Windows 10 foydalanuvchilari uchun
🔎 Qanday qilib dastur yoki o‘yin qancha joy egallayotganini bilib, keraksizini o‘chirib tashlash mumkin?
Keraksiz va katta hajmdagi ilovalarni o‘chirish orqali kompyuteringizda ancha joy bo‘shatishingiz mumkin!
🗂 Buning uchun:
1.
2.
3. Yuqoridan
4. Eng ko‘p joy egallayotgan ilovalarga qarang.
5. Keraksizlarini tanlab,
💡 Shu oddiy qadamlar orqali qattiq diskda joy bo‘shatib, kompyuteringizni tezlashtirishingiz mumkin!
#fastpc
👨💻@IT_USTOZ — bilan barchasi oson ✅
🔎 Qanday qilib dastur yoki o‘yin qancha joy egallayotganini bilib, keraksizini o‘chirib tashlash mumkin?
Keraksiz va katta hajmdagi ilovalarni o‘chirish orqali kompyuteringizda ancha joy bo‘shatishingiz mumkin!
🗂 Buning uchun:
1.
Win + I tugmalarini bosing — Sozlamalar ochiladi.2.
Приложения → Приложения и возможности bo‘limiga o‘ting.3. Yuqoridan
Сортировка → По размеру ni tanlang.4. Eng ko‘p joy egallayotgan ilovalarga qarang.
5. Keraksizlarini tanlab,
Удалить tugmasi orqali o‘chiring.💡 Shu oddiy qadamlar orqali qattiq diskda joy bo‘shatib, kompyuteringizni tezlashtirishingiz mumkin!
#fastpc
👨💻@IT_USTOZ — bilan barchasi oson ✅
👍3
Windows oynalarini shaffof qilish yoki butunlay o‘chirish — kompyuterni o‘zingizga moslashtiring
🗂 Qanday yoqiladi yoki o‘chiriladi:
1.
2. Menyudan Персонализация bo‘limiga kiring.
3. So‘ng Цвета (Ranglar) bo‘limiga o‘ting.
4. Pastroqqa tushing va "Эффекты прозрачности" degan joyni toping.
🔘 Bu joyda siz shaffoflikni yoqish yoki o‘chirish imkoniyatiga egasiz.
🛑 Muhim:
Agar kompyuteringizda videokarta drayverlari noto‘g‘ri o‘rnatilgan bo‘lsa, oynalar miltillab, bezovta qilishni boshlaydi.
✅ Shunday vaziyatda “Эффекты прозрачности” ni o‘chirib qo‘yish — muammoni hal qiladi.
👨💻@IT_USTOZ — bilan barchasi oson ✅
🗂 Qanday yoqiladi yoki o‘chiriladi:
1.
Win + I tugmalarini bosing — bu Sozlamalar (Параметры) oynasini ochadi.2. Menyudan Персонализация bo‘limiga kiring.
3. So‘ng Цвета (Ranglar) bo‘limiga o‘ting.
4. Pastroqqa tushing va "Эффекты прозрачности" degan joyni toping.
🔘 Bu joyda siz shaffoflikni yoqish yoki o‘chirish imkoniyatiga egasiz.
🛑 Muhim:
Agar kompyuteringizda videokarta drayverlari noto‘g‘ri o‘rnatilgan bo‘lsa, oynalar miltillab, bezovta qilishni boshlaydi.
✅ Shunday vaziyatda “Эффекты прозрачности” ni o‘chirib qo‘yish — muammoni hal qiladi.
