📈 جذب نیمی از سرمایه‌گذاری خارجی توسط آسیا در سال ۲۰۲۳

#اکوتهران

🔹 قرن حاضر را به درستی قرن آسیا خوانده‌اند و اقتصادهای آسیایی در سال‌های اخیر در عرصه‌های مختلف اقتصاد پیشگام بوده‌اند. بنابر آمار منتشره توسط آنکتاد، نزدیک به نیمی از سرمایه‌گذاری خارجی در جهان توسط کشورهای در حال توسعه آسیایی جذب شده است.

🔹 با این‌حال، تنش‌های ژئوپولیتیک، رکود در تجارت بین‌المللی و محدودیت در بازار اعتبار موجب افت کلی در تحرک سرمایه‌ بین‌المللی شده است.

🔹 کل سرمایه‌گذاری خارجی در جهان معادل ۱.۳ تریلیون دلار برآورد شده است که ۶۲۱ میلیارد دلار از آن توسط کشورهای در حال توسعه آسیایی جذب شده است که معادل ۴۸ درصد از کل است. گفتنی است جذب سرمایه خارجی آسیا نسبت به سال گذشته ۸ درصد افت داشته است.

🔹 چین به عنوان دومین دریافت‌کننده سرمایه خارجی در جهان در سال گذشته با افت ورود سرمایه خارجی مواجه گردید. این مساله برای هند، غرب آسیا و آسیای مرکزی نیز صدق می‌کند و از میان مناطق مختلف آسیا تنها آسیای جنوب شرقی بود که موفق شد روند جذب سرمایه خارجی را باثبات نگاه دارد.

🔹 همانطور که در تصویر مشاهده می‌شود، شرق و جنوب‌شرق آسیا به ترتیب با جذب ۲۸۶ و ۲۲۶ میلیارد دلار موفق‌ترین مناطق در جذب سرمایه خارجی به شمار می‌روند. در مقابل آسیای میانه با ۷ میلیارد دلار کوچک‌ترین سهم را از سرمایه‌گذاری خارجی به خود تخصیص داده است.

✔️ علیرغم افت سرمایه‌گذاری در اکثر مناطق، با توجه برنامه‌های سرمایه‌گذاری توافق شده در هر منطقه پیش‌بینی می‌شود که در پایان سال ۲۰۲۴ جذب سرمایه‌ در آسیا نسبت به سال گذشته بیشتر شود.


✅ اندیشکده تهران✅

🌐@InstituteTehran

♦️ تلاش ترامپ برای تعویق اعلام مجازات وی در پرونده حق السکوت

#Tehran_US_Election

🔹 تیم حقوقی دونالد ترامپ در تلاش‌اند که تعیین نهایی مجازات در تنها پرونده‌ای که وی در آن تاکنون محکوم شده است (پرونده پرداخت حق السکوت به استورمی دنیلز) را به بعد از انتخابات ۵ نوامبر موکول کنند. قاضی خوآن مرکان، قاضی حوزه منتهتن، پیشتر تاریخ اعلام حکم را تا ۱۸ سپتامبر برای بررسی بیشتر مسئله مصونیت رئیس‌جمهور به تعویق انداخت.

🔹 این تیم با ارسال نامه به خوآن مرکان خواستار آن هستند که اعلام مجازات به تعویق بیوفتد؛ چراکه دادگاه همچنان در حال بررسی تطابق اقدامات ترامپ با حکم دیوان عالی است و نتیجه دادگاه می‌تواند بر روی انتخابات ۲۰۲۴ اثر داشته باشد.

✔️ ترامپ با محکومیت در پرونده مذکور به اولین رئیس‌جمهور مستقر یا سابق تاریخ ایالات متحده تبدیل شد که مجرم شناخته شده است.


✅ اندیشکده تهران✅

🌐@InstituteTehran

🌐 پرونده‌های حقوقی ترامپ و تاثیر آن‌ها بر انتخابات آمریکا

#تحلیل_کوتاه

🔹 سه مورد از چهار پرونده قضایی اصلی که دونالد ترامپ از سه سال پیش با آن‌ها درگیر بوده است (شامل پرونده مداخله در انتخابات فدرال، پرونده دخالت در انتخابات جورجیا، پرونده نگهداری اسناد محرمانه و پرونده حق‌السکوت) هم‌اکنون با موانع جدی مواجه هستند که می‌توانند منجر به پیروزی حقوقی ترامپ شوند.

