#Prognoz
🔻Yurtimizda birgina o‘tgan hafta ichida Amerika dollarining o‘zbek so‘miga nisbati 148 (aniqrog‘i 147,64) so‘mga arzonladi. https://cbu.uz/ru/arkhiv-kursov-valyut/
Bunga ko‘plab ichki va tashqi omillar sabab bo‘lgan bo‘lishi mumkin.
Ulardan asosiylari:
✅Valyuta kursining o‘zgaruvchanligi;
✅Tashqi iqtisodiy vaziyat;
✅Markaziy bankning pul-kredit siyosati;
✅Inflyatsiya va ichki narxlar va boshqalar.

Moliyaviy boshqaruv instrumentlaridan foydalangan holda AQSH dollarining kelgusi haftada o‘zbek so‘miga nisbatini prognoz qilib ko‘rdim.
🔺Unga ko‘ra hafta boshida - 2 iyundan boshlab dollar kursi sekin ko‘tarila boshlaydi. Hafta yakunida AQSH dollarining o‘zbek so‘miga nisbati umumiy hisobda +/- 130 so‘mga oshishi kuzatiladi.

Post Scriptum: Bu shaxsiy tahminim, albatta.
https://t.me/NeoOvoz

Safarbarlik

"May oyining keyingi kunlarida tabiiy ofat Qashqadaryo viloyati shahar va qishloqlariga ham anchagina zarar yetkazdi"

"Sovet O‘zbekistoni" gazetasining 1991 yil 29 may sonidan

https://t.me/NeoOvoz

#HRM
«YAMMT» IDAK faqat 2020 yil 1 yanvardan so‘ng bo‘lgan mehnat staji bo‘yicha mas’ul hisoblanadi.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 31.10.2019 yildagi PQ-4502-qaroriga asosan xodimning mehnat staji pensiya tayinlashda xodim tomonidan amalga oshiriladigan mehnat faoliyati davriga asosan:

❇️2020 yil 1 yanvarga qadar — «YAMMT» IDAK joriy qilingungacha o‘rnatilgan tartibda;

❇️2020 yil 1 yanvardan so‘ng — «YAMMT» IDAKda mavjud ma’lumotlar asosida (qonun hujjatlarida belgilangan alohida hollardan tashqari) belgilanadi.
https://t.me/NeoOvoz

# Bayram
1-iyun Xalqaro bolalarni himoya qilish kuni munosabati bilan Bandlik vazirligi tomonidan ajoyib video-rolik tayyorlanibdi.

Rolikda mehnat qonunchiligi bolalar tili bilan tushuntirilgan.

Yaxshi yondashuv✅

https://t.me/NeoOvoz

#Tinchlik bo`lsin
❇️Ertaga Istanbuldagi muzokaralarda eng ko`p qo`llaniladigan ibora – bu tinchlik iborasi bo‘lishi aniq. Biroq, endi ushbu uchrashuvdagi natijalar “kutilganidek” bo‘lmaydi.
... Haligacha hamma “artist” deya jiddiy qabul qilmay kelayotgan “Sluga naroda” (Xalq xizmatchisi) filmi qahramoni tom ma’noda bugun o‘z xalqining Yetakchisiga aylandi.
Buun Kiyev RFga jiddiy qaqshatqich zarba berdi. Dronlar xujumi.
Horijiy va mahalliy axborot nashrlarining xabarlariga ko’ra RF tomoni 41 dona harbiy strategik uchoqlarini yo’qotgan.
Bular orasida A-50 samalyoti ham bor.
Olis masofali radiolokatsion aniqlash va boshqaruv samolyoti bo‘lgan A-50 “Shmel” rusumidagi strategik harbiy uchoqning donasi 330 mln AQSH dollari turar ekan.
Aytgancha, 1989 yilda qurollanishga qabul qilingan ushbu turdagi samalyotni seriyali ishlab chiqarish Toshkentdagi V. P. Chkalov nomidagi zavodda amalga oshirilgan.
🇺🇦🇷🇺Ukraina Xavfsizlik xizmati “O‘rgimchak to‘ri” nomli maxsus operatsiyani amalga oshirdi. Shubhasiz, bu voqea tarixga Rossiya o‘z yadroviy qalqonining bir qismini yo‘qotgan lahza sifatida kirishi aniq. Ateo Breaking kanali ma’lumotiga ko‘ra, hujum natijasida 41 ta strategik harbiy samolyot yo‘q qilindi yoki ishdan chiqarildi — aynan shu bombardimonchilar yadroviy raketalarni tashuvchi kuch sifatida xizmat qilardi.

