایی به اتحاد با غرب متشنج شده است. در واقع، تهران با درخواست برگزاری دیدار با کشورهای اروپایی پیش از ادامه گفت‌وگو با واشنگتن، احتمالاً در پی ایجاد شکاف میان آمریکا و متحدان اروپایی‌اش در موضوع ایران است.

🔹عوامل فوق باعث می‌شود که تیم مذاکره‌کننده آمریکا اهرم فشار کمتری نسبت به همتایان ایرانی خود داشته باشد؛ در حالی که طرف ایرانی تمام انگیزه‌ها را برای کش دادن مذاکرات تا فرارسیدن ماه اکتبر در اختیار دارد. در حال حاضر، محبوبیت ترامپ در حال کاهش است، اعتماد مصرف‌کنندگان افت کرده و احتمال رکود اقتصادی افزایش یافته است. این چالش‌ها ممکن است تمایل ترامپ برای ادامه مذاکرات به امید دستیابی به توافقی حتی ضعیف برای ثبت یک پیروزی سیاسی و تقویت جایگاه داخلی‌اش را افزایش دهد.

🔹از سوی دیگر، تهران نیز با بی‌ثباتی داخلی مواجه است و این مذاکرات می‌تواند به عنوان یک فرصت نجات برای نظام عمل کند. بخشی از این وضعیت ناشی از تحریم‌های آمریکا است؛ اقتصاد ایران در حال فروپاشی است و این امر ممکن است موجودیت نظام را تهدید کند، ارزش پول ملی به شدت کاهش یافته، انفجار در بندر رجایی موجب افزایش خشم عمومی علیه نظام شده، نرخ تورم به حدود ۴۰ درصد رسیده، کمبود انرژی و آب رو به افزایش است و فقر گسترش یافته است. در حالی که واشنگتن امکان دستیابی به توافق را بررسی می‌کند، باید دو هدف را همزمان دنبال کند: اول، توجه مستمر به زمان‌بندی تحریم‌ها؛ دوم، پرهیز از هرگونه توافقی که بیش از آنکه در خدمت منافع آمریکا باشد، نظام حاکم در تهران را تقویت کند.

🔁مطالب مرتبط
▫️ایران گوشه رینگ است، نباید به توافق هسته‌ای اکتفاء کرد!
▫️هنوز توافق هسته‌ای بین آمریکا و ایران منتفی نیست!
▫️مسئله غنی‌سازی چگونه می‌تواند منجر به فروپاشی مذاکرات شود؟

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/402
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐کناره‌گیری آمریکا از جنگ با یمن؛ تصمیمی از روی اجبار

#مقاله_تحلیلی
#تحولات_منطقه
#یمن #آمریکا

📝حسین افراخته

🔹با اعلام ناگهانی ترامپ مبنی بر پایان حملات به یمن در راستای تفاهم صورت گرفته با انصارالله (با وساطت ‏عمان) که موجب بُهت بسیاری از ناظران گردید، گمانه‌های مختلفی درباره چرایی این تصمیم ناگهانی دولت ‏آمریکا به وجود آمده است. درباره علل تصمیم آمریکا می‌توان به این عوامل اشاره کرد:‏

💢هزینه‌های هنگفت مادی و حیثیتی

🔸دور جدید حملات آمریکا با راهبری ناو هواپیمابر «هری ترومن» و همچنین به کارگیری بمب‌افکن‌های بی‌-۱ و بی‌-۵۲ از مبدأ پایگاه «دیگوگارسیا» که از حیث شدت و حجم بسیار متفاوت از قبل بود و ۵۲ روز به طول انجامید هزینه‌های ‏هنگفتی برای ارتش آمریکا در پی داشت. طبق گزارش ‏CNN‏ فقط در پایان هفته سوم هزینه عملیات از مرز ‏یک میلیارد دلار عبور کرد.

🔸تلفات و خسارات آمریکا نیز در این دور از حملات چشمگیر و برای آمریکایی‌ها بسیار ناامید‌کننده بود که ‏سقوط دو جنگنده ‏F18‌‏ هورنت به دریا و سرنگونی ۱۵ پهپاد ‏MQ9‌‏ تنها بخشی از آن بود. اعتراف‌های ‏روزهای پایانی ارتش آمریکا به اثربخشی حملات یمنی‌ها، ضربات حیثیتی جدی بر وجهه ارتش آمریکا و ‏مشخصاً نیروی دریایی آن بود.‏

💢فشار افکار عمومی و نخبگانی داخلی آمریکا

🔸استمرار این وضعیت در کنار عدم تحقق وعده‌های اولیه ترامپ مبنی بر قطع حملات یمن در دریای سرخ و شلیک‌ها به عمق اراضی اشغالی، به تدریج زمزمه‌هایی در داخل محافل نخبگانی آمریکا ‏ایجاد کرد که این حملات را بی‌ثمر و ادامه آن را غیر معقول می‌دانستند.‏ شاید یکی از جدی‌ترین انتقادها را بتوان در گزارش مجله فارن‌پالیسی یافت که مدعی است با وجود صرف ‏میلیاردها دلار، نه تنها کشتیرانی در دریای سرخ احیا نشده بلکه منابع اقتصادی و ‏تسلیحاتی آمریکا مستهلک شده و ممکن است در آینده حمایت عمومی از سرمایه‌گذاری در نیروی دریایی ‏کاهش یابد. گزارش‌های متعدد دیگری از محافل رسانه‌ای و امنیتی در آمریکا راهبرد ترامپ در قبال انصارالله را ‏راهبردی به بن‌بست رسیده قلمداد کردند.‏

💢ارزیابی مقامات نظامی و سیاسی از بی نتیجه بودن ادامه حملات

🔸در پایان هفته هفتم حملات به یمن، به اتمام رسیدن بانک اهداف نظامی و حتی مدنی در یمن در کنار وارد ‏آمدن ضربات جدی به ارتش آمریکا و استمرار حملات (بعضاً روزانه) یمنی‌ها که عملاً حملات آمریکا را غیر ‏موثر نشان می‌داد، مقامات آمریکایی را به این جمع بندی رساند که ادامه این کارزار از حیث راهبردی فاقد ‏دستاوردی ملموس برای آمریکا خواهد بود. مقامات آمریکایی به خوبی می‌دانستند امکان ورود متغیر جدیدی ‏به جنگ یمن که ظرفیت تغییر معادله را داشته باشد، ندارند و بنابراین آنها چاره‌ای جز انتخاب گزینه پایان ‏درگیری نداشتند.‏

💢عدم فرسایش انصارالله و رونمایی از شگفتانه‌های جدید

🔸رئیس‌جمهور آمریکا که در روز ۱۵مارس با یک توئیت تجاوز به یمن را آغاز کرد، تصور نمی‌کرد این نبرد ‏این اندازه به طول انجامد. با گذشت ۷ هفته از تجاوز نه تنها انصارالله به زانو در نیامد که در هفته ‏هفتم با رونمایی از یک شگفتانه (یک موشک جدید و ناشناس) دو هدف حیاتی شامل بندر حیفا و فرودگاه بن گوریون را علی‌رغم فعال بودن دست‌کم چهار لایه پدافندی مورد اصابت قرار داد. ایستادگی و مقاومت یمنی‌ها در کنار نبرد حساب شده آن‌ها که برای هر ‏مرحله دارای برنامه‌‌‎ای متناسب بود، در نهایت سران آمریکایی را از ادامه تجاوز منصرف نمود.

💢سفر ترامپ به منطقه

🔸با توجه به برنامه‌ریزی سفر مهم و دوره‌ای ترامپ به منطقه (با محوریت عربستان سعودی) و با عنایت با تهدید ‏آشکار انصارالله علیه او، انجام این سفر در شرایط ادامه درگیری‌های آمریکا و یمن برای ترامپ ممکن نبود، در ‏همین راستا محافل امنیتی، آرام‌سازی اوضاع در منطقه پیش از این سفر را برای آمریکایی‌ها ضروری دانستند.‏

💢تأثیرات مذاکرات ایران و آمریکا

🔸تعاملات اخیر ایران و آمریکا نیز احتمالاً بر روی پرونده یمن تأثیراتی داشته است. در این راستا روزنامه ‏نیویورک تایمز در گزارشی مدعی شد ایران از نفوذ خود بر یمن به عنوان بخشی از تلاش عمان برای ‏میانجیگری و مجاب کردن انصارالله به آتش‌بس با آمریکا استفاده کرده است.‏

💢سخن نهایی

✅به نظر می رسد نیاز آمریکا و ایران به توافق هر یک از طرفین را به نحوی به سمت پایان درگیری میان آمریکا ‏و یمن سوق داده است. اما نکته جالب ماجرا که خود نشانه‌ای از استیصال طرف آمریکایی است، لحاظ نکردن اسرائیل در این توافق است که موجب حیرت و اعتراض صهیونیست‌ها نیز شده است.‏

🔗برای مطالعه متن کامل اینجا کلیک کنید!🔗

🔁مطالب مرتبط
▫️موشک ناشناخته یمنی چگونه از سپر دفاعی اسرائیل گذشت؟
▫️پله بعدی اقدام آمریکا علیه یمن چیست؟
✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/404
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐 نمایان شدن نشانه‌های نظم جدید در منطقه غرب آسیا

◾️شانگهای آبزرور
📝لی ویجیان (李伟建)

#جهان_شرقی

🔸با شروع عملیات ۷ اکتبر و افزایش تحولات پس از آن، اگرچه میزان درگیری‌های منطقه‌ای بیش از پیش ‏گسترش پیدا کرده اما کشورهای منطقه غرب آسیا با تاکید بر راهبردهای توسعه‌ای و خطوط دیپلماتیک ‏در جهت دستیابی به ثبات منطقه‌ای، الگوی جدیدی از روابط را ایجاد کرده‌اند. بنابراین این دوره از ‏درگیری‌ها، از ویژگی‌های جدیدی برخوردار ‌است که بررسی آن‌ها می‌تواند به درک بهتر ابعاد این بحران و ‏پیامدهای آن کمک کند.

‏1️⃣مدت زمان درگیری‌ها افزایش ‌یافته‌است. اسرائیل با وجود برخورداری از حمایت بلندمدت آمریکا و ‏داشتن تجهیزات نظامی به‌مراتب پیشرفته‌تر از طرف مقابل، هنوز به اهداف ‏اولیه خود یعنی نابودی حماس و نجات اسرای خود دست نیافته است.‏

‏2️⃣دامنه درگیری‌ها به طور چشمگیری گسترش یافته‌است. چنان‌که اسرائیل در هفت جبهه با نیروهای ‏مقاومت به نبرد پرداخت و در سوی دیگر، چندین گروه مقاومت نیز به شکلی هماهنگ علیه اسرائیل ‏وارد عمل شدند؛ امری که در درگیری‌های گذشته به ندرت مشاهده می‌شد.‏

‏3️⃣از ویژگی دیگر این درگیری‌ها بازتاب بین‌المللی آن است. برای مثال، شورای امنیت ‏سازمان ملل، مکرراً جلسات اضطراری برگزار کرد و از اسرائیل خواست تا عملیات نظامی خود در غزه ‏را متوقف کند. همچنین علیرغم حمایت رسمی و سنتی آمریکا از اسرائیل، بسیاری از کشورهای ‏جنوب جهانی و حتی کشورهای غربی به‌شدت جنایات اسرائیل در غزه را محکوم کرده و خواستار ‏آتش‌بس فوری شده‌اند. براین اساس این رویدادها نشان می‌دهند که با کاهش نفوذ آمریکا در منطقه و ‏ضعف سلطه آن بر امور خاورمیانه، جایگاه اسرائیل به عنوان قلدر کوچک خاورمیانه و ‌‎ ‎سیاست سنتی ‏آن در قبال مسئله فلسطین به چالش کشیده شده‌است.‏

💢حضور آمریکا و مسئله مقاومت

🔸هلال مقاومت نتیجه رقابت‌های ژئوپلیتیکی طولانی‌مدت در منطقه می‌باشد. این ائتلاف اگرچه در شرایط ‏فعلی آسیب دیده، اما اگر بحران به همین شکل ادامه پیدا کند و وضعیت بدتر شود، همچنان فرصتی ‏برای بقا و حتی رشد خواهد داشت. اعضای این ائتلاف، با وجود اینکه ایران از آنها حمایت می‌کند، اهداف و ‏انگیزه‌های خاص خود را برای بقا و فعالیت دارند و به‌طور کامل تحت امر ایران نیستند.‏

🔸تضعیف نفوذ ایران بر گروه‌های مقاومت، ناشی از تحریم‌های طولانی‌مدت و تغییرات راهبردی داخلی و خارجی ‏است. دولت ایران با تمرکز بر حل بحران‌های داخلی، توسعه اقتصادی و بهبود معیشت، انرژی خود را به امور ‏داخلی اختصاص داده است. همچنین پس از عادی‌سازی روابط با کشورهای عربی از جمله عربستان، ایران ‏حضور راهبردی خود در منطقه (مانند عراق، لبنان، سوریه و یمن) را به‌منظور بهبود روابط با کشورهای ‏همسایه کاهش داده است. این رویکرد، اگرچه تا حدی نفوذ ژئوپلیتیکی ایران را تضعیف کرده است، اما تأثیر ‏قابل توجهی بر استراتژی آن در جهت بازسازی داخلی و تحول سیاسی-اقتصادی کشور نگذاشته است.‏

🔸همچنین با توجه به دگرگونی‌های عمیق در اوضاع جهانی و منطقه‌ای، جایگاه خاورمیانه در استراتژی سیاست ‏خارجی دولت جدید آمریکا کاهش یافته‌است؛ چراکه ترامپ نه تمایل و نه توان سرمایه‌گذاری بیشتر در منطقه ‏را دارد. براین اساس انتظار می‌رود ترامپ مجددا از برنامه هسته‌ای ایران به‌عنوان اهرم فشار استفاده کند. این ‏کار نه تنها منجر به منحرف کردن توجه جهان از مسئله فلسطین می‌شود، بلکه تشدید اختلافات بین ایران و ‏عربستان و سایر کشورهای منطقه را نیز افزایش می‌دهد. این راهبرد می‌تواند منجر به تضعیف فضای ‏مسالمت‌آمیز منطقه و توجیه حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه شود.

