چگونه براي جلسه مصاحبه دكتري آماده شويم؟

چگونه با مصاحبه روبرو شویم؟

۱- مروری بر دروس و مطالب کلیدی : با اینکه سوالات علمی جلسه مصاحبه آزمون دکتری مرتبط با دروس اصلی رشته و گرایش انتخابی داوطلب می باشند

ولی متأسفانه آزمون کتبی برخی رشته ها از چنین دروسی نبوده است و رتبه خوب آزمون کتبی به معنای آمادگی در این دروس نمی باشد. یکی از بهترین کارهایی که باید تا زمان دعوت به مصاحبه ها انجام دهید مرور این دروس است.


اگر چند گرایش مختلف را انتخاب کرده اید و نمی دانید به کدام دعوت خواهید شد بهتر است دروس عمومی رشته خود را مرور کنید. معمولا فاصله بین اعلام اسامی معرفی شدگان به مصاحبه و جلسات مصاحبه چندان زیاد نیست و به تأخیر انداختن مطالعه تا آن زمان کار مناسبی به نظر نمی رسد.

۲- اطلاع نسبی از دانش روز: سعی کنید خلاصه مقالات ( Abstract ) ماههای اخیر یک نشریه معتبر در زمینه کاری خود را مطالعه کنید. اگر آشنایی شما با زبان زیاد نیست از منابع فارسی استفاده کنید. به هر حال سعی کنید از موضوعات جدید مطلع گردید.

۳- آگاهی از جهان پیرامون: اگر داوطلب رشته هایی نظیر مدیریت ، اقتصاد و نظایر آنها هستید سعی کنید با مطالعه اخبار و اطلاعات مربوط به سایت های خبری تحلیلی در مورد مسائل داخل و خارج کشور آگاهی یابید و با مرور مسائل در ذهن خود برای سوالهای احتمالی پاسخ هایی آماده نمایید.

۴- تهیه توصیه نامه ها : معمولا در مدارک دعوت به مصاحبه دانشگاه ها، دو یا سه توصیه نامه از اساتید دوره کارشناسی ارشد داوطلب خواسته می شود که یکی از آنها باید از استاد راهنمای وی باشد. اگر رتبه تان به گونه ای است که قطعا به مصاحبه دعوت خواهید شد می توانید از همین الان به فکر تهیه این توصیه نامه ها باشید. روزهای بعد از معرفی اسامی مصاحبه شوندگان روزهای باارزشی است که بهتر است صرف چنین کارهایی نشود. ضمن اینکه ممکن است در فرصت بعد از اعلام اسامی دسترسی به استاد مورد نظرتان ممکن نباشد. نمونه متن های معرفی نامه اساتید به زودی بر روی سایت پی اچ دی تست قرار خواهد گرفت ولی به هر حال کلیت این نامه ها تأیید صلاحیت داوطلب برای ادامه تحصیل در مقطع بالاتر است.

این موضوع به ویژه برای داوطلبانی که سالها قبل فارغ التحصیل شده اند و دانشگاه محل تحصیل شان جز انتخاب های آنها می باشد مفید است و زمینه ای محترمانه برای یادآوری خاطرات و ارزیابی های آنها است.

۵- سر و سامان دادن به پایان نامه : اگر در ترم آخر کارشناسی ارشد هستید و مقاله ای هم ندارید تلاش کنید در زمان باقی مانده پایان نامه خود را به جایی برسانید. همراه داشتن پرینت نهایی کارتان هم تا حدی کمکتان خواهد کرد.

۶- تدوین رزومه : اگر کارهای پژوهشی خاصی انجام داده اید از همین الان می توانید کار نگارش رزومه خود را انجام دهید. رزومه ای که در فرصت کافی نگارش یافته و تصحیح شده است با رزومه ای که با عجله نوشته شده است متفاوت خواهد بود.

۷- تمرین مکالمه: در صورتی که آشنایی تان با زبان انگلیسی در حدی است که ارزش سرمایه گذاری دارد شروع به تمرین مکالمه کنید. همه ما می توانیم با همین میزان آشنایی با زبان انگلیسی مکالمه بهتری داشته باشیم. برای این کار لازم نیست به زبان انگلیسی مسلط باشید؛ آن قدر تمرین کنید که مطمئن باشید مکالمه تان به اندازه سطح آشنایی تان با زبان انگلیسی ارتقا یافته است.

۸- روش تحقیق : اگر داوطلب رشته هایی هستید که درس روش تحقیق را گذرانیده اید آگاه باشید که آشنایی با روش تحقیق از مهمترین مباحث در ارزیابی شما است.

