انجمن نجوم دانشگاه علم و صنعت
1.63K subscribers
607 photos
63 videos
8 files
310 links
ادمین پشتیبانی:
@iust_ssc_admin
دبیر:
@saraalinaqi
نائب دبیر:
@MRSR83
Download Telegram
امروز یک دی‌ماه، انقلاب زمستانی رخ می‌دهد.
انقلاب زمستانی در نجوم لحظه‌ای است که خورشید از دید ناظر زمینی در بیشترین فاصله زاویه‌ای با صفحه استوا در آن سوی نیم‌کره شمالی-جنوبی ناظر قرار دارد و به عبارتی به جنوبی‌ترین میل خود در سفر سالیانه‌اش در آسمان زمین می‌رسد.
انقلاب زمستانی آغاز زمستان است و همچنین این روز کوتاه‌ترین روز سال می‌باشد و پس از آن طول روز‌ها بلندتر می‌شود.
در آخرین روز پاییز خورشید در مایل‌ترین حالت خود نسبت به زمین قرار می‌گیرد که باعث می‌شود شاهد بلندترین شب سال باشیم.
در فرهنگ ایرانی به این شب، شب یلدا یا شب چله گفته می‌شود. جالب است بدانید این رویداد فقط برای ساکنان نیم‌کرۀ شمالی زمین رخ می‌دهد.
در نیم‌کرۀ جنوبی شرایط دقیقاً برعکس با نیم‌کرل شمالی می‌باشد و با انقلاب زمستانی در نیم کره شمالی و آغاز زمستان ساکنان نیم‌کرۀ جنوبی آغاز فصل تابستان را تجربه می‌کنند.
@IUST_SSC
instagram.com/iust_ssc
🔴 فراخوان جذب اعضای کانون کیهان‌شناسی دانشگاه علم و صنعت 🔴

🔭 کانون کیهان‌شناسی، برای اولین بار در دانشگاه علم و صنعت و با هدف رشد علمی، کسب تجربه های رصدی و کشف افراد علاقه مند و مستعد در این زمینه پدید آمده است.

🌟 از این رو از علاقه مندان به کیهان‌شناسی و افراد توانمند در زمینه ی تولید محتوا دعوت به همکاری می کنیم.
کانال تلگرام و پیج رسمی اینستاگرام کانون کیهان‌شناسی:
@IUST_SSC

📌 لینک فرم عضویت کانون کیهان شناسی دانشگاه علم و صنعت ایران:

survey.porsline.ir/s/zhbFSSK/


👥 برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید با آیدی زیر در ارتباط باشید:
@mrezasadeghi1
کانون کیهان‌شناسی دانشگاه علم و صنعت ایران در جلسه مجازی افتتاحیه خود، برگزار میکند
@IUST_SSC

🔴وبینار علمی پژوهشی

«از بیگ بنگ تا سیاهچاله»

سخنران:
👤 استاد عمران مرادی
▪️ مدرس و عضو شورای علمی مرکز نجوم ادیب اصفهان

🕝 زمان برگزاری:
چهارشنبه ۲۷ اسفند ماه ۱۳۹۹
ساعت ١٩

💻 وبینار مجازی در نرم افزار Adobe Connect

لینک ورود به وبینار
ocwvc.unreal.iust.ac.ir/radjjfom941i/

🔻ورود به وبینار برای عموم اساتید، دانشجویان و متخصصان آزاد است.🔺

🔹اطلاعات بیشتر
@FatiBorzoyy78
@mrezasadeghi1
بیگ بنگ: گروهی از دانشمندان سیاهچاله‌ای را کشف کردند که احتمالاً نزدیک‌ ترین و کوچک‌ ترین سیاهچاله به کره زمین است. این سیاهچاله فقط ۱۵۰۰ سال نوری با ما فاصله دارد!