1️⃣ دخالت در انتخابات فدرال

🔸 اتهامات این پرونده به دلیل حکم تاریخی دیوان عالی ایالات متحده در ۱ ژوئیه ۲۰۲۴ وضعیت پیچیده‌ای پیدا کرده‌اند. مطابق حکم صادرشده، رئیس‌جمهور آمریکا صرفاً در خصوص اقدامات رسمی خود از مصونیت (مطلق یا فرضی) برخوردار است. این حکم گرچه به ترامپ در خصوص اتهام فشار به وزارت دادگستری مصونیت مطلق می‌دهد، اما در اتهامات دیگر این پرونده یعنی فشار به مایک پنس، مصونیت فرضی داده است – که به این معنی است که مصونیت مشروط به عدم اختلال در روند قوۀ مجریه است و قاضی فدرال آن را تعیین می‌کند.

🔸 در اتهامات دیگر این پرونده یعنی تحریک مردم به حمله به کنگره در ۶ ژانویه، تشخیص رسمی یا غیررسمی بودن اقدامات را به قاضی فدرال، تانیا چاتکن سپرده است. این حکم باعث شده است که بازپرس ویژه در این پرونده، جک اسمیت، از قاضی فدرال درخواست سه هفته تأخیر در فرایند دادرسی کند تا بررسی‌های مجددی در اتهامات انجام دهد. این به معنای تعویق دادرسی تا ۵ سپتامبر (۱۵ شهریور) است. با توجه به پیچیدگی پرونده و امکان اعتراض تیم حقوقی ترامپ به حکم احتمالی دادگاه، ممکن است نتیجه نهایی پرونده پس از ۵ نوامبر (روز برگزاری انتخابات) مشخص شود.

2️⃣ دخالت در انتخابات ایالت جورجیا

🔸 این پرونده دخالت نیز متأثر از حکم دیوان عالی شده است و قاضی ایالتی، تصمیم می‌گیرد که درخواست از وزیر ایالت جورجیا برای تغییر نتایج انتخابات ایالتی، عمل رسمی محسوب می‌شود یا خیر. وضعیت فعلی دادرسی این پرونده به‌مراتب بدتر از پرونده نخست است. دادگاه استیناف در ماه ژوئن (خرداد امسال) حکم به توقف دادرسی تا اواخر اکتبر – چند روز مانده به انتخابات – کرده است و به نظر می‌رسد تا قبل از انتخابات به نتیجه نخواهد رسید.

3️⃣ نگهداری اسناد محرمانه

🔸 در پرونده نگهداری اسناد محرمانه در مار آ لاگو، قاضی آیلین کانون که در سال ۲۰۲۰ توسط ترامپ به قضاوت حوزه فدرال جنوب فلوریدا منصوب شده بود، به دلیل مغایرت انتصاب جک اسمیت توسط وزارت دادگستری به عنوان بازپرس ویژه و تأمین مالی او از خزانه دولت، قرار منع تعقیب صادر شد. باوجود اعتراض اسمیت به حکم دادگاه، تغییر تصمیم قاضی بعید به نظر می‌رسد.

4️⃣ پرونده حق السکوت

🔸 تنها پرونده‌ای که تاکنون ترامپ در آن شکست خورده است، پرونده حق‌السکوت به استورمی دنیلز، بازیگر فیلم‌های مستهجن است که در تمامی ۳۴ مورد اتهام کیفری در پرونده، ترامپ گناهکار شناخته شده است. تاریخ اعلام مجازات ۱۸ سپتامبر (۲۸ شهریور) خواهد بود. هرچند احتمال کمی وجود دارد که ترامپ به حبس محکوم شود.

✔️ در مجموع باید گفت که بعید به نظر می‌رسد این پرونده‌های حقوقی بتوانند سد راه ترامپ در مسیر انتخابات شوند و از آنجا که پایانشان به بعد از انتخابات موکول شده است، اگر ترامپ به ریاست جمهوری برگزیده شود، محکوم شدنش در این پرونده‌ها نیز فایده‌ای نخواهد داشت؛ چراکه او به لحاظ حقوقی می‌تواند خود را عفو کند.


✅ اندیشکده تهران✅

🌐@InstituteTehran

🌐 بازگشت دوگانگی به سیاست‌ خارجی ایران

▪️ مرکز الامارات للسیاسات

🔹 پیروزی مسعود پزشکیان در انتخابات ریاست جمهوری ایران پیامدهای در سیاست خارجی به همراه خواهد داشت. مهم‌ترین پرونده‌های سیاست خارجی ایران پیش روی دولت چهاردهم به شرح ذیل است:

1️⃣ تشکیل تیم دیپلماسی

کمپین پزشکیان با همراهی تیم دیپلماسی دولت رئیس‌جمهور سابق حسن روحانی انجام شد. به احتمال زیاد سهم وزارت امور خارجه به عباس عراقچی یا فردی شبیه به او تعلق می‌گیرد تا تیم جدید مسیری متفاوت از مسیر قبلی که در رأس آنها امیرعبداللهیان و علی باقری بودند را آغاز کند.