‏💢تداوم روند همکاری و توسعه

🔸با وجود بی‌ثباتی ناشی از درگیری‌های اسرائیل و فلسطین در غرب آسیا، این تحولات نمی‌تواند مانع تلاش ‏کشورهای منطقه برای ایجاد نظمی چندقطبی و متوازن در خاورمیانه شود. شکل‌گیری روابط مسالمت‌آمیز ‏میان عربستان و ایران فرآیند مصالحه در منطقه را سرعت بخشیده و نشانه‌هایی از نظم جدید منطقه‌ای ایجاد ‏کرده‌است.‏

🔸در طول درگیری اخیر فلسطین و اسرائیل، کشورهای منطقه از جمله عربستان و ایران با هماهنگی و اتخاذ ‏مواضع نسبتا مشترک، به طور واضح از فلسطینیان حمایت کرده‌اند، اما به اجتناب از دخالت مستقیم در ‏جنگ پرداخته‌اند. این رویکرد نشان می‌دهد که کشورهای خاورمیانه ارزش شرایط صلح و آشتی را درک کرده ‏و تمایلی به بازگشت به آشوب‌ها و درگیری‌های گذشته ندارند.

✅بنابراین، اگرچه خاورمیانه همچنان با بحران‌های ‏متعددی مواجه شده‌است و بازگشت ترامپ می‌تواند به افزایش بی‌ثباتی در منطقه منجر شود، اما تمایل ‏کشورهای منطقه به حفظ راهبردهای توسعه‌محور و پیگیری مسیرهای دیپلماتیک تغییری نخواهد کرد.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/403
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐اروپا و تامین تسلیحات مشترک؛ چالشی سخت، راه‌حلی اجتناب‌ناپذیر

◾️فارن پالیسی
📝الیزابت براو

#روندهای_استراتژیک

🔸سوئد، نروژ و لیتوانی تصمیم گرفته‌اند به‌صورت مشترک صدها دستگاه خودروی رزمی CV90 را خریداری کنند. این اقدام که اواخر ماه گذشته توسط نخست‌وزیر سوئد اعلام شد، گامی مهم در جهت افزایش همکاری‌های نظامی و صنعتی در منطقه نوردیک و بالتیک محسوب می‌شود. این کشورها امیدوارند با استفاده از صرفه‌جویی ناشی از تولید انبوه، هزینه‌ها را کاهش داده و سطح هماهنگی دفاعی خود را ارتقا دهند. با اجرایی شدن این پروژه، احتمالاً استاندارد جدیدی در زمینه خریدهای مشترک نظامی در اروپا رقم خواهد خورد.

💢ویژگی‌های خودروهای زرهی CV90 و استقبال کشورهای اروپایی

🔹این خودروها ساخت سوئد از دهه ۱۹۹۰ وارد بازار شده و به دلیل قابلیت‌های بالای رزمی‌اش، مورد توجه گسترده کشورهای اروپایی قرار گرفته است. این خودرو که برای ارتش سوئد طراحی شده، توانایی مقابله با تانک‌های دشمن را دارد، اما در عین حال سبک‌تر، چابک‌تر و چندمنظوره‌تر از تانک‌های اصلی است. کشورهایی چون دانمارک، استونی، فنلاند، نروژ، سوئد، سوئیس، هلند، جمهوری چک، اسلواکی و اوکراین از این خودرو استفاده می‌کنند و تقاضا برای آن در حال افزایش است.

💢سفارش‌های اخیر و پروژه مشترک جدید

🔹در دسامبر گذشته، دانمارک ۱۱۵ دستگاه از این خودروها را سفارش داد که در سوئد تولید می‌شوند. ارتش سوئد نیز ۵۰ دستگاه دیگر سفارش داد. جمهوری چک دو سال پیش نزدیک به ۲۵۰ دستگاه سفارش داد و اسلواکی نیز کمی پیش‌تر بیش از ۱۵۰ دستگاه خریداری کرد. حال با پیوستن لیتوانی، نروژ و سوئد به این پروژه جدید، برآورد می‌شود که مجموع سفارش‌ها به حدود ۱۰۰۰ دستگاه برسد.

💢چالش‌های خرید مشترک در گذشته

🔹خرید مشترک نظامی در اروپا سابقه‌ای طولانی دارد. در دهه ۱۹۸۰، چند کشور اروپایی تصمیم به خرید مشترک هواپیمای ترابری A400M گرفتند، اما به دلیل اختلافات زیاد، قراردادها با بیش از دو دهه تأخیر نهایی شد و تحویل‌ها نیز تا دهه ۲۰۱۰ به طول انجامید. پروژه بالگرد NH90 نیز به دلیل مشخصات متفاوت هر کشور به بیست نسخه مختلف ختم شد و عملاً یک پروژه مشترک باقی نماند. حتی کشورهای نوردیک، با وجود روابط دوستانه، در پروژه‌هایی مانند توپخانه Archer یا زیردریایی Project Viking با شکست مواجه شدند. دلایل اصلی این ناکامی‌ها تفاوت در سیاست‌ها، منافع صنعتی داخلی و فرآیندهای بودجه‌ای و قانونی بود.

💢تغییر شرایط در مواجهه با تهدیدات جدید

🔹با شدت گرفتن تهدیدات امنیتی به‌ویژه از سوی روسیه، دولت‌های اروپایی دیگر فرصت آزمون و خطا یا تأخیرهای طولانی را ندارند. نیاز به واکنش سریع باعث شده که تمایل به خرید تجهیزات آماده بیشتر شود تا توسعه پروژه‌های سفارشی و جدید. پروژه فعلی CV90 نمونه‌ای از همین رویکرد است، چرا که نیازهای سه کشور بسیار مشابه است و تفاوت زیادی در مشخصات درخواستی وجود ندارد. بنابراین، خرید مشترک بدون پیچیدگی و درگیری معمول اجرا خواهد شد.

💢مزایای صنعتی و اقتصادی برای کشورهای مشارکت‌کننده

🔹نخست‌وزیر سوئد، اولف کریسترشون، در بازدیدی از لیتوانی اعلام کرد که این همکاری مشترک نه تنها از نظر نظامی بلکه از نظر صنعتی نیز برای طرفین مفید است. با کاهش تعداد پلتفرم‌های نظامی پراکنده در اروپا و تمرکز روی تجهیزات استاندارد، بهره‌وری بالاتری حاصل خواهد شد. لیتوانی نیز ضمن دریافت حدود ۱۰۰ دستگاه، انتظار دارد که صنایع داخلی‌اش در روند تولید نیز مشارکت کنند. این موضوع باعث تقویت صنعت دفاعی داخلی این کشور و ایجاد اشتغال خواهد شد.

💢درس‌هایی از گذشته و مسیر آینده

🔹اگرچه همکاری‌های گذشته در خریدهای نظامی مشترک پر از شکست و ناامیدی بوده‌اند، اما تجربه امروز سه کشور نوردیک و بالتیک ممکن است الگویی جدید برای سایر کشورها فراهم آورد. شرایط جدید جهانی، الزام به سرعت عمل، و نیاز به بهره‌برداری اقتصادی از منابع، همه کشورها را به سوی همکاری‌های کارآمدتر سوق داده است. همان‌طور که دریاسالار بازنشسته توماس انگوال بیان کرد، دیگر زمان آن نیست که ۱۰ تا ۱۵ سال برای یک محصول جدید منتظر ماند؛ چرا که ممکن است هنگام تحویل، آن محصول منسوخ شده باشد.

💢آینده خریدهای مشترک دفاعی

✅با افزایش تهدیدات و نیاز به بهره‌گیری حداکثری از منابع، انتظار می‌رود که خریدهای مشترک نظامی افزایش یابند. شرکت‌های دفاعی نوظهور نیز، به‌ویژه در اوکراین، در حال بهره‌گیری از این روند هستند. کشورهایی که توانایی همکاری بدون تنش و چانه‌زنی را دارند، بیشترین شانس را برای ورود به پروژه‌های آینده خواهند داشت. حتی پس از این همکاری سه‌جانبه، ممکن است سوئد، نروژ و لیتوانی فرصت‌هایی برای پیوستن شرکای جدید داشته باشند.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/405
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐انتخابات شوراهای شهر و روستا در لبنان و بازخیزی حزب‌الله

#تحلیل_کوتاه
#با_انتخابات
#لبنان

📝محمد خواجوئی

🔹انتخابات شوراهای شهر و روستا در لبنان از روز یکشنبه ۱۴ اردیبهشت (۴ مه)، آغاز شد و طی چهار هفته پیاپی ‏و به نوبت در هشت استان لبنان برگزار می‌شود. درباره این انتخابات چند نکته قابل بیان است:‏

🔸شوراهای شهر و روستا در لبنان، کوچکترین و پایه ای ترین واحدهای تصمیم گیری و اداری در لبنان هستند که ‏نقش مهمی در نحوه اداره مناطق بزرگ و کوچک در این کشور دارند. این انتخابات هر ۶‌‏ سال یکبار برگزار ‏می‌شود و اهمیت آن برای بسیاری از مردم لبنان، از نظر تاثیرگذاری بر زندگی روزمره بیشتر از انتخابات پارلمانی ‏است.

