انجمن نجوم دانشگاه علم و صنعت

115 views19:42

کنجکاوی ما در کیهان ، ما را به سوال‌ های جالبی رسانده و یکی از جالب‌ ترین سوال‌ ها ، پرسش در مورد سن جهان است .

پرسیدن درباره سن عالم پیشینه‌ ای جالب دارد . ابتدا که تصور می‌ شد عالم ثابت است و هرازگاهی ستاره‌ ها در آن از بین می‌ روند و یا متولد می‌ شوند سن عالم بدون آغاز تصور می‌ شد . اولین زمزمه‌ های اینکه ممکن است عالم دارای عمری محدود باشد ، با بررسی مفاهیم اساسی علم ترمودینامیک آغاز شد . مفهوم انتروپی به ما می گفت اگر عالم ازلی باشد باید دمای‌ آن تماما یکسان باشد که با واقعیات اصلا جور نبود زیرا برای مثال ستاره‌ ها ( مانند خورشید ) بسیار داغ و جایی مثل زمین سرد تر از آن‌ ها هستند ، ولی در آن موقع هنوز توجیح علمی برای محدود بودن عمر جهان وجود نداشت و این یکی از ابهامات مطرح شده توسط انتروپی بود .

از نظر کیهان‌شناسی گمان می‌ رود که بیگ‌ بنگ همان شروع عالم باشد .
بر همین مبنا برخی تلاش کرده‌ اند که با نگاه به سرعت انبساط عالم و بر مبنای مدل‌ های ارائه شده برای کیهان سن آن‌ را تخمین بزنند . همانطور که می‌دانید از آنجایی که عالم بسیار وسیع است ، نگاه کردن به مکان‌ هایی که در فاصله دور مثلا میلیون‌ ها سال نوری از ما دورتر هستند ، عملا نگاه کردن به میلیون‌ ها سال پیش است که همان مدت زمانی است که طول کشیده تا نور از آنجا به ما برسد . در واقع این افراد تلاش کرده‌ اند با نگاه کردن برای مدت طولانی به فواصل بسیار دور ، محاسبه ی سرعت انبساط و دور شدن اجزای عالم و سپس با فهم سرعت و معکوس کردن همین روند روی کاغذ تا رسیدن به بیگ‌بنگ ، سن عالم را تخمین بزنند .

این گروه بر مبنای مطالعات خود سن عالم را 13.772±0.040 میلیارد سال برای مبنای مدل لاندا-CMD تخمین زده‌اند .

مدل ΛCDM ( لاندا- CMD ) ، یک مدل پرکاربرد در رشته کیهان‌شناسی فیزیکی است . این مدل بر مبنای دو تئوری بنا نهاده شده است : مدل استاندارد ذرات بنیادی ( SMPP ) و نسبیت عام اینشتین

در مدل ΛCDM جهان را دارای سه مشخصه بیان می‌ کنند :
۱- ثابت کیهانی یا همان لاندا (Λ) که وجود آن به چیزی به اسم انرژی تاریک نسبت داده می‌شود که 68 درصد عالم را تشکیل داده است .
۲- ماده تاریک سرد ( Cold Dark Matter ) که 27 درصد عالم را تشکیل داده است .
۳- ماده ( Matter ) که 5 درصد عالم را تشکیل داده است .

همچنین فرض‌ های دیگری هم در این مدل به کار رفته :
1- جهان از بیگ‌بنگ پدید آمده است .
2- عالم در ابعاد کیهانی ، همسانگرد ( ایزوتروپیک ) و همگن است .

غالبا به این مدل ، مدل استاندارد مه‌بانگ کیهان‌شناسی هم ‌می‌ گویند و بر مبنای درستی نسبیت عام در ابعاد کیهانی طرح‌ریزی شده است .

اگر بخواهیم با داده‌ های این مدل برون‌ یابی انجام دهیم و به دورترین گذشته برویم ، به تکینکی‌ می‌ رسیم که درست کمی بعد از بیگ‌بنگ است اما مقدار آن در قیاس با عمر کیهان چنان کم است ( در حدود کمتر از یک ثانیه ) که می‌ توان از آن صرف نظر کرد . در این زمان به بعد ، قوانین فیزیکی منطقی به نظر نمی‌ رسند و به قولی ، فیزیکی که ما مطالعه می‌ کنیم در همین زمان و کمی بعد از بیگ‌بنگ متولد شده‌است .

راه دیگری هم برای پیدا کردن سن عالم پیدا شده است . نگاه کردن به کودکی عالم ! در واقع دانشمندان در این روش ، در تلاش بوده‌ اند که بتوانند زمان‌های بسیار نزدیک به بیگ‌بنگ را مشاهده کنند و تغییرات آن را ببینند تا با به دست آوردن الگوی گسترش عالم ، مانند روش قبل ، روند را معکوس کرده و به نقطه آغاز جهان برسند و تخمینی از عمر جهان را به دست بیاورند که البته در این روش سن به دست آمده برای عالم جوان‌ تر است ؛ در حدود 13.82 میلیارد سال که با کمک ماهواره پلانک به دست آمده است .

{توجه به برخی نکات هم بسیار حائز اهمیت است . برخی نکات وجود دارد که می‌ تواند راهنمای ما باشد . مثلا عمر پیر ترین اجرام کشف شده ( شهاب‌سنگ‌ها ) یا دمای سردترین نقاط یا کم جرم ترین ستاره‌ها}

#هفته_ی_نجوم

@IUST_SSC

142 viewsedited 19:43