تفاوت آزمونهای تولیمو و تافل تولیمو آزمون انگلیسی پیشرفته سازمان سنجش ویژه زبان آموزان مقطع فوق لیسانس و دکتری است و شامل:
۱۴۰ سوال چهارگزینهای
نوشتاری (۱ سوال و مدت پاسخگویی ۳۰دقیقه)،
ساختار و نوشتار زبانی (۴۰ سوال و مدت پاسخگویی ۳۰ دقیقه)
خواندن و درک مطلب (۵۰ سوال و مدت پاسخگویی ۵۵ دقیقه)
درک مطلب شفاهی (۵۰ سوال و مدت پاسخگویی ۳۵ دقیقه)
نمره کل از ۳۱۰ تا ۶۷۷ است و نمره هر قسمت آزمون محاسبه و ده برابر میانگین آنها به عنوان نمره کل منظور میشود.
نمره بالاتر از ۶۰۰ عالی / بین ۵۲۰ تا ۵۹۹ خوب / بین ۴۸۰ تا ۵۱۹ متوسط / کمتر از ۴۷۹ ضعیف تلقی می شود.
همچنین بخش نوشتاری، نمره جداگانه دارد (بین ۱ تا ۶) که در کنار نمره کل در کارنامه درج میشود.
تافل آزمونی است که افراد غیرانگلیسی زبان را از نظر توانایی در چهار مهارت شنیداری، گفتاری، خواندن، و نوشتن در مقطع دانشگاهی ارزیابی میگردد و نحوه برگزاری این آزمون به نسبت محل و کشور برگزاری آزمون متغیر است. آزمون تافل بعنوان پیش نیاز قبولی در اکثر دانشگاه ها و دانشکده های انگلیسی زبان است. همچنین بسیاری از موسسات که برنامه های بورسیه دانشجویی دارند، از این تست بعنوان سنجش توانایی انگلیسی افراد استفاده می کنند.
۱۴۰ سوال چهارگزینهای
نوشتاری (۱ سوال و مدت پاسخگویی ۳۰دقیقه)،
ساختار و نوشتار زبانی (۴۰ سوال و مدت پاسخگویی ۳۰ دقیقه)
خواندن و درک مطلب (۵۰ سوال و مدت پاسخگویی ۵۵ دقیقه)
درک مطلب شفاهی (۵۰ سوال و مدت پاسخگویی ۳۵ دقیقه)
نمره کل از ۳۱۰ تا ۶۷۷ است و نمره هر قسمت آزمون محاسبه و ده برابر میانگین آنها به عنوان نمره کل منظور میشود.
نمره بالاتر از ۶۰۰ عالی / بین ۵۲۰ تا ۵۹۹ خوب / بین ۴۸۰ تا ۵۱۹ متوسط / کمتر از ۴۷۹ ضعیف تلقی می شود.
همچنین بخش نوشتاری، نمره جداگانه دارد (بین ۱ تا ۶) که در کنار نمره کل در کارنامه درج میشود.
تافل آزمونی است که افراد غیرانگلیسی زبان را از نظر توانایی در چهار مهارت شنیداری، گفتاری، خواندن، و نوشتن در مقطع دانشگاهی ارزیابی میگردد و نحوه برگزاری این آزمون به نسبت محل و کشور برگزاری آزمون متغیر است. آزمون تافل بعنوان پیش نیاز قبولی در اکثر دانشگاه ها و دانشکده های انگلیسی زبان است. همچنین بسیاری از موسسات که برنامه های بورسیه دانشجویی دارند، از این تست بعنوان سنجش توانایی انگلیسی افراد استفاده می کنند.
کدام مقاله را درکدام جورنال منتشر کنیم؟ (ژورنال) یکی از مهمترین و همچنین شایع ترین اشتباهاتی که دانشجویان و اساتید دانشگاهی در انتخاب جورنال برای ارسال مقاله خود مرتکب می شوند این است که به نوع جورنال توجهی نمی کنند.
متنی که در ادامه می آید را بر اساس تجربیاتم و سوالاتی که روزانه از پژوهشگران محترم دریافت می کنم نگارش کرده ام و در انتهای همین مطلب نیز به پاره ای از متداولترین سوالات در زمینه انتخاب جورنال جهت ارسال مقاله و پاسخ به آن سوالات پرداخته ام:
جورنالها از نقطه نظرات متفاوتی می توانند تقسیم بندی بشوند ولی تقسیم بندی که در زیر ارائه می دهم یک تقسیم بندی کاربردی از نقطه نظر سیاستهای انتخاب مناسبترین جورنال برای ارسال یک مقاله است.
بر این اساس، می توان جورنالها ( البته جورنالهای معتبر و خوب، وگرنه به جورنالهای بی اعتبار و یا تقلبی کاری نداریم ) را به دو دسته زیر تقسیم کرد: ( لازم به ذکر است که این نامگذاری را صرفا از جهت آسان بودن توصیف جورنالها بکاربرده ام و نامگذاری استانداردی نمی باشد ):
دسته اول: جورنالهای پیشرو تولید علم.
دسته دوم: جورنالهای علمی.
در زیر به تفاوت های هر دو دسته جورنال فوق از نقطه نظرهای گوناگون می پردازم:
الف- نوع مقالات منتشر شده.
جورنالهای گروه اول فقط به انتشار نتایج پژوهش های جدیدی که جمله ای به علم اضافه کرده باشند می پردازند و از انتشار هر گونه مقاله دیگر پرهیز میکنند. این جورنالها معمولا مملو از نتایج یافته های پژوهش های دانشجویان دوره های Ph.D. و دوره های Post Doc.، متاآنالیزها، مقالات مروری توسط اساتید برجسته و شناخته شده در سطح جهانی و برندگان جوایز نوبل و سایر جوایز معتبر، مقالات محتوای گزارش اختراعات وکشف تکنیک های جدید، مطالعات Experimental و مطالعات Cohort ( آنهم نه همه مطالعات اکسپریمنتال و کوهورت ) می باشند.
مقالات از نوع کیس ریپورت نیز فقط درصورتی که گزارش دهنده یک مورد بسیار نادر و جالب باشند شانس انتشار در این جورنالها را دارند.
ولی جورنالهای گروه دوم به انتشار هر نوع مقاله ای که از نظر ساختار نگارشی اشکال نداشته باشد و پژوهش آن نیز از نظر متدلوژی تحقیق نیز بر اساس استواری باشد و یافته های آن Valid و Reliable باشد می پردازند. حتی بسیاری از مقالات حاصل از پژوهش های دانشجویان دوره های کارشناسی ارشد و دکترای تخصصی و اساتید برجسته دانشگاهی نیز در زمره این مقالات قرار می گیرند و راهی به جورنالهای گروه اول پیدا نخواهند کرد.
این جورنالها معمولا برخلاف جورنالهای گروه اول، مقالات مروری را نیز از اساتید نا مشهور و حتی دانشجویان می پذیرند. این جورنالها معمولا به انتشار مقالات آموزشی، مقالات مروری کوتاه، کیس ریپورتها و سایر انواع مقالات دیگر نیز با سختگیری کمتری نسبت به جورنالهای گروه اول می پردازند.
ب- نقش در کتب مرجع:
بدیهی است که کتابهای مرجع و Text book نیز درویرایش های بعدی خود به یافته های جورنالهای گروه اول استناد می کنند و احتمال ارجاع به یافته های درون جورنالهای گروه دوم توسط کتب مرجع کمتر است، هرچند که صفر نیست.
ج- ایمپکت فاکتور:
نکته خیلی خیلی مهمی که از نظر ایمپکت فاکتور این جورنالها باید به آن اشاره کرد این است که ایمپکت فاکتور فقط درمورد جورنالهای گروه اول است که ارزش دارد و معیاری مناسب برای مقایسه اعتبار جورنالهای آن گروه است. درحالی که جورنالهای نوع دوم اصولا جورنالهایی هستند که احتمال ارجاع به مقالات آنها کمتر است و بنابراین حتی اگر این جورنالها در ISI نمایه شده و بعدا در پایگاه Journal Citation Report (JCR) از موسسه اطلاعات علمی ( ISI ) لیست شده و برای آنها Impact Factor محاسبه شده باشد، اصولا ایمپکت فاکتور برای مقایسه اعتبار این جورنالها معیار مناسبی نیست. علت این است که این جورنالها مملو از مقالات آموزشی ،مقالات مروری و سایر مقالاتی هستند که به نوعی به یافته های جدید اشاره نمی کنند و بنابراین احتمال اینکه سایر پژوهشگران در نگارش مقالات خود به مقالات درون این گروه از جورنالها استناد کرده و به آنها ارجاع بدهند بسیار کمتر می باشد.
بنابراین جورنالهای گروه دوم ممکن است ایمپکت فاکتور پایینی داشته باشند و یا اصلا در آی اس آی نمایه نشده باشند ولی درعین حال جورنالهای معتبری باشند. همینجا به یک نکته درزمینه آی اس آی اشاره می کنم که آی اس آی فقط یکی از موسسات نمایه سازی علم است و تنها موسسه نیست.
البته دربین سیستمهای مختلف، از بقیه معتبر تر است ولی بسیاری از جورنالهای معتبر که حتی در رده جورنالهای گروه اول قرار دارند حتی برای قرار گرفتن در لیست آی اس آی اقدام نکرده اند و برای سنجش اعتبار یک جورنال باید بصورت عملی به مجموعه ای از چندین فاکتور توجه کرد که نمایه شدن یک جورنال در آی اس آی و یا دیتابیس های دیگر نظیر پابمد و اسکوپوس و … تنها
متنی که در ادامه می آید را بر اساس تجربیاتم و سوالاتی که روزانه از پژوهشگران محترم دریافت می کنم نگارش کرده ام و در انتهای همین مطلب نیز به پاره ای از متداولترین سوالات در زمینه انتخاب جورنال جهت ارسال مقاله و پاسخ به آن سوالات پرداخته ام:
جورنالها از نقطه نظرات متفاوتی می توانند تقسیم بندی بشوند ولی تقسیم بندی که در زیر ارائه می دهم یک تقسیم بندی کاربردی از نقطه نظر سیاستهای انتخاب مناسبترین جورنال برای ارسال یک مقاله است.
بر این اساس، می توان جورنالها ( البته جورنالهای معتبر و خوب، وگرنه به جورنالهای بی اعتبار و یا تقلبی کاری نداریم ) را به دو دسته زیر تقسیم کرد: ( لازم به ذکر است که این نامگذاری را صرفا از جهت آسان بودن توصیف جورنالها بکاربرده ام و نامگذاری استانداردی نمی باشد ):
دسته اول: جورنالهای پیشرو تولید علم.
دسته دوم: جورنالهای علمی.
در زیر به تفاوت های هر دو دسته جورنال فوق از نقطه نظرهای گوناگون می پردازم:
الف- نوع مقالات منتشر شده.
جورنالهای گروه اول فقط به انتشار نتایج پژوهش های جدیدی که جمله ای به علم اضافه کرده باشند می پردازند و از انتشار هر گونه مقاله دیگر پرهیز میکنند. این جورنالها معمولا مملو از نتایج یافته های پژوهش های دانشجویان دوره های Ph.D. و دوره های Post Doc.، متاآنالیزها، مقالات مروری توسط اساتید برجسته و شناخته شده در سطح جهانی و برندگان جوایز نوبل و سایر جوایز معتبر، مقالات محتوای گزارش اختراعات وکشف تکنیک های جدید، مطالعات Experimental و مطالعات Cohort ( آنهم نه همه مطالعات اکسپریمنتال و کوهورت ) می باشند.
مقالات از نوع کیس ریپورت نیز فقط درصورتی که گزارش دهنده یک مورد بسیار نادر و جالب باشند شانس انتشار در این جورنالها را دارند.
ولی جورنالهای گروه دوم به انتشار هر نوع مقاله ای که از نظر ساختار نگارشی اشکال نداشته باشد و پژوهش آن نیز از نظر متدلوژی تحقیق نیز بر اساس استواری باشد و یافته های آن Valid و Reliable باشد می پردازند. حتی بسیاری از مقالات حاصل از پژوهش های دانشجویان دوره های کارشناسی ارشد و دکترای تخصصی و اساتید برجسته دانشگاهی نیز در زمره این مقالات قرار می گیرند و راهی به جورنالهای گروه اول پیدا نخواهند کرد.
این جورنالها معمولا برخلاف جورنالهای گروه اول، مقالات مروری را نیز از اساتید نا مشهور و حتی دانشجویان می پذیرند. این جورنالها معمولا به انتشار مقالات آموزشی، مقالات مروری کوتاه، کیس ریپورتها و سایر انواع مقالات دیگر نیز با سختگیری کمتری نسبت به جورنالهای گروه اول می پردازند.
ب- نقش در کتب مرجع:
بدیهی است که کتابهای مرجع و Text book نیز درویرایش های بعدی خود به یافته های جورنالهای گروه اول استناد می کنند و احتمال ارجاع به یافته های درون جورنالهای گروه دوم توسط کتب مرجع کمتر است، هرچند که صفر نیست.
ج- ایمپکت فاکتور:
نکته خیلی خیلی مهمی که از نظر ایمپکت فاکتور این جورنالها باید به آن اشاره کرد این است که ایمپکت فاکتور فقط درمورد جورنالهای گروه اول است که ارزش دارد و معیاری مناسب برای مقایسه اعتبار جورنالهای آن گروه است. درحالی که جورنالهای نوع دوم اصولا جورنالهایی هستند که احتمال ارجاع به مقالات آنها کمتر است و بنابراین حتی اگر این جورنالها در ISI نمایه شده و بعدا در پایگاه Journal Citation Report (JCR) از موسسه اطلاعات علمی ( ISI ) لیست شده و برای آنها Impact Factor محاسبه شده باشد، اصولا ایمپکت فاکتور برای مقایسه اعتبار این جورنالها معیار مناسبی نیست. علت این است که این جورنالها مملو از مقالات آموزشی ،مقالات مروری و سایر مقالاتی هستند که به نوعی به یافته های جدید اشاره نمی کنند و بنابراین احتمال اینکه سایر پژوهشگران در نگارش مقالات خود به مقالات درون این گروه از جورنالها استناد کرده و به آنها ارجاع بدهند بسیار کمتر می باشد.
بنابراین جورنالهای گروه دوم ممکن است ایمپکت فاکتور پایینی داشته باشند و یا اصلا در آی اس آی نمایه نشده باشند ولی درعین حال جورنالهای معتبری باشند. همینجا به یک نکته درزمینه آی اس آی اشاره می کنم که آی اس آی فقط یکی از موسسات نمایه سازی علم است و تنها موسسه نیست.
البته دربین سیستمهای مختلف، از بقیه معتبر تر است ولی بسیاری از جورنالهای معتبر که حتی در رده جورنالهای گروه اول قرار دارند حتی برای قرار گرفتن در لیست آی اس آی اقدام نکرده اند و برای سنجش اعتبار یک جورنال باید بصورت عملی به مجموعه ای از چندین فاکتور توجه کرد که نمایه شدن یک جورنال در آی اس آی و یا دیتابیس های دیگر نظیر پابمد و اسکوپوس و … تنها
یکی از این فاکتورهاست که متاسفانه بعلت وجود تب آی اس آی در ایران و سایر کشورهای درحال توسعه، معمولا آن سایر فاکتورها به فراموشی سپرده می شود.
د- خوانندگان:
نکته جالبی که دراینجا وجود دارد این است که خوانندگان جورنالهای گروه اول عمدتا شامل دانشجویان کارشناسی ارشد و دکترای تخصصی و سایر پژوهشگران است که درحال انجام پژوهش می باشند. به عبارتی دیگر، خوانندگان این گروه از جورنالها همگی پژوهشگر هستند و به قصد انجام مرور منابع و به قصد ارجاع به مقالات آن جورنالها در مقالات خودشان، به خواندن این جورنالها مبادرت می ورزند. این جورنالها معمولا در کتابخانه های تخصصی دانشگاه ها وجود دارد و در قفسه های عمومی کمتر به چشم می خورند.
ولی خوانندگان جورنالهای گروه دوم عمدتا افرادی هستند که از نظر حرفه ای و شغلی نیاز به Up to date نگهداشتن خود دارند و حال و حوصله مطالعه مقالات مربوط به پژوهش های بیسیک را ندارند چون اصلا به آن نیازی ندارند. مثلا پزشک متخصصی که چند سال است فارغ التحصیل شده نمی رود و مشترک جورنال فوق تخصصی رشته خودش که تکنیک های پیچیده و موضوعات کاملا بیسیک را منتشر می کند بشود. برعکس، این متخصص علاقه دارد از جورنالهای گروه دوم مطالعه کند که بسیاری از مقالات آنها آموزشی و یاد آوری کننده نکات عمومی و رایج حرفه ای می باشد.