👨💻@IT_USTOZ — bilan barchasi oson ✅
👀 😁Mana buni qarang endi o'qituvchilar testlarga oq rangda yashirin matnlarni qo‘shishni boshlashdi
✅ Yashirin matnda noto‘g‘ri javobni chiqaruvchi maxsus prompt (buyruq) yashiringan bo‘ladi. Natijada, agar talabalar matnni tekshirmasdan sun’iy intellektdan foydalananishsa, o’qituvchilarning tuzog’iga tushgan bo’ladi, deb yozadi Twitter foydalanuvchisi
O'qituvchilar ham yangi darajaga chiqishmoqda - talaba do'stlaringizga jo'natib qo'ying😅
👨💻@IT_USTOZ — bilan barchasi oson ✅
✅ Yashirin matnda noto‘g‘ri javobni chiqaruvchi maxsus prompt (buyruq) yashiringan bo‘ladi. Natijada, agar talabalar matnni tekshirmasdan sun’iy intellektdan foydalananishsa, o’qituvchilarning tuzog’iga tushgan bo’ladi, deb yozadi Twitter foydalanuvchisi
O'qituvchilar ham yangi darajaga chiqishmoqda - talaba do'stlaringizga jo'natib qo'ying😅
👨💻@IT_USTOZ — bilan barchasi oson ✅
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎬 Dunyodagi ilk sun’iy intellekt asosida ishlaydigan video montaj qiluvchi xizmat paydo bo’ldi✅
Ishlatib ko'rish uchun - LINK
👨💻@IT_USTOZ — bilan barchasi oson ✅
Ponder AI yordamida videolarni matn orqali boshqarish va montaj qilish mumkin.
• Matnni tahlil qilib, ssenariy asosida montaj qiladi;
• Eng yaxshi kadrlarni tanlab, to‘g‘ri ketma-ketlikda joylashtiradi;
• Tasvir va ovozni avtomatik yaxshilaydi;
• Foydalanuvchining uslubiga moslashib, yanada yaxshi natija uchun maslahat beradi;
• Bepul.
Ishlatib ko'rish uchun - LINK
👨💻@IT_USTOZ — bilan barchasi oson ✅
🔐 Masofaviy ish stolini qanday o‘chirib, kompyuteringiz xavfsizligini oshirish mumkin?
Masofaviy ish stoli (Remote Desktop) funksiyasi yoqilgan bo‘lsa, xakerlar uni masofadan turib kompyuteringizga kira olish uchun ishlatishi mumkin. Agar siz ushbu funksiyadan foydalanmasangiz — uni o‘chirib qo‘ygan ma’qul!
🛡 Xavfsizlikni oshirish uchun quyidagilarni bajaring:
1.
2.
3.
4. Agar u yoqilgan bo‘lsa —
⛔️ Shu oddiy qadam orqali siz kompyuteringizga masofadan ruxsatsiz ulanishning oldini olasiz.
✅ Natija: kompyuteringiz xavfsizroq, ma’lumotlaringiz esa himoyada bo‘ladi!
👨💻@IT_USTOZ — bilan barchasi oson ✅
Masofaviy ish stoli (Remote Desktop) funksiyasi yoqilgan bo‘lsa, xakerlar uni masofadan turib kompyuteringizga kira olish uchun ishlatishi mumkin. Agar siz ushbu funksiyadan foydalanmasangiz — uni o‘chirib qo‘ygan ma’qul!
🛡 Xavfsizlikni oshirish uchun quyidagilarni bajaring:
1.
Win + I tugmalarini bosing (Sozlamalar oynasi ochiladi).2.
Система (System) bo‘limiga o‘ting.3.
Удаленный рабочий стол (Remote Desktop / Masofaviy ish stoli) bandini tanlang.4. Agar u yoqilgan bo‘lsa —
Выключить tugmasi orqali o‘chirib qo‘ying.⛔️ Shu oddiy qadam orqali siz kompyuteringizga masofadan ruxsatsiz ulanishning oldini olasiz.
✅ Natija: kompyuteringiz xavfsizroq, ma’lumotlaringiz esa himoyada bo‘ladi!
👨💻@IT_USTOZ — bilan barchasi oson ✅
🌀 WOMP — 3D dizaynni sun’iy ong bilan yarating!
womp.com — sun’iy intellekt yordamida 3D obyektlar va sahifalarni yaratish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.
Endi murakkab grafik dasturlar shart emas. WOMP orqali siz:
🔘 Matn orqali 3D modellarga buyruq bera olasiz
🔘 Vaqtingizni tejaysiz va sifatli vizual natijaga ega bo‘lasiz
🔘 Obyektlarni brauzerda tahrirlab, eksport qilishingiz mumkin
Foydalanish bepul va roʻyxatdan oʻtish juda oddiy!
