❌ آیا چهارشنبه سوری جشنی عربی است که ایرانیزه شده? ❌


1⃣قسمت اول✅


⚠️در دیانت زرتشتی، طبق اوستا، آتش یک ایزد است و پسر اهورمزدا(1) لذا بیش از هر دینی، آتش و جشنهای مربوط به آتش برای زرتشتیان مقدس است.
زرتشت آتش را بعنوان سمبول آیین خود انتخاب کرد(2)
جمشید سروشیان علت روشن کردن آتش در ایام پنجو(پنج روز آخر سال) را اینگونه بیان می کند: ایرانیان جشنی که در پنج شبانه روز آخرسال که جشن "همسپتمدمگاه" نیز می باشد، برپا کنند، در این جشن سفره چینند و حلویات، میوه، گل و ریاحین و آتش و شمع بر آن گذارند... در سحرگاه روز ششم که صبح هرمزد روز از فروردین(اول فرودین) است در بلندیها و پشت بامها آتش افروزی کنند و با خواندن اوستا جشن را تمام کنند و سال جدید آغاز شود. علت اینکه بر بلندیها آتش افروزی میکردند این است که چون چند سال یکبار، سال را کبیسه میکردند و مردم روز اول سال را تشخیص نمی دادند، ازین جهت، موبد موبدان روی بام خانه خود آتش میکرد تا پایان جشن پنجو و آغاز نوروز را اعلام کند و سایرین نیز به تقلید از او اینکار را انجام می دادند. زرتشتیان معتقدند در روزهای پنجو ارواح مقدس به خانه های خود برمیگردند و در آخر پنجو دوباره به آسمان میروند، افراد خانه، آب، آئینه و آویشن و اوستا به بام خانه می بردند و با افروختن آتش از آنان خداحافظی میکردند. ابوریحان در مورد علت جشن سوری(چهارشنبه سوری فعلی) چنین میگوید: قبل از آمدن نوروز خردک یا عامه، از ده روز مانده به پایان اسفند، ایرانیان جشنی برپا می داشتند و آتش می افروختند. زمانیکه مأخذ، رصد خورشیدی نخستین روز نوروز قرار گرفت، طبق محاسبات رصد نیمروز، که ظهر سه شنبه(خرداد روز در تقویم زرتشتی) بوده است، به دلیل فاصله کوتاهی که بین آغاز سال خورشیدی(ساعت12 ظهر سه شنبه) و آغاز سال قمری(ساعت12 شب چهارشنبه) بوجود آمد، ایرانیان در فاصله کوتاهی بین دو سال قمری و شمسی به آتش افروزی و پایکوبی پرداختند که بعدها بر اساس همین کیفیت خاص، عصر سه شنبه منتهی به چهارشنبه آخر سالها را به نام چهارشنبه سوری نامیدند... جشن سوری یا آتش افروزی پایان سال، پس از اسلام به دلیل نحوست روز چهارشنبه نزد عرب که مسعودی در کتاب المحاسن و الاضداد آنرا بیان کرده، به روز چهارشنبه منتقل شد تا از نحوست آن در امان باشند و نام جشن سوری به چهارشنبه سوری بدل گشت. جشن سوری(چهارشنبه سوری فعلی) از دوران باستان در ایام پیش از نوروز با افروختن آتش بر روی بامها و بلندی ها مرسوم بوده(3)