#اخبار_نجومی
@IUST_SSC
بر اساس بیانیۀ مطبوعاتی دانشگاه اوهایو، این سیاهچاله به دلیل قرار گرفتن در صورت فلکی تک شاخ و نبود سیاهچاله‌ای مشابه آن «تک شاخ» نامگذاری شده است. آنچه آن را بسیار منحصر به فرد کرده، کوچک بودن آن است. تک‌شاخ از اکثر سیاهچاله‌های موجود در کیهان کوچک‌‌تر است و در گروه سیاهچاله‌های ستاره‌وار قرار می‌گیرد که جرم آنها معمولاً ۵ تا ۳۰ برابر جرم خورشید است. تک‌شاخ که جرم آن تنها سه برابر جرم خورشید است، در رده‌ای وجود دارد که تا همین اواخر، اخترشناسان حتی از نظر فیزیکی احتمال آن را پیش‌بینی نکرده بودند.

محققان به‌طور مستقیم از این سیاهچاله تصویربرداری نکرده‌اند، زیرا به نظر می‌رسد که یک ستاره غول سرخ در کنارش قرار دارد. در واقع دانشمندان از روی تغییراتی که بر روی همدم ستاره‌ای رخ داده بود به وجود این سیاهچاله پی بردند. آنها فهمیدند که چیزی در حال کشیدن این ستاره ی غول سرخ و تغییر شکل آن است. پژوهش اخترشناسان نشان داد که ستاره و همدم آن، توسط گرانش به یکدیگر متصل هستند و سیاهچاله کشش محکمی از خود اعمال می‌کند که در حال تغییر شکل فیزیکی ستاره در هنگام چرخش است.

مطابق گفتۀ اخترشناس «تاد تامسون»، «ساده‌ترین توضیح برای این پدیده وجود یک سیاهچاله است و ساده‌ترین توضیح محتمل‌ترین است.» جدا از عجیب بودن این موارد از لحاظ علمی، یافتن سیاهچاله‌‌هایی به نسبت کوچک مانند «تک شاخ» به کشف اسرار چگونگی تکامل و مرگ ستاره‌ها کمک می‌کند.

همچنین جرم کم سیاهچاله تک‌شاخ آن را در «شکاف جرمی» مرموز بین پرجرم‌ترین ستارگان نوترونی (با جرمی تقریباً ۲.۲ برابر جرم خورشید) و کوچکترین سیاهچاله‌ها (تقریبا پنج برابر جرم خورشید) قرار می‌دهد. بنا بر گفته اخترشناسان، به نظر می‌رسد حداکثر جرم یک ستاره نوترونی در حدود سه برابر جرم خورشید باشد، بنابراین تک‌شاخ یکی از کوچکترین سیاهچاله‌های کشف شده است. کشف این سیستم‌ها به دانشمندان کمک می‌کند تا مکانیسم‌های ایجاد سیاهچاله‌ها و ستاره‌های نوترونی را درک کنند.

منبع و جزئیات بیشتر:Journal of Monthly Notices of the Royal Astronomical Society
#اخبار_نجومی
@IUST_SSC
سقوط راکت چینی بر فراز اقیانوس هند!
موشک لانگ مارچ ۵B چین پس از پرتاب بخشی از ایستگاه فضایی جدید چین به شکل T در روز پنجشنبه به وقت محلی در ونچانگ به طرز غیرقابل پیش بینی در حال سقوط به زمین بود. به گفتۀ space.com، این یکی از بزرگ‌ترین موارد ورود مجدد کنترل نشده یک فضاپیما است و به طور بالقوه می‌توانست در یک منطقه مسکونی فرود بیاید.

در طی روز های گذشته ، جاناتان مک داول، اخترفیزیکدان دانشگاه هاروارد، نقشه بازگشت لانگ مارچ ۵B را با سایر حوادث بزرگ که مهم‌ترین آن‌ها بازگشت کنترل نشده ایستگاه فضایی ۷۶ تنی Skylab ناسا نزدیک به ۴۲ سال پیش بود، مقایسه کرد و گفت: «کنترل کننده‌های زمینی توانستند ایستگاه فضایی را تا حدی بالای نقطه برنامه ریزی شده خود برای عبور از اقیانوس هند هدایت کنند، اما مسیر آن بسیار بیشتر از حد انتظار کشیده شد.»