۹- جمع و جور کردن کارها : سعی کنید همه کارهای پژوهشی خود را مرتب و منسجم کنید. اگر اصل بعضی مقاله هایتان را ندارید و یا نسخه ای از پایان نامه تان را در دسترس نگاه نداشته اید هر چه زودتر مشکل را حل کنید. همراه داشتن نسخه کامل کارهای تحقیقی تان کاری است که برخی دانشگاه ها از شما خواهند خواست.

۱۰- سایر مطالبی که در مورد مصاحبه بر روی سایت پی اچ دی تست قرار خواهد گرفت را نیز مطالعه نمایید!

روزهای نزدیک مصاحبه

۱- مدارکی که از سوی دانشگاه ها اعلام می شود را مرتب و منظم در پوشه ای زیبا قرار دهید. سعی کنید از کپی رنگی استفاده کنید به ویژه در مورد توصیه نامه اساتید. مدارک لازم معمولا شامل مدارک شناسایی (شناسنامه ، کارت ملی) ، مدارک تحصیلی (لیسانس و فوق لیسانس یا نامه تأیید معدل دوره فوق لیسانس) و موارد پژوهشی شما (پایان نامه، پذیرش مقالات و .. ) می باشد. پایان نامه را بعد از مروری بر آن به شما بازخواهند گرداند ولی سعی کنید پرینت مقالات را به تعداد دانشگاه ها تهیه کنید.

۲- با مراجعه به سایت دانشگاهها و مطالعه صفحه شخصی اساتید، موضوعات مورد علاقه و مقالات جدید آنها ( و در صورت امکان کتابهای جدید ) را مورد بررسی قرار دهید. موضوعات جدید بخش مهمی از سوالات جلسه مصاحبه را به خود اختصاص می دهد.

۳- معمولا از داوطلب خواسته میش

ود یکی از موارد زیر را به زبان انگلیسی بیان کند. سعی کنید برای هر یک از موضوعات زیر (و ترجیحا مواردی شبیه اینها ) یک پاراگراف را تمرین و حفظ نمایید. اگر بخت با شما یار باشد به کارتان خواهد آمد.

- معرفی کوتاهی از خود

- چرا ما باید تو را از بین بقیه انتخاب کنیم؟ ( نقاط قوت خود را در چه میدانی؟ )

- انگیزه خود را از ادامه تحصیل بیان کن!

۴- سعی کنید خود را در جلسه مصاحبه تجسم کنید و به سوالات فرضی ارزیابان پاسخ دهید. این کار به کاهش اضطراب شما در جلسه مصاحبه کمک خواهد کرد.

۵- اگر می خواهید با اساتید خودتان که از ارزیابان شما در دانشگاه معرفی شده شما نیز هستند صحبت کنید بهتر است قبل از جلسه مصاحبه این کار را انجام دهید. در چنین ملاقات هایی که معمولا استرس جلسه مصاحبه را ندارد با خیال راحت و محترمانه از برتری ها و نقاط مثبت خود صحبت کنید. معمولا اینگونه صحبت ها بعد از جلسه مصاحبه به مذاق اساتید خوش نمی آید و به صلاح شما نیست!

۶- پایان نامه های دوره کارشناسی ارشد و کارشناسی خود را دوباره مرور کنید. تسلط به مطالب پایان نامه از جمله مسائل مهم در مصاحبه دکتری است. اگر واقعا به مطالب پایان نامه و موضوعات پیرامون آن آگاه هستید باید سعی کنید جلسه مصاحبه را به سمت اینگونه مسائل سوق دهید.

روز مصاحبه

- مصاحبه مانند یک برنامه پخش زنده است. شما فقط یک بار فرصت دارید ، قدر فرصت خود را بدانید!

- اگر وارد جلسه شدید و با سوالات انگلیسی مواجه شدید مضطرب نشوید. اساتید بعدی سوالات فارسی خواهند پرسید. همچنین ممکن است متنی به شما بدهند و از شما بخواهند که آن را معنا کنید.

- سعی کنید لوازم زیادی در دست نداشته باشید. لباس مناسب و رسمی بر تن نموده و با روی و مویی به اندازه ، آراسته در محل حاضر شوید.

- هنگام سلام در چشمان طرف مقابل نگاه کنید و در صورت دست دادن محکم و با اعتماد به نفس دست دهید.

- تکنیک چشمان براق: باید در صحبت های شما چهار چیز باشد: نشاط، سر زندگی، امید به پیشرفت و جستجوگری. و همین احساسات باید در لبخند و چشمان شما برق بزند.

- در طی مصاحبه به ساعت خود نگاه نکنید.