2️⃣ مذاکرات هسته‌ای

پزشکیان سعی خواهد کرد تا مسیر بازگشت به توافق هسته‌ای را فراهم سازد. اجرای وعده پزشکیان کار آسانی نخواهد بود زیرا تحولات هسته‌ای ایران نشان‌دهنده واقعیتی کاملاً متفاوت با زمان امضای توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ است. موانع داخلی مانند قانون اقدام راهبردی مجلس وجود دارد؛ غربی‌ها نیز به دنبال توافق جامعی هستند که به موضوعات هسته‌ای محدود نشود. اما راه‌هایی برای فرار از این بن‌بست مانند «استراتژی کمتر در برابر کمتر» وجود دارد.

3️⃣ راهبرد نگاه به شرق

پزشکیان بر لزوم تنوع بخشیدن شرکای خود و عدم اتکای کامل بر بلوک شرقی تاکید دارد. اما تصمیم توجه کمتر به شرق با وجود نفوذ چین و روسیه آسان نخواهد بود. انتظار می‌رود که در دوره آتی شاهد تضاد بین تمایل دولت در توجه به غرب یا دست‌کم «تنوع بخشیدن به شرکا» و تمایل «دولت پنهان» در توجه به شرق باشیم که پروژه‌هایی مانند کریدور شمال-جنوب یا ادغام در اتحادیه اوراسیا را تحت تأثیر قرار خواهد داد.

4️⃣ روابط با کشورهای همسایه‌

پزشکیان بر پیگیری «سیاست همسایگی» تاکید دارد. اما موانع مهمی در این زمینه وجود دارد. چهره‌هایی که برای در دست گرفتن سکان دیپلماسی ایران نامزد شده‌اند، خواستار حل مسائل منطقه‌ای نه از طریق گفتگو با شرکای منطقه‌ای بلکه از طریق مذاکره با قدرت‌های غربی هستند.

5️⃣ روند عادی‌سازی

ایران سعی خواهد کرد از گسترش روند عادی‌سازی اعراب با اسرائیل جلوگیری کند و عربستان را متقاعد به عدم اتخاذ این رویکرد کند. برخورد دولت جدید با محور مقاومت شاهد تحول محسوسی خواهد بود. این احتمال وجود دارد که وزیر خارجه جدید فاصله بیشتری با شبه‌نظامیان حفظ کند و به سمت تعامل با سازمان‌های دولتی حرکت کند. ما در حال بازگشت به زمان دوگانگی و تقسیم کار سنتی هستیم. به نحوی که حمایت از شبه‌نظامیان وظیفه نهادهای انقلابی خواهد بود، در حالی که نهادهای دیپلماتیک دولت مشغول همکاری با نهاد‌های دولتی منطقه‌ خواهند بود.

6️⃣ کریدورهای تجاری منطقه‌ای و بین‌المللی

عدم حضور ایران در کریدورهای منطقه‌ای یک نگرانی بزرگ اقتصادی است. تمرکز رسمی دولت رئیسی بر فعال سازی کریدور شمال-جنوب بود. در دولت پزشکیان احتمالاً شاهد کاهش تلاش‌ها برای فعال‌سازی این کریدور در ازای ارتقای آمادگی ایران برای ایفای نقش بیشتر در چارچوب کریدور کمربند- جاده چین و کریدورهای منطقه‌ای خواهیم بود.

✔️ نتیجه‌گیری

در خصوص اکثر پرونده‌های اصلی روی میز شاهد سیاست‌های متفاوتی از سوی دولت پزشکیان خواهیم بود. مرحله بعدی، مرحله بازگشت به دوگانگی تصمیم گیری ایران در سیاست خارجی خواهد بود. دولت در مورد مسائل کلیدی رویکردهایی متفاوت از «دولت پنهان» اتخاذ می‌کند. در سایه بازگشت اصلاح طلبان به سکان دیپلماسی و در ازای عدم اعتراض «دولت پنهان» به آغاز مذاکرات ایران و غرب، قدرت‌های غربی برای حمایت از موضع «میانه‌روها» اشتیاق نشان خواهند داد.

#رویة_العربیة

✅ اندیشکده تهران✅

🌐@InstituteTehran

🌐 مهم‌ترین ریسک‌های ژئوپولیتیک در اقتصاد بین‌الملل

#اکوتهران

🔹 در یادداشت‌ها و تحلیل‌های اقتصادی اغلب به «ریسک‌های ژئوپولیتیک» به عنوان مولفه‌ای کلیدی رکود، تورم، کاهش سرمایه‌گذاری و... اشاره می‌شود.