🔸آخرین بار که انتخابات شوراها در لبنان برگزار شد سال ۲۰۱۶ بود و برگزاری دوباره آن پس از سه سال تعویق ‌‏(به دلایلی چون همزمانی با انتخابات پارلمانی و نداشتن اعتبار مالی لازم)، فضای حاکم بر این نهاد در لبنان را ‏دستشخوش تغییرات خواهد کرد. بویژه اینکه طی این سال‌ها لبنان شاهد تحولات شگرفی (بحران اقتصادی، انفجار بیروت و جنگ با اسراِئیل) بوده است.‏

🔸در شهرهای بزرگ رقابت عمدتا بین احزاب و در شهرهای کوچک و روستاها رقابت بین خانواده‌های بزرگ و ‏افراد متنفذ محلی است. با توجه به نزدیک بودن انتخابات پارلمانی، انتخابات شوراها را می‌توان نوعی تمرین ‏احزاب برای هماوردی برای کسب کرسی‌های پارلمان دانست که نتایج حاصل از آن دماسنجی از وضعیت کلی ‏احزاب و میزان آمادگی آنها برای انتخابات پارلمانی است.‏

🔸این نخستین انتخابات بعد از جنگ اخیر اسرائیل با لبنان است و تا حد زیادی می‌تواند سنجشی برای میزان ‏محبوبیت و نفوذ حزب‌الله باشد. رهاورد این جنگ برای حزب الله و بدنه اجتماعی حامی آن، بسیار تلخ بود. اما ‏شواهد گویای آن است که پروژه فشار آمریکا و متحدانش برای تضعیف بیشتر حزب الله، انگیزه بدنه حامی را در ‏پشتیبانی از حزب الله بیشتر کرده است. نتایج هفته نخست انتخابات که در استان "جبل لبنان" برگزار شد هم ‏نشان می‌دهد که لیست‌های مشترک حزب الله و جنبش امل با اقبال بالایی روبرو شده است؛ هرچند برای قضاوت ‏نهایی باید منتظر نتایج انتخابات در استان‌های جنوب، نبطیه، بعلبک و بیروت ماند.‏

🔸ادراک بدنه اصلی حامی حزب‌الله یعنی شیعیان این است که فشارهای آمریکا و اسرائیل با هدف تضعیف شیعیان ‏و مقاومت است و همین مساله حساسیت آنها را بالا برده است و علی‌رغم انتقادات احتمالی در شرایط فشار ‏بیرونی ترجیح آنها حمایت از حزب‌الله با هدف یکپارچگی طایفه شیعه است. از این رو پیش بینی می‌شود حزب ‏الله و جنبش امل بتوانند همچنان رای بالایی را دو انتخابات کسب کنند. طی سال های اخیر تمامی ‌‎۲۷ کرسی ‏سهمیه شیعیان در پارلمان لبنان متعلق به حزب‌الله و امل بوده است و تکرار آن در انتخابات بعدی نیز بعید نیست.‏

🔸مهمترین مزیت حزب الله، نه سلاح آن بلکه داشتن حمایت و پشیتبانی مردمی در لبنان است. در واقع آنچه زمینه ‏اصلی شکل گیری مقاومت و پایداری آن در لبنان بوده نیاز طبیعی مردم جنوب لبنان برای مقاومت در برابر ‏اشغالگری در سایه نبود یک دولت قوی برای دفاع از آنها بوده است. به نظر می‌رسد بخش زیادی از هدف ‏آمریکا و اسرائیل و متحدانشان در لبنان، تلاش برای استمرار فشارها و معلق نگاه داشتن پروژه بازسازی لبنان با ‏هدف ایجاد نارضایتی در بدنه حامی حزب الله است.‏

🔸اولویت حزب‌الله بعد از جنگ اخیر به غیر از بازسازی تشکیلاتی، تلاش برای پیوند زدن بیشتر خود با فضای ‏اجتماعی و سیاسی لبنان و جلوگیری از به حاشیه رانده شدن است. دلیل همراهی آن با پروسه انتخاب جوزف ‏عون به عنوان رئیس‌جمهور و تشکیل دولت نواف سلام نیز همین بوده است. بسیاری از گروه‌های هم‌پیمان با ‏حزب‌الله بعد از جنگ اخیر از آن فاصله گرفته‌اند. بازسازی این روابط و اتحادها یکی از اصلی‌ترین اولویت‌های ‏حزب الله در آستانه انتخابات پارلمانی است.‏

✅یکی از تهدیدات بزرگ حزب الله بویژه در ماه‌های پیش رو احتمال تشدید حملات اسرائیل برای جلوگیری از ‏احیای قدرت این حزب و البته اجرای پروژه خلع سلاح کامل حزب‌الله است. در نگاه اسرائیل، حزب‌الله یک ‏پروژه ناتمام است. به این معنا که گرچه حزب الله تضعیف شده اما همچنان پتانسیل بالایی برای احیا دارد و ‏سلاح های آن یکی از بزرگترین تهدیدات امنیتی برای اسرائیل در دراز مدت است. آمریکا و متحدان آن در حال ‏فشار سیاسی برای پیشبرد خلع سلاح هستند اما بعید است چنین فشارهایی به نتیجه برسد. از این رو بعید نیست ‏نتانیاهو به سمت یک قمار دیگر یعنی افزایش حملات و حتی جنگ گسترده دیگر در لبنان حرکت کند.‏

🔁مطالب مرتبط
▫️آیا خلع سلاح حزب‌الله ممکن است؟
▫️پرونده انتخاب رئیس‌جمهور لبنان زیر سایه تحولات منطقه

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/406
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🔵ورود عمیق امارات در لجستیک بندری آفریقا

#اکوتهران
#لجستیک #بندر
#امارات #آفریقا

🔸امارات متحده عربی با توجه به نقش و جایگاه خود، بالاخص بندر جبل علی، مبدل به یک قدرت مهم لجستیکی شده است و در دهه‌های گذشته به صورت گام به گام به دنبال ارتقای جایگاه خود در لجستیک بین‌المللی بوده است. ورود عمیق به لجستیک دریایی آفریقا به مدد سرمایه‌گذاری‌های پیوسته و مزیت‌های عملکردی امارات در حوزه بندری، به نظر بخشی از یک راهبرد کلان و چندوجهی است که توسط حاکمان این کشور برای جانمایی امارات در آینده بدون نفت دنبال شده است. امارات متحده عربی تاکنون بیش از ۶۰ میلیارد دلار در قاره آفریقا سرمایه‌گذاری نموده و در بنادر آفریقا، مهم‌ترین و تنها رقیب نفوذ رو به گسترش چینی‌ها به شمار می‌رود.

🔹پیشبرد برنامه‌های بندری امارات به اتکای دو شرکت تخصصی در حوزه لجستیک دریایی یعنی شرکت‌های دی‌پی‌ورد و ای‌دی پورتز انجام می‌پذیرد. دی‌پی‌ورد که پنجمین بهره‌بردار بندری بزرگ در جهان است، دستکم ده درصد از درآمدهای خود را از پروژه‌های فعال آفریقایی خود کسب می‌کند و مدیر عامل این شرکت در یک سخنرانی بین‌المللی در سال ۲۰۲۰ از آفریقا به عنوان منبع رشدی (در حال حاضر و در آینده) یاد می‌کند که مشابه آن در هیچ بازار دیگری در جهان ممکن نخواهد بود.

🔹ای‌دی پورتز که دومین شرکت فعال بندری امارات در آفریقا به شمار می‌رود متعلق به ابوظبی است و از همین رو، حمایت‌های مالی و سیاسی گسترده‌ای دریافت می‌کند. تصویر پوستر پراکندگی قابل‌توجه بنادری را نمایش می‌دهد که امارات متحده در آنها موفق به کسب امتیاز (اعم از احداث، توسعه یا بهره‌برداری) شده است و بیراه نیست اگر گفته شود امارات در گوشه گوشه آفریقا حضوری مشهود و منظم دارد.

💢شمال آفریقا

🔹در میان کشورهای شمال آفریقا، حضور امارات در مصر بسیار پررنگ است. بندر پورت سعید و سایر بنادری که در اطراف کانال سوئز در اختیار امارات قرار دارند، نقش این کشور را در مدیریت و هدایت تجارت میان آسیا و اروپا افزایش داده و به آنها در بازار لجستیک بین‌الملل اهرم قابل توجهی می‌بخشد. به جز مصر در آنسوی مدیترانه، بندر جزایر نیز در سواحل کشور الجزایر یکی از مراکزی است که از سوی امارات مورد توجه قرار گرفته است.

💢شرق آفریقا

🔹فعالیت بندری امارات در شرق آفریقا بر چهار منطقه متمرکز بوده است: جیبوتی، پونت‌لند، سومالی‌لند و سودان. بندر بربره در سومالی‌لند علاوه بر پشتیبانی دریایی در دریای سرخ و باب‌المندب، از حیث دسترسی به اتیوپی به عنوان یک مرکز اقتصادی و هاب قهوه اهمیت دارد. اخیرا روابط امارات با جیبوتی و سودان دچار تنش شده و از همین رو، پروژه‌های بندری مانند بندر ابوعمامه در سودان متوقف شده اند. در مقابل بندر دارالسلام تانزانیا به زنجیره بنادر آفریقایی این کشور اضافه شده است.

🔹بدین ترتیب، مسیری مطمئن برای دسترسی امارات به سرزمین‌های محصور در خشکی‌ای همچون جمهوری دموکراتیک کنگو، زامبیا، روآندا و بروندی فراهم شده است. باید توجه داشت که ورود لجستیکی امارات در آفریقا به بنادر ساحلی محدود نمی‌شود و این کشور دست به توسعه بنادر خشک در داخل کشورها نیز زده است. به عنوان مثال، پایانه لجستیکی کیگالی در رواندا از جمله اقدامات امارات برای پشتیبانی از بنادر مومباسا و دارالسلام است.

💢غرب آفریقا

🔹علیرغم فاصله چشمگیر با دبی و ابوظبی، پایگاه‌های لجستیک دریایی امارات در غرب آفریقا و ساحل آتلانتیک جنوبی گسترشی فزاینده داشته است. ای‌دی پورت سال‌هاست که در بندر کمسر گینه به عنوان پایگاه صادرات بوکسیت از آفریقا حضور دارد و یک ترمینال تخصصی کانتینری نیز توسط شرکت گلوبال آلومینیوم امارات ساخته شده است.

🔹امارات در سال‌های اخیر به دو پروژه مهم دیگر در غرب آفریقا توجه نشان داده است: بندر پورت نوآر در کنگو، لواندا در آنگولا. پورت‌نوار با توجه به موقعیت جغرافیایی ویژه خود یک بندر صادراتی کلیدی برای طلا، مس و الماس به حساب می‌رود و لوآندا در آنگولا در عمل به موازات کریدور مشهور لوبیتو تعریف شده و به منظور تضمین دسترسی به کشورهای آنگولا، جمهوری دموکراتیک کنگو و زامبیا برای امارات واجد اهمیت خواهد بود.

💢جمع‌بندی

✅ورود عمیق این دو شرکت در لجستیک دریایی آفریقا را باید نشان‌دهنده گسترش نهادینه‌شده و متنوع‌شده حضور امارات در این قاره دانست و با حضور دو بازیگر دولتی از ابوظبی و دبی در بازارهای بندری آفریقا، می‌توان مدعی شد که رقابت و همکاری داخلی نیز به‌نوعی به هدایت سرمایه‌گذاری‌های لجستیکی امارات در این قاره کمک می‌کند.

🔁مطالب مرتبط
▫️کشورهای خلیج‌فارس و شاخ آفریقا

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/407
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐دو چهره متفاوت راهبرد ترامپ در قبال ایران

#مقاله_تحلیلی
#مذاکرات_هسته‌ای
#آمریکا

📝عرفان علمشاهی

🔹تجربه نشان داده است که رویکرد دولت ترامپ در مقابل ایران دو چهره متضاد دارد. چهره نخست، دولت ترامپ به عنوان یک دولت جمهوری‌خواه است. این چهره هسته سخت مخالفان ایران در آمریکا را شکل می‌دهد که اجازه نخواهد داد تنش میان دو کشور کاهش یافته یا روابط در برخی ابعاد بهبود یابد. به همین دلیل، تحریم، تهدید و فشار همچنان پابرجا است. چهره دوم، شخص ترامپ و اطرفیان او است که علی‌رغم پذیرش چارچوب جمهوری‌خواهی، به دلایلی در مسئله ایران از جریان اصلی حزب جدا می‌شوند. چهره نخست، اساس رویکرد ترامپ را می‌سازد و چهره دوم، یکسری تعدیلات را ممکن می‌کند.

💢چهره نخست: ترامپ به عنوان یک جمهوری‌خواه

🔸هر چقدر از قدرت شخصیت ترامپ و سنت‌شکنی‌های او در سیاست خارجه آمریکا سخن بگوییم، باز نمی‌توانیم اثر محدودکننده ساختار سیاسی آمریکا را در نظر نگیریم. در آمریکا، هستۀ سختی از جمهوری‎‌خواهان حضور دارد که در مقایسه با دموکرات‌ها رویکردش در قبال ایران غیرمنعطف است. این هسته سخت که به هیچ وجه مدارا با ایران را نمی‌پذیرد، فهرستی از گروه‌های مختلف را شامل می‌شود که نخستین‌شان لابی اسرائیل با اثری فراحزبی است. نمی‌توان از این نکته غافل شد که لابی اسرائیل هم در دولت‌های ترامپ و هم در کنگره نقش جدی در تعیین سیاست‌ خارجه خاورمیانه‌ای ترامپ بازی کرده است.

🔸با این حال، فقط بحث لابی اسرائیل مطرح نیست. نومحافظه‌کاران و اوانجلیکال‌ها، که از دوران ریگان به جریان اصلی حزب جمهوری‌خواه تبدیل شده‌اند، نسبت به جمهوری اسلامی رویکردی ایدئولوژیک و هویتی دارند؛ رویکردی که مانع ازهرگونه انعطاف‌پذیری می‌شود. در این نگاه، ایران یک نظام اقتدارگرا است که نمی‌خواهد هژمونی لیبرالیسم را بپذیرد و بنابراین شر است. افزون بر این، از منظر اوانجلیکال‌ها، ایران تهدیدی برای دولت یهودی (که زمینه‌ساز بازگشت مسیح است) در خاورمیانه محسوب می‌شود. این دو گروه در دولت اول، پیشرانی برای بسیاری از تصمیمات ضد ایرانی ترامپ بودند.