ه- تعداد جورنالها:
جورنالهای گروه اول جورنالهای بسیار معدودو انگشت شماری در هر رشته می باشند. متخصصان و دانشجویان هر رشته معمولا نمی توانند به تعداد بیش از ۱۰ یا ۲۰ عدد از این جورنالهای رشته خود را شمارش کنند.
حتی دربین اینها نیز برخی از جورنالها از جایگاه ثابت و دست نیافتنی از نظر ایمپکت فاکتور و سایر معیارهای اعتبار سنجی این جورنالها نسبت به سایر جورنالهای همان گروه برخوردارند و انتشار یک مقاله توسط یک پروفسور یا دانشجو در طول عمرش در یکی از این جورنالها همیشه مترادف با پرستیژ علمی و کاری و اعتبار و جایگاهی است که بسیاری از همقطاران از عهده آن برنیامده اند. انتشار حتی یک مقاله توسط یک پژوهشگر در طول عمرش در یکی از این جورنالها یک رویای اغلب دست نیافتنی می باشد.
ولی جورنالهای گروه دوم تعدادشان چندین برابر جورنالهای گروه اول است و تقریبا به راحتی می توان بیش از یکصد جورنال از این گروه را برای هر رشته علمی لیست کرد.
و- جورنالهای داخل ایران از کدام دسته اند؟
وزارتهای بهداشت و درمان، و وزارت آموزش عالی آمده اندو جورنالهایی راکه توسط دانشگاه های مختلف کشور منتشر می شوند را به دو دسته علمی-پژوهشی و علمی-ترویجی تقسیم کرده اند. یکی از معیارهای اصلی این تقسیم بندی، نسبت و تعداد مقالات اوریجینال نسبت به کل مقالات منتشر شده در جورنالها درنظر گرفته شده است.
با اینحال از نظرمن تمامی این جورنالها یعنی چه آنها که علمی پژوهشی هستند و چه آنها که علمی ترویجی هستند، در زمره جورنالهای گروه دوم قرار دارند و کشور مافاقد حتی یک جورنال از نوع جورنالهای گروه اول می باشد.
نه تنها کشور ما، بلکه تقریباهیچ کدام از کشورهای درحال توسعه دارای جورنالی از نوع اول نیستند و همه جورنالهای گروه اول وابسته به انجمنهای علمی جهانی و بین المللی مشهور در هر رشته هستند که مقر آن انجمن ها در کشورآمریکا و یا بعضی از کشورهای اروپایی نظیر انگلستان است.
ز- ناشر:
همانطور که قبلا هم اشاره کردم، درپشت اغلب جورنالهای گروه اول سازمانهای بین المللی علمی و شناخته شده قرار دارند.
این جورنالها گاهی بصورت اختصاصی توسط همان سازمانها منتشر می شوند ( نظیر جورنال JAMA در آمریکا ) و گاهی نیز در گروه ناشران برجسته ای قرار می گیرند و می توان آنها را در لیست مجموعه هایی نظیر Nature Publishing Group (NPG) و تیلور و فرانسیس (T & F) و Oxford Journals، و نیز بخشی از ( و نه تمام ) جورنالهای لیست شده در مجموعه هایی نظیر Wiley Interscience و Sciencedirect و Springer پیدا کرد. درپشت بسیاری از این جورنالها نیز دانشگاه های معتبری نظیر هاروارد، آکسفورد، کمبریج، و … قرار دارند.
جورنالهای دوم نیز تقریبا نیمی از آنها دارای پشتوانه دانشگاهی هستند ( همانند جورنالهای علمی پژوهشی داخل ایران ) و برخی نیز توسط ناشران حرفه ای و تازه متولد شده منتشر می شوند.
سوالات متداول در زمینه انتخاب جورنال مناسب برای انتشار مقالات:
در ادامه با توجه به تجربه ای که در چند سال اخیر درارتباط با نگارش مقالات و ارسال مقالات خودم و دوستان و همکارانم به جورنالهای مختلف بدست آورده ام، و باتوجه به جستجوهای مداومی که بر روی جورنالها انجام می دهم و مکاتبات روزمره ای که با جورنالها و ناشران مختلف دارم، به تعدادی از سوالات متداول (Frequently Asked Questions: FAQ) در زمینه انتخاب جورنال مناسب و پاسخ های آن می پردازم. سوالات زیر ممکن است در ذهن هر یک از دانشجویان و یا اعضای محترم هیئت علمی وجود داشته باشد ولازم ب
د- خوانندگان:
نکته جالبی که دراینجا وجود دارد این است که خوانندگان جورنالهای گروه اول عمدتا شامل دانشجویان کارشناسی ارشد و دکترای تخصصی و سایر پژوهشگران است که درحال انجام پژوهش می باشند. به عبارتی دیگر، خوانندگان این گروه از جورنالها همگی پژوهشگر هستند و به قصد انجام مرور منابع و به قصد ارجاع به مقالات آن جورنالها در مقالات خودشان، به خواندن این جورنالها مبادرت می ورزند. این جورنالها معمولا در کتابخانه های تخصصی دانشگاه ها وجود دارد و در قفسه های عمومی کمتر به چشم می خورند.
ولی خوانندگان جورنالهای گروه دوم عمدتا افرادی هستند که از نظر حرفه ای و شغلی نیاز به Up to date نگهداشتن خود دارند و حال و حوصله مطالعه مقالات مربوط به پژوهش های بیسیک را ندارند چون اصلا به آن نیازی ندارند. مثلا پزشک متخصصی که چند سال است فارغ التحصیل شده نمی رود و مشترک جورنال فوق تخصصی رشته خودش که تکنیک های پیچیده و موضوعات کاملا بیسیک را منتشر می کند بشود. برعکس، این متخصص علاقه دارد از جورنالهای گروه دوم مطالعه کند که بسیاری از مقالات آنها آموزشی و یاد آوری کننده نکات عمومی و رایج حرفه ای می باشد.
ه- تعداد جورنالها:
جورنالهای گروه اول جورنالهای بسیار معدودو انگشت شماری در هر رشته می باشند. متخصصان و دانشجویان هر رشته معمولا نمی توانند به تعداد بیش از ۱۰ یا ۲۰ عدد از این جورنالهای رشته خود را شمارش کنند.
حتی دربین اینها نیز برخی از جورنالها از جایگاه ثابت و دست نیافتنی از نظر ایمپکت فاکتور و سایر معیارهای اعتبار سنجی این جورنالها نسبت به سایر جورنالهای همان گروه برخوردارند و انتشار یک مقاله توسط یک پروفسور یا دانشجو در طول عمرش در یکی از این جورنالها همیشه مترادف با پرستیژ علمی و کاری و اعتبار و جایگاهی است که بسیاری از همقطاران از عهده آن برنیامده اند. انتشار حتی یک مقاله توسط یک پژوهشگر در طول عمرش در یکی از این جورنالها یک رویای اغلب دست نیافتنی می باشد.
ولی جورنالهای گروه دوم تعدادشان چندین برابر جورنالهای گروه اول است و تقریبا به راحتی می توان بیش از یکصد جورنال از این گروه را برای هر رشته علمی لیست کرد.
و- جورنالهای داخل ایران از کدام دسته اند؟
وزارتهای بهداشت و درمان، و وزارت آموزش عالی آمده اندو جورنالهایی راکه توسط دانشگاه های مختلف کشور منتشر می شوند را به دو دسته علمی-پژوهشی و علمی-ترویجی تقسیم کرده اند. یکی از معیارهای اصلی این تقسیم بندی، نسبت و تعداد مقالات اوریجینال نسبت به کل مقالات منتشر شده در جورنالها درنظر گرفته شده است.
با اینحال از نظرمن تمامی این جورنالها یعنی چه آنها که علمی پژوهشی هستند و چه آنها که علمی ترویجی هستند، در زمره جورنالهای گروه دوم قرار دارند و کشور مافاقد حتی یک جورنال از نوع جورنالهای گروه اول می باشد.
نه تنها کشور ما، بلکه تقریباهیچ کدام از کشورهای درحال توسعه دارای جورنالی از نوع اول نیستند و همه جورنالهای گروه اول وابسته به انجمنهای علمی جهانی و بین المللی مشهور در هر رشته هستند که مقر آن انجمن ها در کشورآمریکا و یا بعضی از کشورهای اروپایی نظیر انگلستان است.
ز- ناشر:
همانطور که قبلا هم اشاره کردم، درپشت اغلب جورنالهای گروه اول سازمانهای بین المللی علمی و شناخته شده قرار دارند.
این جورنالها گاهی بصورت اختصاصی توسط همان سازمانها منتشر می شوند ( نظیر جورنال JAMA در آمریکا ) و گاهی نیز در گروه ناشران برجسته ای قرار می گیرند و می توان آنها را در لیست مجموعه هایی نظیر Nature Publishing Group (NPG) و تیلور و فرانسیس (T & F) و Oxford Journals، و نیز بخشی از ( و نه تمام ) جورنالهای لیست شده در مجموعه هایی نظیر Wiley Interscience و Sciencedirect و Springer پیدا کرد. درپشت بسیاری از این جورنالها نیز دانشگاه های معتبری نظیر هاروارد، آکسفورد، کمبریج، و … قرار دارند.
جورنالهای دوم نیز تقریبا نیمی از آنها دارای پشتوانه دانشگاهی هستند ( همانند جورنالهای علمی پژوهشی داخل ایران ) و برخی نیز توسط ناشران حرفه ای و تازه متولد شده منتشر می شوند.
سوالات متداول در زمینه انتخاب جورنال مناسب برای انتشار مقالات:
در ادامه با توجه به تجربه ای که در چند سال اخیر درارتباط با نگارش مقالات و ارسال مقالات خودم و دوستان و همکارانم به جورنالهای مختلف بدست آورده ام، و باتوجه به جستجوهای مداومی که بر روی جورنالها انجام می دهم و مکاتبات روزمره ای که با جورنالها و ناشران مختلف دارم، به تعدادی از سوالات متداول (Frequently Asked Questions: FAQ) در زمینه انتخاب جورنال مناسب و پاسخ های آن می پردازم. سوالات زیر ممکن است در ذهن هر یک از دانشجویان و یا اعضای محترم هیئت علمی وجود داشته باشد ولازم ب
ه توضیح است که پاسخ های ارائه شده به این سوالات متداول تنها بر اساس تجربیات شخصی من است و وحی منزل نیست!
سوال یک:
دانشجوی کارشناسی ارشد آی تی هستم. مقاله ای از نتایج پایان نامه خود تهیه کرده ام. آن را به کجا بفرستم؟
پاسخ: درصورتی که پژوهش شما یک اختراع یا یک اکتشاف یا یک نکته و فرضیه کاملا جدید نباشد خودتان را معطل نکنید ووقت خودتان را در گشت و گذار و مکاتبه با جورنالهای گروه اول به هدر ندهید. یکی از جورنال های گروه دوم را انتخاب کنید. همین جورنالهای گروه دوم نیز خودشان رتبه هایی دارند و سخت و آسان هستند. حد اکثر یکی از معتبر ترین های آنها را انتخاب و شانس خود را آزمایش کنید وگرنه مستقیم به سمت آسانگیر ترین جورنالهای معتبر در این گروه بروید.
سوال دو:
دانشجوی دکترای تخصصی PhD هستم. مقاله Original ناشی از یافته های پژوهش دوره دکترای خودم را در کجا منتشر کنم؟
پاسخ: معمولا عناوین پژوهش های پایان نامه های دانشجویان دکترای تخصصی از نوعی است که به یک هایپوتز جدید اشاره دارد و یافته های آن باعث افزایش یک جمله به علم در رشته تخصصی مربوطه می شود. توصیه من این است که حتما شانس خودتان را در یک یا دو تا از جورنالهای گروه اول امتحان کنید. برای انتخاب همان جورنال نیز با فرد باتجربه و یا استادتان ( درصورتی که تجربه خوبی درزمینه انتشار دارد ) مشورت کنید تا بالاترین جورنالی را که احتمال دارد مقاله شما را قبول بکند انتخاب کنید.
البته خیلی هم ایده آل فکر نکنید و اگر مقاله شما مردود شود افسرده نشوید. انتشار یک مقاله توسط دانشجوی دکترای تخصصی در جورنالهای گروه دوم نیز امری کاملا قابل قبول است. تازه همین جورنالهای گروه دوم هم ممکن است به آسانی مقاله شما را مردود کنند.
سوال سه:
استاد دانشگاه هستم و در زمینه ایکس پژوهش های متعددی انجام داده ام که عمده آنها توسط دانشجویان PhD من و یا دانشجویان تخصصی من انجام شده است. مقاله ای از نوع مقاله مروری (Review Article) نگارش کرده ام. آن را به کدام جورنال بفرستم؟
پاسخ: راهکاری که برای شما پیشنهاد می کنم دقیقا مشابه راهکاری است که برای سوال قبلی پیشنهاد کردم. شما حتما شانس خودتان را در یکی از جورنالهای تاپ وگروه اول بیازمایید. بهتر است لیستی از میزان سخت گیری و اعتبار تعدادی از جورنالهای مرتبط با رشته تخصصی خودتان انتخاب کنید ( مثلا ۵ عنوان جورنال از بالا به پایین ) و طبق یک برنامه مشخص ازاولین جورنال شروع کرده و به پایین بروید تا بهترین جورنالی که ممکن است مقاله شما راپذیرش کند را Missed نکرده باشید. برای انتشار این مقاله شاید یک سال از این جورنال به آن جورنال بروید و یا بیشتر، ولی خسته نشوید و به محض آنکه اولین جورنال مقاله شما را بعد از دو روز از دریافت آن مردود کرد افسرده نشده و مقاله خودتان را به یک جورنال محلی نفرستید. البته واقع بین هم باشید و من پژوهشگری را در ایران نمی شناسم که توانسته باشد یک مقاله مروری در یکی از جورنالهای گروه Nature و یا همسطح با آن منتشر کرده باشد. اگر دوستان یکی از پژوهشگران داخل کشور را می شناسند که موفق شده باشد یک مقاله در یکی از جورنالهای دارای ایمپکت فاکتور بالای ۲۰ بعنوان مولف اول منتشر کرده باشد حتما به من خبر بدهند.
سوال چهار:
یک پژوهشگر باسابقه هستم که پژوهشی از نوع متاآنالیز انجام داده ام و یا دارای یک تئوری هستم. مقاله را کجا منتشر کنم؟
پاسخ: حتما شانس خودتان را در بالاترین جورنال در رشته مورد نظر آزمایش کنید. مراقب باشید که نتایج پژوهش یا تئوری شما را قبل از انتشار سرقت نکنند.
سوال پنجم:
دانشجوی دکترای تخصصی جراحی قلب هستم. اخیرا یک تکنیک جدید برای درمان نوع خاصی از بیماران قلب ابداع کرده و آن را بر روی تعدادی از بیماران آزمایش کرده ایم. نتایج این پژوهش را بصورت مقاله در کجا منتشر کنم؟
پاسخ: حتما ابتدا مقاله تان را به بالاترین جورنال در رشته خودتان بفرستید. به عبارتی بروید و تاپ ترین جورنال منتشر کننده تازه های جراحی قلب و عروق را درجهان پیدا کنید و مقاله خودتان را به آنجا بفرستید. قبل از آنکه این کار را بکنید حتما اطمینان حاصل کرده باشید که تمام ساختار نگارش مقاله را بخوبی رعایت کرده باشید. اگر پژووهش شما از نوع اکسپریمنتال بوده است ( که احتمالا هم همین است ) حتما آن را قبلا در سایتهای ثبت کننده ترایال ها رجیستر کرده باشید. مستندات مرتبط با اخلاق پژوهش شامل تهیه نامه کتبی و رسمی از کمیته اخلاق پژوهش دانشگاه و ترجمه رسمی آن، برگه Information sheet مربوط به دریافت کنندگان شیوه جدید درمانی و نیز Consent form را حتما به انگلیسی ترجمه رسمی کنید و ضمیمه نسخه کامل مقاله بکنید. در نگارش بخش اینتروداکشن مقاله خود و بویژه در بخش Statement of problem و نیز اشاره به Gap in knowledge استادانه عمل کنید. بخش اینتروداکشن مقاله را خیلی خوب نگارش کنید.