وی در ادامه گفت: «این می‌تواند یک اتفاق بزرگ در میان حوادث اخیر به حساب آید، اما بدون شک بزرگ‌تر از Skylab ناسا نیست.»
ایستگاه فضایی چین قرار است در مدار پایین زمین در ارتفاع ۲۱۱ مایل (۳۴۰ کیلومتر) تا ۲۸۰ مایل (۴۵۰ کیلومتر) کار کند. بر اساس گزارش‌ها طول عمر این ایستگاه ۱۰ سال است، اگرچه با نگهداری و تعمیرات مناسب می‌تواند بیش از ۱۵ سال دوام داشته باشد.

چین یک پروژۀ شلوغ ساخت و ساز در ایستگاه فضایی را برنامه ریزی کرده است که بر اساس گزارش رسانه‌های دولتی باید تا آخر سال ۲۰۲۲ پایان یابد. دقیقا مانند ایستگاه فضایی بین‌المللی، مجموعه چینی شامل چندین ماژول خواهد بود که به ۱۰ پرتاب دیگر نیاز دارد: دو پرتاب ماژول دیگر، چهار ماموریت پرتاپ خدمه و چهار پرتاپ فضاپیمای باری.
فیلم سقوط این راکت را می توانید در لینک زیر مشاهده نمایید
khabaronline.ir/amp/1512865/
#اخبار_نجومی
@IUST_SSC
🔷در هفته ی جهانی نجوم هر شب منتظر یکی از پست های هیجان انگیز کانون کیهان‌شناسی باشید! 😎
🔶به مناسبت فرا رسیدن هفته ی جهانی نجوم به تمامی علاقه مندان نجوم و کیهان‌شناسی این نوید رو می دهیم که هر شب قراره با یه پست هیجان انگیز و چالشی همراهتون باشیم... 🌚

به امید آنکه سال آینده بتونیم به صورت حضوری این روزها رو جشن بگیریم.
#هفته_ی_نجوم
@IUST_SSC
انجمن نجوم دانشگاه علم و صنعت
🔷در هفته ی جهانی نجوم هر شب منتظر یکی از پست های هیجان انگیز کانون کیهان‌شناسی باشید! 😎 🔶به مناسبت فرا رسیدن هفته ی جهانی نجوم به تمامی علاقه مندان نجوم و کیهان‌شناسی این نوید رو می دهیم که هر شب قراره با یه پست هیجان انگیز و چالشی همراهتون باشیم... 🌚 به…
ماه چطور ساخته شد؟

سال 2001 ( 1380) ، فرضیه ی برخورد عظیم که در دهه 1970 ( 1350) مطرح شده بود ، محتمل ترین توضیح برای شکل گیری ماه دانسته شد . این فرضیه می گوید کره ای نوزاد به نام «تیا» ، به اندازه ی مریخ ، در مدار پیش زمین ( زمین در حالت پیش سیاره ) شکل گرفت ، اما به خاطر اندازه و جرمش سرانجام حدود 4.5 میلیارد سال پیش با زاویه ای اریب به سیاره ما برخورد کرد . این برخورد نه تنها تیا را به کل نابود کرد ، بلکه بخشی از جُبه سیلیسی زمین را هم جدا می کند . هنگاهی که تکه های جداشده از زمین راهی فضا شدند ، گرانش بر آن ها حاکم شد و آن ها را در مداری دور زمین جمع کرد و بعد توده توده شان کرد . سرانجام از این توده ها جسمی به اندازه ماه شکل گرفت . در سال 2014 ( 1393 ) و در پشتیبانی از همین نظریه ، «دنیل هروارتس» از دانشگاه گوتینگن آلمان به همراه گروهش ، سنگ های ماه که فضانوردان آپولو به زمین آورده بودند را بررسی کرد و دریافت که اختلاف ها در ترکیبات ایزوتوپی زمین و ماه نشان می دهد که 40 درصد ماه از تیا ساخته شده است .

