❌ شاه عباس دوم صفوی، چگونه پادشاهی بود? ❌

⚠️دوره سلطنت شاه صفی اول، دو ویژگی توأمان داشت، یعنی نشانه ای از پختگی و علائمی از انحطاط صفویان را در خود داشت ولی هنوز میتوانست سرپای خود بایستد و تا حدی خوب و نه به نحو احسن از رعایای خود محافظت کند. سلطان محمد میرزا فرزند شاه صفی اول پس از پدرش با لقب شاه عباس دوم به تخت سلطنت نشست در حالیکه 10ساله بود. ساروتقی، همچنان صدراعظم بود و حاکم واقعی، او بود. البته حکومت توأمان ساروتقی اخته(که بخاطر لواط با یک کودک آلتش را بریدند) با ملکه مادر چندان مساله ساز نبود، زیرا ساروتقی اخته و خنثی بود و به راحتی به حرمسرا رفتوآمد می کرد. سیاست تمرکز گرایی قدرت که از زمان شاه عباس شروع شده بود در زمان شاه عباس دوم نیز ادامه یافت و قدرت را تا حد زیادی از دست سران قبایل تورک خارج کرد. شاه عباس دوم دیگر بدنبال توسعه قلمرو نبود، لذا جنگهای خارجی خیلی کم شد و شورشهای داخلی که رخ میداد سرکوب میگردید. لذا در بدنه اصلی سپاه صفوی انحطاط ایجاد شد و نیروهای واحد توپخانه بشدت کاهش یافت و زندگی عشرب طلبانه دربار نیز تاثیر نامطلوبی بر نیروهای صفوی گذاشت و فساد و لاقیدی حتی در رده های پایین سپاه، نمایان شد. بی توجهی شاه به امور نیز مزید بر علت گشت. نظم در سپاه صفوی از بین رفت و تواناییشان افت کرد زیرا سربازانی که در مراسم سال 1666 م از مقابل شاه رژه رفتند، چندین بار در همان مراسم از جلو شاه رژه رفته بودند. بالاخره سپاهی بجا ماند که حتی شایستگی رژه رفتن نداشت چه رسد به جنگیدن.

⚠️شاه عباس دوم خواندن و نوشتن را یاد گرفت و به متون مذهبی روی آورد و همچنین سوارکاری و تیراندازی و چوگان را فرا گرفت. دربار شاه دچار اسراف جنون آمیزی بود و ساروتقی که صدر اعظم بود با کمک فقهای شیعی تلاش کرد جلوی تندروی و افراط کاری غیر اسلامی شاه عباس دوم را بگیرد، اما ساروتقی موفق نشد و شاه پا جای پای پدرش نهاد. از خصوصیات ساروتقی، عبارتند از سلطه طلبی، بی اعتنایی، بی حرمتی و سختگیری سنگدلانه به مردم، متقلب در اداره امور دولتی، استفاده از جاسوسی در جمع آموری عایدات دولتی که باعث افزایش دشمنان او شد و در نهایت در حمله ای او را در خانه اش بقتل رساندند. سپس خلیفه سلطان که فردی مذهبی و متقی بود به صدر اعظمی رسید و تا زمان مرگش بر همان منصب بود. معروف است که خلیفه سلطان با فاحشه خانه های صفویه مقابله کرد و بدکارگی را کاهش داد و لواط را مدتی مهار کرد. بعد از مرگ خلیفه سلطان، محمد بیگ که از دست پروردگان شاه بود به صدر اعظمی رسید. او از کاهش اسراف دربار و هزینه های گزاف سپاه عاجز ماند اما برای کیفیت مسکوکات و رشد معادن اقداماتی نمود. روشی آمرانه داشت و تعدادی از حکام را معزول ساخت، اما هنگامیکه با الله وردی خان مقتدر در افتاد، معزول شد. سپس شاه، میرزا محمد مهدی که ده سال صدرالممالک بود را جانشین محمد بیگ نمود. شاه عباس دوم در امر حکومت، بسیار فعال بود. او با سرکوب شورش ایالت بختیاری، اراضی آنها را تصاحب نمود و به اراضی خالصه شاه اضافه کرد، با همدان و کرمان نیز چنین کرد و درآمد شاه افزایش یافت، در حالیکه بهبودی در وضع و تعداد جمعیت رخ نداد. در زمان شاه عباس دوم، کمپانی هند شرقی انگلستان و کمپانی هند شرقی هلند با انعقاد قرارداد، امتیازات فراوانی از صفویان کسب کردند، با فرانسه نیز قرارداد بسته شد اما عمر شاه کفاف نداد. شاه عباس دوم با عثمانی پیمان صلح بست و تبادل سفرا انجام شد و چون او تمایلی به جنگ نداشت دوره پادشاهی نسبتا آرامی داشت بجز درگیریهای پراکنده در شمال شرق با ازبکان. او با تاثیر از اروپاییان به هنرهای تجسمی و معماری علاقمند بود، پلها و کاروانسراهایی ساخت. شاه عباس دوم تمام برادر زاده های خود را بقتل رساند و چشمان 4 برادرش را از حدقه درآورد. وی در میگساری میلش به جنایت بیشتر میشد. او در سن 33 سالگی بعلت بیماری سفلیس که ناشی از همخوابگی های بسیار با زنان بود درگذشت.

📚منبع:
تاریخ ایران کمبریج،بخش صفویه، ه ر رویمر و...، ص 102 تا 116

✅ ناگفته های ایران باستان

🆔 @IRRealHistory

👇👇👇👇👇👇👇