🔸 «ریسک‌های ژئوپولیتیک» در حقیقت ریسک‌های بالقوه‌ سیاسی، اقتصادی، نظامی و اجتماعی است که می‌تواند از مداخله ملت‌های مختلف در روابط بین‌الملل پدیدار شود و در برخی موارد علاوه بر ملل دخیل، جامعه جهانی را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهند. این ریسک‌ها از نظر امکان وقوع و میزان تاثیرگذاری بر روندهای اقتصاد بین‌الملل موقعیت‌های متفاوتی دارند.

🔽 «اس‌اند‌پی گلوبال» در یک بررسی تفصیلی ضمن تعیین مهم‌ترین ریسک‌های ژئوپولیتیک سال ۲۰۲۴، اقدام به ترسیم نمایی کلی از امکان وقوع و میزان تاثیر‌گذاری این موارد نموده است که در تصویر قابل مشاهده است.

1️⃣ روابط چین-آمریکا تاثیرگذارترین و محتمل‌ترین ریسک ژئوپولیتیک شناخته شده است که وخامت اقتصادی آن را می‌توان در جنگ تعرفه‌ای و جداسازی (decoupling) مشاهده کرد.

2️⃣ جنگ اوکراین، علاوه بر ایجاد گسست در زنجیره‌های تامین بین‌المللی، روابط روسیه و ناتو را خصمانه‌تر از گذشته نموده است. افزایش تنش‌ها میان روسیه و ناتو علیرغم اینکه احتمال کمتری دارد، منشا اثر گسترده‌تری در اقتصاد بین‌الملل خواهد بود.

3️⃣ تغییرات آب و هوایی از موضوعاتی است که در آن قطبیت سیاسی قابل‌توجهی وجود دارد و تلاش‌ها برای کربن‌زدایی و انتقال به انرژی‌های تجدیدپذیر تاثیرات متمایزی در چشم‌انداز بخش‌های مختلف اقتصادی در محیط بین‌الملل داشته است.

4️⃣ از طرف دیگر، بحران کووید-۱۹ در کنار عوامل دیگر موجب تقویت هر چه بیشتر رویکردهای ضد-جهانی سازی گردیده است و نمود اقتصادی این رویکردها را می‌توان در ظهور سیاست‌های نو-مرکانتلیستی در سرتاسر جهان مشاهده نمود.

5️⃣ حملات سایبری مبدل به تهدیدی مداوم برای سازمان‌های دولتی و خصوصی در سراسر جهان شده‌اند و خطر حمله به زیرساخت‌های فنی از طریق فضای سایبری روز به روز بیشتر ملموس است.

7️⃣ دسترسی مداوم به منابع انرژی نیز یکی از ملزومات اصلی رشد اقتصادی ملت‌هاست و بسیاری از موارد پیش‌گفته – مانند حملات سایبری، تغییرات آب و هوایی و جنگ اوکراین- موجب افزایش نگرانی‌ها در خصوص امنیت انرژی بین‌المللی شده است.


✅ اندیشکده تهران✅

🌐@InstituteTehran

همزمان با سفر رئیس‌جمهور به بصره بازنشر می‌شود:

🌐 خط آهن شلمچه – بصره: گام اول دسترسی به مدیترانه

#طرح‌های_پیشران

🔹 گفته شده است پروژه احداث راه‌آهن شلمچه - بصره از حدود ۴۰ سال پیش طراحی شده است. در مورد عملیات اجرایی آن نیز گفته می‌شود از حدود ۲۰ سال پیش تلاش‌ها در این راستا آغاز شد. به هر حال در نهایت در دولت سیزدهم در ۱۱ شهریورماه ۱۴۰۲ عملیات اجرایی احداث این خط ریلی آغاز شد.

🔸 طول مسیر پروژه شلمچه-بصره ۳۲ کیلومتر است. در ۱۶ کیلومتر از این مسیر نیاز به عملیات مین روبی است. همچنین اجرای این پروژه نیازمند احداث یک پل بازشو و متحرک بر روی رود اروند پل به طول ۸۸۰ متر است که پیش‌بینی شده بود بین ۱۸ ماه تا ۲ سال کار احداث آن به طول انجامد. سرمایه مورد نیاز کل این پروژه ۱۷۰ میلیون دلار برآورد شده است.

🔸 یکی از مهمترین اهداف از احداث این خط آهن انتقال زائران ایرانی به عتبات مقدس در نجف و کربلا و بالعکس است. در اهداف اولیه، انتقال سالانه بیش از 3 میلیون زائران به عتبات عالیات از مسیر این خط راه‌آهن برنامه‌ریزی‌شده است.