بخش متدلوژی را
سوال یک:
دانشجوی کارشناسی ارشد آی تی هستم. مقاله ای از نتایج پایان نامه خود تهیه کرده ام. آن را به کجا بفرستم؟
پاسخ: درصورتی که پژوهش شما یک اختراع یا یک اکتشاف یا یک نکته و فرضیه کاملا جدید نباشد خودتان را معطل نکنید ووقت خودتان را در گشت و گذار و مکاتبه با جورنالهای گروه اول به هدر ندهید. یکی از جورنال های گروه دوم را انتخاب کنید. همین جورنالهای گروه دوم نیز خودشان رتبه هایی دارند و سخت و آسان هستند. حد اکثر یکی از معتبر ترین های آنها را انتخاب و شانس خود را آزمایش کنید وگرنه مستقیم به سمت آسانگیر ترین جورنالهای معتبر در این گروه بروید.
سوال دو:
دانشجوی دکترای تخصصی PhD هستم. مقاله Original ناشی از یافته های پژوهش دوره دکترای خودم را در کجا منتشر کنم؟
پاسخ: معمولا عناوین پژوهش های پایان نامه های دانشجویان دکترای تخصصی از نوعی است که به یک هایپوتز جدید اشاره دارد و یافته های آن باعث افزایش یک جمله به علم در رشته تخصصی مربوطه می شود. توصیه من این است که حتما شانس خودتان را در یک یا دو تا از جورنالهای گروه اول امتحان کنید. برای انتخاب همان جورنال نیز با فرد باتجربه و یا استادتان ( درصورتی که تجربه خوبی درزمینه انتشار دارد ) مشورت کنید تا بالاترین جورنالی را که احتمال دارد مقاله شما را قبول بکند انتخاب کنید.
البته خیلی هم ایده آل فکر نکنید و اگر مقاله شما مردود شود افسرده نشوید. انتشار یک مقاله توسط دانشجوی دکترای تخصصی در جورنالهای گروه دوم نیز امری کاملا قابل قبول است. تازه همین جورنالهای گروه دوم هم ممکن است به آسانی مقاله شما را مردود کنند.
سوال سه:
استاد دانشگاه هستم و در زمینه ایکس پژوهش های متعددی انجام داده ام که عمده آنها توسط دانشجویان PhD من و یا دانشجویان تخصصی من انجام شده است. مقاله ای از نوع مقاله مروری (Review Article) نگارش کرده ام. آن را به کدام جورنال بفرستم؟
پاسخ: راهکاری که برای شما پیشنهاد می کنم دقیقا مشابه راهکاری است که برای سوال قبلی پیشنهاد کردم. شما حتما شانس خودتان را در یکی از جورنالهای تاپ وگروه اول بیازمایید. بهتر است لیستی از میزان سخت گیری و اعتبار تعدادی از جورنالهای مرتبط با رشته تخصصی خودتان انتخاب کنید ( مثلا ۵ عنوان جورنال از بالا به پایین ) و طبق یک برنامه مشخص ازاولین جورنال شروع کرده و به پایین بروید تا بهترین جورنالی که ممکن است مقاله شما راپذیرش کند را Missed نکرده باشید. برای انتشار این مقاله شاید یک سال از این جورنال به آن جورنال بروید و یا بیشتر، ولی خسته نشوید و به محض آنکه اولین جورنال مقاله شما را بعد از دو روز از دریافت آن مردود کرد افسرده نشده و مقاله خودتان را به یک جورنال محلی نفرستید. البته واقع بین هم باشید و من پژوهشگری را در ایران نمی شناسم که توانسته باشد یک مقاله مروری در یکی از جورنالهای گروه Nature و یا همسطح با آن منتشر کرده باشد. اگر دوستان یکی از پژوهشگران داخل کشور را می شناسند که موفق شده باشد یک مقاله در یکی از جورنالهای دارای ایمپکت فاکتور بالای ۲۰ بعنوان مولف اول منتشر کرده باشد حتما به من خبر بدهند.
سوال چهار:
یک پژوهشگر باسابقه هستم که پژوهشی از نوع متاآنالیز انجام داده ام و یا دارای یک تئوری هستم. مقاله را کجا منتشر کنم؟
پاسخ: حتما شانس خودتان را در بالاترین جورنال در رشته مورد نظر آزمایش کنید. مراقب باشید که نتایج پژوهش یا تئوری شما را قبل از انتشار سرقت نکنند.
سوال پنجم:
دانشجوی دکترای تخصصی جراحی قلب هستم. اخیرا یک تکنیک جدید برای درمان نوع خاصی از بیماران قلب ابداع کرده و آن را بر روی تعدادی از بیماران آزمایش کرده ایم. نتایج این پژوهش را بصورت مقاله در کجا منتشر کنم؟
پاسخ: حتما ابتدا مقاله تان را به بالاترین جورنال در رشته خودتان بفرستید. به عبارتی بروید و تاپ ترین جورنال منتشر کننده تازه های جراحی قلب و عروق را درجهان پیدا کنید و مقاله خودتان را به آنجا بفرستید. قبل از آنکه این کار را بکنید حتما اطمینان حاصل کرده باشید که تمام ساختار نگارش مقاله را بخوبی رعایت کرده باشید. اگر پژووهش شما از نوع اکسپریمنتال بوده است ( که احتمالا هم همین است ) حتما آن را قبلا در سایتهای ثبت کننده ترایال ها رجیستر کرده باشید. مستندات مرتبط با اخلاق پژوهش شامل تهیه نامه کتبی و رسمی از کمیته اخلاق پژوهش دانشگاه و ترجمه رسمی آن، برگه Information sheet مربوط به دریافت کنندگان شیوه جدید درمانی و نیز Consent form را حتما به انگلیسی ترجمه رسمی کنید و ضمیمه نسخه کامل مقاله بکنید. در نگارش بخش اینتروداکشن مقاله خود و بویژه در بخش Statement of problem و نیز اشاره به Gap in knowledge استادانه عمل کنید. بخش اینتروداکشن مقاله را خیلی خوب نگارش کنید.
بخش متدلوژی را
که در آن به روش تکنیک بکار برده شده اشاره کرده اید خیلی منظم و دقیق بنویسید. در تهیه فایلهای جانبی جهت ارسال مقاله به جورنال نیز دقت کافی بکنید و فورمهای Authorship forms و فورم مخصوص گارانتور پژوهش ( اگر جورنال آن را درخواست بکند ) به خوبی و با دقت تهیه کنید.
بخش دیسکاشن مقاله را خیلی استادانه نگارش کنید. حتما به یکایک جملاتی که از ابتدا تا انتهای مقاله نوشته اید توجه کنید و هیچ چیز اضافی نباشد و هرچیز لازمی هم اشاره شده باشد.
و درانتهای کار حتما مقاله را به ویراستار انگلیسی الاصل بدهید که مقاله شما را حتی دوباره نویسی کند و تمام جملات آن را اصلاح کند.
اگر موارد بالا را خوب رعایت کرده باشید و درمواردی که طرح شما از نظر آماری نیز بخوبی آنالیز شده باشد و از تکنیک های مناسب Multivariate statistics نیز بویژه برای کنترل کردن متغیرهای مخدوش کننده استفاده بهینه کرده باشید، هیچ دلیلی ندارد که حتی یک جورنال با ایمپکت فاکتور بالای ۵۰ ، نظیر New england journal of medicine هم مقاله شما را که یک کشف و تکنیک جدید در پزشکی بوده است را استقبال و منتشر نکند.
سوال ششم:
دانشجوی دکترای تخصصی رشته بیماری های پوست هستم. متوجه شدیم که داروی ایکس که یک داروی استاندارد جهانی برای درمان فلان بیماری است، بر روی بیماران شهر ما که با آن بیماری به ما مراجعه می کنند تاثیری ندارد. پژوهشی بر روی این داستان انجام داده ایم که نتیجه آن نگارش پایان نامه دکترای تخصصی من شده است و مقاله ای نیز از درون آن نگارش کرده ام. این مقاله را به کجا بفرستم؟
پاسخ: شانس خودتان را در یکی از پایین ترین جورنالهای گروه اول بیازمایید و اگر به نتیجه نرسیدید به گروه دوم بروید. به احتمال زیاد مقاله شما در یکی از جورنالهای گروه اول منتشر نمی شود، هرچند که یافته های مهمی را در پژوهش خودتان بدست آورده اید.
سوال هفتم:
فارغ التحصیل کارشناسی ارشد میکروب شناسی هستم. برای اخذ پذیرش در مقطع پی اچ دی در خارج از کشور لازم دارم که تعدادی مقاله در رزومه خودم داشته باشم که شانس پذیرشم را بالا ببرد. چه کنم؟
پاسخ: از نتایج پژوهش اوریجینال پایان نامه کارشناسی ارشد خودتان حد اقل یک مقاله اوریجینال تهیه و به یکی از جورنالهای گروه دوم بفرستید. همزمان اقدام به نگارش یک یا دو مقاله مروری نیز در شاخه ای متمرکز از رشته تان که در آن رشته تسلط بیشتری دارید و مرور منابع کاملتری انجام داده اید و یا امکان اینکار برای مشا مقدور است، بفرمایید. دو مقاله مروری کوتاه از این مسیر تهیه کنید و به دو جورنال از جورنالهای گروه دوم بفرستید. از بین جورنالهای گروه دوم نیز احتمالا باید سعی کنید آسانگیر ترین جورنال را انتخاب کنید و وقت خود را معطل جورنالهای سخت گیر تر در جورنالهای گروه دوم نکنید.
سوال هشتم:
فارغ التحصیل و یا دانشجوی سال چهارم کارشناسی ( لیسانس ) هستم. می خواهم یک مقاله منتشر کنم. چه کنم؟
پاسخ: شما می توانید در صورتی که قبلا در کارگاه های مقاله نویسی شرکت کرده اید، یک مقاله آموزشی کوتاه درموضوعی که به آن تسلط بیشتری دارید نگارش کنید. این مقاله کوتاه را به یکی از آسانگیر ترین جورنالهای گروه دوم ارسال نمایید. درصورتی که آشنایی با روش نگارش مقالات ندارید از این کار پرهیز کنید و وقت خودتان را صرف مطالعه کتب روش تحقیق و روش نگارش مقاله کنید و هرگاه توانایی نگارش یک مقاله کوتاه بصورت استاندارد را درخود یافتید به نحوی که در سطور قبل اشاره کردم اقدام کنید. در این حالت نیز هدف از نگارش مقاله توسط شما فقط این است که انگیزه ای برای پیشرفت های آتی علمی در شما پدید آمده باشد و انتشار یک مقاله کوتاه آموزشی باعث شده باشد که در این مسیر به پاره ای از توانایی ها و قابلیت های علمی خود به ویژه در زمینه نگارش علمی افزوده باشید و تشویقی برای آینده شما باشد. حتی این مقاله ممکن است در افزایش شانس شما در پذیرش در مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه های خارج از کشور موثر باشد.
سوال نهم:
برای افزایش شانس پذیرش مقاله در بهترین جورنال ممکن چه باید کرد؟
پاسخ: به تجربه من ثابت شده است که لازم است به موارد زیر حتما توجه کنید:
اولا اینکه مقاله خودتان را به یک نفر ازهمکاران بسپارید که از نظر متدلوژی و همچنین از نظر ساختار نگارشی مقالات آکادمیک بررسی و نقد کند و اصلاحات لازم را بر روی آن انجام دهید. مطالعه مقاله شما توسط همکارتان و یا یک نقاد حرفه ای معمولا باعث می شود که نگارش مقاله شما به میزان قابل توجهی تغییر کند و ساختار آکادمیک بگیرد و از اشتباهات ساختاری که ممکن است با مشاهده آنها توسط سردبیر جورنال باعث مردود شدن مقاله شما شود جلو گیری کند. (جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه اهمیت نقد مقالات قبل از ارسال به جورنال اینجا را کلیک کنید).
دوما اینکه حتما مقاله خودتان را اگر بزبان انگلیسی تسلط ندارید به زبان فارسی نگارش کنید. سپ
بخش دیسکاشن مقاله را خیلی استادانه نگارش کنید. حتما به یکایک جملاتی که از ابتدا تا انتهای مقاله نوشته اید توجه کنید و هیچ چیز اضافی نباشد و هرچیز لازمی هم اشاره شده باشد.
و درانتهای کار حتما مقاله را به ویراستار انگلیسی الاصل بدهید که مقاله شما را حتی دوباره نویسی کند و تمام جملات آن را اصلاح کند.
اگر موارد بالا را خوب رعایت کرده باشید و درمواردی که طرح شما از نظر آماری نیز بخوبی آنالیز شده باشد و از تکنیک های مناسب Multivariate statistics نیز بویژه برای کنترل کردن متغیرهای مخدوش کننده استفاده بهینه کرده باشید، هیچ دلیلی ندارد که حتی یک جورنال با ایمپکت فاکتور بالای ۵۰ ، نظیر New england journal of medicine هم مقاله شما را که یک کشف و تکنیک جدید در پزشکی بوده است را استقبال و منتشر نکند.
سوال ششم:
دانشجوی دکترای تخصصی رشته بیماری های پوست هستم. متوجه شدیم که داروی ایکس که یک داروی استاندارد جهانی برای درمان فلان بیماری است، بر روی بیماران شهر ما که با آن بیماری به ما مراجعه می کنند تاثیری ندارد. پژوهشی بر روی این داستان انجام داده ایم که نتیجه آن نگارش پایان نامه دکترای تخصصی من شده است و مقاله ای نیز از درون آن نگارش کرده ام. این مقاله را به کجا بفرستم؟
پاسخ: شانس خودتان را در یکی از پایین ترین جورنالهای گروه اول بیازمایید و اگر به نتیجه نرسیدید به گروه دوم بروید. به احتمال زیاد مقاله شما در یکی از جورنالهای گروه اول منتشر نمی شود، هرچند که یافته های مهمی را در پژوهش خودتان بدست آورده اید.
سوال هفتم:
فارغ التحصیل کارشناسی ارشد میکروب شناسی هستم. برای اخذ پذیرش در مقطع پی اچ دی در خارج از کشور لازم دارم که تعدادی مقاله در رزومه خودم داشته باشم که شانس پذیرشم را بالا ببرد. چه کنم؟
پاسخ: از نتایج پژوهش اوریجینال پایان نامه کارشناسی ارشد خودتان حد اقل یک مقاله اوریجینال تهیه و به یکی از جورنالهای گروه دوم بفرستید. همزمان اقدام به نگارش یک یا دو مقاله مروری نیز در شاخه ای متمرکز از رشته تان که در آن رشته تسلط بیشتری دارید و مرور منابع کاملتری انجام داده اید و یا امکان اینکار برای مشا مقدور است، بفرمایید. دو مقاله مروری کوتاه از این مسیر تهیه کنید و به دو جورنال از جورنالهای گروه دوم بفرستید. از بین جورنالهای گروه دوم نیز احتمالا باید سعی کنید آسانگیر ترین جورنال را انتخاب کنید و وقت خود را معطل جورنالهای سخت گیر تر در جورنالهای گروه دوم نکنید.
سوال هشتم:
فارغ التحصیل و یا دانشجوی سال چهارم کارشناسی ( لیسانس ) هستم. می خواهم یک مقاله منتشر کنم. چه کنم؟
پاسخ: شما می توانید در صورتی که قبلا در کارگاه های مقاله نویسی شرکت کرده اید، یک مقاله آموزشی کوتاه درموضوعی که به آن تسلط بیشتری دارید نگارش کنید. این مقاله کوتاه را به یکی از آسانگیر ترین جورنالهای گروه دوم ارسال نمایید. درصورتی که آشنایی با روش نگارش مقالات ندارید از این کار پرهیز کنید و وقت خودتان را صرف مطالعه کتب روش تحقیق و روش نگارش مقاله کنید و هرگاه توانایی نگارش یک مقاله کوتاه بصورت استاندارد را درخود یافتید به نحوی که در سطور قبل اشاره کردم اقدام کنید. در این حالت نیز هدف از نگارش مقاله توسط شما فقط این است که انگیزه ای برای پیشرفت های آتی علمی در شما پدید آمده باشد و انتشار یک مقاله کوتاه آموزشی باعث شده باشد که در این مسیر به پاره ای از توانایی ها و قابلیت های علمی خود به ویژه در زمینه نگارش علمی افزوده باشید و تشویقی برای آینده شما باشد. حتی این مقاله ممکن است در افزایش شانس شما در پذیرش در مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه های خارج از کشور موثر باشد.