💢چهره دوم: ایران اهمیت دارد؛ اما نه آن میزان که اغراق می‌شود

🔸دو عامل، رویکرد اساسی جمهوری‌خواهان در دولت جدید ترامپ را به چالش کشیده است (کاملاً حذف نکرده است): رویکرد شخصی ترامپ و ورود گروه جدیدی از جمهوری‌خواهان که به ایران و جهان به نحو دیگری نگاه می‌کنند. نخست، باید دانست ترامپ با دیک چنی، مایک پنس، بولتون یا سایر جمهوری‌خواهان تفاوت اساسی دارد. او جهان را در چارچوب تقابل خیر و شر نمی‌بیند و اهمیتی نمی‌دهد وظیفه آمریکا در جهان، گسترش به اصطلاح خیر (لیبرال دموکراسی) باشد. او به امنیت اسرائیل متعهد است؛ اما نه همچون اوانجلیکال‌ها که حمایت از اسرائیل را در بستر الهیات آخرالزمانی می‌بینند.

🔸دوم، از زمان قدرت‌گیری ترامپ در ۲۰۱۶ این فرصت برای گروهی از جمهوری‌خواهان فراهم شده است تا حضور خود را در حزب برجسته کنند که در دولت دوم ترامپ پررنگ‌تر شده است. این گروه ترکیبی از کسانی است که به دلایل نوانزواگرایانه یا بخاطر اولویت‌قراردادن تهدید چین برای جایگاه هژمونیک آمریکا، مسئله‌ ایران را فاقد اهمیت کافی می‌دانند.

💢سردرگمی

🔸ترکیبی از این دو وجه، سیاست خارجه ترامپ در قبال ایران را مشوش‌تر و پیش‌بینی‌ناپذیر‌تر می‌کند. اگر ترامپ در حزب دموکرات ظهور می‌کرد شاید این امر صحیح نمی‌بود؛ اما حضور جریانی میانه‌رو در قبال ایران در حزبی که تندروترین آمریکایی‌های مخالف ایران را درونش دارد، وضعیت متناقضی را خلق می‌کند که بر ابهامات می‌افزاید و باعث چرخش های ناگهانی ترامپ نسبت به ایران می‌شود. افزون بر این، صداهای میانه‌رو در دولت ترامپ ناپایدار هستند. با وجود اینکه اکنون پرونده ایران در دست گروهی است که چهره دوم دولت ترامپ را تقویت کرده‌ است؛ اما هرگونه نشانه‌ای از شکست باعث می‌شود تنظیمات دولت کنونی به حال پیشین خود بازگردد.

💢جمع‌بندی

✅در رویکردی که ناخواسته دو وجهی شده است، ترامپ می‌داند از ایران چه نمی‌خواهد، اما دقیقاً نمی‌داند که چه باید بخواهد. او آشکارا با نومحافظه‌کاران و اوانجلیکال‌ها فاصله دارد و دولت دوم او مؤید این نکته است. با این وجود، ذهن عاری از خواسته‌های مشخص باعث می‌شود سایرین تا حدی تعیین کنند که ترامپ چه مسیری را در پیش بگیرد؛ به دلیل اهمیت پرونده چین (یا بی‌اهمیتی گسترش لیبرال دموکراسی)، پرونده ایران را کنار بگذارد یا کج‌دارومریز با جمهوری‌خواهان سنتی همراه شود تا ایران را مهار کند.

🔗برای مطالعه متن کامل اینجا کلیک کنید!🔗

🔄مطالب مرتبط
▫️اختلاف در کابینه؛ کدام نگاه در برنامه هسته‌ای غلبه خواهد کرد؟

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/408
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

♦️کشتی، پهپاد و پول؛ حرکت انصارالله به سوی سومالی
◼️منصه الدراسات الامنيه و ابحاث السلام- ترکیه
📝عدنان الجبرنی

#رویة_العربیة
#تحولات_منطقه
#یمن

🔹انصارالله یمن همکاری‌های فراملی خود را با گروه‌های افراطی سومالی مانند الشباب و شاخه داعش افزایش ‏داده است. این گروه‌ها از نظر ایدئولوژی، اهداف و تمرکز منطقه‌ای با یکدیگر تفاوت دارند،اما در چندین ‏ویژگی از جمله دشمنی با آمریکا و اسرائیل و مشارکت در جنگ‌های نامتقارن مشترک هستند. هدف اصلی همکاری‌ها تقویت زنجیره‌های تأمین تسلیحاتی، ارتقای موقعیت ‏محلی و افزایش قدرت اخلال در امنیت دریایی منطقه به‌ویژه در خلیج عدن و تنگه باب‌المندب است.

💢غلبه عمل‌گرایی بر ایدئولوژی

🔹در سال‌های اخیر، رویکرد عمل‌گرایانه حوثی‌ها به‌ویژه در تعامل با بازیگران غیردولتی در شاخ آفریقا تقویت شده است. نزدیکی یمن به شاخ آفریقا، بستری ‏فراهم کرده تا حوثی‌ها با استفاده از شبکه‌های قاچاق اسلحه و ارتباط با گروه‌های شبه‌نظامی نفوذ خود را گسترش دهند. اهتمام یمن به سومالی با راه‌اندازی «اجتماع صنعا» در سال ۲۰۰۳ ‏نمود یافت. در ادامه نیز یمن نقش فعالی در تحولات سومالی از جمله از طریق میزبانی نشست‌ها و پذیرش پناه‌جویان ایفا کرد اما از اواسط دهه ۲۰۱۰ این تعاملات بیشتر جنبه نظامی و امنیتی یافت‎.‎

🔹باوجود تحریم‌های سازمان ملل علیه یمن، ایران به‌طور پنهانی به تجهیز حوثی‌ها ادامه داده و بخشی از این ‏تسلیحات از طریق قاچاق به گروه‌های مسلح سومالی منتقل شده است. طبق گزارش‌ها، بین ‏سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۳، نیروهای دریایی غربی ده‌ها محموله سلاح در مسیر یمن را توقیف کرده‌اند. از سال ‌‏۲۰۱۶ به بعد، قاچاق تسلیحات و همکاری میان حوثی‌ها و بازیگران غیردولتی سومالی ‏شدت گرفت. این همکاری‌ها در پی آغاز جنگ غزه در اکتبر ۲۰۲۳ وارد مرحله‌ای جدید شد‎.‎

🔹در سال ۲۰۲۴، اسناد بین‌المللی از نشست‌هایی میان نمایندگان حوثی و رهبران الشباب در سومالی پرده برداشتند ‏که طی آن توافق‌هایی برای تبادل سلاح در برابر باج‌گیری از کشتی‌ها صورت گرفت. این ‏همکاری‌ها می‌تواند منبع درآمدی جدید برای دو طرف فراهم آورد. روابط حوثی‌ها با دولت اسلامی سومالی ‏نیز از سال ۲۰۲۱ گسترش‌یافته و شامل انتقال پهپادهای انتحاری و آموزش نیروها بوده است. کشف پهپادها در ایالت پانت‌لند شواهد روشنی از این پیوند فراهم کرده است‎.‎

🔹ایران نیز نقش کلیدی در این فرایند ایفا می‌کند. روابط دیرینه با الشباب، حمایت لجستیکی و مالی از این ‏گروه و میزبانی از چهره‌هایی مانند سیف العدل، حاکی از رویکرد هماهنگ‌تر در تقویت جبهه‌های ضدغربی ‏در شاخ آفریقا است. سپاه پاسداران از دهه ۱۹۹۰ به‌تدریج حضور خود در منطقه را گسترش داده و از طریق ‏سودان، اریتره و کانال‌های دریایی، به حمایت از نیروهای نیابتی ادامه داده است‎.‎

🔹حوثی‌ها باوجود تعلق مذهبی به شاخه زیدی شیعه در تعامل با گروه‌های جهادی سنی مانند القاعده، الشباب و ‏داعش رویکردی ابزاری و عمل‌گرایانه اتخاذ کرده‌اند. این روابط عمدتاً حول منافع مشترک مانند مبارزه با نفوذ ‏غرب، تأمین منابع مالی و تقویت قابلیت‌های عملیاتی شکل‌گرفته‌اند. درمجموع، همکاری‌های فرامذهبی و فراملی ‏حوثی‌ها در شاخ آفریقا را می‌توان بخشی از راهبرد منطقه‌ای تهران ارزیابی کرد.‏

💢افزایش بی‌ثباتی در خلیج عدن

🔹ائتلاف عملیاتی انصارالله و گروه‌های افراطی سومالی، به تحولی ژئوپلیتیکی منجر شده است. این ‏همکاری مسیرهای غیرقانونی قاچاق تسلیحات، سوخت و تجهیزات پیشرفته عمدتاً از مبدأ ایران و گاه از اروپا یا ‏چین را از طریق سومالی به یمن تسهیل کرده و تحریم تسلیحاتی سازمان ملل را بی‌اثر کرده است. استفاده از ‏سواحل آسیب‌پذیر سومالی، بنادر غیررسمی و واسطه‌های منطقه‌ای مانند دزدان دریایی و دلالان اسلحه، حلقه ‏عملیاتی این شبکه را کامل کرده است‎.‎

🔹نیروی قدس سپاه ایران، ضمن تأمین تسلیحات و پهپاد، بر این شبکه نظارت راهبردی دارد و از آن برای گسترش ‏عمق استراتژیک ایران در مقابل رقبا استفاده می‌کند. این ‏تعاملات به حوثی‌ها اجازه داده تا ضمن افزایش ظرفیت لجستیک، در اجرای حملات دریایی و اختلال در ‏کشتیرانی بین‌المللی کارآمدتر عمل کنند.‏

✅هم‌زمان، انتقال فناوری پهپادی به الشباب و داعش، ظرفیت این گروه‌ها برای اجرای جنگ نامتقارن علیه ‏دولت‌های سومالی، اتیوپی و نیروهای بین‌المللی را افزایش داده و به ایران ابزار جدیدی برای اعمال فشار بر منافع ‏غربی داده است. این شبکه چندلایه نه‌تنها تهدیدی برای ثبات منطقه‌ای، بلکه بسترساز شکل‌گیری ‏جبهه‌ای فرامنطقه‌ای با محوریت ضدیت با آمریکا و متحدان آن تلقی می‌شود.

🔄مطالب مرتبط
▫️کشورهای خلیج‌فارس و شاخ آفریقا: سرمایه‌گذاری در امنیت
▫️یمن و چالش حملات آمریکا

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/409
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1‎

🌐آتش‌بس هند و پاکستان و ابهام در خصوص طرف پیروز

#تحلیل_کوتاه
#هند #پاکستان

📝امیرمحسن شاه شرقی

🔹مواجهه نظامی میان هند و پاکستان با میانجی‌گری‌های بین‌المللی و در نهایت، مکالمه مستقیم مقامات نظامی دو طرف به آتش‌بس فوری انجامید و علیرغم ادعاهای اولیه درباره نقض آتش‌بس توسط طرفین، به نظر می‌رسد که اجرای آن تا اندازه زیادی با موفقیت همراه بوده است. در فاصله میان عملیات تروریستی پهلگام تا این آتش‌بس، علاوه بر حملات توپخانه‌ای طرفین در مناطق مرزی، دستکم سه موج از حملات هوایی توسط دو کشور انجام پذیرفت. اخبار و اطلاعات مخابره شده در خصوص جزئیات این حملات به موجب جنگ اطلاعاتی و خبرسازی‌های عامدانه دو کشور با ابهام‌های گسترده‌ای مواجه است. به نظر می‌رسد که حفظ این وضعیت در راستای طرح ادعای پیروزی در هر دو طرف مطلوبیت داشته باشد و در ادامه نیز جزئیات تحولات روی زمین در هاله‌ای از ابهام باقی بماند.

💢عملیات سندور و مواجهه جنگنده‌ها

🔸گفته می‌شود که در جریان حمله اولیه هند (عملیات سندور) در ۷ مه جنگنده‌های هندی وارد حریم هوایی پاکستان نشده اند و این کشور از موشک‌های SCALP و Hammer و پهپادهای انتحاری برای هدف قرار دادن ۷ (ادعای پاکستان) یا ۹ (ادعای هند) نقطه در خاک پاکستان استفاده نموده است. یکی از نکات مهم این است که در جریان این عملیات، پاکستان مدعی شد که در موفق شده چندین جنگنده هندی را سرنگون کند و سرنگونی دستکم یک فروند رافائل فرانسوی توسط منابع مختلف به تایید رسید.