- تا دقیقه نود بازی کنید.این که شما یک قسمت مصاحبه را بد گذرانده اید نباید باعث شود ناامید شوید.چه بسا رقبایتان همین قدر هم بلد نباشند.

- عجله نکنید. قبل از جواب به سوالات فکر کنید.

- تمام وقت بودن دانشجو: توجه داشته باشید که برای یک استاد خیلی مهم است که دانشجوی دکتری به صورت تمام وقت روی پایان نامه خود کار کند و اشتغال به کار می تواند تأثیر منفی بر روی نظر اساتید داشته باشد، البته در صورتی که کار فعلی شما در زمینه ای غیر از تدریس است. داشتن سابقه تدریس، نوشتن و یا ترجمه کتاب و از این قبیل کارهای تحصیلی می تواند به روند مصاحبه شما کمک کند.

- تأمین هزینه تحصیل: یکی از سوالاتی که حتما مطرح می شود، تأمین هزینه تحصیل شما خواهد بود.
آیا خودتان سر کار می روید؟ شخص یا اشخاص دیگری هزینه زندگی شما را تأمین می کنند؟ معمولا در مورد آقایانی که متأهل هستند یا سن نسبتا بالایی دارند طفره رفتن از این سوال ساده نیست و گفتن اینکه شاغل نیستید و دانشجوی تمام وقت خواهید بود با لبخند معنادار اساتید همراه می گردد!

- معرفی داوطلب و سوابق تحصیلی: در ابتدا از دانشجو خواسته می شود که خود را معرفی کرده و به طور مختصر در مورد گذشته تحصیلی خود توضیح دهد. کار معرفی خود را سازمان یافته انجام دهید. سعی نکنید کارها را روی هوا و بدون برنامه انجام دهید . یک سازماندهی نادرست موثر نخواهد افتاد. نام دانشگاه محل تحصیل کارشناسی و کارشناسی ارشد دانشجو پرسیده شده و در مورد پایین بودن بعضی نمرات توضیح خواسته می شود. این نکته را به خاطر داشته باشید که هر دانشجو در طول تحصیل خود ممکن است به دلایل مختلف از قبیل بیماری، مشکلات شخصی و … نمرات پایین کسب کرده باشد که پاسخ صادقانه در مورد علت این امر می تواند سبب جلب اعتماد اساتید حاضر در جلسه مصاحبه شود. سعی نکنید چهره ای غیر واقعی از خود نشان دهید، نمرات و کارنامه پژوهشی شما بیانگر همه چیز است. می توانید یک پرونده مختصر از اطلاعات مقاطع مختلف تحصیلیتان، سوابق کاری و توانایی های خود تهیه کنید تا در صورت لزوم ارائه نمایید.

- انگیزه داوطلب برای ادامه تحصیل، اهداف علمی و شغلی آینده: سعی کنید نشان دهید که دارای برنامه، رسالت شخصی، چشم انداز فردی و برنامه مشخص هستید. در مصاحبه مستقیم و غیر مستقیم بگویید که کاملا هدفدار این مسیر را انتخاب کرده اید و این یکی از گام های آینده شما است. البته این باید واقعیت داشته باشد و گرنه کلامی که واقعیت نداشته باشد نه باور می شود و نه تاثیرگذار است! پس راستگو باشید. به خاطر داشته باشید که داشتن انگیزه، کلید اصلی موفقیت در مصاحبه آزمون دکتری می باشد. شما توانایی عوض کردن عقیده اساتید را دارید و این امر میسر نمی شود مگر در صورتی که

شما علاقه مندی و پیگیر بودن خود را نشان دهید و در پاسخ به سوالات صادق باشید.

- اگر ترم چهارمی هستید و از زمانبندی شما برای دفاع پرسیدند، اکیدا از بیان اینکه من درس داشتم و نرسیدم و.. خودداری کنید و بگویید خودتان را می رسانید ان شاء الله.چون اگر قبول بشوید هم واقعا خود را خواهید رساند.

- تعداد مقالات ثبت شده در پایگاه های استنادی: روی مقالات علمی پژوهشی خود مانور دهید. پژوهش ها و مقالات شخصی که در حوزه تحقیق شما می باشند در پذیرش شما نقش بسزایی دارند .مقالاتی دارای ارزش در ارزیابی می باشند که در نشریات معتبر منتشر شده باشند. هرکاری هر جایی داشته اید (تدریس، مقاله، همایش، ترجمه، مجله…)، فهرست کنید و از آنها تاییدیه فراهم کنید، یا خودشان را همراه داشته باشید.

در مجموع چاپ مقالات در مجلات معتبر، نمره معدل و پایان نامه، ارائه کارهای تحقیقی و پژوهشی که خودشان گویای مطلب هستند و نمره کتبی آزمون دکتری مهمترین و مؤثرترین نکات برای قبولی در آزمون دکتری می باشند.