سوال نهم:
برای افزایش شانس پذیرش مقاله در بهترین جورنال ممکن چه باید کرد؟
پاسخ: به تجربه من ثابت شده است که لازم است به موارد زیر حتما توجه کنید:
اولا اینکه مقاله خودتان را به یک نفر ازهمکاران بسپارید که از نظر متدلوژی و همچنین از نظر ساختار نگارشی مقالات آکادمیک بررسی و نقد کند و اصلاحات لازم را بر روی آن انجام دهید. مطالعه مقاله شما توسط همکارتان و یا یک نقاد حرفه ای معمولا باعث می شود که نگارش مقاله شما به میزان قابل توجهی تغییر کند و ساختار آکادمیک بگیرد و از اشتباهات ساختاری که ممکن است با مشاهده آنها توسط سردبیر جورنال باعث مردود شدن مقاله شما شود جلو گیری کند. (جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه اهمیت نقد مقالات قبل از ارسال به جورنال اینجا را کلیک کنید).
دوما اینکه حتما مقاله خودتان را اگر بزبان انگلیسی تسلط ندارید به زبان فارسی نگارش کنید. سپ
س معادل انگلیسی کلمات تخصصی مربوط به ترمینولوژی رشته خودتان را در داخل پرانتز در جلوی هر کلمه یا هر اصطلاح یاددداشت کنید که مترجم ( مترجم فارسی به انگلیسی ) بتواند بهنگام ترجمه متن، بهترین و مناسب ترین کلمات را انتخاب کند. از مترجم بخواهید که از ترجمه تحت الفظی خودداری کند و معنای یک جمله را ابتدا درک کند و سپس با استفاده از دامنه لغات خودش اقدام به نگارش آن جمله به زبان انگلیسی بکند و صرفا کلمات را از فارسی به انگلیسی ترجمه نکند که درآن صورت حاصل کار خیلی وحشتناک می شود.
سوما اینکه چه مقاله شما را یک دارالترجمه رسمی ترجمه کرده باشد و یا یک فرد فارسی زبان دارای مدرک دکترای زبان انگلیسی ترجمه کرده باشد، و چه آنکه خودتان مقاله را از ابتدا بزبان انگلیسی نوشته باشید، حتما باید مقاله را به یک ویراستار انگلیسی الاصل بفرستید. مقالاتی که من و دوستانم به ویراستار می فرستیم معمولا دهها ایراد گرامری و نقطه گذاری و کاربرد اشتباه کلمات از آن گرفته می شود و بعضی جملات نیز اصولا از نظر نگارش دوباره نویسی می شود. در این حالت مقاله به وضعیت بهتری تبدیل شده است. ( جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه ویرایش انگلیسی مقالات توسط ویراستار Native American بر روی این جمله کلیک کنید ).
چهارم اینکه با توجه به فورمت جورنال، فایلهای ضمیمه لازم را تهیه کنید و بخصوص در تهیه Cover Letter و Title Page استاندارد توجه کنید. اصلا اولین چیزی که سردبیر جورنال از مقاله شما مطالعه میکند همان کاور لتر شما است. Cover letter را خیلی کلاسیک نگارش کنید و طوری نباشد که سردبیر از مطالعه همان یک پاراگراف کاور لتر شما چنین برداشت کند که با یک نویسنده ناشی سر وکار دارد. حتما از یک فرد باتجربه بخواهید که کاور لتر خوبی برای مقاله شما بنویسد. در نگار کاور لتر و تایتل پیج، حتما توجه کنید که تمام آیتمهایی را که جورنال از شما خواسته است به آنها اشاره کنید.
پنجم این که در نگارش ابستراکت مقاله بیشترین دقت و وسواس را به خرج بدهید. اولین چیزی که سردبیر و داوران مجلات نگاه می کنند، ابستراکت مقاله شما است ( البته بعد از عنوان مقاله ).
ششم و آخر اینکه در انتخاب جورنال مناسب و هم سطح با مقاله تان مرتکب اشتباه نشوید. خیلی بیش از حد ایده آل گرایانه به موضوع نگاه نکنید و توقع نداشته باشید که اولین مقاله تان در بهترین جورنال منتشر شود. ولی سعی کنید مقاله خودتان را با توجه به اطلاعات و راهنمایی های همکاران و کسانی که دراین زمینه تجربه دارند، به بهترین جورنالی که ممکن است آن مقاله را پذیرش کند بفرستید. از تجربه کسانی که قبلا دراین مسیر سنگلاخ بارها رانندگی کرده و ماشین شان پنچر شده و ماشین را کول خود کرده و از جاده به سلامت گذشته اند استفاده بهینه بکنید.
سوما اینکه چه مقاله شما را یک دارالترجمه رسمی ترجمه کرده باشد و یا یک فرد فارسی زبان دارای مدرک دکترای زبان انگلیسی ترجمه کرده باشد، و چه آنکه خودتان مقاله را از ابتدا بزبان انگلیسی نوشته باشید، حتما باید مقاله را به یک ویراستار انگلیسی الاصل بفرستید. مقالاتی که من و دوستانم به ویراستار می فرستیم معمولا دهها ایراد گرامری و نقطه گذاری و کاربرد اشتباه کلمات از آن گرفته می شود و بعضی جملات نیز اصولا از نظر نگارش دوباره نویسی می شود. در این حالت مقاله به وضعیت بهتری تبدیل شده است. ( جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه ویرایش انگلیسی مقالات توسط ویراستار Native American بر روی این جمله کلیک کنید ).
چهارم اینکه با توجه به فورمت جورنال، فایلهای ضمیمه لازم را تهیه کنید و بخصوص در تهیه Cover Letter و Title Page استاندارد توجه کنید. اصلا اولین چیزی که سردبیر جورنال از مقاله شما مطالعه میکند همان کاور لتر شما است. Cover letter را خیلی کلاسیک نگارش کنید و طوری نباشد که سردبیر از مطالعه همان یک پاراگراف کاور لتر شما چنین برداشت کند که با یک نویسنده ناشی سر وکار دارد. حتما از یک فرد باتجربه بخواهید که کاور لتر خوبی برای مقاله شما بنویسد. در نگار کاور لتر و تایتل پیج، حتما توجه کنید که تمام آیتمهایی را که جورنال از شما خواسته است به آنها اشاره کنید.
پنجم این که در نگارش ابستراکت مقاله بیشترین دقت و وسواس را به خرج بدهید. اولین چیزی که سردبیر و داوران مجلات نگاه می کنند، ابستراکت مقاله شما است ( البته بعد از عنوان مقاله ).
ششم و آخر اینکه در انتخاب جورنال مناسب و هم سطح با مقاله تان مرتکب اشتباه نشوید. خیلی بیش از حد ایده آل گرایانه به موضوع نگاه نکنید و توقع نداشته باشید که اولین مقاله تان در بهترین جورنال منتشر شود. ولی سعی کنید مقاله خودتان را با توجه به اطلاعات و راهنمایی های همکاران و کسانی که دراین زمینه تجربه دارند، به بهترین جورنالی که ممکن است آن مقاله را پذیرش کند بفرستید. از تجربه کسانی که قبلا دراین مسیر سنگلاخ بارها رانندگی کرده و ماشین شان پنچر شده و ماشین را کول خود کرده و از جاده به سلامت گذشته اند استفاده بهینه بکنید.
همان طور که میدونید تنها کانالی هستیم که هیچ گونه تبلیغاتی نداریم و تنها با کمک شما عزیزان هست که میتونیم مطالبمون رو به دست دوستان بیشتری برسونیم ، پس از تک تک شما خواهشمندیم که این کانال رو به دوستانتون معرفی کنیم . لینک عضویت در کانال ما @isiwebofknowledge روی این عبارت کلیک کنید و سپس گزینه ی join را انتخاب کنید،
آخرین لیست نشریات نامعتبر وزارت علوم شهریور ۱۳۹۴
آخرین سیاهه نشریات نامعتبر (Black list Journals) و جعلی (Fake & hijacked journals)، همواره از طریق وبگاه “دفتر سیاستگذاری و برنامه ریزی امور پژوهشیِ وزارت علوم، تحقیقات و فناوری” به آدرس http://rppc.msrt.ir منتشر می شود و در دسترس دانشگاه ها و مؤسسات پژوهشی کشور قرار می گیرد. در خصوص این سیاهه ها، توجه به نکته های زیرضروری است
Iranian black list journals
black list journals
۱-با توجه به ماهیت متفاوت نشریات نامعتبر و جعلی، این دو گروه نشریات از یکدیگر تفکیک شده و در جدول های جداگانه ای قرار داده می شوند
۲- نکته قابل توجه دیگر، ضرورت توجه به آخرین سیاهه منتشر شده این دفتر و لزوم ملاک قرار دادن آن برای شناسایی نشریات نامعتبر است. بنابراین، با انتشار هر سیاهه جدید بر روی وب سایت این دفتر، سیاهه های قبلی از درجه اعتبار ساقط و سیاهه جدید به طور کامل جایگزین آن شده و ملاک قرار می گیرد. به این ترتیب، اعتبار نشریات باید با توجه به عناوین و تاریخهای درج شده در آخرین سیاهه، مورد ارزیابی و تجدید نظر قرار گیرند و از ملاک قرار دادن سیاهه های قدیمی خودداری شود
۳-با توجه به متفاوت بودن ماهیت نشریات جعلی، زمان ورود این نشریات به سیاهه مطرح نبوده و از این رو، در مقابل نشریات جعلی هیچ تاریخی که نشان دهنده زمان ورود این نشریات به سیاهه باشد درج نشده است. لذا ضروری است تمامی مقالات منتشر شده در این نوع نشریات، نامعتبر محسوب شوند. با وجود این، در خصوص سیاهه نشریات جعلی نیز باید تأکید شود که همواره آخرین سیاهه منتشر شده بر روی وب سایت “دفتر سیاستگذاری و برنامهریزی امور پژوهشی” ملاک عمل خواهد بود و هر سیاهه جدید، جایگزینی برای سیاهه های قبلی محسوب میشود.
آخرین لیست سیاه مجلات نامعتبر و جعلی را از لینک زیر دریافت نمایید
فهرست نشریات نامعتبر خارجی- شهریور۱۳۹۴
دفتر سیاستگذاری و برنامه ریزی امور پژوهشی
آخرین سیاهه نشریات نامعتبر (Black list Journals) و جعلی (Fake & hijacked journals)، همواره از طریق وبگاه “دفتر سیاستگذاری و برنامه ریزی امور پژوهشیِ وزارت علوم، تحقیقات و فناوری” به آدرس http://rppc.msrt.ir منتشر می شود و در دسترس دانشگاه ها و مؤسسات پژوهشی کشور قرار می گیرد. در خصوص این سیاهه ها، توجه به نکته های زیرضروری است
Iranian black list journals
black list journals
۱-با توجه به ماهیت متفاوت نشریات نامعتبر و جعلی، این دو گروه نشریات از یکدیگر تفکیک شده و در جدول های جداگانه ای قرار داده می شوند
۲- نکته قابل توجه دیگر، ضرورت توجه به آخرین سیاهه منتشر شده این دفتر و لزوم ملاک قرار دادن آن برای شناسایی نشریات نامعتبر است. بنابراین، با انتشار هر سیاهه جدید بر روی وب سایت این دفتر، سیاهه های قبلی از درجه اعتبار ساقط و سیاهه جدید به طور کامل جایگزین آن شده و ملاک قرار می گیرد. به این ترتیب، اعتبار نشریات باید با توجه به عناوین و تاریخهای درج شده در آخرین سیاهه، مورد ارزیابی و تجدید نظر قرار گیرند و از ملاک قرار دادن سیاهه های قدیمی خودداری شود
۳-با توجه به متفاوت بودن ماهیت نشریات جعلی، زمان ورود این نشریات به سیاهه مطرح نبوده و از این رو، در مقابل نشریات جعلی هیچ تاریخی که نشان دهنده زمان ورود این نشریات به سیاهه باشد درج نشده است. لذا ضروری است تمامی مقالات منتشر شده در این نوع نشریات، نامعتبر محسوب شوند. با وجود این، در خصوص سیاهه نشریات جعلی نیز باید تأکید شود که همواره آخرین سیاهه منتشر شده بر روی وب سایت “دفتر سیاستگذاری و برنامهریزی امور پژوهشی” ملاک عمل خواهد بود و هر سیاهه جدید، جایگزینی برای سیاهه های قبلی محسوب میشود.
آخرین لیست سیاه مجلات نامعتبر و جعلی را از لینک زیر دریافت نمایید
فهرست نشریات نامعتبر خارجی- شهریور۱۳۹۴
دفتر سیاستگذاری و برنامه ریزی امور پژوهشی
شاخص h index چیست؟
امروز شاخصهای اساسی علم مبنای قضاوت در خصوص کمیت و کیفیت تولیدات علمی افراد، مؤسسات و کشورهاست. شاخص کمی تولید علم، تعداد مقاله علمی و پژوهشی منتشر شده در نشریات علمی نمایه شده در پایگاههای نمایهسازی معتبر دنیاست. شاخص کیفی تعداد ارجاعات و استنادهای داده شده به اسناد علمی افراد، مؤسسات و کشورها میباشد. دانشمندان عرصه علمسنجی با تلفیق فاکتور کمیت و کیفیت، معیارهای جدیدی از جمله ضریب تأثیر، ایندکساچ، نسبت ارجاع به مقاله و … را ابداع و به کار گرفتهاند.
شاخص اچ یا هیرش ایندکس (h- index) یکی از شاخص های جدید علم سنجی است که تأثیر علمی یک پژوهشگر را مشخص می کند. اچ ایندکس شاخصی عددی است که میکوشد بهرهوری و تأثیرگذاری علمی آثار علمی یک فرد، نشریه، دانشگاه، کشور و مواردی از این قبیل را به صورت کمی نمایش دهد. این شاخص با در نظر گرفتن تعداد مقالات پر استناد افراد و تعداد دفعات استناد شدن آن مقالات توسط دیگران محاسبه میشود. از این شاخص میتوان برای تأثیر گذاری علمی گروهی از دانشمندان یا مجلات نیز بهره برد، مثلاً ایندکس اچ برای محاسبه تأثیرگذاری علمی دانشگاهها و دانشمندان یک کشور نیز قابل استفاده است. شاخص (H) در سال ۲۰۰۵ توسط جرج هیرش (Jorge E. Hirsch)، فیزیکدان آرژانتینی ارائه شده است و از این رو گاهی با نامهای هیرش ایندکس یا مقدار هیرش نیز شناخته شده است. هرش که خود شاخص H برابر ۵۵ دارد، معتقد است یک «دانشمند موفق» باید پس از ۲۰ سال تلاش علمی-پژوهشی شاخص H بیشتر از ۲۰ داشته باشد. این شاخص می بایست برای یک «دانشمند برجسته»، ۴۰ و برای یک «دانشمند بی نظیر» برابر با ۶۰ در طی ۲۰ سال باشد. هیرش نشان داد که شناسه اچ تأثیر زیادی در پشیگویی افرادی دارد که بعداً نشانهای افتخار میگیرند از جمله جایزه نوبل. او نشان داد که فیزیکدانان دارای شناسه اچ ۱۲ میتوانند دانشیار دانشگاه باشند و با شناسه ۱۸ میتوانند استاد تمام باشند و با ۱۵ تا ۲۰ میتوانند عضو انجمن فیزیک آمریکا باشند و با بیش از ۴۵ میتوانند عضو آکادمی ملی علوم در آمریکا باشند.
نحوه محاسبه اچ ایندکس
محاسبه ایندکس اچ بر پایه توزیع استنادات داده شده به آثار منتشره یک فرد یا گروهی از افراد صورت میگیرد. به زبان دقیقتر، وقتی ایندکس شخصی به میزان h است، یعنی تعداد h مورد اثر انتشاراتی (مثل مقاله) دارد که به هر کدام از آنها h بار استناد شده است. مثلا اگر میگوییم ایندکس تاثیرگذاری علمی فردی از طریق ایندکس اچ به میزان ۵ محاسبه شده است، منظورمان این است که این شخص ۵ اثر انتشاراتی، مثل مقاله، دارد که به هر کدام از این ۵ مقاله، ۵ بار استناد شده است.