🔸گزارش‌های منتشره نشان می‌داد که جنگنده J10-C چینی در این سرنگونی نقشی کلیدی ایفا نموده است و این مسئله به طرح برتری تسلیحات چینی نسبت به نمونه‌های مشابه (غربی-روسی) در محافل مختلف انجامیده است. از قرار معلوم این جنگنده‌ها مجهز به موشک هوا-به-هوای PL-15 چینی بوده اند. با این وجود، احتمال ضعیفی نیز درباره سرنگونی جنگنده از طریق موشک زمین به هوا مطرح گردیده است.

💢تداوم تنش‌ها و عملیات بنیان مرصوص

🔸حملات توپخانه‌ای و پهپادی در خط کنترل و برخی دیگر از نقاط مرزی ادامه یافت و در روز ۱۰ مه، پاکستان مدعی موج جدیدی از حملات پهپادی و موشکی هند علیه سه پایگاه هوایی خود شد: پایگاه‌های نورخان، مُرید و رفیقی. حمله به پایگاه نورخان در قلب شهر راولپندی که مرکز اصلی لجستیک نیروی هوایی پاکستان است، از سوی رسانه‌های هندی موفقیتی بزرگ تصویر شد. هند مدعی آسیب قابل‌توجه به ناوگان ترابری نظامی پاکستان شد و گزارش‌ها حاکی از آنست که در این حمله از موشک کروز BrahMos (محصول مشترک هند و روسیه) استفاده شده است.

🔸پاکستان منکر هرگونه آسیب جدی به پایگاه‌های هوایی خود شد و با این حال، پاسخ متقابل این کشور عملیات گسترده هوایی بود که از آن با عنوان بنیان مرصوص یاد نمود. پاکستان مدعی شد که در این عملیات پایگاه‌های هوایی اودام‌پور، پاتانکوت، آدام‌پور و بوج و علاوه بر آن انبار موشک‌های BrahMos را در چند نقطه هند هدف قرار داده است. در حمله به آدام‌پور، پاکستان مدعی شد که با استفاده از موشک‌های هایپرسونیک شلیک شده از جنگنده JF-17 (محصول مشترک چین و پاکستان) موفق به تخریب سامانه دفاعی S-400 هند شده است. هند این ادعا را رد کرده است. درباره رهگیری موشک پاکستانی فاتح-۲ با سامانه هندی-اسرائیلی باراک-۸ نیز ادعاهایی از سوی هند مطرح شده است.

💢آتش‌بس و ملاحظات باقی مانده

🔸به نظر می‌رسد که با مشارکت روبیو و گفتگوهای رفت و برگشتی وی با مقامات عالی دو طرف زمینه اولیه آتش‌بس فراهم شده و در نهایت، با برقراری خط تماس مستقیم نظامی آتش‌بس اولیه میان دو طرف برقرار شده است. بنابر اعلام طرف هندی مقرر است مقامات نظامی دو کشور در ۱۲ مه مجدد درباره وضعیت تماس برقرار کنند. علیرغم گستردگی چشمگیر زد و خوردها میان دو طرف نسبت به تجربه‌های مشابه، به نظر می‌رسد که آتش‌بس با احتمال زیادی پایدار بماند؛ هر چند که مسائل بسیاری حل ناشده باقی خواهد ماند.

🔸مهم‌ترین مسئله تنش‌زا، معاهده آبی سند است که هند مدعی شده به تعلیق اجرای آن ادامه خواهد داد. جریان آب و انشعابات مورد بحث در این عهدنامه بیش از ۸۰ درصد آب مصرفی در کشاورزی پاکستان را تامین می‌کنند و حدود ۲۵ درصد از تولید ناخالص داخلی و ۶۵ درصد از نیروی کار پاکستان به این بخش اقتصادی وابسته است. کما اینکه فارغ از متوقف ساختن جریان آب، عدم اشتراک اطلاعات مربوط به آن نیز ممکن است پاکستان را با خطر سیل مواجه سازد. باید امیدوار بود که میانجی‌گری یا تنش‌زدایی مستقیم طرفین مسئله معاهده را نیز از رهگذری دیپلماتیک حل و فصل نماید.

🔄مطالب مرتبط
▫️صعود هند و پاکستان بر نردبان تنش
▫️جبهه مقاومت (TRF)، مظنون اصلی حمله در کشمیر

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/410
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐چشم‌انداز مبهم صلح اوکراین

#تحلیل_کوتاه
#جنگ_اوکراین
#اروپا

📝شعیب بهمن

🔹سیاست خارجی دولت ترامپ در قبال مناقشه روسیه و اوکراین، انحرافی قابل‌توجه از رویکرد سنتی ‏آمریکا محسوب می‌شود. در حالی که دولت بایدن با اتخاذ موضعی تهاجمی، از افزایش کمک‌های ‏مالی، نظامی و اطلاعاتی به کیف حمایت کرد، دولت ترامپ از ابتدا بر اولویت‌دهی به مذاکرات صلح با هدف ‏خاتمه سریع درگیری تأکید داشته است. با این حال، این ادعا در عمل با چالش‌های پیچیده‌ای ‏مواجه شده است.‏

🔸استراتژی دولت ترامپ را می‌توان در چارچوبی چندبعدی مورد بررسی قرار داد که تمرکز آن کمتر بر حفظ ‏تمامیت ارضی اوکراین یا بازدارندگی در برابر اقدام نظامی روسیه و بیشتر بر کاهش تعهدات آمریکا در ‏اوکراین و امکان بازتعریف روابط با روسیه استوار است. این استراتژی از مدل «چماق و هویج» استفاده ‏کرده است؛ به این صورت که کمک‌های نظامی به اوکراین به صورت متناوب محدود شده تا کی‌یف را به ‏انعطاف‌پذیری در مذاکرات ترغیب کند، در حالی که به روسیه مشوق‌های اقتصادی مانند کاهش تحریم‌ها ‏پیشنهاد شده است.

🔸اگرچه کی‌یف به آتش‌بس موقت تمایل نشان داده، اما هرگونه پیشنهاد مبتنی بر واگذاری سرزمینی را رد کرده ‏و زلنسکی بر حفظ حاکمیت اوکراین بر تمام قلمروهای آن تأکید دارد. از سوی دیگر مسکو ‏نسبت به پیشنهادات آمریکا واکنش مثبت‌تری نشان داده، اما به نظر می‌رسد با تأخیر در فرآیند مذاکره، در پی ‏کسب امتیازات بیشتر است. در این بین کشورهای اروپایی به‌عنوان ذینفعان کلیدی، توسعه‌طلبی ارضی روسیه ‏را تهدیدی برای امنیت قاره اروپا می‌دانند.

🔸بر این اساس، در خصوص مذاکرات باید به چند مولفه کلیدی توجه کرد:‏

‏1️⃣جنگ اوکراین به دلیل تحرکات دولت زلنسکی و غرب علیه روسیه آغاز شد و مسکو این نبرد را اقدامی ‏در راستای تأمین امنیت ملی و تقویت استحکامات ژئوپلیتیکی خود تلقی می‌کند. بنابراین، برای پایان یافتن ‏جنگ باید ارزیابی کرد که روسیه چه اندازه به خواسته‌های خود دست یافته است.‏

‏2️⃣اگرچه آمریکا نقش مهمی در شعله‌ور شدن آتش جنگ داشت اما به تنهایی نمی‌تواند آن را ‏خاموش کند. زیرا کشورهای اروپایی به عنوان بازیگران مهم توسعه‌طلبی ارضی روسیه را بر خلاف منافع ‏امنیتی و ژئوپلیتیکی خود تلقی می‌کنند. در نتیجه اگر منافع آنها محقق نشود یا از روند ‏مذاکرات کنار گذاشته شوند، ممکن است نقشی مخرب اتخاذ کنند.

3️⃣هرگونه توافق صلح باید یا با کنار گذاشتن یا کناره‌گیری شخص زلنسکی و دولت وی همراه ‏باشد. زیرا عدم رضایت از او هم در میان روس‌ها، هم در میان دولت ترامپ و هم در بخشی از جامعه ‏اوکراین به وضوح دیده می‌شود. برخی از کشورهای اروپایی نیز رضایت چندانی از عملکرد او، به‌ویژه بروز ‏فسادهای گسترده در استفاده از کمک‌های مالی و تسلیحاتی ندارند.‏

4️⃣هدف نهایی ترامپ از پایان بخشیدن به جنگ نه خیرخواهی و صلح‌طلبی و نه در ‏راستای منافع روسیه و اوکراین قابل تفسیر است. ترامپ معتقد است این جنگ باعث هدر رفتن منابع ‏مالی و نظامی آمریکا بدون اخذ تضمین‌های قابل قبول برای جبران آن‌ها شده است. از این رو، او ‏خواهان این بود که ضمن جبران کمک‌های آمریکا، سهم خود را از کیک اوکراین بردارد؛ ‏پیش از آنکه دیگران هیچ سهمی برای آمریکا باقی نگذارند. به همین دلیل، طرح واگذاری معادن اوکراین به ‏آمریکا مطرح شد و ترامپ پس از جلسه تحقیرآمیز با زلنسکی به او فهماند که برای بقا راهی جز در اختیار ‏گذاشتن منابع و معادن کمیاب کشورش ندارد. اکنون که طرفین در این خصوص به ‏توافق رسیده‌اند، موضع دولت ترامپ در مورد پایان بخشیدن به جنگ نیز تلطیف شده است.‏

🔸در مجموع، چالش‌ها و تردیدهای قابل‌توجهی درباره توانایی دولت ترامپ در ایجاد توافقی پایدار وجود ‏دارد. انتقادها به رویکرد آمریکا به ویژه به دلیل عدم بی‌طرفی و فشار بر اوکراین در حالی که امتیازات ‏پیشاپیش به روسیه داده شده، افزایش یافته است. همچنین، نادیده گرفتن منافع اوکراین و کنار گذاشتن ‏متحدان اروپایی از مذاکرات، مشروعیت و پایداری هر توافق احتمالی را زیر سؤال می‌برد.‏

✅از این رو سناریوهای محتمل بیشتر شامل آتش‌بس‌هایی است که وضعیت موجود را تثبیت می‌کند یا توافقاتی ‏که به تمامیت ارضی اوکراین آسیب می‌زند. در این بین حتی در صورت آتش‌بس، خطر از سرگیری ‏درگیری‌ها وجود دارد؛ زیرا مانند توافقات قبلی در چارچوب توافق ۱ و ۲ مینسک، این بار نیز امکان تحقق صلح پایدار دشوار خواهد بود. به خصوص که روسیه هنوز به تمام ‏منافع خود در اوکراین دست نیافته و کی‌یف نیز شاید نتواند جدایی بخش‌هایی از سرزمین خود را هضم کند.

🔄مطالب مرتبط
▫️وضعیت میدانی نبرد در اوکراین و طرح‌های مذاکراتی
▫️اروپای بدون آمریکا و حمایت از اوکراین

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/411
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

♦️جاه‌طلبی‌های ناتو در منطقه هند و اقیانوس آرام
◾️شورای روابط خارجی
📝دیوید ساکس

#تهران_ریویو
#ناتو #شرق_آسیا
#اقیانوسیه

🔹ائتلاف‌بندی چین، کره‌شمالی و روسیه، اعضای سازمان ائتلاف آتلانتیک شمالی (ناتو) را به این نتیجه رسانده است که امنیت منطقه هند_اقیانوسیه و اروپا را نمی‌توان از یکدیگر جدا کرد. ارسال تدارکات با کاربرد دوگانه توسط چین و انتقال مهمات و موشک‌های بالستیک کره شمالی به روسیه کمک کرده‌اند تا ذخایر تسلیحاتی خود را مجدداً پر کند. در حقیقت کشورهای حوزه هند_اقیانوسیه روسیه را قادر ساخته‌اند تا بزرگترین جنگ در اروپا از زمان جنگ جهانی دوم را ادامه دهد.

🔸این تحولات قطعاً امنیت هند_اقیانوسیه را متأثر خواهد کرد. روسیه در ازای پشتیبانی که دریافت می‌کند، به برنامه موشک‌های بالستیک و هسته‌ای کره شمالی کمک خواهد کرد و حامی مواضع پکن و پیونگ‌یانگ در مسائل کلیدی آسیا خواهد بود. همچنین ممکن است حتی در حمایت از شرکایش به طور مستقیم مداخله کند. اگر یک جنگ در هند_اقیانوسیه آغاز شود، هزینه‌های اقتصادی که بر اعضای ناتو تحمیل می‌شود از هزینه‌های کنونی ناشی از جنگ اوکراین فراتر خواهد رفت. افزون بر این، دخالت مستقیم روسیه در هرگونه پیشامد منطقه‌ای، ایالات متحده را ناچار می‌کند که نیروهایش در اروپا را کاهش داده و به این ترتیب فضا را برای تهاجم بیشتر روسیه مهیا کند. بنابراین، به نفع ناتو است که در بازدارندگی در هند_اقیانوسیه مشارکت داشته باشد و از کمک نظامی چین به روسیه ممانعت کند.