- موضوع مورد علاقه برای رساله دکتری: یکی از سؤالاتی که روز مصاحبه از شما پرسیده می شود، زمینه کاری مورد علاقه شماست. در پاسخ به این سوال هرگز نباید روی موضوع به خصوصی تأکید کنید، همچنین طوری پاسخ ندهید که گویی برایتان مهم نیست روی چه موضوعی کار کنید. بهتر است با پاسخ خود نشان دهید که هر چند روی چند زمینه کاری مسلط هستید ولی توانایی کار کردن روی موضوعات دیگر را هم دارید (یعنی انعطاف پذیر هستید). اگر حوزه مشخصی در کارهای تحقیقاتی مدنظر شماست و از حوزه هایی است که اساسی و استراتژیک است و مطمئن هستید که روی آن مسلط هستید می توانید بگویید که در زمینه پایان نامه دکتری از همین الان برنامه دارید.

- پذیرش دانشجو در سایر دانشگاهها: گاهی در مورد دیگر انتخاب های شما برای دکتری نیس سوال می شود. در دانشگاهی که اولین انتخاب معرفی شده تان است تا حدی بر روی مسئله تأکید کنند و بحث را کمی کش دهید و نشان دهید که با مزایای آن دانشگاه آشنا هستید. در مورد دو انتخاب دیگر توجیه کوچکی ارائه کنید و از آن رد شوید.

- برخی اساتید تا وقتی آن لفظی که در ذهنشان است گفته نشود، پاسخ را نمی پذیرند. سعی کنید طور دیگری جوابتان را تکرار کنید شاید موفق شوید!

- بدانید که ۵ دقیقه اول مصاحبه بسیار مهم است . پس اقتدار، متانت و اعتماد به نفس خود را در این ۵ دقیقه به رخ بکشید.

- کاری کنید که استادان احساس نمایند شما رشته و دانشگاه را با علاقه و حساب و کتاب انتخاب کرده اید.

- در تمام طول مصاحبه تنها یک هدف داشته باشید: باید اثبات کنید که کاندیدای با ارزشی برای دوره دکتری هستید. اسیر پاسخگویی صرف به پرسش ها نشوید بلکه در هر پاسخی سعی کنید که حداقل یک دلیل به مصاحبه گر بدهید که شما را برای دکتری انتخاب کند. در هر پاسخی یک امتیاز کسب کنید. خود پاسخ ها مهم نیستند، تاثیر پاسخ ها مهم است. هر سوال را فرصتی بسازید برای بروز توانایی ها، دانایی ها و مهارت های خود. در یک پاسخ به تحقیقات گذشته خود اشاره کنید در یک پاسخ به نمره های خوب خود در دبیرستان، در یک پاسخ به تجربه کاری در جوابی دیگر به مهارت های ریاضی و آماری خود. لازم است که قبل از جلسه به مواردی که باید در خلال پاسخ ها به آن اشاره کنید فکر کنید و آن ها را یادداشت کنید. به هر پرسشی به چشم یک فرصت برای اثبات خود بنگرید.

- از اطلاعات خود بهینه استفاده کنید. مواردی را که از شما می پرسند به طرز ماهرانه ( ونه ناشیانه ای) به مواردی که می دانید ربط دهید. فرض کنید از شما سؤالی پرسیده شود که شما جز مختصری از آن نمیدانید. بر همین مطلب تمرکز کنید. شروع کنید به توضیح آن به عنوان یک مقدمه و سعی کنید ارتباطهای ممکن را جستجو کنید. به تدریج مطالب به یادتان می آید و تازه گاهی ابداعاتی هم در همان لحظه می کنید!

- اگر مهارت های زبان و کامپیوتر را دارید و فرصتی پیش آمد، روی مهارت هایتان مانور دهید.

- در جلسه بیشتر بر روی توانمندی های خود مانور دهید و سعی نکنید که نقاط ضعف خود را توجیه کنید. مهم این است که گروه مصاحبه گر درک کند شما توانمندی های خوبی دارید و همه می دانند که هیچ کس جامع و بدون ضعف نیست. در صورت بروز یکی از نقاط ضعف، خیلی راحت و با اعتماد به نفس به مصاحبه کننده توضیح دهید که چطور سعی در برطرف کردن این نقطه ضعف دارید. زیرا برای اینکه انتخاب شوید لازم نیست در همه موارد مذکور قوی باشید . معمولا انتخاب کنندگان دچار خطای کلیشه ای خواهند شد. اگر فرض کنیم که ده فاکتور تصمیم گیری وجود دارد کافی است شما در سه فاکتور قدرتمند ظاهر شوید: مثلا فاکتور زبان، علاقه و مقاله.