🇺🇦Operatsiya juda puxta ishlab chiqildi: ukrainaliklar dronlarni yashirincha Rossiyaga olib kirgan, ularni maxsus konteynerlarda yuk mashinalarida yashirishgan. Kerakli paytda bu konteynerlarning tomi ochilgan va dronlar to‘g‘ridan to‘g‘ri Rossiya hududidan uchib chiqib, bombardimonchi samolyotlarga zarba bergan.

https://t.me/NeoOvoz

#Futbol🇸🇱🇦🇪
Shu biznikilar futbol bilan oshga qilingan eʼtiborni boshqa ishlarga ham qaratganida bormi, tochno rivojlanib ketardik!😎

Ob-havo ma’lumotlari

“Xalq so’zi” gazetasining 1995 yil 3 iyun sonidan

https://t.me/NeoOvoz

Иш стажи етарли бўлмаса ҳам пенсия тайинланадими?

✅ Ҳа, мумкин! Иш стажи тўлиқ бўлмаган ҳолларда ҳам пенсия тайинланиши мумкин. Бунда пенсия — мавжуд стажга мутаносиб миқдорда ҳисобланади.

📌 Масалан:
🔹 Эркаклар учун талаб этилган иш стажи — 25 йил
🔹 Аёллар учун — 20 йил

➡️ Агар иш стажи 7 йилдан кўп бўлса, лекин тўлиқ талаб этилган йилларга етмаган бўлса ҳам, фуқаролар пенсия олиш ҳуқуқига эга.
📎 https://t.me/NeoOvoz

O’zim ham aytdim-a, bu prognoz o’xshamadi, deb. Gap bu yog’da ekanda💸

QADRIYAT
Yaqin o‘tmishda Rossiyada bir voqea bo‘lgan ekan. Nemis kompaniyasi Rossiyada o‘zining korxonasini ochmoqchi bo‘ladi va u yerga xodimlar yollash bo‘yicha e’lon beradi. Personalni qabul qilish bo‘yicha suhbat tashkil qilinadi. Nihoyatda ko‘p odamlar ushbu suhbatda ishtirok etadi.
Suhbatda bir keys:
“Siz o‘zingizga biriktirilgan hududda ishlayotgan vaqtingizda siz ishlayotgan stanok yonib ketdi. Shu holatda sizning harakatlaringiz qanday bo‘ladi?” – degan savol beriladi.
Ushbu savol hammaga bir xil beriladi. Hamma nomzodlar birin-ketin suhbatdan yiqila boshlaydi. Bu holat shahar meriga yetib boradi. Mer norozi bo‘lib, kompaniya rahbariyati bilan uchrashadigan bo‘ladi. Mer ulardan:
– Agar sizlarning rejalaringizda o‘zlaringizning fuqarolaringizni olib kelib ishlatish bo‘lsa-yu, bizning fuqarolarni sarson qilib, suhbatlar tashkil qilishdan nima naf bor edi? – deya nemislarga norozi ohangda murojaat qiladi.
Nemislar ham o‘z o‘rnida shahar merini ushbu suhbatda ishtirok etib ko‘rishga taklif qiladilar. Mer muammoni o‘rganish maqsadida suhbatda ishtirok etadi.
Hammaga berilgan o‘sha savol:
“Siz ishlayotgan vaqtingizda sizga biriktirilgan stanokda o‘t chiqdi. Ushbu holatda siz nima qilasiz?”
Mer ham o‘z navbatida javob qaytaradi:
– Korxonada xavfsizlik choralari ko‘rilgan bo‘ladi. Men ushbu moslamalardan foydalanib, olovni o‘chirishga harakat qilaman.
Korxona mas’ullari:
– Siz suhbatdan o‘ta olmadingiz, – deya javob berishadi.
Mer hayron bo‘lib, ularga savol nazari bilan yuzlanadi:
– Nimaga?
– Siz stanokni tokdan uzib, chiqib ketishingiz kerak edi.
– Iye, nimaga? Ahir korxona yonib ketadiku?
– To‘g‘ri, stanoklar va korxona yonib ketishi mumkin. Biroq, biz bularni sug‘urtalaganmiz, mablag‘larimizni sug‘urta kompaniyasidan to‘liq qaytara olamiz. Agarda sizga – personalga biror kor-hol yuz bersa, bu ish beruvchi uchun haqiqatda katta yo‘qotish bo‘ladi. Bunda biz sizga kiritgan investitsiyalarimizdan ayrilamiz. Biz pullarni ko‘klarga sovurgan bo‘lamiz.
O‘zgacha olam, boshqacha dunyoqarash, to‘g‘rimi? Qabul qilishimiz qiyinroq. Mana shu – haqiqatda qadriyat hisoblanadi. Aslida davlat va jamiyat o‘zining asosi bo‘lgan odamlarni rivojlantirish uchun investitsiya qiladi. Davlatning eng katta boyligi – bu uning xalqi, odamlar hisoblanadi.