🔗 Sinab koʻring: https://www.womp.com/
👨💻@IT_USTOZ — Kompyuterni biz bilan oson o`rganing! ✅
womp.com — sun’iy intellekt yordamida 3D obyektlar va sahifalarni yaratish imkonini beruvchi zamonaviy platforma.
Endi murakkab grafik dasturlar shart emas. WOMP orqali siz:
🔘 Matn orqali 3D modellarga buyruq bera olasiz
🔘 Vaqtingizni tejaysiz va sifatli vizual natijaga ega bo‘lasiz
🔘 Obyektlarni brauzerda tahrirlab, eksport qilishingiz mumkin
🔥 Ham dizaynerlar, ham dasturchilar, hatto havaskorlar uchun qulay interfeys va kuchli imkoniyatlar taqdim etadi!
Foydalanish bepul va roʻyxatdan oʻtish juda oddiy!
🔗 Sinab koʻring: https://www.womp.com/
👨💻@IT_USTOZ — Kompyuterni biz bilan oson o`rganing! ✅
🔎 Ekranning istalgan qismini tezda qanday kattalashtirish mumkin?
Windows tizimida odatda faqat rasm va hujjatlarni kattalashtirish mumkin. Ammo "Lupa" funksiyasi yordamida siz istalgan dastur yoki o‘yinni, istalgan joyda kattalashtira olasiz.
▶️
▶️ Kattalashtirish uchun
▶️ Chiqish uchun
👨💻@IT_USTOZ — Kompyuterni biz bilan oson o`rganing! ✅
Windows tizimida odatda faqat rasm va hujjatlarni kattalashtirish mumkin. Ammo "Lupa" funksiyasi yordamida siz istalgan dastur yoki o‘yinni, istalgan joyda kattalashtira olasiz.
▶️
Win (Windows belgili tugma) + "+" tugmasini bosing — lupa ishga tushadi.▶️ Kattalashtirish uchun
Ctrl + sichqonchaning g‘ildiragini aylantiring.▶️ Chiqish uchun
Win + Esc tugmalarini bosing.👨💻@IT_USTOZ — Kompyuterni biz bilan oson o`rganing! ✅
#kitob
Ushbu saytdan koʻplab liderlar oʻqishni tavsiya qilgan kitoblarni topishingiz mumkin.
LINK 👉 bookauthority.org
👨💻@IT_USTOZ — Kompyuterni biz bilan oson o`rganing! ✅
Ushbu saytdan koʻplab liderlar oʻqishni tavsiya qilgan kitoblarni topishingiz mumkin.
LINK 👉 bookauthority.org
👨💻@IT_USTOZ — Kompyuterni biz bilan oson o`rganing! ✅
#ranglar #dizayn
Trenddagi va boshqa ko'plab ranglarni bir-birga mos tushirib ko'rsatib beradigan sayt. Dizaynerlar, ranglar bilan ishaydigan va kiyinishni yaxshi ko'radiganlar uchun kerakli platforma.
LINK 👉 colorhunt.co
👨💻@IT_USTOZ — Kompyuterni biz bilan oson o`rganing! ✅
Trenddagi va boshqa ko'plab ranglarni bir-birga mos tushirib ko'rsatib beradigan sayt. Dizaynerlar, ranglar bilan ishaydigan va kiyinishni yaxshi ko'radiganlar uchun kerakli platforma.
LINK 👉 colorhunt.co
👨💻@IT_USTOZ — Kompyuterni biz bilan oson o`rganing! ✅
💻 Windows 10/11 da diskni keraksiz fayllardan qanday tozalash mumkin?
Qattiq diskda joy yetishmayaptimi? Windows’ning o‘zida bor bo‘lgan "Очистка диска" yordamchi dasturidan foydalanib ko‘ring.
1. Klaviaturada
2. Ochilgan oynaga quyidagini yozing:
3. "Выбор диска" oynasida tizim o‘rnatilgan diskni tanlang (odatda C: diski bo'ladi).