🔸 بر اساس آمارها هر خط ریلی امکان جابه‌جایی سالانه ۱۰ میلیون تن کالا را دارد که با راه اندازی این خط سالانه بیش از ۲۰ میلیون تن کالا جابه‌جا خواهد شد. حجم تجارت حدود ۱۱ میلیارد یورویی کنونی بین دو کشور در صورت رفع موانع و تکمیل راه ‏آهن شلمچه_بصره تا ۳۰ میلیارد یورو قابل افزایش است.

🔸 این پروژه موجب کاهش بار ترافیکی مسیرهای منتهی به مرز ایران و عراق خواهد شد. همچنین با فرض انتقال ۳۰ درصد از حجم بار و مسافر حمل شده به عراق روی ریل می‌توان سالانه حدود دو میلیارد دلار در مصرف سوخت صرفه‌جویی کرد. با اتصال این راه‌آهن از تردد سالانه ۲۰۰ هزار اتوبوس جلوگیری می‌کند که می‌تواند آمار تصادفات جاده‌ای را نیز کاهش دهد.

🔸 از جمله اهداف دیگر این خط‌آهن متصل کردن شبکه راه‌آهن ایران به خط آهن سوریه و سپس لبنان در یک چشم‌انداز بلندمدت‌تر است. در واقع متصل شدن شبکه راه‌آهن ایران به خط آهن عراق گام نخست در جهت دسترسی به دریای مدیترانه بشمار می‌رود.

🔸 دسترسی ایران به مدیترانه از این طریق می‌تواند کریدورهای بین‌المللی دیگر را نیز از دو مسیر شمال شرق (گذرگاه اینچه‌برون و سرخس) و جنوب شرق (چابهار و سایر بنادر جنوبی ایران) به دریای مدیترانه متصل نماید.

🔸 این پروژه علاوه بر کمک به تجارت ایران و عراق موجب افزایش حجم تجارت ایران با سوریه، اردن و ۲۲ کشور اروپایی و آفریقایی مستقر در سواحل مدیترانه خواهد شد.

🔗 برای مشاهده متن کامل اینجا کلیک کنید! 🔗


✅ اندیشکده تهران✅

🌐@InstituteTehran

🌐 چارچوب امنیتی مورد نظر روسیه در اوراسیا و واقعیت‌های جنوب آسیا
▪️اندیشکده «شورای امور بین‌الملل روسیه» (RIAC)

🔹پوتین در سخنرانی ۲۹ فوریه ۲۰۲۴ خود در مجلس نمایندگان روسیه با اشاره به ضرورت «کار بر روی شکل دادن به یک چهارچوب امنیتی برابر و غیرقابل گسست جدید در اوراسیا در آینده نزدیک»، آمادگی خود را برای «گفت‌وگوی اساسی در این زمینه با همه کشورها و انجمن‌هایی که ممکن‌ است به آن علاقه‌مند باشند» ابراز نمود. این چهارچوب امنیتی در حال تدوین دارای ۵ اصل است که با واقعیت‌های مدنظر هندوستان به‌عنوان یکی از شرکای اصلی روسیه در اوراسیا هماهنگ است و زمینه‌های گفت‌وگوی روسیه و هند را فراهم می‌نماید. این اصل‌ها به شرح ذیل است:

1️⃣ عدم اعتراض
بر اساس ایده رهبری روسیه، پارامترهای سیستم امنیتی آینده باید با همه ذینفعان علاقه‌مند به تعامل سازنده با مسکو هماهنگ شود.

2️⃣ ویژگی‌های انحصاری جغرافیایی نادیده گرفته نخواهد شد
کشورهای آسیای جنوبی عادت دارند برای امنیت تنها به خود و منابع ترکیبی خود متکی باشند. هرگونه تعهد محدود کننده یا دخالت هر شخص ثالث در یک درگیری، غیرقابل قبول تلقی می‌شود. روسیه این ویژگی خاص جغرافیایی را در نظر گرفته است.

3️⃣ همکاری بدون تقابل
افزایش تماس‌ها بین سازمان‌های چندجانبه موجود (کشور اتحادیه اوراسیا، CSTO، EAEU، CIS و SCO) کاملاً با فرهنگ استراتژیک نخبگان جنوب آسیا - مشارکت در هر قالب ممکن بدون تعهدات سخت‌گیرانه سازگار است. این الگویی است که می‌تواند در سیستم جدید امنیتی اوراسیا در پیش گرفته شود.

4️⃣ حداقلی کردن حضور نظامی خارجی
بعید به نظر می رسد که خروج تدریجی نیروهای نظامی قدرت‌های خارجی از منطقه مخالفتی را از سوی پایتخت های آسیای جنوبی ایجاد کند. هرچند منظور روسیه از نیروهای نظامی خارجی بیشتر متوجه ایالات متحده است حال آن که هند، افزایش حضور نظامی چین در اوراسیا را برای خود خطرناک می‌داند.