https://t.me/NeoOvoz

Shumerlar mill. avv. 4000 va 2000 yillar oralig‘ida Mesopotamiya janubidagi mintaqada, bugungi Iroqning janubida mavjud bo‘lgan sivilizatsiyadir. Shumerlar jahon tarixidagi eng qadimgi sivilizatsiyalardan biri bo‘lib, mixxat yozuvi, g‘ildirak, qishloq xo‘jaligi va sug‘orish tizimlari, ibodatxonalar me’morchiligi va matematika ixtirosiga katta hissa qo‘shgan.

Shumerlar shahar-davlatlarga bo‘lingan va har birida xudoga bag‘ishlangan ibodatxonaga ega edi. Bu ibodatxonalar iqtisodiy, huquqiy va diniy funksiyalarni bajaradigan markazlar bo‘lib, shumerlar ularni xudolarning yerdagi vakillari deb bilishgan.

Shumerlar san’at, adabiyot va musiqa sohalarida ham rivojlangan. Ular turli janrdagi asarlar, jumladan, doston, madhiya, muhabbat haqida qo‘shiqlar, motam haqida she’rlar, ilmiy matnlar yozgan. Shumerlar mill. avv. 2000-yillarda boshqa mintaqaviy kuchlar tomonidan bosim ostida qolgan va oxir-oqibat Ossuriya va Bobil imperiyalari tomonidan bosib olingan.

https://t.me/NeoOvoz

Сиёсий билимингизни синаб кўринг!

1991 йил Ўзбекистон мустақиллигидан бир оз ўтиб, Олий Кенгаш сессияси бўлиб ўтади. Кенгаш раиси марғилонлик икки депутатни тез фурсатда махсус учоқ билан Фарғонага жўнатади. Улар бориб, махсус топшириқни бажариб, яна ўша учоқ билан қайтиб келишади.

Савол: улар Марғилонга қандай махсус топшириқни бажаришга боришган?

https://t.me/NeoOvoz

Bu shu darajada jiddiy masalaki, 19-asrdan beri birinchi marta shunaqa kam absolyut tug’ilish. Statistika aynan o’sha paytdan beri yuritilib kelmoqda edi.

https://t.me/Mirkonomika/2297

ЯПОНЛАРДАН ШЕДЕВР!

Ассалому алайкум, аслзода ўқирманлар. Саломатмисиз?
Бугун, болаларимиз билан дўконга кирган эдик. Катта ўғлимиз югуриб бориб "Гаригарикун" ейман деб, сиз расмда кўриб турган қўлимдаги музқаймоқни кўрсатди.