اچ ایندکس
اچ ایندکس
اگر بخواهیم ایندکس اچ را روی محور نشان دهیم، در محور افقی(x) که از صفر درجه بندی میشود، هر عدد نشانگر تعداد مقالاتی است که توسط دیگران n بار مورد استناد قرار گرفته است. مثلا عدد ۳ روی محور xها به این معنا است که ۳ مقاله از این فرد وجود دارد که n بار مورد استناد قرار گرفته است. در محور عمودی یا همان محور yها، تعداد استناد شدن وجود دارد. این محور نیز از صفر درجه بندی میشود. نقطه h روی این محور آنجایی است که مقدار روی محور xها و yها مساوی هم بشود. مثلا ۱۰ مقاله وجود دارد(محور xها) که ۱۰ بار مورد استنادقرار گرفته است(محور yها). در اینجا ایندکس فرد یا گروه مورد بررسی ۱۰ است.
اهمیت اچ ایندکس
اج ایندکس شاخصی است که میتوان به وسیله آن محققان تأثیر گذار را از آنهایی که صرفاً تعداد زیادی مقاله منتشر کردهاند متمایز نمود. این شاخص همچنین برای مقایسه محققانی که دریک حوزه کاری یکسان فعالیت میکنند کاربرد دارد. محاسبه اچ ایندکس توسط پایگاههای اسکوپوس، آی اس آی و گوگل اسکالر برای مقالات انگلیسی زبان و نیز پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) برای مقالات فارسی امکانپذیر شده است. محاسبه ایندکس اچ بر پایه توزیع استنادات داده شده به آثار منتشره یک فرد یا گروهی از افراد صورت میگیرد.
به زبان دقیقتر، وقتی اچ-ایندکس برای شخصی به میزان h است، یعنی تعداد h مورد اثر انتشاراتی (مثل مقاله) دارد که به هر کدام از آنهادستکم h بار استناد شده است. مثلاً اگر میگوییم ایندکس تأثیرگذاری علمی فردی از طریق ایندکس اچ به میزان ۵ محاسبه شده است، منظورمان این است که این شخص ۵ اثر انتشاراتی، مثل مقاله، دارد که به هر کدام از این ۵ مقاله، دستکم ۵ بار استناد شده است. (ویکی پدیا فارسی)
مزیت های شاخص هرش
– شاخص هرش هم ارزشیابی کیفی (تاثیر یا استنادات دریافت شده) را مدنظر دارد و هم ارزشیابی کمی (تعداد مقالات) و معایب سایر شاخصهای علمسنجی مانند شمارش تعداد کل مقالات یا تعداد کل استنادها را ندارد.
-شاخص هرش برآوردی قوی از تاثیر گسترده¬ی مقالات پژوهشی یک پژوهشگر ارائه می¬دهد؛ بدین معنا که مقالات کم استناد (یا بدون استن
امروز شاخصهای اساسی علم مبنای قضاوت در خصوص کمیت و کیفیت تولیدات علمی افراد، مؤسسات و کشورهاست. شاخص کمی تولید علم، تعداد مقاله علمی و پژوهشی منتشر شده در نشریات علمی نمایه شده در پایگاههای نمایهسازی معتبر دنیاست. شاخص کیفی تعداد ارجاعات و استنادهای داده شده به اسناد علمی افراد، مؤسسات و کشورها میباشد. دانشمندان عرصه علمسنجی با تلفیق فاکتور کمیت و کیفیت، معیارهای جدیدی از جمله ضریب تأثیر، ایندکساچ، نسبت ارجاع به مقاله و … را ابداع و به کار گرفتهاند.
شاخص اچ یا هیرش ایندکس (h- index) یکی از شاخص های جدید علم سنجی است که تأثیر علمی یک پژوهشگر را مشخص می کند. اچ ایندکس شاخصی عددی است که میکوشد بهرهوری و تأثیرگذاری علمی آثار علمی یک فرد، نشریه، دانشگاه، کشور و مواردی از این قبیل را به صورت کمی نمایش دهد. این شاخص با در نظر گرفتن تعداد مقالات پر استناد افراد و تعداد دفعات استناد شدن آن مقالات توسط دیگران محاسبه میشود. از این شاخص میتوان برای تأثیر گذاری علمی گروهی از دانشمندان یا مجلات نیز بهره برد، مثلاً ایندکس اچ برای محاسبه تأثیرگذاری علمی دانشگاهها و دانشمندان یک کشور نیز قابل استفاده است. شاخص (H) در سال ۲۰۰۵ توسط جرج هیرش (Jorge E. Hirsch)، فیزیکدان آرژانتینی ارائه شده است و از این رو گاهی با نامهای هیرش ایندکس یا مقدار هیرش نیز شناخته شده است. هرش که خود شاخص H برابر ۵۵ دارد، معتقد است یک «دانشمند موفق» باید پس از ۲۰ سال تلاش علمی-پژوهشی شاخص H بیشتر از ۲۰ داشته باشد. این شاخص می بایست برای یک «دانشمند برجسته»، ۴۰ و برای یک «دانشمند بی نظیر» برابر با ۶۰ در طی ۲۰ سال باشد. هیرش نشان داد که شناسه اچ تأثیر زیادی در پشیگویی افرادی دارد که بعداً نشانهای افتخار میگیرند از جمله جایزه نوبل. او نشان داد که فیزیکدانان دارای شناسه اچ ۱۲ میتوانند دانشیار دانشگاه باشند و با شناسه ۱۸ میتوانند استاد تمام باشند و با ۱۵ تا ۲۰ میتوانند عضو انجمن فیزیک آمریکا باشند و با بیش از ۴۵ میتوانند عضو آکادمی ملی علوم در آمریکا باشند.
نحوه محاسبه اچ ایندکس
محاسبه ایندکس اچ بر پایه توزیع استنادات داده شده به آثار منتشره یک فرد یا گروهی از افراد صورت میگیرد. به زبان دقیقتر، وقتی ایندکس شخصی به میزان h است، یعنی تعداد h مورد اثر انتشاراتی (مثل مقاله) دارد که به هر کدام از آنها h بار استناد شده است. مثلا اگر میگوییم ایندکس تاثیرگذاری علمی فردی از طریق ایندکس اچ به میزان ۵ محاسبه شده است، منظورمان این است که این شخص ۵ اثر انتشاراتی، مثل مقاله، دارد که به هر کدام از این ۵ مقاله، ۵ بار استناد شده است.
اچ ایندکس
اچ ایندکس
اگر بخواهیم ایندکس اچ را روی محور نشان دهیم، در محور افقی(x) که از صفر درجه بندی میشود، هر عدد نشانگر تعداد مقالاتی است که توسط دیگران n بار مورد استناد قرار گرفته است. مثلا عدد ۳ روی محور xها به این معنا است که ۳ مقاله از این فرد وجود دارد که n بار مورد استناد قرار گرفته است. در محور عمودی یا همان محور yها، تعداد استناد شدن وجود دارد. این محور نیز از صفر درجه بندی میشود. نقطه h روی این محور آنجایی است که مقدار روی محور xها و yها مساوی هم بشود. مثلا ۱۰ مقاله وجود دارد(محور xها) که ۱۰ بار مورد استنادقرار گرفته است(محور yها). در اینجا ایندکس فرد یا گروه مورد بررسی ۱۰ است.
اهمیت اچ ایندکس
اج ایندکس شاخصی است که میتوان به وسیله آن محققان تأثیر گذار را از آنهایی که صرفاً تعداد زیادی مقاله منتشر کردهاند متمایز نمود. این شاخص همچنین برای مقایسه محققانی که دریک حوزه کاری یکسان فعالیت میکنند کاربرد دارد. محاسبه اچ ایندکس توسط پایگاههای اسکوپوس، آی اس آی و گوگل اسکالر برای مقالات انگلیسی زبان و نیز پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) برای مقالات فارسی امکانپذیر شده است. محاسبه ایندکس اچ بر پایه توزیع استنادات داده شده به آثار منتشره یک فرد یا گروهی از افراد صورت میگیرد.
به زبان دقیقتر، وقتی اچ-ایندکس برای شخصی به میزان h است، یعنی تعداد h مورد اثر انتشاراتی (مثل مقاله) دارد که به هر کدام از آنهادستکم h بار استناد شده است. مثلاً اگر میگوییم ایندکس تأثیرگذاری علمی فردی از طریق ایندکس اچ به میزان ۵ محاسبه شده است، منظورمان این است که این شخص ۵ اثر انتشاراتی، مثل مقاله، دارد که به هر کدام از این ۵ مقاله، دستکم ۵ بار استناد شده است. (ویکی پدیا فارسی)
مزیت های شاخص هرش
– شاخص هرش هم ارزشیابی کیفی (تاثیر یا استنادات دریافت شده) را مدنظر دارد و هم ارزشیابی کمی (تعداد مقالات) و معایب سایر شاخصهای علمسنجی مانند شمارش تعداد کل مقالات یا تعداد کل استنادها را ندارد.
-شاخص هرش برآوردی قوی از تاثیر گسترده¬ی مقالات پژوهشی یک پژوهشگر ارائه می¬دهد؛ بدین معنا که مقالات کم استناد (یا بدون استن
اد)، یا مقالات پر استناد را از محاسبه نادیده میگیرد.
-وان ران در مورد شاخص هرش معتقد است که این شاخص می¬تواند معیار خوبی در ارزیابی محققانی باشد که هر چند تاثیر قابل توجهی در مشارکت علمی داشته¬اند ولی با استفاده از مجاری مرسوم علم¬سنجی کار علمی آنها فرصت نمود نیافته است.
-مزیت دیگر شاخص هرش این است که داده¬های لازم برای محاسبه به آسانی از طریق پایگاههای استنادی آی اس آی، اسکوپوس، و گوگل اسکالر بدون نیاز به هر گونه پردازش اطلاعات قابل دسترسی است.
محدودیت های شاخص هرش
– دانشمندان و پژوهشگرانی که به هر علت تعداد مقالات آنها بسیار کم ولی بسیار تاثیرگذار بوده¬اند، اچ ایندکس کمی دریافت می¬کنند (مانند اواریست گالوا که دو مقاله بیشتر ندارد ولی دنیای علم را با همان دو مقاله تحت تاثیر قرار داده است، در عین حال اچ ایندکس او ۲ است، یا آلبرت انیشتین که اچ ایندکس برابر ۴ یا ۵ دارد. عکس این مساله نیز صادق است.
– کلی و جنیون ضمن برشمردن محدودیتهای انواع شاخص¬های متداول علم¬سنجی، از جمله شاخص¬های متاثر از تعداد استنادها (مثل شاخص H) اظهار می¬دارند که تعداد استنادها تحت تاثیر خوداستنادی، استناد به همکاران، و پراستناد بودن ذاتی مقالات مروری نسبت به مقالات پژوهش قرار دارند. آنها به تاثیرپذیری شاخص H از محل اقامت محقق، متغیر بودن مقدار آن برای محققان رشته¬های علمی مختلف، و نوسان زیاد آن بر اثر اختلاف جزئی در مدت زمان فعالیت علمی محققان جوان و تازه¬کار اشاره می¬کنند.
– از آنجا که ارزشهای شاخص هرش (یعنی مقالات منتشر شده و استنادهای دریافتی) در طول زمان افزایش می¬یابد، شاخص هرش یک پژوهشگر به دوره زمانی علمی پژوهشگر (یعنی سال¬های انتشار) وابسته است، بنابراین با شاخص هرش نمیتوان افراد جوان را با محققان مسن مقایسه کرد.
-تفاوتهای مربوط به رفتار و اصول استناددهی در حوزههای مختلف علمی، در شاخص H در نظر گرفته نمیشود. عقیده بر آن است که استناددهی به طور کل تحت تاثیر عوامل وابسته به رشته است و باعث می¬شود نه تنها مقایسه حوزه-های مختلف با هم بیاعتبار شود بلکه حتی در درون یک رشته و بین حوزه¬های مختلف آن نیز ارزشی نداشته باشد.
-شاخص H اطلاعات مربوط به جایگاه نویسنده در بین فهرست نویسندگان را در نظر نمی¬گیرد در حالیکه در بعضی از حوزه¬ها این مساله حائز اهمیت است.
-با استفاده از خوداستنادی¬ها می¬توان شاخص H را دستکاری کرد و در این مورد اگر از داده¬های گوگل اسکالر استفاده شود حتی مدارک تولید شده توسط کامپیوتر را می توان برای دستکاری آن به کار برد.
برای رفع این محدودیت ها، دانشمندان راهکارهایی از قبیل بکارگیری شاخص G، پارامتر M، شاخص H فردی، شاخص H متاخر را ارایه داده اند. استفاده ترکیبی از این شاخص¬ها و با استفاده از مهمترین ابزارهای مطالعات استنادی موجود که عبارتند از وب آو ساینس، اسکوپوس، گوگل اسکالر برای ارزیابی کیفیت کار پژوهشی پژوهشگران می¬تواند کارساز باشد. ما در مقالات بعدی به تشریح هر یک از این شاخص ها خواهیم پرداخت.
شاخص h ژورنال
همانطوری که بیان شده، اچ ایندکس می تواند برای محاسبه بهرهوری و تأثیرگذاری علمی آثار علمی یک فرد، نشریه، دانشگاه یا کشور بکارگرفته شود. لذا بسیاری از ژورنال ها در کنار ضریب تاثیر (impact factor) شاخص اچ را هم گزارش می کنند. این شاخص که ممکن است عددی بین ۱ تا بی نهایت باشد بیانگر میزان بهروری و تاثیرگذاری هر ژورنال است. هر چه اچ ایندکس یک ژورنال بالا باشد یعنی به عدد ۵۰- ۱۰۰ یا بیشتر گرایش داشته باشد آن ژورنال استنادات بالایی داشته است. بنابراین مجلاتی که اچ ایندکس بالاتری دارند احتمالا مقالات ارزشمندی را نشر کرده و یا در پایگاه های معتبری ایندکس بوده و در دسترس پژوهشگران مختلف می باشند. یکی از راهکارهای افزایش اچ ایندکس شخصی، انتشار مقالات در مجلات با اچ ایندکس بالا می باشد در این صورت مقاله شما در معرض بازید بیشتر بوده و مسلما استنادات ان بالا خواهد رفت که در نهایت باعث ارتقاء اچ ایندکس شما، دانشگاه یا دپارتمانتان خواهد گردید.
پایگاه سایماگو امکان جستجوی و مرتب سازی مجلات در حیطه خاص بر مبنای اچ ایندکس را فراهم می سازد. برای این کار شما باید وارد سایت سایماگو شده و بر روی بخش Journal Rankings کلیک کنید. در بخش Ranking Parameters پارامترهای لازم جهت جستجو را می توانید مشخص کنید. برای مثال در بخش Subject Area – Arts and Humanities و در بخش Subject Category؛ Religious Studies را انتخاب کنید. حتی نتیجه جستجو را می توانید به کشور نیز محدود کنید Region/Country. و در نهایت در بخش Order By شاخص اچ (h index) را انتخاب کرده و روی refresh کلیک کنید.
-وان ران در مورد شاخص هرش معتقد است که این شاخص می¬تواند معیار خوبی در ارزیابی محققانی باشد که هر چند تاثیر قابل توجهی در مشارکت علمی داشته¬اند ولی با استفاده از مجاری مرسوم علم¬سنجی کار علمی آنها فرصت نمود نیافته است.
-مزیت دیگر شاخص هرش این است که داده¬های لازم برای محاسبه به آسانی از طریق پایگاههای استنادی آی اس آی، اسکوپوس، و گوگل اسکالر بدون نیاز به هر گونه پردازش اطلاعات قابل دسترسی است.
محدودیت های شاخص هرش
– دانشمندان و پژوهشگرانی که به هر علت تعداد مقالات آنها بسیار کم ولی بسیار تاثیرگذار بوده¬اند، اچ ایندکس کمی دریافت می¬کنند (مانند اواریست گالوا که دو مقاله بیشتر ندارد ولی دنیای علم را با همان دو مقاله تحت تاثیر قرار داده است، در عین حال اچ ایندکس او ۲ است، یا آلبرت انیشتین که اچ ایندکس برابر ۴ یا ۵ دارد. عکس این مساله نیز صادق است.