⚠️یک رشته از جشنهای آریایی، از اقوام هندُایرانی و هندُاروپایی، جشنهای آتش است که با افروختن آتش جهت سور و سرور و شادی، آغاز و اعلام میشد. در ایران از جمله جشنهایی که از دوره باستان باقی مانده، جشن سوری در پایان سال یا همان چهارشنبه سوری فعلی و جشن سده است. از جشنهای آتش که فراموش شده از آذرگان(9آذر) و شهریورگان(آذر جشن) میتوان نام برد. نخست باید اشاره کرد که برخلاف نظری که اغلب ابراز شده که جشن چهارشنبه سوری از مستحدثات جشنهای ایرانی است(=از جشنهای جدید ایرانی است) و در تاریخ باستان هیچ پایه و نشانی ندارد و اینکه موردی همانند آن پیش از اسلام بوده و پس از اسلام فراموش شده و چیزی نظیر آن در این اواخر باب شده، چنین نمی باشد و این سخن پذیرفتنی نیست. در زمان منصور بن نوح سامانی در میانه قرن چهارم هجری، جشن سوری برقرار بوده... چون امیر منصور بن نوح به مُلک نشست در جوی مولیان در ماه شوال 350، امر فرمود آن سراها را دیگر بار عمارت کنند و... آنگاه امیر به سرا نشست و هنوز سال تمام نشده بود که چون "شب سوری" چنانکه عادت قدیم است، آتشی عظیم افروختند. چند نکته مهم در این روایت تاریخیست که اول، اشاره به زمان جشن سوری دارد که آخر سال است و دوم، آنکه اشاره شده عادت و رسم قدیم است و این اشاره هایی آشکار است که این سنت و رسم کهن بوده که اجرا میشده. سوم، جشن سوری در پایان سال بوده نه جشن چهارشنبه سوری. آنچه مسلّم است اجرای جشن سوری در دوران باستان در روز چهارشنبه نبوده، چون در تقویم زرتشتی و ایران باستان، هفته و روزهای شنبه، یک شنبه و... جمعه وجود نداشته. هر ماه زرتشتی سی روز بوده و هر روز یک نام داشته. آنگاه جهت حساب کبیسه پنج روز افزون را که سال شمسی 365 روز و کسری بود، به پنج نام از پنج عنوان گاتهای زرتشت می نامیدند. و این پنج روز آخر سال را مجموعا پنجه، پنجو، خمسه یا پنجه دزدیده، خمسه مسترقه، گاه، اندرگاه، بهیزک و پنجه وه می گفتند(4)

📚منابع:
(1) اوستا، یسنا، هات2، بند4
(2) فلسفه شرق، مهرداد مهرین، ص235
(3) بررسی های تاریخی و مذهبی آیین نوروزی، رحیم عزیزی ص92تا95 . نوروز، سوابق تاریخ تا امروز، هاشم رضی، ص234
(4) گاه شماری و جشن های ایران باستان، هاشم رضی، ص230و231