Бу музқаймоқнинг номи- ГАРИГАРИКУН бўлиб Японияда жуда машхур. Номи ҳам ўта содда ўйлаб топилган. Биздаги бирорта музқаймоққа "Оҳ-оҳ-вой" деб ном қўйгандек гап)

Хуллас, шу музқаймоқни кўриб сизларга бир ажиб ҳолатни армуғон этишни хоҳлаб қолди бу суюқ кангул)

Шу десангиз, бу музқаймоқ заводидан чиққандан бери 60¥ атрофида сотилган. Бу 60 ен дегани жуда арзон пул дегани. Бу пулга ярим литрлик сув ҳам бермайди, битта сақич ҳам бермайди. Жуда майда пул! Ана энди, шу музқаймоқни ишлаб чиқарган компания яқинда нархини кўтарипти. Кўтарганда ҳам арзимаган пулга кўтарган. Яъни 10¥ га. Бу 10¥ дегани ерга тушиб кетса эгилиб олмайдиган даражада майда пул дегани.

Энди, энг қизиқ нуқтасини қаранг: Шу арзимаган 60 сумлик музқаймоқни нархига, унданам арзимаган 10 сум қўшимча нарх қўйган компания бошлиқлари: "25 йил бадалига бир мартагина нархни 10 сумга кўтаришга мажбур бўлдик. Нархни кўтармаслик учун бор кучимиз билан ҳаракат қилдик, иложи бўлмади. Бизни кечиринглар" деб, сиз расмда кўриб тургандек қилиб эгилиб кечирим сўрашди. Қойилотун қойилун)

Биргина мана шу ҳолатнинг ўзи Японияда харидорларнинг қадр-қимматини қандай баландлигини кўрсатади. Нарх-наводаги стабиллик ва бир хиллик ҳам ажойиб йўлга қўйилган. Япониянинг нариги бурчагига борсангиз ҳам, пойтахтга борсангиз ҳам бир хил нархдаги маҳсулотларни олишингиз мумкин. "Ака, Гўшт қанча?" десангиз? Таваккал бир хил нархи айтиб юборса, "Ия, кеча Мардон қассопдан фалон пулга олгандим-ку" деп қассопу, дўкончилар билан жиққа-мушт бўлишга ҳожат йўқ. Ҳамма жойда бир хил нарх ва мижознинг хурмати Ҳимолайнинг чўққисидек бўлиб ётипти)

Баҳодир Ниппоний- Яхши кунларда сиз билан бирга. Қассобхоналардан сўранг)

❓“OK” so‘zi qayerdan kelganini bilasizmi?

Bu mashhur iboraning ildizi - harbiylar jargonidan olingan.

“OK” aslida “zero killed”, ya’ni “halok bo‘lganlar yo‘q” degan ma’noni bildiradi.

Urush paytida jangdan so‘nggi holat to‘g‘risida raport bergan komandirlar shu ikki harfni ishlatgan: “O.K.” — hamma joy tinch, qurbonlar yo‘q.

Vaqt o‘tib, bu ibora kundalik hayotga ko‘chib o‘tgan va hozir “hammasi joyida”, “muammo yo‘q”, “roziman” degan umumiy ma’nolarda ishlatiladi, hatto o’zimizda ham.

📌 Shunchaki ikki harf — ammo orqasida tarix, ma’no va xotira bor…

#Normativ
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025 yil 19 iyundagi “Davlat fuqarolik xizmatini yangi yondashuvlar asosida tashkil etish hamda professional va natijadorlikka yo‘naltirilgan davlat xizmatchilari korpusini shakllantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-95-sonli Farmoni 5-ilovasiga ko‘ra
Milliy darajadagi davlat organlari ro‘yhati tasdiqlandi(hali e’lon qilinmadi).
Ushbu farmonga qadar ro‘yhat quyidagicha edi:

Milliy darajadagi tashkilotlar
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi;
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat xizmatini rivojlantirish agentligi
- Inson huquqlari bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi Milliy markazi
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va qonuniy manfattlarini himoya qilish bo‘yicha vakil devoni;
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi;
- O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi;
- O‘zbekiston Respublikasi Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi;
- O‘zbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi ot sporti bo‘yicha Respublika oliy sport mahorati maktabi;
- O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi;
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi;
- O‘zbekiston Respublikasi Hisob palatasi;
- O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati;
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat siyosati va boshqaruvi akademiyasi;
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Strategik islohotlar agentligi;
- O‘zbekiston Respublikasi Milliy teleradiokompaniyasi.

