Literary Fiction & Genre Fiction
🌱🌱🌱🌱

ဒီနေ့မှာတော့ မြန်မာလိုခေါ် "ရသ" (Fiction) အမျိုး အစားနှစ်ခုပြောပေး သွားပါမယ်။ စာအုပ်မှန်သမျှ ပုလ္လင်ပေါ်တင်နေမှာ စိုးလို့ပါ။ (BL/GL ဖတ်တာမကောင်းကြောင်းကိုဒီpostကအဓိကaimတာမဟုတ်ပါ ၊ ဗဟုသုတမျှဝေလိုခြင်းသာဖြစ်တယ်) ။

ဆိုတော့ ကျွန်တော်ကအခု သုတ စာအုပ်တွေကို အခုထည့်မပြောပါဘူး။

•Genre Fiction ဆိုတာကို အသွက်ဖက်လို့ပဲ ခေါ်ရမလား ။ မြင်သာအောင် ပြောရရင် စာအုပ်ကိုဖတ်ပြီးတာနဲ့ အမျိုးအစားတစ်ခုခု
Romance, Science Fiction, Mystery Thriller စသဖြင့် ခွဲလို့ရပါတယ်။ ဥပမာ ဒဂုံတာရာရဲ့ မေ တို့ သိုးဆောင်းရဲ့ အကြင်သူသည် တို့ဆိုရင် ဘာအမျိုးအစားလဲ တန်းပြောလို့ရတယ်။ ဆားပုလင်းနှင်းမောင် တို့ဘာတို့ကိုလဲ ဘာအကြောင်းလဲမေးရင် စုံထောက်အမှုလိုက်တဲ့ အကြောင်း ဆိုဖြေရုံပဲ။ The Hunger Games တို့ ဘာတို့ဆိုတာလဲ အသွက်ဖက်တွေ ၊ ပေါ့ပေါ့ပါးပါးနဲ့ ။ ခုခေတ်ထနေတဲ့ Reverend Insanity တို့လို စာအုပ်တွေကလဲ Genre Fiction ပါ။

ဒါဆိုရင်
•Literary Fiction ကြတော့ရော ။
ဒါမျိုးကိုကြတော့ "လေးတယ်" လို့ခေါ်လို့ရတဲ့ စာအုပ်တွေပါ။ လေးတယ်ဆိုတာ စာအုပ်ထူလို့ လေးတယ် ခေါ်တာထပ် ပိုပြီးအဓိပ္ပါယ်တစ်မျိုးကို ပေးစွမ်းနိုင်တာကြောင့်လဲ ဖြစ်ပါတယ်။ Serious Fiction လို့လဲခေါ်တယ်။ ဒီလိုစာအုပ်တွေက Genreခွဲရခက်တယ်။

ဥပမာ The Stranger By Albert Camus ၊ No Longer Human by Osamu Dazai ၊ Dostoevsky ရဲ့ Notes from underground တို့လို စာအုပ်တွေ နဲ့ The Catcher in the Rye (1951) ၊ Ulysses by James Joyce တို့လို စာအုပ်တွေကို တစ်ယောက်ယောက်က ဘာအမျိုးအစား စာအုပ်လဲလို့မေးတဲ့အခါ သောက်ခွက်ထ ထိုးချင်စရာကောင်းတဲ့ထိ အဖြေမရှိပါဘူး။အမျိုးအစားလဲရေရေ ရာရာခွဲ ပစ်လိုက်လို့မရပြန်ပါဘူး။

Literary Fiction ဆိုတာ Character Driven ကိုအဓိကထားတယ်၊ ဇာတ်ကောင်တစ်ခုပေါ်အခြေခံပြီး ဇာတ်အိမ်တစ်ခုကိုတည်ဆောက်ထားတာ ။ ဇာတ်ကောင်ရဲ့ ပြောင်းလဲတိုးတက်မှုပေါ်မှာ ဇာတ်လမ်းတစ်ခုလုံးရဲ့Themeက အစ ဖြေးညှင်းနက်နဲစွာ ပြောင်းလဲသွားတယ်။ ဘေးနားက ဇာတ်ကောင်တွေကလဲ Plotတစ်ခုဖြစ်လာဖို့ လုပ်နေရ၊ရှိနေရတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ သူ့အဓိပ္ပါယ်နဲ့သူ ရှိနေပါတယ်။