#هفته_ی_نجوم

@IUST_SSC
یافتن شبیه‌ترین سیاره به زمین

تعداد سیاره‌های شناخته شده در عالم از مرز سه هزار گذشته است؛ هرچند شیبه‌سازی‌های رایانه ای «اریک زگریسون» از دانشگاه اوپسالا»ی سوئد نشان می دهد که احتمالاً 700 میلیارد میلیارد (1020×7) سیاره در عالم وجود دارند. او می‌گوید که از آن تعداد، احتمالا هیچ یک دقیقا شبیه زمین نیست، اما اخترشناسان تا امروز چندین سیاره زمین مانند کشف کرده اند.

در سال 2007 (1386)، سیاره ای که به گرد ستاره «گلیس 581» در فاصله 20.4 سال نوری از زمین می گشت، کشف شد و نخستین «ابرزمین» نام گرفت. هر چند این کشف با اندکی شک و شبهه همراه بود، اما هیجان زیادی ایجاد کرد. معلوم شد این سیاره که به نظر می رسید جرمی زمین مانند داشته باشد و به «گلیس d581» معروف شد، جرمی حدود هفت برابر زمین دارد. در منطقه ای سکونت پذیر ستاره اش قرار گرفته است و بنابراین احتمالا دارای جو و شاید اقیانوس مایع باشد.

#هفته_ی_نجوم

@IUST_SSC
انسلادوس آب فشان دارد

فضاپیمای بی سرنشین «کاسینی» که در سال 1997 (1376) به سفری هفت ساله به زحل فرستاده شد ، نخستین بار در نوامبر سال 2005 (1384) روی «انسلادوس» قمر زحل ، آب فشان کشف کرد . منابع آب مایع در تصاویر دیده می شدند که از چهار عارضه خطی در ناحیه قطر جنوب این کره ، معروف به «خطوط ببری» ، به بیرون فوران می کردند . این جت های یخی ذراتی را با سرعت بالا به فضا پرتاب می کردند و در میان دانشمندان موجب هیجان شده بودند ، چرا که این کشف چه بسا تنوع محیط های احتمالا پشتیبان حیات را در منظومه شمسی گسترده تر می کرد . از زمان آن رصدها ، شواهدی به دست آمده است که نشان می دهد این آب فشان ها به سوی پایین تا اقیانوسی از آب نمک زیر پوسته یخی این قمر امتداد دارند .
درواقع ، نتایج بررسی های هفت ساله که در سال 2014 (1393) جمع بندی شد ، تعداد 101 آب فشان مجزا را شناسایی کرد که از شکاف های نوارهای ببری فوران می کردند و از آن جا که آن ها با نقاط داغ کوچکی - با اندازه مناسب که نشان می دهد نتیجه چگالش بخارند - متقارن بودند ، معلوم شد که ریشه های عمیقی دارند . جالب این که معلوم شده است طی 10 سال گذشته خروجی آب فشان ها 50 درصد افت داشته است .

#هفته_ی_نجوم

@IUST_SSC
کمی درباره انبساط عالم!