Yangi ro`yhatni kutamiz
https://t.me/NeOvoz

Shu haftada menimcha eng ko'p muhokama qilingan va vahimali xulosaga olib keluvchi ilmiy maqolani men ham ko'rdim - bu haqida o'zbek tilida Spot.uz ham, Abdumalik ham yozishgan ekan. Bu tadqiqot asosida AI haqida xulosa qilmaslik kerak deb o'ylayman. Chunki, bu tadqiqotning o'ziga ko'p savollar bor. To'liq tadqiqotni bu yerda o'qish mumkin: https://arxiv.org/pdf/2506.08872

MIT tadqiqotchilari olib borgan izlanishga ko'ra, ChatGPT, ya'ni LLM foydalanuvchilari asab, lingvistik va xulq-atvor darajalari bo'yicha ChatGPT ishlatmaydigan insonlariga qaraganda doimiy ravishda past natijalarga erishar ekanlar. Xulosa qilib mualliflar, siz AI ta'limga salbiy ta'siri haqida qayg'urayotgan bo'lsangiz, siz yanada ko'proq qayg'urishingiz kerak deyishmoqda.

Tadqiqotda qatnashgan talabalarning bir guruhiga insho yozishda ChatGPTdan foydalanish mumkin deyishgan, boshqa guruhiga esa yo'q. Insho yozib bo'lingandan keyin ChatGPT foydalanuvchilarining 83 foizi bir necha daqiqa oldin o'zlari yozgan insholaridan iqtibos keltira olmaganlar. Bu juda intuitivku. Albatta, agar talaba inshoni ChatGPTdan mutlaqo ko'chirib yozib topshirsa, va undan 5 daqiqadan bir joyidan iqtibos keltir desa eslay olmaydi, chunki u o'qimaganku. Shunchaki ChatGPTdan copy+paste qilib topshirgan. Bu natijaning o'zi ChatGPT inson idrokini, xotirasini zaiflashtirishini anglatmaydi, mutlaqo.

Bundan tashqari, tadqiqotda qatnashgan ishtirokchilar reprezentativ guruh emas, Kembridjda yashaydigan va MITda o'qiydigan talabalar ekan. Va ishtirokchilar soni atiga 54 dona ekan, bu juda kam. Qayta so'rovnomaga qaytib javob berganlar soni ham juda kam ekan. Natijalar ishtirokchilarning EEG miya skanlari natijalariga asoslangan, ya'ni bu skanlarga qarab ChatGPT miya shikastanishiga olib keladi deyishmoqda. Bundan 8 yillarcha oldin MITdagi laboratoriyada ishlaydigan do'stim iltimosiga ko'ra bunday eksperimentlarning birida men ham qatnashgan edim, shunga EEG skanlari qanchalik bunday xulosaga olib kelishi albatta so'roqli masala.

Albatta, men ChatGPT yoki istalgan LLMning ta'lim jarayoniga, inson o'rganish qobiliyatiga ta'sirlari haqida qayg'uraman, salbiy tomonlari haqida o'ylayman - o'zim shu sohadaman, talabalarim ham ishlatadi. Lekin, asosiy xavotirlar bu quroldan noto'g'ri foydalanish atrofida. Shuning uchun bu maqoladan unchalik ko'p yangi narsa o'rganmadim. Aslida, LLMning ta'limga salbiy tomonlari haqida boshqa bir keng ko'lamli eksperiment doirasida ham o'rganganmiz. Aytmoqchimanki, ular ham ba'zi salbiy ta'sirlarni topishgan, lekin xulosa LLMni qanchalik to'g'ri ishlatilishida.

ChatGPTdan foydalanishning o'zi insonning aqliy qobiliyatlarini pasaytirmaydi. Dangasalik, o'rganmaslik va LLMdan noto'g'ri foydalanish buni qiladi. Inshoni qayerdandir ko'chirib yozgan talabadan "nima yozgan eding" deb so'rasangiz bilmasligi tabiiy.

@uzbekonomics

Va nihoyat👆🏻