5️⃣ اول توسعه
آخرین اصل مطرح شده توسط روسیه یعنی اولویت دادن به توسعه و تضمین امنیت برای تسریع توسعه اقتصادی، نه تنها برای کشورهای جنوب آسیا، بلکه برای کل اوراسیا جذاب‌ترین اصل است.

✔️ تاکید روسیه بر تضمین امنیت برای تسریع توسعه اقتصادی، به ذینفعان کلیدی این امکان را می دهد که از اختلافات عقب‌نشینی کنند، بر یک دستور کار مثبت تمرکز کنند و حداقل گفت و گو را برای ایجاد یک سیستم امنیتی اوراسیا آغاز کنند.

🔗 برای مشاهده متن کامل اینجا کلیک کنید! 🔗

#تهران_ریویو

✅ اندیشکده تهران✅

🌐@InstituteTehran

♦️ محبوبیت بیشتر تیم والز نسبت به ونس

#Tehran_US_Election

🔹 بر اساس نظرسنجی‌های به تازگی انجام شده، تیم والز، معاون هریس، نسبت به جی دی ونس ، معاون ترامپ باعث جذب کمک‌های بیشتری برای حزب خود شده است. طبق این نظرسنجی‌ها اکثر پاسخ‌دهندگان گفتند که ترامپ با انتخاب ونس شانس پیروزی‌اش را کاهش و هریس با انتخاب والز شانس خود را افزایش داده است.

💬 این مسئله به این دلیل اهمیت دارد که گرچه معمولا معاونین تأثیر کمی در روند انتخابات دارند اما به دلیل نزدیکی رقابت هریس و ترامپ، کوچک‌ترین عوامل ممکن است موجب پیروزی یا شکست یک نامزد شود.


✅ اندیشکده تهران✅

🌐@InstituteTehran

🌐 عباس عراقچی و سیاست خارجی دولت چهاردهم

#تحلیل_کوتاه

🔹 امروز جلسه رای اعتماد به وزرای پیشنهادی دولت چهاردهم انجام شد و عباس عراقچی گزینه پیشنهادی برای وزرات امور خارجه با رای نسبتاً بالایی (۲۴۷ از ۲۸۸)، اعتماد نمایندگان مجلس را کسب کرد تا سکان هدایت دیپلماسی جمهوری اسلامی را به دست بگیرد.

🔸 عراقچی فارغ‌التحصیل کارشناسی روابط بین الملل از دانشکده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه، کارشناسی ارشد علوم سیاسی از دانشگاه آزاد اسلامی و دکتری اندیشه‌های سیاسی از دانشگاه کنت انگلستان است. او از سال ۱۳۶۷ وارد وزارت امور خارجه ایران شد. سفیر ایران در فنلاند (۱۳۷۸-۱۳۸۲)، رئیس اداره اول اروپای غربی وزارت خارجه (۱۳۸۲)، معاون حقوقی و امور بین‌المللی وزارت خارجه (۱۳۸۴-۱۳۸۶) و (۱۳۹۲-۱۳۹۶)، سفیر ایران در ژاپن (۱۳۸۶-۱۳۹۰)، سخنگوی وزارت امور خارجه (۱۳۹۲)، عضو تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران از مهر ۱۳۹۲ و معاون سیاسی وزارت خارجه از بهمن ۱۳۹۶ تا پایان دولت دوم روحانی و مسئول مذاکرات احیای برجام در سال پایانی آن دوره مسئولیت‌هایی بوده است که عراقچی در اختیار داشته است.

🔸 سخنان عراقچی در مجلس و پیش از آن نشان می‌دهد او در اکثر حوزه‌های سیاست خارجی معتقد به نگاهی کم‌و‌بیش واقع‌گرا و قدرت محور است. اما نقش او در مذاکرات برجامی و نوع دفاع وی از این توافق نشان‌دهنده یک تناقض بزرگ با چنین نگاهی است. این تناقض را می‌توان با توصیف او به عنوان «یک رئالیست مدافع برجام» بیان کرد. اولویت‌بندی او از سه‌گانه «ثروت، قدرت و منزلت» نیز حاکی از فاصله داشتن وی با مفروضات رئالیستی است.

🔸 چنین تناقضی را شاید بتوان با تاثیر مکتب کپنهاگ که عناصر معنایی و سازه‌انگارانه را با عناصر مورد تاکید رئالیست‌ها ادغام می‌کند توضیح داد. در واقع عراقچی مانند ظریف به نظر می‌رسد از این مکتب فکری بسیار متاثر است. بر همین اساس است که او یکی از سه فایده برجام را «از بین رفتن پروژه امنیتی‌سازی و معرفی ایران به عنوان یک تهدید برای جهان» بیان می‌کند که یک فرایند گفتمانی محسوب می‌شود.