- شما باید به نوعی اثبات کنید که روحیه معلمی (برای استاد شدن و تدریس در دانشگا هها)، روحیه محققی (برای انجام تحقیقاتی در حد تز دکتری) دارید. بنابراین در این رابطه امواج فکری خود را به اساتید منتقل نمایید .

مثلا

نوشتن مقالات، شرکت در کنفرانس ها، طرح ها و حلقه های پژوهشی و سایر موارد.

- راستگویی را به نقطه قوت خود تبدیل سازید. در صورتی که سوالی از شما پرسیده شود که جواب آن را نمی دانید، صادقانه بگویید که در حال حاضر حضور ذهن ندارم. به خاطر داشته باشید که اساتید در صورت شنیدن دروغ و یا اغراق، ذهنیت منفی پیدا می کنند.

- نسبت به سوالاتی که از شما می شود حالت تدافعی به خود نگرفته و ناراحت و دلخور نشوید. در برابر مواردی که فکر می کنید شما را در منگنه قرار داده اند از قبل به راه های فرار فکر کنید. از صحبت ها و سوالات نامعقول عصبانی نشوید!

- اگر جواب سوالی را نمی دانستید اعتماد به نفس خود را از دست ندهید. گاهی اوقات خود سوال کنندگان جواب آن ها را نمی دانند. مهم اعتماد به نفس شما در برخورد با سوالات دشوار است.

- آمادگی سوالات عجیب را داشته باشید و نگران نشوید. اساتید گاهی حس سیزده به دری می کنند و مثلا می پرسند: چرا آمدی این رشته ؟چرا آمدی اینجا؟ به نظرت سنت زیادی کم/زیاد نیست و…آرامشتان را حفظ کنید و بالبخندی متین،متناسب با استاد جواب ندهید/بدهید.

- گاهی اوقات پیش می آید که نفرات قبلی کارشان طول می کشد بنابراین زمان مصاحبه شما به تاخیر می انجامد این باعث می شود که شما عصبی شوید برای جلوگیری از این مشکل همراه خودکتاب های کوچک که جملات کوتاه دارد با داستان های کوتاه بامزه دارد همراه ببرید.

- اشتباهتان را بپذیرید. بی خودی بر خطایتان اصرار نکنید.

- محترم باشید. این ربطی به جلسه مصاحبه ندارد. به طورکلی هیچ کس از تفاخر، آنهم از سوی دانشجو خوشش نمی آید و حق هم دارد. لکن فرق مصاحبه با سایر اوقات اینست که استاد تحقیر شده می تواند شما را رد کند چون هنوز جنبه ارتقا ندارید.

- جدای از محتوای پاسخهای شما به سوالات، نحوه پاسخگویی مهم است. با اعتماد به نفس، مسلط، علاقه مند، گرم و قوی، و کمی با صدای بلند پاسخ دهید.

- اگر تجارب عملی ارزشمندی دارید بیان نمایید.

- حداقل ۳۰ دقیقه قبل از ساعت شروع مصاحبه در محل حضور داشته باشید. خلوت کردن با خداوند قبل از مصاحبه بسیار آرامش بخش است.

نکاتی پیرامون هزینه چاپ در مجلات                                                                                                                با توجه به نیاز های مالی مجلات برای بقای خود، استفاده از روش های درآمد زایی یک امر طبیعی می باشد. بسیاری از مجلات علمی به سازمان ها و یا دانشگاه های معتبر جهانی وابسته هستند و ضمن دریافت بودجه چاپ مقالات را بصورت رایگان انجام می دهند، در مقابل نیز مجلات غیر وابسته و یا غیر وابسته مالی نیز با دریافت مبلغی جهت چاپ و داوری مقالهو از سوی دیگر دریافت هزینه دسترسی به نسخه کامل مقالات (Full Text) نسبت به تامین منابع مالی خود اقدام می نمایند.

هزینه هایی که از محققان جهت چاپ مقالات در نشریات دریافت می گردد معمولا با عنوان های زیر می باشد.

-هزینه رسیدگی به مقالات یا Processing Fee یا Submission Fee

-هزینه دسترسی رایگان یا Open Access ، با پرداخت این هزینه مقاله شما بصورت رایگان در دسترس عموم قرار خواهد گرفت و مجله بابت دسترسی به این مقاله وجهی دریافت نخواهد کرد. این گزینه ضمن اجازه دسترسی ساده تر به مقالهشما، شانس ارجاعات (Citation) را افزایش می دهد.

