انسان‌ها قرن‌ها از فراورده‌های بید برای درد و تب استفاده می‌کردن. شواهد تاریخی استفاده از گیاهان حاوی سالیسیلات به دوران باستان می‌رسن. منابع تاریخی حتی به مصر باستان و پزشکان یونانی اشاره می‌کنن. اون آدم‌ها نمی‌دونستن COX چیه، prostaglandin چیه یا salicin چیه.
صرفن مشاهده کرده بودن: این گیاه برای بعضی دردها و تب‌ها مفیده.
قرن هجدهم، Edward Stone، روحانی انگلیسی، آزمایشی درباره‌ی پوست بید انجام داد. متوجه شد که پوست بید برای تب، به‌خصوص چیزی که اون زمان agues می‌گفتن بهش اثر داره.
گزارش‌ش سال 1763 منتشر شد و یکی از نقاط مهم در تاریخ علمی داروهای سالیسیلات محسوب می‌شه. پژوهشگرای معاصر این کار رو از اولین شواهد تجربی قانع‌کننده درباره‌ی اثر تب‌بر پوست بید می‌دونن.
سال 1829 شیمیدان فرانسوی Henri Leroux تونست salicin را از پوست بید جدا کنه.
بعد Raffaele Piria سال 1838 کار مهمی روی تبدیل/جداسازی و شناسایی salicylic acid انجام داد.
یه مشکلی وجود داشت ولی! Salicylic acid می‌تونه اثر ضد درد، ضد التهاب و تب‌بری داشته باشه اما مصرف‌ش با تحریک دستگاه گوارش همراه هست.
این شد که Charles Frédéric Gerhardt برای اولین بار acetylsalicylic acid را سنتز کرد، هرچند این محصول اون‌موقع شکل داروی امروزی توسعه پیدا نکرد.
سال 1897 شیمیدان آلمانی Felix Hoffmann که تو شرکت Bayer روی مشتق استیل‌شده‌ی سالیسیلیک اسید کار می‌کرد، این محصول رو بیرون داد:
Acetylsalicylic acid (ASA)
همون آ س آ خودمون‌ :)
ترکیبی که با نام Aspirin تجاری شد و Bayer سال 1899 به بازار معرفی کرد.

برای مدت زیادی، انسان می‌دونست آسپرین درد و التهاب و تب را کاهش می‌ده اما مکانیسم دقیقش مشخص نبود.
تا اینکه 1971، John Vane و همکارانش نشون دادن که آسپرین و داروهای مشابه، مسیر تولید prostaglandins رو مهار می‌کنن.
داره پیچیده می‌شه؟
Pharmacology for dummies with Ajna

داخل غشای سلول فسفولیپیدها اسیدهای چرب دارن. یکی‌شون اینه:
Arachidonic acid (AA)
حالا وقتی سلول تحریک می‌شه یا آسیب می‌بینه، آنزیم‌هایی مثل phospholipase A₂ می‌تونن AA رو از فسفولیپیدهای غشایی آزاد کنن. این AA وارد مسیرهای مختلف می‌شه. یکی‌ش مسیر COXه.
این‌ مسیر دوتا فعالیت آنزیمی مرتبط داره:
1) COX-1
بیشتر به عملکردهای homeostatic مربوطه.‌‌ مثلن عملکرد معده، کلیه و پلاکت‌ها

2) COX-2
اغلب تو پاسخ به التهاب و cytokines افزایش پیدا می‌کنه.‌

خلاصه... این چرخه AA رو اول به PGG₂ بعد به PGH₂ تبدیل می‌کنه که PGH₂ بعدن ماده‌ی اولیه‌ چندین prostanoid مختلف می‌شه:

PGE₂
تو درد، تب و التهاب نقش داره.

TXA₂
در پلاکت‌ها، thromboxane A₂ باعث افزایش فعال‌شدن و تجمع پلاکت‌ها می‌شه.

PGI₂ (prostacyclin)
در عروق اثرات متفاوتی داره و از جمله به گشادشدن عروق و مهار تجمع پلاکتی کمک می‌کنه.


آسپرین = acetylsalicylic acid
این مولکول می‌تونه یه گروه acetyl رو به یه اسیدآمینه‌ی مشخص در COX منتقل کنه! که یعنی چرخه مختل می‌شه.‌
تو بافت ملتهب، prostaglandinهایی مثل PGE₂ تو تنظیم حساسیت گیرنده‌های درد نقش دارن.
یعنی PGE₂ خودش لزوماً «درد» ایجاد نمی‌کنه، محیط رو طوری تغییر می‌ده که پایانه‌های عصبی به محرک‌های دردناک حساس‌تر بشن.
در تب هم PGE₂ تو تنظیم نقطه‌ی تنظیم حرارتی (set point) هیپوتالاموس نقش مهمی داره.
پس وقتی تولید prostaglandin کاهش پیدا می‌کنه هم درد و تب کاهش پیدا می‌کنن هم با یه سری عوارض رو به رو می‌شیم.
حالا چرا عموم می‌گن آسپرین خون‌رو رقیق می‌کنه؟ که اشتباهه.‌
پلاکت‌ها هسته ندارن. پس وقتی aspirin، COX-1 پلاکت رو به‌طور برگشت‌ناپذیر acetylate می‌کنه (مهار می‌کنه) پلاکت نمی‌تونه مثل یک سلول هسته‌دار آنزیم جدید بسازه. پس آسپرین اثر antiplatelet (ضد پلاکتی) هم داره. یعنی لخته خونی دیرتر ساخته می‌شه که یکی از عوارض جدی هست.
(مکانیسم اثر آسپرین با ضدپلاکت‌هایی مثل هپارین فرق داره بای د وی.)‌

منابع:

https://www.nobelprize.org/uploads/2018/06/vane-lecture.pdf?utm_source=chatgpt.com

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3236360/?utm_source=chatgpt.com

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5778440/?utm_source=chatgpt.com

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3278069/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9219313/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17218763/

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1894700/?utm_source=chatgpt.com

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14592543/

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4090734/?utm_source=chatgpt.com
این جالب بود👆

Before all things reborn again
You learn the painful breath of time
Cold morning stretches out your arms
To the mighty warmth of one golden sun
Seems all have gone insane for gold
All was created out of the night
We're all born from the burst of a star

The day you'll come to life you'll realize
Expanding force of life where you One day you'll walk the world and keep in mind
The heart you've been given in winter time
And through the bitter cold, with opened eyes
You'll find the strength to fight and stand uprightbelong
And in the winter cold, with opened eyes
You'll find the strength to fight and stand upright

One day you'll walk the world and keep in mind
The heart you've been given in winter time
And through the bitter cold, with opened eyes
You'll find the strength to fight and stand upright

Something from the earth came Something for the world Mosaic of broken fragile pieces Tesserae of the deceased Born to a novel world Endless chain unbroken Silent clocks rewinding My song it is for mankind
Embers to the stars We are their heir, dust on their palm
We are because of a million loves We're the perfume of the timeless Last sighs on a dеath bed Time set for a curious ghost Livеs lived plain and epic Of eudaemonia 12 score and 1 chain of lives unending Welcoming as my offspring Walks me to the weave My song it is for mankind Embers to the stars We are their heir, dust on their palm