🔸 با چنین سابقه و دیدگاهی می‌توان انتظار داشت سیاست خارجی دولت چهاردهم تحت هدایت عراقچی گرایش بیشتری به غرب و کشورهای اروپایی پیدا کند؛ با این حال به نظر می‌رسد تجربه برجام و رفتار کشورهای غربی در این رابطه، عراقچی را نسبت به قبل محتاط‌تر کرده باشد.

✔️ عراقچی در مسند وزیر امور خارجه با چالش‌های زیادی دست و پنجه نرم خواهد کرد. در این میان سه چالش برجسته‌تر به نظر می‌رسد؛ نخستین چالش پر کردن جای شهید امیرعبداللهیان به عنوان «وزیر خارجه محور مقاومت» در گیرودار جنگ غزه و امکان گسترش آن است. این درحالی است که برخلاف امیرعبداللیهان که تخصص او حوزه غرب آسیا بود عراقچی کمتر درگیر مسائل منطقه بوده است و این امر کار او را دشوار می‌سازد. چالش مهم دیگر نزدیک شدن به زمان انقضای مکانیسم «اسنپ بک» برجام و حفاظت از تنها کارکرد باقی‌مانده برجام است. چالش مهم‌تر اما موقعیت‌یابی درست برای ایفای نقش فعال و موثر جمهوری اسلامی ایران در یک دوره گذار و گسست در عناصر سیستمی نظم بین‌الملل است.


✅ اندیشکده تهران✅

🌐@InstituteTehran

♦️گذرگاه رفح، نقطه اختلاف نتانیاهو با بایدن برای توافق آتش‌بس

🔹 جو بایدن، رئیس‌جمهور آمریکا قرار است با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل گفت‌وگو کند و وی را برای انعطاف‌پذیری بیشتر نشان دادن در خصوص توافق آتش‌بس تحت فشار قرار دهد. خواسته نتانیاهو برای کنترل این مرز به مانعی قابل توجه برای توافق تبدیل شده است.

🔹 به دستور نتانیاهو، اسرائیل نقشه‌ای ارائه کرد که حاکی از کاهش برخی از نیروهای خود است اما همچنان آنها در سراسر کریدور مستقر خواهند بود. این طرح البته با مخالفت مصر و آمریکا مواجه شد.

💬 گذرگاه مرزی غزه-مصر در نظر مقامات اسرائیلی مهم‌ترین مکانی است که حماس سلاح و تجهیزات مورد خود را از این مسیر وارد غزه می‌کند و عقب‌نشینی از آن به معنی اجازه ورود تسلیحات به غزه و تقویت مقاومت است. بایدن از طرف دیگر به نظر می‌رسد به دلیل نزدیکی انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا به دنبال فیصله دادن پرونده آتش‌بس جهت کسب آراء بیشتر در داخل برای حزب دموکرات و بر جا گذاشتن آتش‌بس به عنوان میراث خود است.


✅ اندیشکده تهران✅

🌐@InstituteTehran

🌐 دلایل افتتاح اولین دفتر ارتباطی ناتو در اردن
▪️المركز المصري للفكر والدراسات الاستراتيجية

🔹 در سایه تحولات سریع منطقه پس از جنگ غزه و با توجه به اهمیت منطقه خاورمیانه به‌طور عام و اردن به‌طور خاص برای ناتو، اولین دفتر ارتباطی ناتو در منطقه در اردن (که مقدمات آن در نشست ناتو در ژوئیه ۲۰۲۳ در کشور لیتوانی فراهم شده‌بود) افتتاح شد. این امر ما را به بحث درباره ماهیت همکاری اردن و ناتو و دلایل افتتاح این دفتر در چنین برهه زمانی رهنمون می‌سازد.

💢 مشارکت گسترده

روابط بین اردن و ناتو بر پایه مشارکت گسترده از سال ۱۹۹۵ بنا شده است و اردن یکی از کشورهای شرکت‌کننده در گفتگوی ناتو با هفت‌کشور مدیترانه‌ای (الجزایر، مصر، اسرائیل، اردن، موریتانی، مراکش، تونس) بوده است. از جمله همکاری‌های ناتو و اردن می‌توان به همکاری در جنگ علیه داعش، مشارکت در ائتلاف بین‌المللی علیه تروریسم، مشارکت در عملیات‌های حفظ صلح به رهبری ناتو و مشارکت در ابتکار ایجاد ظرفیت دفاعی و امنیتی ناتو اشاره کرد.