💢چرخش ناتو به سمت هند_اقیانوسیه

🔸ناتو نگرانی فزاینده خود را نسبت به تقویت مشارکت چین با روسیه ابراز کرده است. اعلامیه ۲۰۱۹ لندن اولین موضع رسمی ناتو بود که در آن به چین اشاره شد. از آن زمان، اشاره به چین برجسته‌تر شده است، مخصوصاً پس از اشغال اوکراین توسط روسیه. در اجلاس ۲۰۲۲ مادرید، ناتو خط مشی راهبردی جدیدی را معرفی کرد که در آن «جاه‌طلبی‌ها و سیاست‌های قهری» چین «ارزش‌ها، امنیت و منافع ما را به چالش می‌کشد.» همچنین برای اولین بار، رهبرانی از استرالیا، ژاپن، نیوزیلند و کره‌جنوبی (که تحت عنوان هند_اقیانوسیه 4 یا IP4 شناخته می‌شوند) به اجلاس ناتو ملحق شدند. اعلامیه اجلاس ۲۰۲۴ واشنگتن لحن بسیار تندی را به کار برد و چین را به «حامی تعیین‌کننده جنگ روسیه علیه اوکراین» خطاب کرد و به پکن هشدار داد که «نمی‌تواند بزرگ‌ترین جنگ در اروپا در تاریخ معاصر را ممکن سازد، بی‌آنکه این اقدام تأثیر منفی بر منافع و اعتبارش بگذارد.»

🔸دو نکته برجسته در هند_اقیانوسیه ناتو را بر این منطقه متمرکز کرده است. نخست، اعضای این پیمان نگران هستند چین به تایوان حمله کند و آمریکا برای دفاع از آن وارد عمل شود. در این حالت واشنگتن مجبور است با محاسبه هزینه_فایده خود، متحدین ناتو را وادار کند که سهم بیشتری در بازدارندگی مقابل روسیه بپذیرند. به علاوه، اگر بازدارندگی در تایوان شکست بخورد، عواقب اقتصادی آن برای اروپا ویران‌گر خواهد بود. زنجیره عرضه در سراسر اروپا به شدت آسیب می‌‎بیند. طبق تخمین‌ها منازعه بر سر تایوان ۱۰ تریلیون دلار از تولید ناخالص جهانی خواهد کاست.

🔸دوم، منازعه در شبه‌جزیره کره نیز تحولات مشابهی را خلق می‌کند. اگرچه مشخص نیست آیا آمریکا از تایوان دفاع خواهد کرد یا خیر؛ اما شکی نیست که این کشور از کره جنوبی در برابر کره شمالی دفاع خواهد کرد. چنین واقعه‌ای نیروهای آمریکا را از اروپا بیرون خواهد کشاند و به اقتصاد اروپا آسیب خواهد زد. جدیدترین تحلیل تخمین می‌زند که جنگ در شبه‎‌جزیره کره تولید ناخالص جهانی را ۴ تریلیون دلار کاهش می‌دهد.

💢مسیر پیش رو

✅ناتو باید در امینت هند_اقیانوسیه مشارکت کند. نخست، این پیمان باید متوجه شود که منازعه در این منطقه آمریکا را وادار به انتقال ارتش خود از اروپا به اقیانوسیه خواهد کرد. اعضای ناتو باید ضمن افزایش هزینه‌های دفاعی، پایگاه‌های صنعتی دفاعی خود را بازسازی و برای درگیری شدید آمریکا در اقیانوسیه برنامه‌ریزی کنند. دوم، اعضای پیمان و شرکای هند_اقیانوسیه باید مسیر همکاری، به خصوص همکاری‌های صنعتی را دنبال کنند. سوم، ناتو باید به چین هشدار دهد که هرگونه اقدام نظامی علیه تایوان، روابط اقتصادی اروپا با چین را برای همیشه تغییر خواهد داد. چهارم، ناتو باید تلاش کند با روایت چین مقابله کند؛ روایتی که مدعی است این ائتلاف موجب برانگیختن تنش در منطقه است. این روایت می‌تواند شرکای ناتو در منطقه هند-اقیانوسیه را از این ائتلاف دور کند.

🔄مطالب مرتبط:
▫️لحظه حقیقت برای اروپا و اتحاد فراآتلانتیک

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/412
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐تلاش علی‌اف برای وارد کردن چین به مسئله زنگه‌زور

#تحلیل_کوتاه
#کریدور_زنگه‌زور
#جمهوری_آذربایجان

📝احسان فلاحی

🔹الهام علی‌اف رئیس جمهور آذربایجان در سوم و چهارم اردیبهشت طی سفری دو روزه راهی پکن شد. ‏مقدمات این سفر یک ماه قبل‌تر با حضور لیو جیانچو رئیس بخش ارتباطات بین‌المللی حزب کمونیست در ‏باکو فراهم شده بود. در این سفر «توافقنامه مشارکت جامع استراتژیک» میان شی و علی‌اف به امضا ‏رسید. توافقنامه مذکور اگرچه هیچ تعهدی برای طرفین ایجاد نمی‌کند اما بالاترین سطح «دیپلماسی ‏مشارکتی» چین محسوب می‌شود که مبنایی برای گسترش تعاملات آتی است. در همین ‏چارچوب ۲۰ سند همکاری در حوزه‌های مختلف میان طرفین مبادله شد.‏

🔸اگرچه توافقات فوق همگی در نوع خود قابل توجه و مهم هستند؛ اما آنچه علی‌اف از چین انتظار ‏دارد موضوعی فراتر از مسائل فوق است. مهم‌ترین دستور کار خارجی جمهوری آذربایجان در دو سال ‏اخیر، تلاش برای راه‌اندازی دالان موسوم به زنگه‌زور بوده است که سرزمین اصلی جمهوری آذربایجان را از ‏طریق ارمنستان (باریکه سیونیک) به منطقه منفصل نخجوان و از آنجا به ترکیه متصل خواهد کرد. این ‏دالان فعلاً به دلیل مخالفت‌های ارمنستان به تعویق افتاده است. زیرا ایروان نگران حفظ و تداوم حاکمیت ‏سرزمینی خود بر این مسیر ۴۴ کیلومتری است.

🔸در عین حال، علی‌اف به شدت در صدد جلب حمایت بین‌المللی برای احداث دالان مذکور است و چه بسا ‏به صورت محرمانه در این خصوص با شی نیز گفتگو کرده باشد. در عین حال تمایل روزافزون ‏چینی‌ها برای تنوع بخشیدن به مسیرهای تجاری از خشکی بر کسی پوشیده نیست. به‌ويژه این که ‏پس از بحران اوکراین به دلیل انسداد ژئواکونومیکی مسیرهای روسیه به اروپا (موسوم به مسیر شمالی) ‏چین بخش قابل‌توجهی از محموله‌های ترانزیتی خود را به کریدور میانی منتقل کرده است که مهم‌ترین ‏بخش آن در قفقاز جنوبی از طریق راه آهن باکو- تفلیس- قارص منتقل می‌شود. با وجود این، خط ریلی ‏مورد اشاره ۸۲۶ کیلومتر طول دارد که نه تنها طولانی‌تر از دالان زنگزور است بلکه جوابگوی افزایش ‏حجم محموله‌های تجاری در سال‌های آتی نخواهد بود. گفتنی است که در حال حاضر ظرفیت این خط ‏آهن از ۱ میلیون تن به ۵ میلیون تن در سال افزایش پیدا کرده است.

🔸جالب توجه این که در سفر رئیس بخش ارتباطات بین‌المللی حزب کمونیست به جمهوری ‏آذربایجان (آوریل ۲۰۲۵) رسانه‌های باکو اعلام کردند که شرکت‌های چینی در دالان زنگه‌زور سرمایه‌گذاری ‏خواهند کرد. اما روز بعد سفیر چین در ایروان این اخبار را تکذیب و اعلام کرد پکن بر اساس اصول بین‌المللی ‏به حاکمیت و تمامیت ارضی ارمنستان احترام می‌گذارد و چین بر این باور است که باکو و ایروان ابتدا باید ‏مسائل میان خود را به طرق صلح‌آمیز حل کنند.

🔸پکن اگرچه مایل به بهره‌بردای ژئواکونومیکی از مسیرهای کوتاه‌تر و به صرفه‌تر است؛ اما به طور سنتی ‏تمایلی به درگیر شدن در موضوعات ژئوپلیتیکی مناطق دور دست ندارد. این در حالی است که چین به ‏لحاظ اقتصادی می‌تواند نقشی سازنده در راه‌اندازی دالان زنگه‌زور ایفا نماید. اما ایران و ارمنستان به دلیل ‏فقدان تضمین‌های قابل اتکا برای حفظ حاکمیت ایروان و عدم تغییرات ژئوپلیتیکی فعلاً در ‏مقابل راه‌اندازی این دالان مقاومت کرده‌اند. لذا بعید به نظر می‌رسد که چین بدون توجه به نگرانی‌های ‏تهران و ایراوان قصد جدی برای سرمایه‌گذاری در زنگه‌زور داشته باشد. اما در صورت تاسیس این دالان، عبور محموله‌های چینی از بستر آن نقشی اساسی در تثبیت مسیر مذکور به عنوان ‏یکی از مبادی ورودی و خروجی کریدور میانی خواهد داشت.

🔸جمهوری آذربایجان و ارمنستان فعلا توافق کرده‌اند که تا حل و فصل سایر موارد اختلافی و علامت ‏گذاری‌های مرزی گفتگو در مورد دالان زنگه‌زور را متوقف کنند. بر این اساس به نظر می‌رسد که ‏علی‌اف به دنبال اطمینان دادن به چینی‌ها در مورد راه‌اندازی صلح‌آمیز دالان زنگه‌زور و رعایت حاکمیت ‏سرزمینی ارمنستان است. با این وجود در دنیای روابط بین‌الملل قدرت حرف نخست را می‌زند و در بلند ‏مدت به راحتی قواعد نگاشته شده بر روی کاغذ را تغییر خواهد داد.‏

‏ ✅شواهد در دسترس و روندهای موجود در دو سال اخیر نشان می‌دهد که دالان زنگه‌زور دیر یا زود راه‌اندازی ‏خواهد شد. از این منظر حمایت از جمهوری ارمنستان به منظور برقراری موازنه قدرت در قفقاز و ‏جلوگیری از تبدیل شدن دالان زنگه‌زور به یک مسیر فراسرزمینی ضرورتی مهم برای جمهوری اسلامی ‏ایران است. همچنین آگاه‌سازی نمایندگان دیپلماتیک چین در تهران در مورد حساسیت‌های ایران در قبال ‏دالان زنگه‌زور می‌تواند مورد توجه مقامات وزارت امور خارجه قرار گیرد.