4. Ochilgan "Очистка диска" oynasida, pastki qismda joylashgan "Очистить системные файлы" tugmasini bosing.
5. Qayta diskni tanlang.
6. Endi sizga "Предыдущие установки Windows", "Файлы журнала обновления Windows", "Временные файлы интернета" kabi keraksiz fayllar ro‘yxati chiqadi. Ularni belgilang.
7. So‘ng "ОК" → "Удалить файлы" tugmalarini bosing.
✅ Natija: Tizimingiz yengillashadi, diskda esa ko‘proq bo‘sh joy paydo bo‘ladi!
🔛 Ushbu usul yordamida siz kompyuteringizni tozalab, ishlash tezligini oshirishingiz mumkin. Foydali bo‘lsa — do‘stlaringiz bilan ulashing! 😉
👨💻@IT_USTOZ — Kompyuterni biz bilan oson o`rganing! ✅
Qattiq diskda joy yetishmayaptimi? Windows’ning o‘zida bor bo‘lgan "Очистка диска" yordamchi dasturidan foydalanib ko‘ring.
1. Klaviaturada
Win + R tugmalarini bosing.2. Ochilgan oynaga quyidagini yozing:
cleanmgr va Enter bosing.3. "Выбор диска" oynasida tizim o‘rnatilgan diskni tanlang (odatda C: diski bo'ladi).
4. Ochilgan "Очистка диска" oynasida, pastki qismda joylashgan "Очистить системные файлы" tugmasini bosing.
5. Qayta diskni tanlang.
6. Endi sizga "Предыдущие установки Windows", "Файлы журнала обновления Windows", "Временные файлы интернета" kabi keraksiz fayllar ro‘yxati chiqadi. Ularni belgilang.
7. So‘ng "ОК" → "Удалить файлы" tugmalarini bosing.
✅ Natija: Tizimingiz yengillashadi, diskda esa ko‘proq bo‘sh joy paydo bo‘ladi!
🔛 Ushbu usul yordamida siz kompyuteringizni tozalab, ishlash tezligini oshirishingiz mumkin. Foydali bo‘lsa — do‘stlaringiz bilan ulashing! 😉
👨💻@IT_USTOZ — Kompyuterni biz bilan oson o`rganing! ✅
👍5
Touchpad harakatini sekinlashtirish yoki tezlashtirishni xohlaysizmi?
Agar noutbuk touchpad'ingiz juda tez harakat qilsa yoki aksincha, sekin javob qaytarsa — siz osonlik bilan uning tezligini sozlashingiz mumkin!
Windows 10/11 foydalanuvchilari uchun:
— Пуск menyusini oching va Параметры (Sozlamalar) ga kiring
— Bluetooth и устройства bo‘limiga kiring
— So‘ng, o‘ng tomonda Сенсорная панель bo‘limini tanlang.
Agar kursor juda tez harakat qilsa — pasaytiring
Juda sekin bo‘lsa — oshiring
▶️ Do‘stlaringizga ham ulashing — bu maslahat ular uchun ham foydali bo‘lishi mumkin!
👨💻@IT_USTOZ — Kompyuterni biz bilan oson o`rganing! ✅
Agar noutbuk touchpad'ingiz juda tez harakat qilsa yoki aksincha, sekin javob qaytarsa — siz osonlik bilan uning tezligini sozlashingiz mumkin!
Windows 10/11 foydalanuvchilari uchun:
— Пуск menyusini oching va Параметры (Sozlamalar) ga kiring
— Bluetooth и устройства bo‘limiga kiring
— So‘ng, o‘ng tomonda Сенсорная панель bo‘limini tanlang.
Agar kursor juda tez harakat qilsa — pasaytiring
Juda sekin bo‘lsa — oshiring
💡 Qo‘shimcha maslahat: Ayrim noutbuklarda alohida Touchpad drayveri bo‘ladi (masalan, Synaptics yoki ELAN). Bu hollarda Панель управления → Мышь → u yerda qo‘shimcha touchpad sozlamalari bo‘ladi.
▶️ Do‘stlaringizga ham ulashing — bu maslahat ular uchun ham foydali bo‘lishi mumkin!