ဥပမာ Geroge Orwell ရဲ့ Animal Farm ဆို တိရစ္ဆာန်တွေက ဒီတိုင်းပျင်းလို့ထည့်ထားတာမဟုတ် အပြင်ကလူတန်းစားတစ်ရပ် စီတိုင်းကို ထင်ဟပ်နေစေပါတယ်။ ပြီးတော့တိရစ္ဆာန်တွေ လူလိုစကားပြောနေတာက Tom & Jerry လို ဖျော်ဖြေရေးရသ အနေနဲ့ လုပ်ထားတာမဟုတ်ပဲ စာဖတ်သူကို အသိတစ်ခုခု၊သဘောပေါက်မှု တစ်ခုခုကို ပေးချင်လို့သုံးသွားတဲ့ ကြားခံပစ္စည်းပါ။

Literary Fiction ဆိုတာ စာဖတ်သူရဲ့ ရင်ထဲမှာ အသိတစ်ခုခုချန်သွားနိုင်တာချည်းပါ။ ရင်ဘက်ထဲမှာ ဂျေဒိုးနပ်လို ဟင်းလင်းပေါက်ကြီးချန်ခဲ့ပြီး လူ့လောကရဲ့ ဆန်းကြယ်မှု၊ ဆိုးယုတ်မှုတွေကို စာအုပ်စာပေ ထဲမှာ ထည့်သွင်းတုပ ဖို့ကြိုးစားပါတယ်။ Character တွေ၊ Plotတွေ ကလဲအရမ်းစိတ်ကူးယဥ် ဆန်မနေပါဘူး။ ဇာတ်ကောင်တွေကလဲ သူ့ဟာသူနဲ့သူ ချို့ယွင်းချက်တွေရှိနေပြီး ဇွတ်သူတော်ကောင်းလုပ် ပြနေတာမျိုးမဟုတ်ပါဘူး။

ကဲ Yapတာလဲ များသွားပြီ။ နောက်ဆုံးတော့ တောင်စဥ်ရေမရ တွေးရခက် မနေစေဖို့ရာ အမျိုးအစား သတ်မှတ်ရတာခက်တဲ့စာအုပ်ဆို Literary Fiction ပါပဲ။ (Genre Fictionထဲမှာတော့ Romance,Sci-Fi စသဖြင့်ဖြစ်စေ ၊ Thriller,Action စသဖြင့်ဖြစ်စေ နှစ်ခုတွဲ(သို့) သုံးခုတွဲ ပါနေနိုင်ပါတယ်။ အဲ့တာမျိုးကိုတော့ ခွဲရခက်တယ်ကွာဆိုပြီး Literary Fictionထဲကောက်ထည့်လို့မရပါဘူး)

စာဖတ်တဲ့လူတိုင်းတော်တော်များများက အသွက်ဖက် Genre Fictionကနေ စရတာများပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ဖတ်တာကြာလာပြီဆိုရင်တော့ မော်ဖင်း၂လုံးနဲ့ မလောက်တော့တဲ့ဆေးသမားလို ဒီ့ထပ်ပြင်းတဲ့ စာအုပ်တွေ၊တစ်ခုခုပိုအဓိပ္ပါယ်ရှိတဲ့ စာအုပ်တွေကို တမ်းတလာပြီး Literary Fiction လောကထဲကို ဝင်သွားကြတာများပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ Literary နဲ့ Genre အသိုင်းအဝိုင်းနှစ်ခုကလဲ မတည့်ကြပါဘူး။ ပေါက်သွားတာ၊ရေပန်းစားသွားတာ ဆိုရင်တော့ Genre Fictionက ပိုများပေမဲ့ အသိမှတ်ပြုခံရတာ၊လေးစားခံရတာဆိုရင်တော့ မလွဲမသေ Literary Fiction ပါပဲ။ Literary Fiction အမျိုးအစားမှာလဲ Contemporary Literary Fiction, Realistic Literary Fiction, Experimental Literary Fiction, Philosophical Literary Fiction စသဖြင့် ခွဲခြားနိုင်ပါသေးတယ်။

နောက်ဆုံးအပိတ်အနေနဲ့ Genre Fiction ဆိုတာမျိုးက ရိုလာကိုစတာစီးရသလို ခဏတာ စိတ်လှုပ်ရှားမှုကို ပေးစွမ်းနိုင်ပေမဲ့ Literary Fictionဆိုတာမျိုးကတော့ ဖတ်နေရင်း သိပ်မလှိမ့်သလိုနဲ့ ဖတ်ပြီးမှသာ တစ်ဆိမ့်ဆိမ့် ဖီးတက် နေရတာမျိုးပါပဲ။

အလွယ်မှတ်ချင်ရင်က Nobel / Pulitzer ဆုရနိုင်တဲ့ စာအုပ်တွေက Literary Fiction (စာခန့်ပေမွန်)တွေဖြစ်ပြီး အဲဒီဆုတွေမရနိုင်တာတွေက Genre Fiction (အသွက်ဖတ်)တွေပါ။

#Kira

Genre Fiction နှင့် Literary Fiction
🌱🌱

https://t.me/IknowledgeField/377
#Kira