🔄مطالب مرتبط
▫️سفر پزشکیان به باکو ‏در پرتو ناموازنه قدرت در قفقاز جنوبی

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/413
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐مذاکره حماس با آمریکا؛ دور زدن اسرائیل و چشم‌انداز جنگ غزه

#تحلیل_کوتاه
#تحولات_منطقه
#غزه

📝محسن فایضی

🔹تلاش حماس برای برقراری ارتباط مستقیم با آمریکا و حتی امضای توافق جداگانه، احتمالا برای جامعه ‏سیاسی داخلی ایران عجیب و هشدار برانگیز به نظر برسد. اما چرا حماس به چنین اقدامی دست زد؟ اقدامی ‏که ماهیت آن با مذاکرات عراقچی-ویتکاف تفاوت دارد.‏

🔸دومین مذاکرات مستقیم میان حماس و آمریکا به توافقی برای آزادی عیدان الکساندر تنها اسرائیلی- آمریکایی ‏زنده در اسارت حماس در مقابل اجازه ورود کالا به نوار غزه منجر شد. الکساندر همواره جزو برنامه‌های ‏رسانه‌ای و جنگ روانی حماس بود. اما توجه حماس به این اسیر پس از مذاکرات اول حماس و آمریکا ‏پس از پایان آتش‌بس مرحله اول که آن هم بدون اطلاع تل‌آویو صورت گرفت بیشتر شد و در طرح‌های ‏پیشنهادی میانجی‌ها و بیانیه‌های رسمی حماس به او اشاره می‌شد.‏

‏ 🔸در مقابل، نتانیاهو بارها تفکیک الکساندر از دیگر اسرا را ایده‌ای خطرناک نامیده و از آن ‏نگران بود. نگرانی‌ای که مشخص شد بیراه نبوده است! در ۲۳ فروردین حماس کلیپی ‏پخش کرد که نشان می‌داد السکاندر زنده است و او تکرار می‌کرد که گمان نمی‌کند از اسارت ‏نجات پیدا کند. این کلیپ موجب شد نتانیاهو برخلاف رویه‌اش در برخورد با خانواده اسرا، سعی کند با ‏تماس با خانواده الکساندر فضا را آرام کند.‏

💢باور به گزاره «آمریکا تصمیم گیر اصلی است»

🔸هدف حماس از مذاکره، رسیدن به اهداف مشخص با خط قرمزهای ‏مشخص است. لذا میانجیگران لزوما برای حماس موضوعیت ندارند و از هر میانجی متناسب با مزیت‌ها استفاده می‌کند. اما انتخاب آمریکا بر پایه یک نگرش مشخص استوار است که بارها از سوی رهبران ‏حماس تکرار شده است: «آمریکا تصمیم گیر اصلی است!» رهبران حماس معتقدند در موارد بسیار، شکست مذاکرات و عدم آتش‌بس ناشی از عدم اراده واقعی آمریکا بود. به طور مثال به باور حمدان و نعیم آتش‌بس ‏اخیر نتیجه اراده آمریکایی‌ها بود. یا پس حمله اسرائیل به رفح برخلاف موضع‌گیری‌های ‏فراوان بایدن، رهبران حماس تاکید کردند که آمریکایی‌ها اگر صداقت داشتند هیچگاه این حمله مهم رخ نمی‌داد.‏ بر اساس همین باور، جهاد طه سخنگوی حماس با بیان این که هدف ‏از آزادی عیدان الکساندر توقف جنگ علیه غزه و ورود کمک‌ها و آغاز مذاکرات برای یک توافق ‏فراگیر است می‌گوید: از طرف آمریکایی می‌خواهیم اسرائیل را تحت فشار قرار دهد و آن را ملزم به ‏پایبندی به توافق آتش‌بس کند.‏

‏💢استفاده از نقطه حساسیت تیم آمریکایی

🔸دلیل دوم مذاکره با آمریکا پی بردن به اهمیت الکساندر برای تیم ترامپ بود. کانال۱۲ عبری ۴ ‏روز پیش از آزادی این اسیر در یادداشتی نوشته بود: «در جریان مذاکرات اخیر، حماس متوجه شد که آمریکا عمیقاً به آزادی اسیر عیدان الکساندر علاقه‌مند است. بنابراین، بعید نیست حماس تلاش کند تا آزادی او را به عنوان وسیله‌ای برای اعمال فشار بر طرف اسرائیلی پیشنهاد ‏دهد.»‏ حماس با درک این حساسیت اقدامات رسانه‌ای را هم طرح‌ریزی کرد. به طور مثال ابوعبیده ‏در پیامی تگرامی نوشت: «ما توانستیم پیکر یک شهید مأمور تأمین امنیت اسیر الکساندر را ‏بیرون بکشیم و سرنوشت اسیر و دیگر مجاهدان نگهبان همچنان نامشخص است!»‏

‏💢استفاده از اختلاف تاکتیکی میان نتانیاهو و ترامپ

🔸سومین مسئله بهره‌گیری از وجود اختلافات میان نتانیاهو و ترامپ در مسائل مختلف علی‌رغم داشتن ‏راهبرد و هدف کلان مشترک است. ترامپ با ناکامی در پرونده‌های مختلف به دنبال به سرانجام رساندن ‏هرچه زودتر پرونده غزه به عنوان یکی از جدی‌ترین شعارهای انتخاباتی است. توافق حماس با آمریکا ‏درست پس از آتش‌بس نانوشته میان کاخ سفید و صنعا و تلاش ارتش اسرائیل برای آغاز مجدد جنگ ‏گسترده، نشان می‌دهد که نیروهای مقاومت سعی دارند از اختلافات رسانه‌ای شده میان تل‌آویو و کاخ ‏سفید برای ورود کالا به نوار غزه تمام بهره را ببرند.‏

💢آینده توافق و جنگ

🔸طولانی شدن جنگ، پیش‌بینی‌پذیری آینده و سرانجام آن را با سختی روبرو ساخته و در عین حال سناریو ‏مطلوب هر بازیگر را شفاف‌تر کرده است. اقدام حماس در آزادی الکساندر نمی‌تواند تغییری جدی در ‏روند مذاکرات و آتش‌بس ایجاد کند اما می‌تواند تصمیم یکی از مهم‌ترین تصمیم‌گیران یعنی ترامپ را ‏برای تحقق سناریوی مطلوب خود متاثر سازد. اکنون حماس به دنبال ایجاد شرایطی برای بازگشت نتانیاهو ‏به میز مذاکره است.‏

✅در ماه‌های پیش رو بازیگری موفق‌تر خواهد بود که بتواند ضمن ایستادگی بر سناریو مطلوب خود، در محاسبه بازیگر مقابل در ممکن بودن دست‌یابی به اهدافش اخلال ایجاد کند.‏

🔄مطالب مرتبط
▫️تعویق آزادی اسرا؛ آیا جنگ غزه از سر گرفته می‌شود؟
▫️وضعیت عملیاتی ارتش اسرائیل در غزه

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/414
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐ترامپ و شیخ‌نشین‌ها؛ تغییر آونگ خلیج فارس

#تحلیل_کوتاه
#تحولات_منطقه
#خلیج_فارس

📝کامران کرمی

🔹پویایی‌های منطقه‌ای، دستورکار سفر رئیس‌جمهور آمریکا به خلیج فارس را متفاوت از مقطع ۲۰۱۷ نموده ‏است. ترامپ در شرایطی امروز سه‌شنبه ۱۳ مه راهی سه پایتخت خلیج فارس شده است که تجارت و سرمایه‌گذاری ‏بعد اصلی سفر را تشکیل می‌دهد. در شرایطی که موضوع ائتلاف علیه ایران و عادی‌سازی روابط عربستان و ‏اسرائیل از چارچوب سفر رئیس‌جمهور آمریکا خارج شده، اقتصاد وزن تعیین‌کننده‌تری در این تور منطقه‌ای ‏ایفا خواهد کرد. این سفر را می‌توان از چند منظرِ در حال تغییر مورد بررسی قرار داد:‏

💢تغییر اولویت‌های ‏GCC

🔸تعریف و اجرایی کردن چشم‌اندازهای اقتصادی از سوی بازیگران شورای همکاری بازتاب تغییر پویایی‌های ‏منطقه‌ای و داخلی این کشورها در گذار به اقتصاد پسانفت و جایابی و جایگاه‌یابی در مناسبات اقتصاد سیاسی ‏بین المللی است. ولیعهد عربستان، پیش‌تر متعهد شده بود که ریاض طی چهار سال ۶۰۰ میلیارد دلار در آمریکا ‏سرمایه‌گذاری کند؛ امارات متحده عربی وعده ۱.۴ تریلیون دلار طی ۱۰ سال داده است و انتظار می‌رود قطر نیز ‏در این سفر، تعهد سرمایه‌گذاری به ارزش صدها میلیارد دلار را اعلام کند. تبدیل بازیگران شورای همکاری به ‏هاب سرمایه‌گذاری، تجارت، مالیه بین‌المللی، گردشگری و اخیراً ورزش و هوش مصنوعی نشان می‌دهد که ‏اولویت‌های این مجموعه به خوبی در راستای چشم‌انداز معامله‌گرایانه ترامپ هدف‌گذاری شده است.‏

💢مدیریت ایران

🔸در مقطع ۲۰۱۷ تشکیل ائتلاف علیه ایران در چارچوب کمپین فشار حداکثری یکی از سه دستورکار اصلی ترامپ ‏در سفر به عربستان بود که پس از ۸ سال جای خود را به مذاکره تهران و واشنگتن از یک سو و توافقات دوجانبه ‏کاهش تنش آمریکا با حماس و حوثی‌ها داده است. این تغییر شیفت هم متاثر از کژکارکردی پروژه فشار ‏حداکثری بوده است و هم معادله نوظهور خروج ایران و اسرائیل از جنگ سایه‌ها که استراتژی ترامپ برای ‏پیگیری فشار حداکثری ۲ و به جان خریدن هزینه‌های نظامی و ماجراجویی بر سر آن بی‌میل کرده است.‏

💢عادی‌سازی

🔸امیدهای ترامپ برای گسترش توافقات ابراهیم؛ که در دوره اول با میانجی‌گری او به نتیجه رسید و منجر به ‏عادی‌سازی روابط امارات و سه کشور عربی دیگر با اسرائیل در سال ۲۰۲۰ شد، در این سفر عقیم خواهد ماند. ‏عربستان از یک سو با تنش‌زدایی و احیای روابط با ایران و از سوی دیگر توافقات دوجانبه هسته‌ای و تسلیحاتی با ‏آمریکا تا حد زیادی از اضطرار عادی‌سازی خود را خارج کرده و آن را منوط به تشکیل کشور مستقل فلسطینی ‏کرده است. اگر زمانی ما به ازا این بود که با عادی‌سازی به دو هدف مهار ایران و تکنولوژی آمریکایی دست پیدا ‏کند، اکنون با محقق شدن این دو به دنبال کسب امتیاز بر سر دولت فلسطینی است.‏

💢موازنه چین

🔸فاکتور مهم دیگری که سفر ترامپ به خلیج فارس را به کلان رقابت چین و آمریکا پیوند می‌زند، بالانس چین ‏در خاورمیانه بویژه در ارتباط با شرکا و متحدان نزدیک آمریکا است. فراتر از چارچوب سنتی نفت در برابر ‏امنیت، یک همکاری جدید با محوریت هوش مصنوعی (‏AI‏) و زیرساخت‌های دیجیتال می‌تواند روابط ایالات ‏متحده و عربستان سعودی را تثبیت کند. جغرافیای بازیگران خلیج فارس آن را به یک گره حیاتی در شبکه ‏جهانی نوظهور زیرساخت‌های هوش مصنوعی و اتصال دیجیتال تبدیل می‌کند. محتمل است با توجه به تمایل و ‏برنامه‌های عربستان و امارات برای تبدیل شدن به هاب هوش مصنوعی، شاهد تغییر ساختار کنترل‌های صادرات ‏ایالات متحده به ویژه آنچه در مورد تراشه‌های پیشرفته هوش مصنوعی اعمال می‌شود، باشیم.

✅انعطاف‌پذیری ‏چین در این مولفه و برخی همکاری‌های شورای همکاری با پکن باعث شده تا مقامات آمریکا نسبت به خطرات ‏حضور پررنگ چین بویژه با امضای مشارکت‌های جامع استراتژیک با عربستان و امارات و مشارکت‌های جامع ‏با قطر و بحرین و از همه مهم‌تر امضای تجارت آزاد چین با این بلوک، هوشیار شوند و نسبت به رفع ملاحظات ‏دولت‌های عربی اقدام کنند.‏

🔄مطالب مرتبط
▫️ماموریت خالد بن سلمان در تهران
▫️کنفرانس العلا و چالش های نوظهورِ اقتصادهای نوظهور

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/415
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🎥 اسرائیل همچنان به دنبال جنگ آمریکا و ایران است!

#تهران_مدیا
#تحولات_منطقه
#ایران #اسرائیل

🔸جفری ساکس، اقتصاددان آمریکایی در گردهمایی دیپلماسی آنتالیا در ماه گذشته با اشاره به آغاز اعتراضات سوریه در سال ۲۰۱۱، آن را یک طراحی اسرائیلی برای سرنگونی دولت‌های مخالف اسرائیل در منطقه عنوان می‌کند که به پشتوانه فرمان اجرایی اوباما در بهار ۲۰۱۱ اجرایی شد.

✅ ساکس معتقد است جنگ سوریه تنها یکی از شش جنگی است که اسرائیل در ترویج آن‌ها نقش داشته است؛ این جنگ‌ها شامل لبنان، عراق، سوریه، لیبی، سومالی و سودان می‌شوند. تنها جنگی که تاکنون رخ نداده و موجب نگرانی نتانیاهو شده است، جنگ آمریکا با ایران است؛ جنگی که اسرائیل همچنان در تلاش برای تحریک آن است؛ چرا که بدون همراهی مستقیم آمریکایی‌ها قادر به انجام آن نیست.