یکی از اولین موارد جالبی که علاقه‌مندان به نجوم آن را شنیده‌اند این جمله است : عالم در حال انبساط است .
انجمن نجوم دانشگاه علم و صنعت
GIF
مثالی که غالبا برای بیان انبساط عالم گفته می‌شود این است : یک بادکنک را فرض کنید که روی آن خال‌هایی کشیده شده است . اگر این بادکنک را باد کنید فاصله آن‌ خال‌ها از هم افزایش پیدا خواهد کرد . این مشابه جهان ماست ، کهکشان‌ها همان خال‌ها اند و البته باید ذکر کنیم درست مانند مثال بادکنک، چیزی در مثال بادکنک نیست که کهکشان‌ها نسبت به آن در حال حرکت باشند.
انجمن نجوم دانشگاه علم و صنعت
مثالی که غالبا برای بیان انبساط عالم گفته می‌شود این است : یک بادکنک را فرض کنید که روی آن خال‌هایی کشیده شده است . اگر این بادکنک را باد کنید فاصله آن‌ خال‌ها از هم افزایش پیدا خواهد کرد . این مشابه جهان ماست ، کهکشان‌ها همان خال‌ها اند و البته باید ذکر کنیم…
اما برای اینکه بتوانیم این جمله را به زبان بیاوریم راه بسیار پر پیچ و خمی طی شده که مرور آن خالی از لطف نیست. نقطه مقابل این نظریه نظریه عالم پایدار است، یعنی عالمی که در آن همه اجرام ساکن‌اند. هرچند این نظریه اشکال‌هایی داشت اما افراد بسیار معتبری به این نظریه باور داشتند و از آن دفاع هم می‌کردند مانند فیزیکدان معروف اینشتین که حتی در تلاش بود تا نظریه نسبیت عام خود را اصلاح کند تا بتواند با آن این مسئله را توجیح کند.
شاید بتوانیم بگوییم دو نام در راه رسیدن به این گزاره از بقیه نام ها بارز تر هستند : جناب آقای فریدمان و جناب آقای ادوین هابل.
فریدمان یک ریاضیدان روس بود که بعد از مطالعه نسبیت عام برای مطالعه عالم دو فرض ساده را پیش روی خود گذاشت : اول اینکه هر بخشی از جهان مشابه دیگر بخش‌های آن است و دومین فرقی نمیکند در کجای جهان ایستاده باشیم در هر صورت عبارت اول درست است. بعدا بحث پیرامون درستی این فرض ها گسترش یافت اما نهایتا او موفق شد با همین دو فرض مدل خود را برای گسترش کیهان ارائه دهد.

اما هابل رویکرد دیگری را برای اثبات انبساط کیهان در پیش گرفت. آغاز کار او با مشاهدات جالب کیهان‌شناس‌ها شکل گرفت.

کیهان‌شناس‌ها برای مطالعه ستاره‌ها نور رسیده از آن‌‌ها را مطالعه میکنند. نور رسیده از ستاره اگر به کمک منشور تجزیه شود می‌تواند اطلاعاتی از جنس مواد موجود در جو منشا خود بدهد.

کیهان‌شناس‌ها دیده بودند که طیف نور ستاره‌های دیگر کهکشان‌ها هرچند از لحاظ رنگ‌هایی که موجود نبود مشابه ستارگان کهکشان خودمان (راه شیری) بود اما طیف آن‌ها به طور نسبی به یک اندازه به سمت انتهای سرخ طیف جابجا شده بود.

طبق اثر دوپلر با دور یا نزدیک شدن منبع موج به ناظر تغییراتی در طول موج آن ایجاد می‌شود و در اینجا ما به جای صوت با نور کار می‌کنیم. در مورد نور اثر دوپلر به این شکل است : با دور شدن منبع نور از ما طیف آن به سمت قرمز متمایل می‌شود و با نزدیک شدن منبع نور طیف آن به آبی متمایل می‌شود.

با توجه به این نکات هابل دریافت که جهان در حال انبساط است. بدین ترتیب نطریه ریمان اثبات شد.

از آن زمان، نظریه های دیگری هم مطرح شده اند. مشاهدات کیهان‌شناختی به ما نشان داده است عالم نه تنها منبسط می شود، بلکه انبساطش شتاب دار هم هست. باور بر این است که به جای این که گرانش موجب کند شدن انبساط عالم شود، انرژی تاریک موجب شتاب گرفتنش شده است. البته هنوز مانده که کشف کنیم چرا و چطور

#هفته_ی_نجوم

@IUST_SSC
اختر شناسی رادیویی

طیف الکترومغناطیسی می‌تواند اطلاعات زیادی راجع به اخترشناسی را در اختیارمان قرار دهد. در بخش‌هایی از طیف که فرکانس اندک است، اختر شناسی رادیویی، ساطع شدن امواجی با طول موج های میلی‌متری و دکامتری را کشف می‌کند. گیرنده‌های رادیو تلسکوپی همانند گیرنده‌های رادیویی معمولی هستند اما حساسیت بسیار زیادی دارد. مایکرویوها بخش میلی‌متری طیف رادیویی را تشکیل می‌دهند و در مطالعات تشعشعات مایکروویو پس زمینه کیهان کاربرد وسیعی دارند.