-هزینه داوری سریع، گاهی زمان رسیدگی به مقالات بصورت عادی بین ۳ تا ۶ ماه بطول می انجامد، در چنین مواردی مجلات با دریافت هزینه ای بابت داوری سریع در زمان کمتری به مقالات رسیدگی خواهند کرد. لطفا دقت فرمایید داوری سریع به معنی پذیرش مقاله شما در مجله نمی باشد!

-هزینه انتشار، گاهی مجلات پس از تایید مقالات هزینه ای بابت چاپ مقاله نیز بصورت جداگانه دریافت می کنند.

گوگل اسکولار عمومی ترین موتور کاوش گوگل است، به ‌طوری‌که روش ساده‌ای برای جستجو در متون علمی فراهم می‌کند. با استفاده از این ابزار می‌توانید رشته‌ها و منابع بسیاری از قبیل مقالات، پایان‌نامه‌ها، کتاب‌ها، چکیده‌ها و غیره از ناشران علمی، جوامع حرفه‌ای، واسپارگاه های (ریپازیتوری) پیوسته، دانشگاه‌ها و سایر وبگاه‌ها را از یک مکان جستجو نمایید. گوگل اسکولار کمک می‌کند تا آثار و منابع مرتبط درزمینهٔ پژوهش خود را در دنیای پژوهش بیابید.
یکی از امکانات گوگل اسکولار Google Scholar Citation است که به نویسندگان امکان می‌دهند تا صفحه شخصی خود را ایجاد کنند، مقالات خود را اعم از فارسی و انگلیسی مشاهده نمایند و مهم‌تر اینکه می‌توانند استنادات به مقاله‌های خود را ردیابی نمایند.

✳️ اگر مقاله پذیرفته شده در ناشران بزرگ دارید و قرار بوده ظرف چند روز اینده نسخه پروف دریافت کنید احتمالا باتاخیر بیست روزه مواجه خواهید شد.
دلیل این امر سیل اخیر در کشور هند بوده، زیرا اکثرا ناشران بزرگ عملیات پروف مقالات را به شرکت های هندی خبره در ایالت چنای هند می دهند.
ناشران wiley و Tayor & Francis جز این دسته اند.
با سپاس

بخش دانشجویی نخستين کنگره بين المللي مديريت درد در سرطان (کودکان و بزرگسالان)
با امتياز بازآموزي
بيمارستان فوق تخصصي محک، 14-16 بهمن
مهلت ارسال خلاصه مقالات و ثبت نام در کارگاه ها 29 دی
23501285
23501348

http://pcpmc.mahak-charity.org/

It's not about battery life — it's about real life

چگونه پایان نامه بنویسیم؟                                                                                                                                                                                  یکی از سئوالاتی که برای اکثر ما به وجود می آید، درباره ترتیب نوشتن فصل هاست:

آیا به محض شروع فیش برداری، نگارش را آغاز کنم؟

آیا نگارش فصلها را از یک تا پنج به صورت متوالی پی بگیرم؟

آیا تا قبل از اتمام فصل یک به سراغ فصل دوم نباید رفت؟

پاسخ بدین شرح است: بسته به موضوع و روش کار شما و البته زمانی که در اختیار دارید، وضعیت بسیار متغیر است. با توجه به اینکه فصل یک کلیات کار شماست (شامل طرح مسئله، پرسش ها، {بعضا} مرور ادبیات داخلی و خارجی) بهتر است آن را ابتدا بنویسید اما نه به این معنی که قرار است هرگز تغییر نکند و هرگز بدان بازنخواهید گشت. شروع نگارش با فصل اول به این دلیل مهم است که تصویر روشنی از کار شما برایتان می سازد و اگر تا به حال به هر دلیلی در پرسش های تحقیق تان ابهامی وجود داشته، مجبور می شوید آن را بر طرف کنید.

پس از نگارش اجمالی فصل یک، به سراغ فصل دو (مفاهیم و نظریه ها) بروید. فصل دوم به قول یکی از دوستانم (هرکجا هست خدایا به سلامت دارش) استخوان بندی کار شماست. پس در صرف وقت و فکر برای نگارش آن هرگز کوتاهی نکنید چراکه قوت سایر بخش ها نیز بدان وابسته است. توجه داشته باشید که نوشته های شما بارها (توسط خود یا استادتان) حک و اصلاح خواهند شد. اما بهتر است از همین ابتدا آداب املایی و انشایی و نگارشی را رعایت کنید تا در هنگام حک و اصلاح قوای ذهنی تان معطوف جزئیات نباشد و بتوانید به خمیرمایه اصلی نگارشتان بپردازید. استاد بزرگوارم، دکتر منتظر قائم همواره تأکید می کنند که نوشته شما باید حاوی “داستان زیرین” باشد و دست کم برای خودتان روشن باشد که میخواهید خواننده را با چه سیری از مباحث و چگونه همراه کنید و سر منزل مقصودتان کجاست.