👨💻@IT_USTOZ — Kompyuterni biz bilan oson o`rganing! ✅
Windows Diagnostics yordamida operativ xotirani (RAM) qanday tekshirish mumkin?
Kompyuteringiz sekin ishlayaptimi yoki kutilmagan xatoliklar paydo bo‘lyaptimi? Ehtimol, muammo RAM bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Buni Windows’ning o‘zidagi maxsus vosita orqali tekshirishingiz mumkin.
— Пуск menyusiga kirib, "
Yoki
— Ochilgan oynada "Выполнить перезагрузку и проверить наличие проблем (рекомендуется)" variantini tanlang.
🔁 Kompyuter qayta ishga tushadi va avtomatik tarzda RAM xatoliklari tekshiriladi.
— Tekshiruv tugagach, Windows qayta yuklanadi.
✅ Natija tizim ishga tushganidan keyin ekranning pastki o‘ng burchagida ko‘rinadi. Bu xabar tezda yo‘qolib ketishi mumkin, shuning uchun e’tiborli bo‘ling!
👨💻@IT_USTOZ — Kompyuterni biz bilan oson o`rganing! ✅
Kompyuteringiz sekin ishlayaptimi yoki kutilmagan xatoliklar paydo bo‘lyaptimi? Ehtimol, muammo RAM bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Buni Windows’ning o‘zidagi maxsus vosita orqali tekshirishingiz mumkin.
— Пуск menyusiga kirib, "
Средство проверки памяти Windows" deb qidiring va ishga tushiring.Yoki
Win + R tugmalarini bosing va ochilgan oynaga quyidagini yozing:mdsched.exe → Enter.— Ochilgan oynada "Выполнить перезагрузку и проверить наличие проблем (рекомендуется)" variantini tanlang.
🔁 Kompyuter qayta ishga tushadi va avtomatik tarzda RAM xatoliklari tekshiriladi.
— Tekshiruv tugagach, Windows qayta yuklanadi.
✅ Natija tizim ishga tushganidan keyin ekranning pastki o‘ng burchagida ko‘rinadi. Bu xabar tezda yo‘qolib ketishi mumkin, shuning uchun e’tiborli bo‘ling!
👨💻@IT_USTOZ — Kompyuterni biz bilan oson o`rganing! ✅
#phone
Yangi telefon olmoqchisiz-u, ammo narxi bir-biriga yaqin ikki xil markali telefondan birini tanlay olmayapsizmi? Yoki biror tanishingiz "Qaysi telefon zoʻr, bumi yoki u?" degan savolni koʻp beradimi? Unda ushbu telefonlarni xarakteristikalari va xalqaro sifat testlari boʻyicha solishtiradigan sayt aynan siz uchun.
LINK 👉 nanoreview.net/phone-compare
👨💻@IT_USTOZ — Kompyuterni biz bilan oson o`rganing! ✅
Yangi telefon olmoqchisiz-u, ammo narxi bir-biriga yaqin ikki xil markali telefondan birini tanlay olmayapsizmi? Yoki biror tanishingiz "Qaysi telefon zoʻr, bumi yoki u?" degan savolni koʻp beradimi? Unda ushbu telefonlarni xarakteristikalari va xalqaro sifat testlari boʻyicha solishtiradigan sayt aynan siz uchun.
LINK 👉 nanoreview.net/phone-compare
👨💻@IT_USTOZ — Kompyuterni biz bilan oson o`rganing! ✅
👌1
Forwarded from Abdusattor
Hamma “bir kuni” degan afsonaga ishonadi, “Qulay vaqt kelsa boshlayman”, “Sharoitim bo‘lsa o‘qiyman”, “Pul topgach, o‘zimni o‘zgartiraman” deydi. Lekin qulay vaqt hech qachon kelmaydi.
Bu inson miyasi o‘zini himoya qilish uchun to‘qib chiqargan illuziya. Harakat qilish miyangiz uchun qo‘rqinchli va noaniq ish, shuning uchun eng qulay yechim “hali emas” deb o‘zini ovutish.