– کلی و جنیون ضمن برشمردن محدودیتهای انواع شاخص¬های متداول علم¬سنجی، از جمله شاخص¬های متاثر از تعداد استنادها (مثل شاخص H) اظهار می¬دارند که تعداد استنادها تحت تاثیر خوداستنادی، استناد به همکاران، و پراستناد بودن ذاتی مقالات مروری نسبت به مقالات پژوهش قرار دارند. آنها به تاثیرپذیری شاخص H از محل اقامت محقق، متغیر بودن مقدار آن برای محققان رشته¬های علمی مختلف، و نوسان زیاد آن بر اثر اختلاف جزئی در مدت زمان فعالیت علمی محققان جوان و تازه¬کار اشاره می¬کنند.
– از آنجا که ارزشهای شاخص هرش (یعنی مقالات منتشر شده و استنادهای دریافتی) در طول زمان افزایش می¬یابد، شاخص هرش یک پژوهشگر به دوره زمانی علمی پژوهشگر (یعنی سال¬های انتشار) وابسته است، بنابراین با شاخص هرش نمیتوان افراد جوان را با محققان مسن مقایسه کرد.
-تفاوتهای مربوط به رفتار و اصول استناددهی در حوزههای مختلف علمی، در شاخص H در نظر گرفته نمیشود. عقیده بر آن است که استناددهی به طور کل تحت تاثیر عوامل وابسته به رشته است و باعث می¬شود نه تنها مقایسه حوزه-های مختلف با هم بیاعتبار شود بلکه حتی در درون یک رشته و بین حوزه¬های مختلف آن نیز ارزشی نداشته باشد.
-شاخص H اطلاعات مربوط به جایگاه نویسنده در بین فهرست نویسندگان را در نظر نمی¬گیرد در حالیکه در بعضی از حوزه¬ها این مساله حائز اهمیت است.
-با استفاده از خوداستنادی¬ها می¬توان شاخص H را دستکاری کرد و در این مورد اگر از داده¬های گوگل اسکالر استفاده شود حتی مدارک تولید شده توسط کامپیوتر را می توان برای دستکاری آن به کار برد.
برای رفع این محدودیت ها، دانشمندان راهکارهایی از قبیل بکارگیری شاخص G، پارامتر M، شاخص H فردی، شاخص H متاخر را ارایه داده اند. استفاده ترکیبی از این شاخص¬ها و با استفاده از مهمترین ابزارهای مطالعات استنادی موجود که عبارتند از وب آو ساینس، اسکوپوس، گوگل اسکالر برای ارزیابی کیفیت کار پژوهشی پژوهشگران می¬تواند کارساز باشد. ما در مقالات بعدی به تشریح هر یک از این شاخص ها خواهیم پرداخت.
شاخص h ژورنال
همانطوری که بیان شده، اچ ایندکس می تواند برای محاسبه بهرهوری و تأثیرگذاری علمی آثار علمی یک فرد، نشریه، دانشگاه یا کشور بکارگرفته شود. لذا بسیاری از ژورنال ها در کنار ضریب تاثیر (impact factor) شاخص اچ را هم گزارش می کنند. این شاخص که ممکن است عددی بین ۱ تا بی نهایت باشد بیانگر میزان بهروری و تاثیرگذاری هر ژورنال است. هر چه اچ ایندکس یک ژورنال بالا باشد یعنی به عدد ۵۰- ۱۰۰ یا بیشتر گرایش داشته باشد آن ژورنال استنادات بالایی داشته است. بنابراین مجلاتی که اچ ایندکس بالاتری دارند احتمالا مقالات ارزشمندی را نشر کرده و یا در پایگاه های معتبری ایندکس بوده و در دسترس پژوهشگران مختلف می باشند. یکی از راهکارهای افزایش اچ ایندکس شخصی، انتشار مقالات در مجلات با اچ ایندکس بالا می باشد در این صورت مقاله شما در معرض بازید بیشتر بوده و مسلما استنادات ان بالا خواهد رفت که در نهایت باعث ارتقاء اچ ایندکس شما، دانشگاه یا دپارتمانتان خواهد گردید.
پایگاه سایماگو امکان جستجوی و مرتب سازی مجلات در حیطه خاص بر مبنای اچ ایندکس را فراهم می سازد. برای این کار شما باید وارد سایت سایماگو شده و بر روی بخش Journal Rankings کلیک کنید. در بخش Ranking Parameters پارامترهای لازم جهت جستجو را می توانید مشخص کنید. برای مثال در بخش Subject Area – Arts and Humanities و در بخش Subject Category؛ Religious Studies را انتخاب کنید. حتی نتیجه جستجو را می توانید به کشور نیز محدود کنید Region/Country. و در نهایت در بخش Order By شاخص اچ (h index) را انتخاب کرده و روی refresh کلیک کنید.
رتبه بندی مجلات(مقالات) بین المللی و داخلی از نظر اعتبار و امتیاز
مجلات بین المللی
اگر بخواهیم مجلات بین اللملی را از نظر درجه و اعتبار بررسی کنیم، بایستی تفاوت موسسات اصلی نمایه کننده(ایندکس) مجلات را بدانیم. در حالت کلی چهار ایندکس کننده معتبر بین المللی در علوم مختلف عبارتند از شرکت تامسون رویترز(Thomson Reuters)، اسکوپوس(Scopus)، پایگاه استنادی علوم جهان اسلام(ISC) و در زمینه پزشکی هم پاب مد(PubMed) مهمترین ابزار برای جستجوی پایگاه داده های آزاد (دیتابیس) مدلاین است.
مجلات تامسون(ISI, WOS)
شرکت تامسون رویترز(Thomson Reuters) یک شرکت چندملیتی رسانههای گروهی است که زیر مجموعه هایی دارد که یکی از این زیر مجموعه ها پایگاه Web of science می باشد، پایگاه (Web Of Science (WOS یک نمایه استنادی علمی است که توسط تامسون رویترز ایجاد شده است که جستجوی استنادی جامع را فراهم میکند. به صورت عامیانه و متداول مقالاتی که در این پایگاه نمایه می شوند به مقالات ISI شهرت یافته اند، WOS دو نوع مجله دارد که یکی دارای ایمپکت فاکتور بوده و دیگری بدون ایمپکت فاکتور هستند، به مجلاتی از WOS که دارای ایمپکت فاکتور هستند مجلات JCR گفته می شود و به مجلات بدون ایمپکت فاکتور، مجلات ISI Listed گویند.
برای اطمینان از ایندکس بودن یک مجله در موسسه تامسون می توانید به آدرس سایت زیر مراجعه کنید:
http://ip-science.thomsonreuters.com/mjl/#journal_lists
مجلات اسکوپوس(Scopus)
اکنون به بررسی موسسه اسکوپوس می پردازیم، اسکوپوس یکی از نمایههای استنادی معتبر و شناختهشدهاست که اطلاعات کتابشناختی حدود ۲۵ میلیون سند را در خود جمعآوری کردهاست. اسکوپوس اطلاعات محصولات حدود ۵هزار ناشر علمی را از سراسر جهان در خود جای دادهاست. در مجموع اسکوپوس اطلاعات ۱۶ هزار و پانصد مجله علمی پژوهشی را در خود نمایه کردهاست. اسکوپوس(Scopus) یکی از محصولات الزویر(Elsevier) است که استفاده از اطلاعات آن نیاز به اشتراک و پرداخت هزینه دارد.
برای اطمینان از ایندکس بودن یک مجله در موسسه اسکوپوس می توانید به آدرس سایت زیر مراجعه کنید:
http://www.scimagojr.com/journalsearch.php
مجلات پاب مد(PubMed)
پابمِد (PubMed) مهمترین ابزار برای جستجوی پایگاه دادههای آزاد (دیتابیس) مدلاین است، که حاوی اطلاعات بیبلیوگرافی پژوهشی برای تمام رشتهای علوم پزشکی و زیستشناسی است. این دیتابیس تا سال ۲۰۰۸ حاوی ۱۷ میلیون عنوان بود که قدیمیترین آنها به سال ۱۸۶۵ باز میگردد. پاب مد مجموعهای از اطلاعات کیفی مرکز ملی اطلاعات زیستفناوری و سایر نهادهای و سازمانهای دولتی حوزه سلامت ایالات متحده آمریکا است. این دیتابیس بطور رایگان برای جهانیان قابل دسترس است.
برای اطمینان از ایندکس بودن یک مجله در پاب مد می توانید به آدرس سایت زیر مراجعه کنید:
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/nlmcatalog/
مجلات ISC
پایگاه استنادی علوم جهان اسلام(ISC) یک سامانه اطلاع رسانی علمی است که در صدد تجزیه و تحلیل مجلات علمی کشورهای اسلامی بر اساس معیارهای علم سنجی معتبر اسلامی میباشد. پس از تامسون و اسکوپوس، ISC (پایگاه استنادی علوم جهان اسلام) سومین پایگاه استنادی برای سنجش عملکرد پژوهشی کشورها محسوب می شود که ۵٧ کشور در آن مشارکت دارند.
برای اطمینان از ایندکس بودن یک مجله در پاب مد می توانید به آدرس سایت زیر مراجعه کنید:
http://mjl.isc.gov.ir/Default.aspx?lan=en
اکنون پس از بررسی اجمالی ایندکس های معتبر بین المللی، لازم است تا با ارزش و اعتبار این ایندکس ها در ایران آشنا شویم، که ما در این قسمت ایندکس ها را به سه سطح A,B,C تقسیم بندی می کنیم.
ISI,ISC
مجلات داخلی
در حالت کلی در ایران سه نوع مجله داریم که اعتبار و درجه علمی آنها از سوی یکی از سه ارگان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، و حوزه علمیه تعیین می شود و به ترتیب اعتبار عبارتند از:
مجلات علمی- پژوهشی
هر تولیدی که به دنبال جستجوی حقایق و برای کشف بخشی از معارف و نشر آن در میان مردم و به قصد حل مشکلی یا بیان اندیشه ای در موضوعی از موضو ع های علمی، از طریق مطالعه ای نظام مند، برای یافتن روابط اجتماعی میان پدیده های طبیعی به دست آید و از دو خصلت اصالت و ابداع برخوردار باشد و نتایج آنها به کاربردها، روشها و مفاهیم و مشاهدات جدید در زمینه علمی با هدف پیشبرد مرزهای علمی و فن آوری منجر گردد، علمی – پژوهشی قلمداد می شود. در واقع هدف اصلی مقاله علمی پژوهشی ایجاد یک استدلال است. یکی از بخش های چنین مقاله ای مرور ادبیات است. در یک مقاله علمی پژوهشی، ادبیات بعنوان اساس و بنیان کار ارائه می شود و بینش جدیدی را که پژوهشگر به دنبال ایجاد آن است، پشتیبانی می کند. مخاطبین اصلی این گونه مجلات پژوهشی، اساتید دانشگاهها، دانشجویان دوره های دکتری و
مجلات بین المللی
اگر بخواهیم مجلات بین اللملی را از نظر درجه و اعتبار بررسی کنیم، بایستی تفاوت موسسات اصلی نمایه کننده(ایندکس) مجلات را بدانیم. در حالت کلی چهار ایندکس کننده معتبر بین المللی در علوم مختلف عبارتند از شرکت تامسون رویترز(Thomson Reuters)، اسکوپوس(Scopus)، پایگاه استنادی علوم جهان اسلام(ISC) و در زمینه پزشکی هم پاب مد(PubMed) مهمترین ابزار برای جستجوی پایگاه داده های آزاد (دیتابیس) مدلاین است.
مجلات تامسون(ISI, WOS)
شرکت تامسون رویترز(Thomson Reuters) یک شرکت چندملیتی رسانههای گروهی است که زیر مجموعه هایی دارد که یکی از این زیر مجموعه ها پایگاه Web of science می باشد، پایگاه (Web Of Science (WOS یک نمایه استنادی علمی است که توسط تامسون رویترز ایجاد شده است که جستجوی استنادی جامع را فراهم میکند. به صورت عامیانه و متداول مقالاتی که در این پایگاه نمایه می شوند به مقالات ISI شهرت یافته اند، WOS دو نوع مجله دارد که یکی دارای ایمپکت فاکتور بوده و دیگری بدون ایمپکت فاکتور هستند، به مجلاتی از WOS که دارای ایمپکت فاکتور هستند مجلات JCR گفته می شود و به مجلات بدون ایمپکت فاکتور، مجلات ISI Listed گویند.
برای اطمینان از ایندکس بودن یک مجله در موسسه تامسون می توانید به آدرس سایت زیر مراجعه کنید:
http://ip-science.thomsonreuters.com/mjl/#journal_lists
مجلات اسکوپوس(Scopus)
اکنون به بررسی موسسه اسکوپوس می پردازیم، اسکوپوس یکی از نمایههای استنادی معتبر و شناختهشدهاست که اطلاعات کتابشناختی حدود ۲۵ میلیون سند را در خود جمعآوری کردهاست. اسکوپوس اطلاعات محصولات حدود ۵هزار ناشر علمی را از سراسر جهان در خود جای دادهاست. در مجموع اسکوپوس اطلاعات ۱۶ هزار و پانصد مجله علمی پژوهشی را در خود نمایه کردهاست. اسکوپوس(Scopus) یکی از محصولات الزویر(Elsevier) است که استفاده از اطلاعات آن نیاز به اشتراک و پرداخت هزینه دارد.
برای اطمینان از ایندکس بودن یک مجله در موسسه اسکوپوس می توانید به آدرس سایت زیر مراجعه کنید:
http://www.scimagojr.com/journalsearch.php
مجلات پاب مد(PubMed)
پابمِد (PubMed) مهمترین ابزار برای جستجوی پایگاه دادههای آزاد (دیتابیس) مدلاین است، که حاوی اطلاعات بیبلیوگرافی پژوهشی برای تمام رشتهای علوم پزشکی و زیستشناسی است. این دیتابیس تا سال ۲۰۰۸ حاوی ۱۷ میلیون عنوان بود که قدیمیترین آنها به سال ۱۸۶۵ باز میگردد. پاب مد مجموعهای از اطلاعات کیفی مرکز ملی اطلاعات زیستفناوری و سایر نهادهای و سازمانهای دولتی حوزه سلامت ایالات متحده آمریکا است. این دیتابیس بطور رایگان برای جهانیان قابل دسترس است.
برای اطمینان از ایندکس بودن یک مجله در پاب مد می توانید به آدرس سایت زیر مراجعه کنید:
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/nlmcatalog/
مجلات ISC
پایگاه استنادی علوم جهان اسلام(ISC) یک سامانه اطلاع رسانی علمی است که در صدد تجزیه و تحلیل مجلات علمی کشورهای اسلامی بر اساس معیارهای علم سنجی معتبر اسلامی میباشد. پس از تامسون و اسکوپوس، ISC (پایگاه استنادی علوم جهان اسلام) سومین پایگاه استنادی برای سنجش عملکرد پژوهشی کشورها محسوب می شود که ۵٧ کشور در آن مشارکت دارند.
برای اطمینان از ایندکس بودن یک مجله در پاب مد می توانید به آدرس سایت زیر مراجعه کنید:
http://mjl.isc.gov.ir/Default.aspx?lan=en
اکنون پس از بررسی اجمالی ایندکس های معتبر بین المللی، لازم است تا با ارزش و اعتبار این ایندکس ها در ایران آشنا شویم، که ما در این قسمت ایندکس ها را به سه سطح A,B,C تقسیم بندی می کنیم.
ISI,ISC
مجلات داخلی
در حالت کلی در ایران سه نوع مجله داریم که اعتبار و درجه علمی آنها از سوی یکی از سه ارگان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، و حوزه علمیه تعیین می شود و به ترتیب اعتبار عبارتند از:
مجلات علمی- پژوهشی
هر تولیدی که به دنبال جستجوی حقایق و برای کشف بخشی از معارف و نشر آن در میان مردم و به قصد حل مشکلی یا بیان اندیشه ای در موضوعی از موضو ع های علمی، از طریق مطالعه ای نظام مند، برای یافتن روابط اجتماعی میان پدیده های طبیعی به دست آید و از دو خصلت اصالت و ابداع برخوردار باشد و نتایج آنها به کاربردها، روشها و مفاهیم و مشاهدات جدید در زمینه علمی با هدف پیشبرد مرزهای علمی و فن آوری منجر گردد، علمی – پژوهشی قلمداد می شود. در واقع هدف اصلی مقاله علمی پژوهشی ایجاد یک استدلال است. یکی از بخش های چنین مقاله ای مرور ادبیات است. در یک مقاله علمی پژوهشی، ادبیات بعنوان اساس و بنیان کار ارائه می شود و بینش جدیدی را که پژوهشگر به دنبال ایجاد آن است، پشتیبانی می کند. مخاطبین اصلی این گونه مجلات پژوهشی، اساتید دانشگاهها، دانشجویان دوره های دکتری و
کارشناسی ارشد، پژوهشگران شاغل در مراکز علمی، تحقیقاتی و تولیدی هستند.