توجه داشته باشید که ممکن است هنوز پرونده فصل دوم باز باشد و شما شروع به نگارش فصل سوم کنید. یا اندکی از نکاتی که در ذهن دارید را یادداشت کنید تا هنگام نگارش کامل فصل به یاد آورید. به هر حال نگارش فصول دو، سه و چهار از وقت گیر ترین بخش های کار شماست.                                                                                                                           کلید دهم: تحدید منابع
یکی از مشکلاتی که دامنگیر بسیاری از دانشجویان می شود، بیش از حد بزرگ کردن کتابخانه است! وقتی در جستجوی منابع هستید، بسیاری کتاب ها و مقاله های جدید و هیجان انگیز به چشمتان می خورد. اگر موضوعتان دغدغه ذهنی تان باشد و به آن بسیار علاقه مند باشید، این موضوع به مراتب بیشتر اتفاق می افتد به طوری که ممکن است بارها هوس کنید موضوعتان را تغییر دهید و به آنچه اکنون آن را جذاب تر یا مفید تر یا بهتر یافته اید بگروید. اما خودتان را به دردسر نیندازید! تغییر موضوع آن هم در میانه راه یا تغییر جهت بدون مشورت با استاد راهنما یا بدون توجه به زمان از دست رفته و زمان باقی مانده ریسک بزرگی است که شما را از یک پایان نامه خوب و دفاع خوب دور می کند و روزهایی پر استرس پیش رویتان قرار میدهد.
اگر فکر میکنید در طول انجام پایان نامه ایده های نابی به ذهنتان می رسد، راه حل از دست دادن آنها نیست! آنها در دفترچه ایده های خود یادداشت کنید و حتم بدارید پس از دفاع پایان نامه می توانید با فراغ بال و دانش بیشتری بدانها بپردازید.
در این مرحله نیز لازم است در یک نقطه (نقطه اشباع) متوقف شوید و دست از جستجوی بیشتر و فیش برداری بیشتر بردارید. در واقع بهتر است اینطور بگویم که دانشجوی خوب کسی نیست که برای پایان نامه کارشناسی ارشد خود که حجمی حداکثر ۲۰۰ صفحه ای دارد، ۱۰۰۰ فیش تهیه کند و در پایان ۵۰۰ فیش را بی استفاده رها کند! بلکه دانشجوی خوب کسی است که درایت لازم درباره دور شدن از موضوع کار خود را دارد و کار را آنقدر گسترش نمیدهد که در روزهای پایانی نگارش متن قادر به انسجام بخشی و استخراج نتیجه شود!
پس برای خود یک نقطه زمانی قرار دهید و از آن پس فیش برداری را متوقف کرده و بر موضوع متمرکز شوید. در روزهای آتی که نگارش کار را شروع کردید، به تدریج متوجه خواهید شد که در چه مبحثی احتیاج به منابع و بسط بیشتری دارید و آن هنگام، زمان بازگشت به منابع یا یافتن منابع جدیدتر است. پس: صبور باشید!                                                                                                                                                             کلید نهم: فیش برداری
تنظیم فیش ها یکی از مراحل مهم و طولانی انجام پایان نامه است. بنابراین بهتر است در طراحی آنها حوصله به خرج دهید و نظم قابل قبولی را برای آنها در نظر بگیرید. فرمت فیش ها بسیار متنوع و وابسته به شخص اس