Kaliforniya universitetida (UCLA) o‘tkazilgan tadqiqotda shunday xulosa chiqarilgan:
“Odatda o‘qishni boshlash, yangilik o’rganish, hayotini o’zgartirish niyatida bo’lgan va “hozir emas, hali tayyor emasman” deb ortga suradigan insonlarning 85%’i keyinchalik ham o‘sha ishni hech qachon boshlamaydi”.
Masalan siz suzishni o‘rganmoqchisiz va “suvga tushishga tayyor emasman” deb o‘ylaysiz. Lekin suvga tushib ko’rmaguningizcha hech qachon bunga tayyor bo‘la olmaysiz. Chunki tayyorlikning o‘zi amaliyot natijasida keladi. Shu sababli qulay vaqtni kutish – suvga tushmasdan suzishni orzu qilishga o‘xshaydi.
Xulosa:
“Bir kuni” degan vaqt yo‘q. Hayotda faqat “bugun” degan 24 soatlik imkon bor. Uni ishlatgan odam yashaydi, kutgan odam esa faqat “ertangi orzular”da qoladi.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Excel bo'yicha savollar va javoblar (1-qism)
#excel / #funksiya
1. Sonlar diapazonini qanday yig‘indisini topish mumkin?
✅ Javob:
=SUM(A1:A5)
=СУММ(A1:A5)
2. Sonlarning o‘rtacha qiymatini qanday topish mumkin?
✅ Javob:
=AVERAGE(A1:A5)
=СРЗНАЧ(A1:A5)
3. Eng kichik/katta qiymatni qanday topish mumkin?
✅ Javob:
=MIN(A1:A5) / =МИН(A1:A5)
=MAX(A1:A5) / =МАКС(A1:A5)
4. Diapazondagi sonlar sonini qanday sanash mumkin?
✅ Javob:
=COUNT(A1:A5)
=СЧЁТ(A1:A5)
5. Sonni yaxlitlash (round) qanday qilinadi?
✅ Javob:
=ROUND(4.44444,2)
=ОКРУГЛ(4,44444;2)
👨💻@IT_USTOZ — Kompyuterni biz bilan oson o`rganing! ✅
#excel / #funksiya
1. Sonlar diapazonini qanday yig‘indisini topish mumkin?
✅ Javob:
=SUM(A1:A5)
=СУММ(A1:A5)
2. Sonlarning o‘rtacha qiymatini qanday topish mumkin?
✅ Javob:
=AVERAGE(A1:A5)
=СРЗНАЧ(A1:A5)
3. Eng kichik/katta qiymatni qanday topish mumkin?
✅ Javob:
=MIN(A1:A5) / =МИН(A1:A5)
=MAX(A1:A5) / =МАКС(A1:A5)
4. Diapazondagi sonlar sonini qanday sanash mumkin?
✅ Javob:
=COUNT(A1:A5)
=СЧЁТ(A1:A5)
5. Sonni yaxlitlash (round) qanday qilinadi?
✅ Javob:
=ROUND(4.44444,2)
=ОКРУГЛ(4,44444;2)
👨💻@IT_USTOZ — Kompyuterni biz bilan oson o`rganing! ✅
Forwarded from 1% Bilim
Diqqat — bu yangi neft. Silicon Valleydagi minglab muhandislar sizning diqqatingizni o'g'irlash uchun maosh oladi. Ularga qarshi turish uchun iroda yetmaydi, tizim kerak.
Yohan Hari,
«O’g’irlangan Diqqat»
(Stolen Focus) kitobidan
Nega namozda «zerikib» qolamiz?
Miyamizdagi dopamin — bu zavq gormoni emas, bu "izlanish" gormoni. Siz har safar yangi Reels yoki TikTok videosini ko‘rganingizda, miyangiz "voy, yangi narsa!" deb dopamin chiqaradi. Bu jarayon sekundiga bir necha marta takrorlansa, miya shunaqa yuqori doza dopaminga o‘rganib qoladi. Keyin esa kitob o‘qish, dars qilish yoki eng muhimi — namozda turish zerikarli ko‘rina boshlaydi. Chunki u yerda har 3 soniyada "kadr" almashmaydi. «Kadr almashsa ham» bu miyada sodir bo’ladi. Natijada huddi eslolmagan reelsimiz kabi, 10 daqiqadan so’ng qaysi surani o’qiganimizni ham eslolmaymiz.