مجلات علمی- ترویجی
یک مقاله علمی ترویجی یا مرور ادبیات، اطلاعات منتشر شده در حوزه یک موضوع بخصوص در یک محدوده زمانی را مورد بحث و بررسی قرار می دهد. مقاله علمی ترویجی(مرور ادبیات) می تواند خلاصه ای از مقالات و منابع موجود باشد اما معمولا سازماندهی خاص خود را دارد و خلاصه و استنتاجها را ترکیب میکند و اطلاعات را در ساختاری نو ارائه می دهد. مقاله علمی ترویجی می تواند تفسیری جدید از مقالات و کارهای قبلی ارائه دهد یا اطلاعاتی جدید را با تفاسیر قبلی در هم آمیزد، یا سیر جریان پیشرفت فکری حوزه مورد بحث و مباحثات مربوط به آن را ترسیم کند. مقاله علمی ترویجی بسته به موقعیتف ممکن است مقالات و منابع را مورد ارزیابی قرار دهد و مناسب ترین و مربوط ترین منابع را به خواننده پیشنهاد کند. این مقالات بر پایه جابهجایی، تلفیق و ترکیب دانش موجود تهیه می شوند و معمولاً به روشن شدن زوایای مسالهای کمک مینمایند، از این گونه مقالات میتوان به مقالات مروری، تدوینی، ترجمهای، تحلیلی اشاره کرد. به لحاظ ارزش علمی در بین مقالات، در این مقالههای تحلیلی ارزش و اعتبار بالاتری دارنداما هدف یک مقاله علمی ترویجی خلاصه کردن و استنتاج مباحث و ایده های دیگران است، بدون اینکه پژوهشگر چیز جدیدی به آن اضافه کند. اینگونه مجلات دستاوردهای علمی، فنی و حرفه ای آموزنده و جالب را به زبانی ساده برای افراد دارای تحصیلات دانشگاهی، دانش آموزان سالهای بالای دبیرستانها، صنعتگران، مخترعین، مبتکرین و افراد دارای تحصیلات غیرکلاستیک ارائه میدهند.
مجلات علمی- تخصصی
این مجلات معمولا وابسته به برخی سازمانها و نهادهای خاص بوده و مباحث تخصصی در یک زمینه را مطرح می کنند و نویسندگان مختلف می توانند مطالب خود را برای این مجلات ارسال کنند. نکته قابل توجه در مورد این نوع مجلات این است که این مجلات معمولا هیچ گونه امتیاز و مجوز علمی را از ارگانهای زیربط مثل وزارت علوم،تحقیقات و فناوری، وزارت بهداشت،درمان و آموزش پزشکی یا حوزه علمیه دریافت نکرده اند و صرفا به منظور اطلاع رسانی و بالا بردن آگاهی های قشر خاصی از افراد جامعه در زمینه های تخصصی به چاپ مطالب می پردازند.
مثل مجله علمی – تخصصی رشد که وابسته به وزارت آموزش و پرورش بوده و به فعالیت در زمینه مباحث آموزشی می پردازد.
همایش ها و کنفرانس ها
همایشها و کنفرانسهای علمی پژوهشی، از نظر سطح برگزاری در سطوح مختلف منطقه ای، ملی، بین المللی و دانشجویی برگزار می شوند. برای اینکه کنفرانس در هر یک از رده های فوق قرار بگیرد، باید دارای ویژگی های خاصی باشد.
از نظر تعریف عمومی می توان گفت که همایش (کنگره)، گردهمایی است رسمی، متشکل از متخصصین و افراد با تجربه که در آن ضمن طرح تازه های علمی، نتایج تحقیقات و پژوهشهای انجام شده در موضوع علمی مشخص بصورت ارائه مقاله، سخنرانی و پوستر برگزار می گردد و نتایج و دستاوردهای کنفرانس، به صورت عمومی و رسمی منتشر گردد. کنگره دارای سخنرانان متعدد بوده و بصورت دوره ای از یک تا پنج سال یکبار تکرار می گردد. طول مدت کنگره معمولا سه روز یا بیشتر می باشد. برای برگزاری هر کنگره تشکیل تعدادی کمیته تخصصی ضرورت دارد.
از نظر نامگذاری از واژه های متعددی مانند کنفرانس، همایش، گردهمایی، سمیناز، کنگره، سمپوزیوم استفاده می شود که از نظر فنی و اجرایی در حال حاضر در کشور ایران هیچ تفاوتی در این عناوین وجود ندارد و تعریف دقیق و مشخصی برای این واژه ها انجام نپذیرفته است. لذا از نظر برگزاری، به صورت مشخص و صریح می توان گفت که هیچ تفاوتی بین انتخاب واژه ها و عبارات فوق وجود ندارد و استفاده از عنوان کنگره، نشان دهنده بزرگتر بودن یا کوچکتر بودن و یا سطح اعتبار نیست. در پایگاه مرجع برگزاری کنفرانسها نیز، از کلیه عبارات فوق برای اشاره به یک جمع علمی استفاده می شود.
همایش ها و کنفرانس های بین المللی
مصادیق عینی بین المللی شدن یک کنفرانس:
۱- محورهای کنفرانس صرفا متمرکز بر معضلات داخلی نباشد.
۲- انجمنها و تشکلهای بین المللی، کنفرانس را همراهی کرده باشند.
۳- درصدی از مقالات از خارج از کشور ارسال شده باشد.
۴- زبان رسمی کنفرانس، انگلیسی باشد.
۵- کتاب مجموعه مقالات انکلیسی باشد.
۶- مستندات تبلیغاتی انگلیسی هم ارز مستندات تبلیغاتی فارسی باشد.
۷- در نشریات معتبر بین المللی آگهی کنفرانس درج گردد.
۸- کارگاههای آموزشی توسط متخصصان غیرداخلی ارائه گردد.
۹- کنفرانس شرکت کننده غیر ایرانی داشته باشد
۱۰- عنوان کنفرانس در وب سایتها و دایرکتوریهای بین المللی قرار گیرد.
۱۱- کنفرانس، حامیان رسانه ای بین المللی هم داشته باشد.
۱۲- کنفرانس، داوران بین المللی هم داشته باشد.
۱۳- وب سایت کنفرانس هم بخش فارسی و هم انگلیسی داشته باشد
همایش ها و کنفرانس های ملی
کنفرانسهایی که از
مجلات علمی- ترویجی
یک مقاله علمی ترویجی یا مرور ادبیات، اطلاعات منتشر شده در حوزه یک موضوع بخصوص در یک محدوده زمانی را مورد بحث و بررسی قرار می دهد. مقاله علمی ترویجی(مرور ادبیات) می تواند خلاصه ای از مقالات و منابع موجود باشد اما معمولا سازماندهی خاص خود را دارد و خلاصه و استنتاجها را ترکیب میکند و اطلاعات را در ساختاری نو ارائه می دهد. مقاله علمی ترویجی می تواند تفسیری جدید از مقالات و کارهای قبلی ارائه دهد یا اطلاعاتی جدید را با تفاسیر قبلی در هم آمیزد، یا سیر جریان پیشرفت فکری حوزه مورد بحث و مباحثات مربوط به آن را ترسیم کند. مقاله علمی ترویجی بسته به موقعیتف ممکن است مقالات و منابع را مورد ارزیابی قرار دهد و مناسب ترین و مربوط ترین منابع را به خواننده پیشنهاد کند. این مقالات بر پایه جابهجایی، تلفیق و ترکیب دانش موجود تهیه می شوند و معمولاً به روشن شدن زوایای مسالهای کمک مینمایند، از این گونه مقالات میتوان به مقالات مروری، تدوینی، ترجمهای، تحلیلی اشاره کرد. به لحاظ ارزش علمی در بین مقالات، در این مقالههای تحلیلی ارزش و اعتبار بالاتری دارنداما هدف یک مقاله علمی ترویجی خلاصه کردن و استنتاج مباحث و ایده های دیگران است، بدون اینکه پژوهشگر چیز جدیدی به آن اضافه کند. اینگونه مجلات دستاوردهای علمی، فنی و حرفه ای آموزنده و جالب را به زبانی ساده برای افراد دارای تحصیلات دانشگاهی، دانش آموزان سالهای بالای دبیرستانها، صنعتگران، مخترعین، مبتکرین و افراد دارای تحصیلات غیرکلاستیک ارائه میدهند.
مجلات علمی- تخصصی
این مجلات معمولا وابسته به برخی سازمانها و نهادهای خاص بوده و مباحث تخصصی در یک زمینه را مطرح می کنند و نویسندگان مختلف می توانند مطالب خود را برای این مجلات ارسال کنند. نکته قابل توجه در مورد این نوع مجلات این است که این مجلات معمولا هیچ گونه امتیاز و مجوز علمی را از ارگانهای زیربط مثل وزارت علوم،تحقیقات و فناوری، وزارت بهداشت،درمان و آموزش پزشکی یا حوزه علمیه دریافت نکرده اند و صرفا به منظور اطلاع رسانی و بالا بردن آگاهی های قشر خاصی از افراد جامعه در زمینه های تخصصی به چاپ مطالب می پردازند.
مثل مجله علمی – تخصصی رشد که وابسته به وزارت آموزش و پرورش بوده و به فعالیت در زمینه مباحث آموزشی می پردازد.
همایش ها و کنفرانس ها
همایشها و کنفرانسهای علمی پژوهشی، از نظر سطح برگزاری در سطوح مختلف منطقه ای، ملی، بین المللی و دانشجویی برگزار می شوند. برای اینکه کنفرانس در هر یک از رده های فوق قرار بگیرد، باید دارای ویژگی های خاصی باشد.
از نظر تعریف عمومی می توان گفت که همایش (کنگره)، گردهمایی است رسمی، متشکل از متخصصین و افراد با تجربه که در آن ضمن طرح تازه های علمی، نتایج تحقیقات و پژوهشهای انجام شده در موضوع علمی مشخص بصورت ارائه مقاله، سخنرانی و پوستر برگزار می گردد و نتایج و دستاوردهای کنفرانس، به صورت عمومی و رسمی منتشر گردد. کنگره دارای سخنرانان متعدد بوده و بصورت دوره ای از یک تا پنج سال یکبار تکرار می گردد. طول مدت کنگره معمولا سه روز یا بیشتر می باشد. برای برگزاری هر کنگره تشکیل تعدادی کمیته تخصصی ضرورت دارد.
از نظر نامگذاری از واژه های متعددی مانند کنفرانس، همایش، گردهمایی، سمیناز، کنگره، سمپوزیوم استفاده می شود که از نظر فنی و اجرایی در حال حاضر در کشور ایران هیچ تفاوتی در این عناوین وجود ندارد و تعریف دقیق و مشخصی برای این واژه ها انجام نپذیرفته است. لذا از نظر برگزاری، به صورت مشخص و صریح می توان گفت که هیچ تفاوتی بین انتخاب واژه ها و عبارات فوق وجود ندارد و استفاده از عنوان کنگره، نشان دهنده بزرگتر بودن یا کوچکتر بودن و یا سطح اعتبار نیست. در پایگاه مرجع برگزاری کنفرانسها نیز، از کلیه عبارات فوق برای اشاره به یک جمع علمی استفاده می شود.
همایش ها و کنفرانس های بین المللی
مصادیق عینی بین المللی شدن یک کنفرانس:
۱- محورهای کنفرانس صرفا متمرکز بر معضلات داخلی نباشد.
۲- انجمنها و تشکلهای بین المللی، کنفرانس را همراهی کرده باشند.
۳- درصدی از مقالات از خارج از کشور ارسال شده باشد.
۴- زبان رسمی کنفرانس، انگلیسی باشد.
۵- کتاب مجموعه مقالات انکلیسی باشد.
۶- مستندات تبلیغاتی انگلیسی هم ارز مستندات تبلیغاتی فارسی باشد.
۷- در نشریات معتبر بین المللی آگهی کنفرانس درج گردد.
۸- کارگاههای آموزشی توسط متخصصان غیرداخلی ارائه گردد.
۹- کنفرانس شرکت کننده غیر ایرانی داشته باشد
۱۰- عنوان کنفرانس در وب سایتها و دایرکتوریهای بین المللی قرار گیرد.
۱۱- کنفرانس، حامیان رسانه ای بین المللی هم داشته باشد.
۱۲- کنفرانس، داوران بین المللی هم داشته باشد.
۱۳- وب سایت کنفرانس هم بخش فارسی و هم انگلیسی داشته باشد
همایش ها و کنفرانس های ملی
کنفرانسهایی که از
نظر علمی و دریافت مقالات یا شرکت کنندگان جنبه کشوری داشته و برگزار کنندگان آن حداقل در سطح منطقه ای فعالیت نموده و یا نتایج آن در سطح ملی قابل ارائه شده باشد ، ملی خواهد بود.
نکته قابل ذکر این است که ارزش و اعتبار همایشهای بین المللی بیشتر از همایشهای ملی است
نکته قابل ذکر این است که ارزش و اعتبار همایشهای بین المللی بیشتر از همایشهای ملی است
کدام آزمون آماری را انتخاب کنیم؟
یکی از مشکلات پژوهشگران در انجام پژوهشهای مختلف، انتخاب روش تحلبل آماری مناسب برای بررسی سوالات یا فرضیات تحقیق می باشد. جهت انتخاب آزمون آماری مناسب، توجه به نوع داده ها و وبژگیهای نمونه آماری و نوع تحلیل لازم و ضروری است، همچنین آگاهی از تفاوت میان مقیاسهای اندازه گیری و انواع آزمونهای پارامتریک و ناپارامترک نیز ضروری است.
مقیاس های اندازه گیری
قبل از هر گونه تجزیه و تحلیل آماری لازم است که مقیاس اندازه گیری متغیرهای مورد نظر را مشخص نماییم.
انواع مقیاس اندازه گیری عبارتند از ، اسمی ، ترتیبی ، فاصله ای و نسبی که توضیح هر کدام به شرح زیر است :
مقیاس اسمی : متغیرهایی هستند که جنبه کیفی یک صفت را در نظر گرفته. بدین معنا که کدهایی که به پاسخ اختصاص داده می شوند اولویتی بر یکدیگر ندارند.
مثال : متغیر نوع رنگ : سفید: ۱ ، سیاه : ۲ ، زرد : ۳
مثال : جنسیت : خانم :۱ ، آقا : ۲
مقیاس ترتیبی : متغیرهایی هستند که در آنها ، مقادیر مختلف نمراتی که به پاسخ ها اختصاص داده می شوند بیان شدت و ضعف آن صفت می باشد.
مثال : متغیر میزان رضایت : ۱ : ناراضی ، ۲: متوسط ، ۳: راضی
مقیاس فاصله ای : متغیرهایی هستند با درجات مساوی که امکان اندازه گیری یک متغیر را به ما می دهند.
مثال : متغیرهای سن ، میزان ، میزان درآمد.
مقیاس نستبی : براندازه گیری متغیرهایی که مبدا سنجش آنها صفر مطلق است.
مثال : متغیر دمای آب
آزمون های آماری پارامتریک و ناپارامتریک
آمار پارامتریک که در خلال جنگ جهانی دوم شکل گرفت در برابر آمار پارامتریک قرار می گیرد. آمار پارامتریک مستلزم پیش فرضهائی در مورد جامعه ای که از آن نمونه گیری صورت گرفته می باشد. به عنوان مهمترین پیش فرض در آمار پارامترک فرض می شود که توزیع جامعه نرمال است اما آمار ناپارامتریک مستلزم هیچگونه فرضی در مورد توزیع نیست. به همین خاطر بسیاری از تحقیقات علوم انسانی که با مقیاس های کیفی سنجیده شده و فاقد توزیع (Free of distribution) هستند از شاخصهای آمارا ناپارامتریک استفاده می کنند.
فنون آمار پارامتریک شدیداً تحت تاثیر مقیاس سنجش متغیرها و توزیع آماری جامعه است. اگر متغیرها از نوع اسمی و ترتیبی بوده حتما از روشهای ناپارامتریک استفاده می شود. اگر متغیرها از نوع فاصله ای و نسبی باشند در صورتیکه فرض شود توزیع آماری جامعه نرمال یا بهنجار است از روشهای پارامتریک استفاده می شود در غیراینصورت از روشهای ناپارامتریک استفاده می شود.