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

🌐موافقت‌نامه شراکت راهبردی و چشم‌انداز روابط روسیه_ونزوئلا

#تحلیل_کوتاه
#آمریکای_لاتین
#روسیه #ونزوئلا

🔹نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا، هفته گذشته سفری به مسکو داشت و با ولادیمیر پوتین دیدار کرد. طی این دیدار، دو کشور موافقت‌نامه شراکت راهبردی را با یکدیگر امضا کردند تا همکاری‌های خود را در حوزه انرژی گسترش دهند. این موافقت‌نامه در امتداد روابط رو به گسترش دو کشور در دو دهه اخیر (از زمان به قدرت‌ رسیدن هوگو چاوز)، به خصوص پس از جنگ اوکراین قرار دارد که می‌تواند بر مناسبات قدرت در آمریکای لاتین و جهان اثر بگذارد.


💢محتوای موافقت‌نامه

🔸تاکنون آن‌چیزی که از این توافق منتشر شده است، نشان از تمرکز بر حوزه نفت و گاز دارد. مطابق این توافق‌نامه، ونزوئلا و روسیه همکاری‌های خود را حوزه اکتشاف و انتقال منابع نفت و گاز، فناوری‌های مرتبط با حوزه انرژی، ارائه ابتکارهای مشترک در اوپک پلاس و سایر سازمان‌های بین‌المللی مرتبط گسترش می‌دهند. البته حاشیه این توافق از متن آن مهم‌تر بود. در این دیدار روسیه اعلام کرد که از عضویت ونزوئلا در بریکس حمایت می‌کند که به معنای تعمیق روابط دو کشور در سطح بین‌المللی است.


💢تصویر بزرگ‌تر روابط دو کشور

🔸در گذشته نیز روسیه و ونزوئلا در این حوزه و سایر حوزه‌ها برای همکاری ابراز تمایل کرده بودند. به عنوان سال سال گذشته، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در سفر خود به ونزوئلا بیان داشت که کشورش خواهان همکاری در حوزه فناوری و انرژی است. در همان سال دولت مادورو ۱۷ توافق‌نامه با روسیه امضا کرد که حوزه‌های متعددی را در بر می‌گرفت که از نفت و گاز شروع شده و به حوزه‌ همکاری‌های امنیتی و ضد خرابکاری می‌رسید.

🔸روابط دو کشور پیش از این نیز عمیق و گسترده بوده است. شرکت‌های نفتی روسیه در پروژه‌های بزرگ اکتشاف نفت و منابع معدنی در ونزوئلا، از جمله عناصر خاکی کمیاب ارزشمند، مشارکت دارند. این کشور آمریکای لاتین به یکی از خریداران اصلی تسلیحات و سامانه‌های تسلیحاتی روسیه تبدیل شده است. افزون بر این، ونزوئلا به‌طور رسمی از اقدامات روسیه در اوکراین حمایت کرده و علیه ناتو موضع‌گیری کرده است.

💢ائتلاف‌بندی در آمریکای لاتین

🔸روسیه تاکنون روابط نظامی_امنیتی گسترده‌ای با ونزوئلا (و همچنین نیکاراگوئه و کوبا) داشته است که منافع آمریکا و متحدانش در آمریکای لاتین را به خطر می‌اندازد. به عنوان مثال، در سال‌های ۲۰۰۸، ۲۰۱۳ و ۲۰۱۸ بمب‌افکن‌های هسته‌ای Tu_۱۶۰ را به ونزوئلا فرستاده بود تا در مانور نظامی شرکت کنند. روابط نظامی_امنیتی دو کشور پس از جنگ اوکراین تقویت شد. در سال ۲۰۲۲ سرگئی لاوروف این پیشنهاد را مطرح کرد که روسیه نیروهای نظامی خود را در خاک ونزوئلا یا کوبا مستقر کند.

🔸چنین روابطی، حساسیت آمریکا و متحدانش را افزایش می‌دهد. به عنوان نمونه در همان سال، روسیه از نیروهای نظامی ونزوئلایی مستقر در ایالت آپوره در مرز با کلمبیا پشتیبانی فنی و نظامی کرده بود. نگرانی کلمبیا که جزو کشورهای نزدیک به آمریکا محسوب می‌شود به قدری بالا رفت که دیه‌گو مولانو، وزیر دفاع ملی وقت این کشور صراحتاً اقدام روسیه را محکوم کرد. به طور کل، کمک‌های فنی و اطلاعاتی که روسیه به ونزوئلا می‌کند؛ این کشور را قادر می‌سازد که در حوزه‌هایی مثل شنود الکترونیک، تهدیدی برای کلمبیا و برزیل باشد.

🔸از آنجا که آمریکای دغدغه نزدیکی و ائتلاف روسیه و چین را دارد، روابط اقتصادی نزدیک این دو کشور با برخی کشورهای آمریکای لاتین، تقابل هژمونیک آمریکا با روسیه و چین را به مسائل آمریکای لاتین پیوند می‌زند. هر دو کشور مذکور با مجموعه‌ای از کشورهایی که آمریکا آنان را دشمن می‌پندارد (کوبا، ونزوئلا، نیکاراگوئه) روابط نزدیک در سطوح اقتصادی، نظامی و امنیتی دارند. به عبارت دیگر، نفوذ فزاینده روسیه به همراه چین در این منطقه، پرونده‌های هژمونیک آمریکا را با پرونده آمریکای لاتین پیوند می‌زند.

💢جمع‌بندی

✅افزایش همکاری‌های اقتصادی و تجاری میان روسیه و ونزوئلا، ائتلاف‌بندی کشورهای ضدآمریکایی را تقویت می‌کند. این اتفاق از سه جهت اهمیت دارد. نخست، متحدین آمریکا در آمریکای لاتین ممکن است با خطر مواجه شوند. دوم، حضور روسیه می‌تواند در بلندمدت تبدیل به تهدیدی برای آمریکا در نیمکره غربی شود. سوم، اثرگذاری فشار تحریمی و اقتصادی آمریکا بر کشورهای ضعیفی همچون ونزوئلا کاهش می‌یابد.

🔄مطالب مرتبط
▫️تلاش آمریکا برای مهار چین در آمریکای لاتین
▫️پرونده‌ای برای تعامل با ونزوئلا

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/416
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1

♦️دستور کار سفر ترامپ و انتظار ریاض از آن
◼️الجزیره

#رویة_العربیة
#تحولات_منطقه
#آمریکا #غرب_آسیا

🔹دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات‌متحده، سفر رسمی خود به عربستان سعودی را در روز سه‌شنبه آغاز کرد و این سفر تا ۱۶ مه ادامه خواهد داشت. این سفر که نخستین سفر خارجی او محسوب می‌شود، باهدف تقویت همکاری‌های دوجانبه و بررسی مسائل منطقه‌ای انجام می‌گیرد.

🔹برنامه‌های این سفر شامل برگزاری مجمع سرمایه‌گذاری، نشست کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس و دیدارهای دوجانبه است. ترامپ این سفر را «تاریخی» توصیف کرده و آن را نشان‌دهنده روابط دیپلماتیک فزاینده میان واشنگتن و کشورهای خلیج‌فارس دانسته است. دستور کار سفر وی شامل مذاکراتی در زمینه‌های انرژی، دفاعی و فناوری است و دیدار با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی نیز در آن وجود داشت.

🔹یکی از مهم‌ترین توافقاتی که عربستان روی آن حساب بازکرده، مربوط به همکاری در حوزه انرژی هسته‌ای صلح‌آمیز است؛ توافقی که زمینه‌ساز ایجاد شراکتی راهبردی در زمینه فناوری هسته‌ای غیرنظامی میان دو کشور خواهد بود. همچنین احتمال امضای مجموعه‌ای از تفاهم‌نامه‌های اقتصادی میان شرکت‌های سعودی و آمریکایی مطرح است، به‌ویژه در شرایطی که واشنگتن از پروژه‌های کلان تعریف‌شده در قالب چشم‌انداز ۲۰۳۰ عربستان حمایت می‌کند. در حوزه دفاعی نیز انتظار می‌رود توافقاتی حاصل شود؛ چراکه عربستان به دنبال تقویت توان نظامی خود از طریق همکاری نزدیک با ایالات‌متحده است.

💢ابعاد سیاسی

🔹مسائل مرتبط با خاورمیانه، از جمله جنگ در نوار غزه و مذاکرات جاری میان ایالات‌متحده و ایران، از مهم‌ترین محورهای مورد بحث در این سفر خواهد بود. تهران اخیراً از طریق سفر وزیر امور خارجه خود به ریاض، مقامات سعودی را در جریان آخرین تحولات این مذاکرات قرار داده است. بااین‌حال، دونالد ترامپ تاکنون موضعی صریح در برابر درخواست ایران برای حفظ سطح غنی‌سازی اورانیوم با اهداف صلح‌آمیز اتخاذ نکرده است و فشارهای رژیم صهیونیستی برای جلوگیری از هرگونه توافق با تهران همچنان ادامه دارد.

🔹پرونده سوریه نیز یکی دیگر از محورهای اساسی این سفر به‌شمار می‌رود؛ به‌ویژه در پرتو گزارش‌هایی مبنی بر احتمال لغو برخی تحریم‌ها علیه دمشق در صورت همکاری این کشور با پیشنهادات مطرح شده از سوی آمریکا. دولت ترامپ این موضوع را یکی از عناصر کلیدی در راستای تأمین ثبات منطقه‌ای قلمداد می‌کند. عربستان سعودی نیز این سفر را فرصتی راهبردی برای بازتعریف نقش منطقه‌ای خود در سایه تحولات ژئوپلیتیکی گسترده ارزیابی می‌نماید.

💢ابعاد اقتصادی

🔹این سفر بیشترین تمرکز را به موضوعات اقتصادی اختصاص داده است، به‌ویژه با توجه به برگزاری «مجمع سرمایه‌گذاری سعودی-آمریکایی» که با حضور گسترده نمایندگان بخش خصوصی دو کشور برگزار خواهد شد. همکاری‌های آینده میان ریاض و واشنگتن می‌تواند حوزه‌هایی همچون هوش مصنوعی، فناوری‌های نوین و انرژی را در بر گیرد. عربستان نیز تمایل دارد سرمایه‌گذاری‌های آمریکایی را به‌سوی پروژه‌های بزرگ توسعه‌ای خود در چارچوب برنامه‌های تحول ملی سوق دهد. حجم مبادلات تجاری میان دو کشور در سال ۲۰۲۴ به حدود ۳۲ میلیارد دلار رسیده که حاکی از استحکام روابط اقتصادی دوجانبه است. انتظار می‌رود در پایان این سفر، توافقات جدیدی در این حوزه‌ها به امضا برسد.

💢پرونده‌های سوریه و لبنان

🔹بر اساس گزارش‌ها، دیداری سه‌جانبه میان ترامپ، ولیعهد سعودی، رئیس‌جمهور سوریه و رئیس‌جمهور لبنان نیز در دستور کار قرار دارد. این دیدار با هدف هماهنگی مواضع منطقه‌ای در قبال پرونده‌های حساس، به‌ویژه در ارتباط با سوریه و لبنان، برگزار خواهد شد.

🔹عربستان در تلاش است از این فرصت برای ایجاد یک محور جدید منطقه‌ای استفاده کند؛ محوری که بتواند در مقابل کاهش نفوذ ایران در منطقه، به‌ویژه پس از تحولات اخیر در سوریه، موضع‌گیری منسجمی ارائه دهد. همچنین گفته‌شده که تفاهمات سیاسی و امنیتی حاصل از این گفت‌وگوها ممکن است شامل موضوعاتی نظیر بحران سودان و امنیت دریای سرخ نیز باشد.

🔹پنجمین نشست مشترک سران کشورهای خلیج و آمریکا در شرایطی ویژه با چالش‌های روزافزون برگزار خواهد شد که تمایل کشورهای حاشیه خلیج‌فارس برای شکل‌گیری موضعی یکپارچه در قبال مسائل مهمی چون بحران فلسطین و سایر تنش‌های منطقه‌ای مشهود است.

✅ترامپ با انتخاب مجدد عربستان برای نخستین سفر خارجی خود، بار دیگر نشان داده است که به‌جای تکیه صرف بر متحدان سنتی غربی، کشورهای خلیج‌فارس را به‌عنوان بازیگران ژئوپلیتیکی مهم و شرکای راهبردی در حل بحران‌های منطقه‌ای و توسعه روابط تجاری ترجیح می‌دهد.

🔄مطالب مرتبط
▫️ترامپ و شیخ‌نشین‌ها؛ تغییر آونگ خلیج فارس
▫️ماموریت خالد بن سلمان در تهران

✅اندیشکده تهران✅

🌐https://institutetehran.com/art/417
🌐@InstituteTehran
🌐 instagram.com/institutetehran1