Shaxsan o‘zim kuzatganman: miyasi "chirigan" (brain rot) odam uchun 10 daqiqalik namoz — go‘yoki bir umrlik qamoqdek tuyuladi. Tana sajda va rukuda, lekin miya hali ham o‘sha boshqa narsalar ichida aylanib yuradi.
Xushu — bu shunchaki "taqvo" emas, bu kognitiv nazorat
Bizda xushuni faqat diniy termin deb tushunishadi. Lekin ilmiy tilda bu — "Deep focus" (chuqur diqqat) va "Mindfulness" (onglilik) tushunchalarining eng cho‘qqisi.
Keling, raqamlarga qaraymiz. Microsoft o‘tkazgan tadqiqotlarga ko‘ra, insonning o‘rtacha diqqatni ushlab turish vaqti 8 soniyagacha tushib ketgan. Bu akvariumdagi guppi balig’idan ham kamroq (ularniki 9 soniya)! Endi tasavvur qiling, 8 soniyalik diqqat bilan qanday qilib 10-15 daqiqalik ibodatda "hushu"ga erishish mumkin?
Manimcha xushu — bu shunchaki qalbning yumshoqligi emas, bu miyani tarbiyalash natijasidir. Agar siz kun bo‘yi "scroll" qilib, miyangizni axlatga to‘ldirsangiz, namozga kirganingizda u "axlatxona" siz bilan birga kiradi. Bu fizik qonuniyat. Dars qilasizmi, sportmi, ahamiyatsiz.
Nima qilish kerak?
Dopamin dietasi: Hech bo‘lmasa, bomdoddan keyin va shomdan keyin 1 soat telefonni uzoqroqqa qo‘ying. Miya "zerikishni" o‘rgansin. Zerikmagan odam tafakkur qilolmaydi.
Kichik fokuslar: O’qiyotgan darsingiz, masalan kitobdagi har bir so’zga diqqat qarating. Yoki namozda o‘qilayotgan suralarning ma’nosini tushunishga harakat qiling. Miyamiz shunaqa tuzilganki, u bo‘shliqni yoqtirmaydi. Nimaiki qilayotgan bo’lsangiz, masalan ovqat yeyapsizmi, miyani o’sha narsaga qaratishga harakat qiling. Agar siz uni ma’no bilan band qilmasangiz, u o‘zini nima bilandir band qiladi. Ma’no qidirasiz, YouTubeni ochasiz.
Xushu — bu mashq: Uni bir kunda sotib olib bo‘lmaydi. Bu xuddi zalga borib mushak chiqarishdek gap. Har kuni diqqatni oz-ozdan jamlashni mashq qilish kerak.
Qisqasi... Odamlar "namozimda halovat yo‘q" deb noliydi. Aslida halovatni biz o‘zimiz, o‘sha cheksiz videolar va keraksiz ma’lumotlar bilan o‘ldirib bo‘lganmiz. Miya chirishi — bu shunchaki ijtimoiy tarmoq muammosi emas, bu bizning ma’naviyatimizga, ibodatimiz, qilayotgan ishlarimiz sifatiga berilayotgan yaxshigina zarba.
Bilmadim hayolimda "Brain rot" holatidagi miya bilan jannatga intilish — o'chiq motorli mashinada perevaldan o’tishga urinishdek gapga o’xshayapti. Avval motorni tuzatish kerak.
Xulosa o‘zingizga havola.
Xurshid Maroziqov.
Qo’qon
04.01.2026
@birfoizbilim
Yohan Hari,
«O’g’irlangan Diqqat»
(Stolen Focus) kitobidan
Nega namozda «zerikib» qolamiz?