ما در این قسمت مقاله ای را برای شما قرار داده ایم که می توانید با دانلود و استفاده از این مقاله، به راحتی نوع آزمون مورد نیاز خود را تشخیص داده و از آن استفاده کنید:
یکی از مشکلات پژوهشگران در انجام پژوهشهای مختلف، انتخاب روش تحلبل آماری مناسب برای بررسی سوالات یا فرضیات تحقیق می باشد. جهت انتخاب آزمون آماری مناسب، توجه به نوع داده ها و وبژگیهای نمونه آماری و نوع تحلیل لازم و ضروری است، همچنین آگاهی از تفاوت میان مقیاسهای اندازه گیری و انواع آزمونهای پارامتریک و ناپارامترک نیز ضروری است.
مقیاس های اندازه گیری
قبل از هر گونه تجزیه و تحلیل آماری لازم است که مقیاس اندازه گیری متغیرهای مورد نظر را مشخص نماییم.
انواع مقیاس اندازه گیری عبارتند از ، اسمی ، ترتیبی ، فاصله ای و نسبی که توضیح هر کدام به شرح زیر است :
مقیاس اسمی : متغیرهایی هستند که جنبه کیفی یک صفت را در نظر گرفته. بدین معنا که کدهایی که به پاسخ اختصاص داده می شوند اولویتی بر یکدیگر ندارند.
مثال : متغیر نوع رنگ : سفید: ۱ ، سیاه : ۲ ، زرد : ۳
مثال : جنسیت : خانم :۱ ، آقا : ۲
مقیاس ترتیبی : متغیرهایی هستند که در آنها ، مقادیر مختلف نمراتی که به پاسخ ها اختصاص داده می شوند بیان شدت و ضعف آن صفت می باشد.
مثال : متغیر میزان رضایت : ۱ : ناراضی ، ۲: متوسط ، ۳: راضی
مقیاس فاصله ای : متغیرهایی هستند با درجات مساوی که امکان اندازه گیری یک متغیر را به ما می دهند.
مثال : متغیرهای سن ، میزان ، میزان درآمد.
مقیاس نستبی : براندازه گیری متغیرهایی که مبدا سنجش آنها صفر مطلق است.
مثال : متغیر دمای آب
آزمون های آماری پارامتریک و ناپارامتریک
آمار پارامتریک که در خلال جنگ جهانی دوم شکل گرفت در برابر آمار پارامتریک قرار می گیرد. آمار پارامتریک مستلزم پیش فرضهائی در مورد جامعه ای که از آن نمونه گیری صورت گرفته می باشد. به عنوان مهمترین پیش فرض در آمار پارامترک فرض می شود که توزیع جامعه نرمال است اما آمار ناپارامتریک مستلزم هیچگونه فرضی در مورد توزیع نیست. به همین خاطر بسیاری از تحقیقات علوم انسانی که با مقیاس های کیفی سنجیده شده و فاقد توزیع (Free of distribution) هستند از شاخصهای آمارا ناپارامتریک استفاده می کنند.
فنون آمار پارامتریک شدیداً تحت تاثیر مقیاس سنجش متغیرها و توزیع آماری جامعه است. اگر متغیرها از نوع اسمی و ترتیبی بوده حتما از روشهای ناپارامتریک استفاده می شود. اگر متغیرها از نوع فاصله ای و نسبی باشند در صورتیکه فرض شود توزیع آماری جامعه نرمال یا بهنجار است از روشهای پارامتریک استفاده می شود در غیراینصورت از روشهای ناپارامتریک استفاده می شود.
ما در این قسمت مقاله ای را برای شما قرار داده ایم که می توانید با دانلود و استفاده از این مقاله، به راحتی نوع آزمون مورد نیاز خود را تشخیص داده و از آن استفاده کنید:
آزمونهای آماری-قسمت اول
ما در این بخش قصد داریم مطالبی را در مورد انواع آزمونهای آماری و موارد استفاده ی آنها را در سایت خود قرار دهیم که به شما کاربران و دانشجویان عزیز کمک کند تا در کارهای پژوهشی خود بتوانید آزمون آماری مناسب با کار خود را تشخیص داده و به نحو احسن از آنها استفاده کنید. به همین منظور ابتدا بایستی با انواع مقیاسهای اندازه گیری آشنا شوید تا بتوانید تشخیص دهید برای داده های شما چه نوع آزمونی مناسبتر است. سپس با انواع آزمونهای آماری آشنا خواهیم شد.
انواع مقیاسهای اندازه گیری (Measurement Scales)
۱-مقیاس اسمی (Nominal Scale): این مقیاس شامل یک یا جند گروه با طبقه است که از نظر کیفی با هم متفاوتند اما بین گروهها هیچگونه ارجحیتی وجود ندارد. به عبارت دیگر ویژگیها صرفاً در مقولهها ردهبندی میشوند بیآنکه هیچ رابطه ریاضی بین مقولهها ضرورت داشته باشند. ممکن است برای هر گروه یا طبقه شماره ای در نظر گرفته شود که ارزش ندارد بلکه جنبه” کد” یا شناسائی دارند. برای مقیاس اسمی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
متغیر جنس : ۱- مرد ۲- زن
متغیر وضعیت تاهل: ۱- مجرد ۲- متاهل ۳-مطلقه ۴- بیوه
متغیر نوع معلولیت : ۱- جسم ۲- ذهنی ۳- روانی ۴- حسی
۲-مقیاس ترتیبی یا رتبه ای (Ordinal Scale): این مقیاس نسبت به مقیاس اسمی خصوصیت اضافه ای دارد که در بین گروهها از نظر متغیر مورد نظر برتری وجود دارد اما این برتری قابل سنجش و مقایسه با سایر گروهها نیست؛ گروهها هم یکسان نیستند بلکه گروهها نسبت به هم روی پله های یک نردبان قرار گرفته اند، به عبارت دیگر در مقیاس رتبه ای نه تنها تفاوت کیفی متغیر ها مشخص می شود( مانند مقیاس اسمی) بلکه برتری و یا کمتری مقدار و درجه ی، صفت مورد بررسی نیز نشان داده می شود. بدین معنا که افراد مورد مطالعه از نظر صفت مورد نظر، از بیشترین تا کمترین مقدار آن صفت درجه بندی و مرتبه هر فرد نسبت به دیگران مشخص می شود. این مقیاس نه تنها می تواند تفاوت میان مقوله ها رامشخص کند، بلکه ترتیب تفاوت ارجحیت هر مقوله را از نظر پاسخگویان مشخص می سازد.اما به هر حال مقیاس ترتیبی قادر به تعیین مقدار تفاوت بین رتبه های داده شده نیست. برای مقیاس ترتیبی میتوان به مثالهای زیر اشاره کرد:
متغیر تحصیلات : ۱- دیپلم ۲- فوق دیپلم ۳- لیسانس ۴- فوق لیسانس ۵- دکتری
متغیر میزان ناتوانی : ۱- جزئی ۲- کم ۳- متوسط ۴- زیاد ۵- شدید
متغیر میزان رضایت : ۱- ناراضی ۲- متوسط ۳- راضی
۳-مقیاس فاصله ای (Interval Scale): در این مقیاس فاصله بین گروهها با هم مساوی در نظر گرفته شده است. اما صفر در این مقیاس فقدان خاصیت مورد نظر اندازه گیری نیست. اختلاف مساوی بین هرجفت از اعداد نمایانگر اختلاف مشابه در خصوصیت مورد اندازه گیری است. این مقیاس از مقیاس های قبلی کامل تر است. در این نوع اندازه گیری، نه تنها افراد از نظر صفت مورد مطالعه طبقه بندی می شوند و رتبه هر فرد تعیین می شود بلکه تفاوت هر فرد از افراد دیگر را نیز می توان تعیین کرد. این مقیاس به ما اجازه می دهد تا میانگین و انحراف معیار پاسخ های مرتبط با متغیر های مختلف را محاسبه کنیم. به عبارت دیگر این مقیاس نه تنها قادر است افراد را با توجه به خصوصیت مشخصی گروه بندی کند و رتبه ها را درون گروه های مشخص سازد، بلکه قادر است مقدار این تفاوت را اندازه گیری و تفاوت بین اشخاص را مشخص سازد. برای مثال میتوان به سوالاتی که از طریق لیکرت پاسخ داده می شوند اشاره کرد؛ مثل:
۱-کاملا مخالفم ۲- مخالفم ۳- نظری ندارم ۴- موافقم ۵- کاملا موافقم
یا متغیرهای سن، میزان درآمد، نمره دانش آموزان در یک درس
۴-مقیاس نسبی (Ratio Scale): مقیاس نسبی دقیق ترین مقیاس اندازه گیری است. خصوصیات ممتاز مقیاس نسبی داشتن نقطه ای دقیق برای شروع است که آن را صفر مطلق می نامیم. صفر مطلق مقیاسی معنادار در یک مقیاس اندازه گیری است. این مقیاس قوی ترین مقیاس اندازه گیری بین چهار مقیاس موجود است. در این مقیاس خصوصیت اضافی آن است که صفر دلیلی برای فقدان خاصیت مورد اندازه گیری است و در نتیجه نسبت بین اعداد در این مقیاس همان نسبت مقدار خاصیت مورد اندازه گیری است. مثلاً در اندازهگیری سالهای خدمت کارکنان، میتوان فردی یافت که تازه استخدام باشد و سابقه خدمتش صفر باشد. همچنین، میتوان نسبت سابقه خدمت دو نفر که یکی دارای سابقه خدمت ۱۰ سال و دیگری ۵ سال است را حساب کرد. دراین مثال، نفر اول سابقه خدمتش دو برابر نفر دوم است و نسبت سابقهشان ۲ میباشد که مساوی نسبت سابقه خدمت دو نفر دیگر از کارکنان است که سابقه خدمت آنان بهترتیب ۶ سال و ۳ سال میباشد. به عبارت دیگر مقیاس نسبتی علاوه بر دارا بودن ویژگیهای مقیاس فاصلهای دارای مبدأ واقعی( صفر مطلق) نیز میباشد.
برای مقیاس نسبی یا نسبتی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
متغیر دمای آب، میزان قد، میزان وزن، میزان کل
ما در این بخش قصد داریم مطالبی را در مورد انواع آزمونهای آماری و موارد استفاده ی آنها را در سایت خود قرار دهیم که به شما کاربران و دانشجویان عزیز کمک کند تا در کارهای پژوهشی خود بتوانید آزمون آماری مناسب با کار خود را تشخیص داده و به نحو احسن از آنها استفاده کنید. به همین منظور ابتدا بایستی با انواع مقیاسهای اندازه گیری آشنا شوید تا بتوانید تشخیص دهید برای داده های شما چه نوع آزمونی مناسبتر است. سپس با انواع آزمونهای آماری آشنا خواهیم شد.
انواع مقیاسهای اندازه گیری (Measurement Scales)
۱-مقیاس اسمی (Nominal Scale): این مقیاس شامل یک یا جند گروه با طبقه است که از نظر کیفی با هم متفاوتند اما بین گروهها هیچگونه ارجحیتی وجود ندارد. به عبارت دیگر ویژگیها صرفاً در مقولهها ردهبندی میشوند بیآنکه هیچ رابطه ریاضی بین مقولهها ضرورت داشته باشند. ممکن است برای هر گروه یا طبقه شماره ای در نظر گرفته شود که ارزش ندارد بلکه جنبه” کد” یا شناسائی دارند. برای مقیاس اسمی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
متغیر جنس : ۱- مرد ۲- زن
متغیر وضعیت تاهل: ۱- مجرد ۲- متاهل ۳-مطلقه ۴- بیوه
متغیر نوع معلولیت : ۱- جسم ۲- ذهنی ۳- روانی ۴- حسی
۲-مقیاس ترتیبی یا رتبه ای (Ordinal Scale): این مقیاس نسبت به مقیاس اسمی خصوصیت اضافه ای دارد که در بین گروهها از نظر متغیر مورد نظر برتری وجود دارد اما این برتری قابل سنجش و مقایسه با سایر گروهها نیست؛ گروهها هم یکسان نیستند بلکه گروهها نسبت به هم روی پله های یک نردبان قرار گرفته اند، به عبارت دیگر در مقیاس رتبه ای نه تنها تفاوت کیفی متغیر ها مشخص می شود( مانند مقیاس اسمی) بلکه برتری و یا کمتری مقدار و درجه ی، صفت مورد بررسی نیز نشان داده می شود. بدین معنا که افراد مورد مطالعه از نظر صفت مورد نظر، از بیشترین تا کمترین مقدار آن صفت درجه بندی و مرتبه هر فرد نسبت به دیگران مشخص می شود. این مقیاس نه تنها می تواند تفاوت میان مقوله ها رامشخص کند، بلکه ترتیب تفاوت ارجحیت هر مقوله را از نظر پاسخگویان مشخص می سازد.اما به هر حال مقیاس ترتیبی قادر به تعیین مقدار تفاوت بین رتبه های داده شده نیست. برای مقیاس ترتیبی میتوان به مثالهای زیر اشاره کرد:
متغیر تحصیلات : ۱- دیپلم ۲- فوق دیپلم ۳- لیسانس ۴- فوق لیسانس ۵- دکتری
متغیر میزان ناتوانی : ۱- جزئی ۲- کم ۳- متوسط ۴- زیاد ۵- شدید
متغیر میزان رضایت : ۱- ناراضی ۲- متوسط ۳- راضی
۳-مقیاس فاصله ای (Interval Scale): در این مقیاس فاصله بین گروهها با هم مساوی در نظر گرفته شده است. اما صفر در این مقیاس فقدان خاصیت مورد نظر اندازه گیری نیست. اختلاف مساوی بین هرجفت از اعداد نمایانگر اختلاف مشابه در خصوصیت مورد اندازه گیری است. این مقیاس از مقیاس های قبلی کامل تر است. در این نوع اندازه گیری، نه تنها افراد از نظر صفت مورد مطالعه طبقه بندی می شوند و رتبه هر فرد تعیین می شود بلکه تفاوت هر فرد از افراد دیگر را نیز می توان تعیین کرد. این مقیاس به ما اجازه می دهد تا میانگین و انحراف معیار پاسخ های مرتبط با متغیر های مختلف را محاسبه کنیم. به عبارت دیگر این مقیاس نه تنها قادر است افراد را با توجه به خصوصیت مشخصی گروه بندی کند و رتبه ها را درون گروه های مشخص سازد، بلکه قادر است مقدار این تفاوت را اندازه گیری و تفاوت بین اشخاص را مشخص سازد. برای مثال میتوان به سوالاتی که از طریق لیکرت پاسخ داده می شوند اشاره کرد؛ مثل:
۱-کاملا مخالفم ۲- مخالفم ۳- نظری ندارم ۴- موافقم ۵- کاملا موافقم
یا متغیرهای سن، میزان درآمد، نمره دانش آموزان در یک درس
۴-مقیاس نسبی (Ratio Scale): مقیاس نسبی دقیق ترین مقیاس اندازه گیری است. خصوصیات ممتاز مقیاس نسبی داشتن نقطه ای دقیق برای شروع است که آن را صفر مطلق می نامیم. صفر مطلق مقیاسی معنادار در یک مقیاس اندازه گیری است. این مقیاس قوی ترین مقیاس اندازه گیری بین چهار مقیاس موجود است. در این مقیاس خصوصیت اضافی آن است که صفر دلیلی برای فقدان خاصیت مورد اندازه گیری است و در نتیجه نسبت بین اعداد در این مقیاس همان نسبت مقدار خاصیت مورد اندازه گیری است. مثلاً در اندازهگیری سالهای خدمت کارکنان، میتوان فردی یافت که تازه استخدام باشد و سابقه خدمتش صفر باشد. همچنین، میتوان نسبت سابقه خدمت دو نفر که یکی دارای سابقه خدمت ۱۰ سال و دیگری ۵ سال است را حساب کرد. دراین مثال، نفر اول سابقه خدمتش دو برابر نفر دوم است و نسبت سابقهشان ۲ میباشد که مساوی نسبت سابقه خدمت دو نفر دیگر از کارکنان است که سابقه خدمت آنان بهترتیب ۶ سال و ۳ سال میباشد. به عبارت دیگر مقیاس نسبتی علاوه بر دارا بودن ویژگیهای مقیاس فاصلهای دارای مبدأ واقعی( صفر مطلق) نیز میباشد.
برای مقیاس نسبی یا نسبتی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
متغیر دمای آب، میزان قد، میزان وزن، میزان کل