ت. اما دو دسته بندی کلی وجود دارد:
برخی افراد فیش های کاغذی را ترجیح می دهند و برخی تمایل دارند فیش های خود را در کامپیوتر و به صورت فایل ورد ذخیره کنند. این تصمیمی شخصی و وابسته به ترجیحات شماست. اما هر تصمیمی که می گیرید باید چند نکته را در نظر آورید:
در همه فیش ها اطلاعات کامل منبع را ذکر کنید.
در همه فیش ها نقل قول مستقیم و غیر مستقیم را مشخص کنید (زیرا برخی عادت دارند در هنگام فیش برداری عبارات را با زبان دیگری بنویسند)
شماره صفحه را به صورت دقیق ذکر کنید تا به درد سر نیفتید.
پیشنهاد خود من دسته بندی فیش ها بر اساس فصل در بدو فیش برداری است. برای مثال من برای هر فصل یک رنگ مشخص کردم و میدانستم که فیش هایی که برچسب صورتی دارند مربوط به فصل دو و فیش های سبزرنگ مربوط به فصل سه هستند. به این ترتیب، رفته رفته که حجم فیش ها افزایش می یافت، نظم خوبی در مجموعه فیش ها مستقر میشد.
دسته بندی داخلی فیش ها هم مهم است. بنابراین عناوین فرعی که برای فیش های خود در نظر میگیرید، باید تا حد ممکن روشن و بدون ابهام باشند. درست است که خواننده بعدی این فیش ها خودتان هستید، اما فراموش نکنید که در هنگام نوشتن تز ذهن شما پر از مفهوم و نظریه و ایده است و هر زمان ممکن است فراموش کنید منظورتان از مخففی که برای خود ساخته اید چه بوده. یا یک ایده جدید را در کجا یادداشت کرده اید. پس تا حد ممکن، با نوشتن همه راهنمایی ها برای خود، از استرستان بکاهید و فرایند را به خوبی مدیریت کنید.
دقت کنید که فرایند فیش برداری ممکن است تا حدودی خسته کننده و گیج کننده به نظر برسد. چراکه بعضاً شروع به مطالعه و فیش برداری منبعی می کنیم و وقتی جلوتر می رویم متوجه می شویم چندان به کار ما مربوط نیست یا اینکه به تدریج از حوزه مد نظر ما دور تر میشود. بنابراین لازمست ماکت و موضوع خود را همواره در ذهن داشته باشیم و از آن مهمتر، به آن وفادار بمانیم!
نکته دیگر اینکه برخی از دانشجویان به محض برداشتن و به دست گرفتن یک کتاب شروع به فیش برداری و به محض اتمام آن شروع به تایپ فیش ها میکنند و در هنگام نگارش پایان نامه با حجمی از فیش هایی مواجه می شوند که حتی یک خط از آنها مورد استفاده شان قرار نگرفته است. پس دقت کنید! برای اینکه شما گرفتار چنین مسئله ای نشوید، باید به شکلی بهینه فیش برداری کنید. اگر شک دارید که آیا این مطلب در آینده به درد خواهد خورد یا نه، شماره صفحات آن را بنویسید و در فیشی جداگانه حدود موضوعی آن را مشخص کنید تا در صورت لزوم بتوانید به راحتی آن را پیدا کنید.
* اگر میخواهید از نرم افزار اند نوت برای تسهیل کار خود استفاده کنید، این مرحله زمان خوبی برای شروع آن است.
                                                                                                                                                       
                                                                                                          کلید هشتم: کتابخانه سازی!
اکنون وقت آن رسیده که یک کتابخانه منظم از منابع خود ایجاد کنید. اما پیش از هر چیز یک فایل به نام پایان نامه ایجاد کنید و منابع را از همین ابتدای کار به خوبی دسته بندی و ذخیره کنید. از ذخیره کردن فایل ها روی دسکتاپ خود و به شکلی نامنظم جدا خودداری کنید. از همین ابتدا کتاب ها، مقالات و لینک های مفید را با نام اصلی شان ذخیره کنید تا بتوانید به راحتی آنها را با یک جستجو در کامپیوتر خود پیدا کنید. ممکن است این امر در وهله اول آنقدرها که تاکید میکنم جدی به نظر نرسد اما دور نیست روزی که یک نیاز فوری به یکی از ۲۰۰ مقاله ای که برای پایان نامه تان ذخیره کرده اید پیدا میکنید و نمیتوانید به راحتی آن را بیابید. پس فایل ها را اول rename کنید و با دقت آنها را نامگذاری و ذخیره نمایید.
در هنگام پیدا کردن کتابها مراقب باشید چندان از موضوع اصلی دور نشوید. اولویت را در منابع خود ابتدا به کتاب های پایه، سپس پایان نامه ها و در نهایت مقالات بدهید.
اگر تاکنون عضو کتابخانه ملی نشده اید، حتما برای نگارش پایان نامه به آن نیاز پیدا میکنید. کتابخانه مجلس هم با کارت ملی پذیرای همه شهروندان است. کتابخانه دانشگاه های مختلف را سرچ کنید. برای مثال دانشگاه تربیت مدرس سیستم جستجوی کتاب بسیار خوبی در اختیار شما قرار میدهد به نام سیمرغ:
http://lib.modares.ac.ir/simwebclt/WebAccess/SimwebPortal.dll
در پست های آتی فهرستی از بهترین سایت ها و موتورهای جستجوی منابع علمی ارائه خواهم کرد                                                                                                                                                                           کلید هفتم: تنظیم جلسات و گزارش ها
برای هماهنگی بیشتر با استاد خود و استفاده هرچه بیشتر از دانش و خلاقیت او، بهتر است زم