Miyamizdagi dopamin — bu zavq gormoni emas, bu "izlanish" gormoni. Siz har safar yangi Reels yoki TikTok videosini ko‘rganingizda, miyangiz "voy, yangi narsa!" deb dopamin chiqaradi. Bu jarayon sekundiga bir necha marta takrorlansa, miya shunaqa yuqori doza dopaminga o‘rganib qoladi. Keyin esa kitob o‘qish, dars qilish yoki eng muhimi — namozda turish zerikarli ko‘rina boshlaydi. Chunki u yerda har 3 soniyada "kadr" almashmaydi. «Kadr almashsa ham» bu miyada sodir bo’ladi. Natijada huddi eslolmagan reelsimiz kabi, 10 daqiqadan so’ng qaysi surani o’qiganimizni ham eslolmaymiz.
Shaxsan o‘zim kuzatganman: miyasi "chirigan" (brain rot) odam uchun 10 daqiqalik namoz — go‘yoki bir umrlik qamoqdek tuyuladi. Tana sajda va rukuda, lekin miya hali ham o‘sha boshqa narsalar ichida aylanib yuradi.
Xushu — bu shunchaki "taqvo" emas, bu kognitiv nazorat
Bizda xushuni faqat diniy termin deb tushunishadi. Lekin ilmiy tilda bu — "Deep focus" (chuqur diqqat) va "Mindfulness" (onglilik) tushunchalarining eng cho‘qqisi.
Keling, raqamlarga qaraymiz. Microsoft o‘tkazgan tadqiqotlarga ko‘ra, insonning o‘rtacha diqqatni ushlab turish vaqti 8 soniyagacha tushib ketgan. Bu akvariumdagi guppi balig’idan ham kamroq (ularniki 9 soniya)! Endi tasavvur qiling, 8 soniyalik diqqat bilan qanday qilib 10-15 daqiqalik ibodatda "hushu"ga erishish mumkin?
Manimcha xushu — bu shunchaki qalbning yumshoqligi emas, bu miyani tarbiyalash natijasidir. Agar siz kun bo‘yi "scroll" qilib, miyangizni axlatga to‘ldirsangiz, namozga kirganingizda u "axlatxona" siz bilan birga kiradi. Bu fizik qonuniyat. Dars qilasizmi, sportmi, ahamiyatsiz.
Nima qilish kerak?
Dopamin dietasi: Hech bo‘lmasa, bomdoddan keyin va shomdan keyin 1 soat telefonni uzoqroqqa qo‘ying. Miya "zerikishni" o‘rgansin. Zerikmagan odam tafakkur qilolmaydi.
Kichik fokuslar: O’qiyotgan darsingiz, masalan kitobdagi har bir so’zga diqqat qarating. Yoki namozda o‘qilayotgan suralarning ma’nosini tushunishga harakat qiling. Miyamiz shunaqa tuzilganki, u bo‘shliqni yoqtirmaydi. Nimaiki qilayotgan bo’lsangiz, masalan ovqat yeyapsizmi, miyani o’sha narsaga qaratishga harakat qiling. Agar siz uni ma’no bilan band qilmasangiz, u o‘zini nima bilandir band qiladi. Ma’no qidirasiz, YouTubeni ochasiz.
Xushu — bu mashq: Uni bir kunda sotib olib bo‘lmaydi. Bu xuddi zalga borib mushak chiqarishdek gap. Har kuni diqqatni oz-ozdan jamlashni mashq qilish kerak.
Qisqasi... Odamlar "namozimda halovat yo‘q" deb noliydi. Aslida halovatni biz o‘zimiz, o‘sha cheksiz videolar va keraksiz ma’lumotlar bilan o‘ldirib bo‘lganmiz. Miya chirishi — bu shunchaki ijtimoiy tarmoq muammosi emas, bu bizning ma’naviyatimizga, ibodatimiz, qilayotgan ishlarimiz sifatiga berilayotgan yaxshigina zarba.
Bilmadim hayolimda "Brain rot" holatidagi miya bilan jannatga intilish — o'chiq motorli mashinada perevaldan o’tishga urinishdek gapga o’xshayapti. Avval motorni tuzatish kerak.
Xulosa o‘zingizga havola.
Xurshid Maroziqov.
Qo’qon
04.01.2026
@birfoizbilim
👍1