💢 دلایل متعدد

افتتاح اولین دفتر ارتباطی ناتو در منطقه خاورمیانه در کشور اردن گامی تکمیلی نسبت به ماهیت روابط همکاری بین دو طرف و با هدف تقویت گفتگو‌های سیاسی در زمینه های همکاری مشترک با اردن است که در ادامه دلایل بیشتر توضیح داده می‌شوند.

1️⃣ شرایط بحرانی

به لحاظ زمانی می‌توان این اقدام را در ارتباط با ناآرامی‌های منطقه، ادامه جنگ در غزه و تهدیدات در مرز لبنان و اسرائیل همچنین احتمال عقب‌نشینی ترکیه از شمال سوریه دانست. تمامی این عوامل اهمیت حضور ناتو در اردن را برای مقابله با هرگونه تهدید برای اسرائیل از مرزهای جنوبی سوریه و بخش غربی عراق، نشان می‌دهد.

2️⃣ اهمیت ژئوپلیتیک

اردن در یک منطقه جغرافیایی واقع شده است که خاورمیانه را به شمال آفریقا متصل می‌کند و در قلب منطقه در میان کشورهای موردعلاقه ناتو، مانند کشورهای خلیج فارس، عراق، سوریه، لبنان و اسرائیل واقع شده است. گشایش اولین دفتر ناتو در منطقه نشانه‌ تقویت نفوذ در منطقه و حمایت از ثبات اردن در یک محیط پرتلاطم است. به ویژه به این دلیل که موقعیت ژئوپلیتیک اردن نزدیک به فعل و انفعالات منطقه‌ای بین ایران و عوامل نیابتی آن با اسرائیل و حامیانش است.

3️⃣ تهدیدهای اطراف

تهدیدهای سازمان‌های تروریستی چه القاعده در شبه جزیره عربستان و چه داعش به عنوان تهدیدی برای ثبات داخلی در لبنان، عراق، سوریه، یمن، لیبی، اردن، و شرکای عرب ناتو از دیگر تنش‌هایی است که منطقه با آن روبه‌رو است. این دفتر نشان دهنده گامی برای ارتقای توان نظامی اردن در مواجهه با تهدیدات اطراف است. تهدیدات امنیتی مشترک، مانند گسترش سلاح های کشتار جمعی، بی ثباتی اساسی در منطقه، درگیری اعراب و اسرائیل و تهدید امنیت انرژی لزوم هماهنگی بین اردن و ناتو را در مقابله با این تهدیدها بیشتر می‌کند.

✔️ جمع‌بندی: تأسیس اولین دفتر ارتباطی ناتو در اردن گامی در جهت تقویت نفوذ این ائتلاف نظامی در همسایگی جنوبی است و مکمل گام‌های دیگر مانند ابتکار ایجاد ظرفیت دفاعی، مرکز منطقه‌ای ناتو در کویت، ابتکار همکاری استانبول و ماموریت ناتو در عراق است.

#رویة_العربیة


✅ اندیشکده تهران✅

🌐@InstituteTehran

☄️ زنگ خطر برای ترامپ در آریزونا و کارولینای شمالی

#Tehran_US_Election

🔹پس از پیشی گرفتن هریس از ترامپ در سه ایالت مهم میشیگان، پنسیلوانیا و ویسکانسین به عنوان ایالت‌هایی که برای پیروزی دموکرات‌ها کافی هستند (البته مشروط بر حفظ تمامی ایالت‌های دموکرات در ۲۰۲۰) طبق آخرین نظرسنجی‌ها، هریس در دو ایالت‌ مهم آریزونا و کارولینای شمالی به ترامپ بسیار نزدیک شده و در برخی نظرسنجی‌ها پیش افتاده است.

🔹در مجموعِ نظرسنجی‌ها، ترامپ با اختلاف بسیار اندکی بالاتر است؛ اما با توجه به سرعت رشد هریس در نظرسنجی‌ها از زمام اعلام نامزدی اش، انتظار می‌رود که در این ایالت‌ها از ترامپ عبور کند.

🔹با توجه به اختلاف اندک میان دو نامزد، یکی از مشکلات فعلی جمهوریخواهان، حضور رابرت اف.کندی جونیور است که به طور نسبی آسیب بیشتری به سبد رأی ترامپ می‌زند.

🔹 اخیرا کندی صحبت‌هایی با هر دو نامزد برای انصراف و اعلام حمایت در ازای گرفتن پستی در کابینه داشته است که تاکنون در مذاکرات خود با کمپین هریس موفق نبوده است. با توجه به نظرسنجی‌ها، کمپین ترامپ انگیزه بیشتری برای انجام یک معامله با این نامزد مستقل دارد. همچنین طبق گزارش ای بی سی نیوز، کندی قصد دارد این هفته از انتخابات انصراف داده و احتمالا از ترامپ حمایت کند.


✅ اندیشکده تهران✅

🌐@InstituteTehran