✅ ناگفته های ایران باستان

🆔 @IRRealHistory

👇👇👇👇👇👇👇

❌ آیا چهارشنبه سوری جشنی عربی است که ایرانیزه شده? ❌


2⃣ قسمت دوم ✅


⚠️ایرانیان در یکی از چند شب آخر سال جشن سوری که عادت و سنتی کهن و قدیمی بود را با افروختن آتش همگانی برپا می کردند. اما چون در تقویم ایران باستان مقیاس هفته و نام روزهای هفته وجود نداشت، لاجرم در شب چهارشنبه آخر سال چنین جشنی برگزار نمی شد. روزشماری کنونی بر اثر ورود اعراب به ایران باب شد. بی گمان این جشن در دوره باستان به شکلی گسترده برپا بوده و پس از ورود اعراب مصادف با شب چهارشنبه شده چون اولا تقویم زرتشتی به تقویم عربی بدل گشت و ثانیا بخاطر نحوست و نامبارکی چهارشنبه نزد تازیان، از آن تاریخ به بعد جشن سوری در شب چهارشنبه آخر سال توسط ایرانیان برگزار شد تا نحوست چنین شب و روزی را منتفی کنند. البته اینکه چرا شب چهارشنبه برای جشن سوری که از رسوم و آداب ایران کهن روزگار است برگزیده شده، به دلایلی است. یکی ازین دلایل وابسته به یک شخصیت تاریخ شیعی به نام مختار می باشد(مختار ثقفی همان کذّابی است که ادعای پیامبری و نبوت نمود). پس از واقعه کربلا، مختار به خونخواهی شهدای کربلا قیام کرد و برای تشخیص موافق از مخالف یه شیعیان گفت که بر بالای بام خود در شب قیام آتش کنند و چون آن شب مصادف با شب چهارشنبه آخر سال بود، از آن به بعد برای ایرانیان مرسوم شد که جشن باستانی سوری را در شب چهارشنبه آخر سال اجرا کنند. تاریخ برگزاری جشن سوری را در "ایران باستان" از سه مرحله بیرون نباید دانست. اول، در شب 26 اسفند، یعنی در نخستین شب از پنجه کوچک یا نخستین شب از ده شب و روز فروردگان. دوم، در اولین شب پنجه بزرگ یا پنجه وه که پنج روز کبیسه است و نخستین شب و روز جشن همسپتمدم و آخرین گاهنبار سال محسوب میشود. سوم، آخرین شب سال که جشن اصلی همسپتمدم و آخرین گاهنبار و جشن آفرینش انسان(طبق عقیده مجوس) است. اما علت اصلی افروختن آتش در جشن سوری، ستایش اهورمزدا و آغاز جشن بود. علتی دیگر نیز به آن بگونه ای پیرایه ای بستند که ارواح را راهنما باشد تا در روشنی آتش به خانه های خود درآیند، البته در پشت بام در کنار آتش خوراکهای ویژه ای می نهادند. جشن اصلی هر گاهنباری، روز پنجم آن محسوب میشده و چهار روز مقدم صرف تهیه مقدمات جشن بوده. پس در آخرین روز سال، یعنی آخرین روز پنجه اندرگاه، شب و روز همسپتمدم یا آفرینش انسان بوده که با افروختن آتش فراوان، جشن برگزار می شده. چون در دوران اسلامی هفته و شنبه و یکشنبه و... جمعه وجود داشت جشن مزبور را ایرانیان به شب چهارشنبه آخر سال درآوردند که در گاهشماری اعراب روزی نحس بوده(البته در اسلام نحوست ایام وجود ندارد). جشن سوری یا چهارشنبه سوری فعلی در قدمت برابر است به اعتقاد آریاها و بویژه اعتقاد مردم ایران(باستان) به فروهرها یا ارواح و سه جشن و مراسم عمده در پنج روز پایان سال برگزار می شد که افروختن آتش از مراسم اصلی آن بود.
سعید نفیسی نیز طی مقاله ای بیان کرد که: جشن چهارشنبه سوری از قدیم ترین زمانهای تاریخ در میان ایرانیان مرسوم بوده است. دکتر محمد مقدم معتقد است که خواستگاه و نقطه شروع چهارشنبه سوری مانند بسیاری دیگری از مشکلات تاریخی ایران باستان پوشیده بود تا اینکه آقای ذبیح بهروز در بررسی های خود، آنرا روشن کرد. بموجب این تحقیق اکنون میدانیم که شب چهارشنبه سوری، جشنی است که مانند بیشتر جشنهای ایرانی با ستاره شناسی بستگی دارد، مبدا همه حسابهای علمی تقویمی است. در آن روز در سال 1725پیش از میلاد، زرتشت بزرگترین حساب گاه شماری تقویمی جهان را نموده و کبیسه پدید آورده و تاریخهای کهن را درست و منظم کرده. به نظر بهروز ذبیح در سال 1725 پیش از میلاد، شبی که زرتشت در روز آن تاریخ را اصلاح کرد، به یادبود آن، همه ساله مردم جشن برپا کرده و با آتش افروزی شادی خود را اعلام کرده اند. البته این فقط یک حدس است
❗️اکنون دریافتیم که چهارشنبه سوری جشنی عربی نیست و از جشنهای ایران باستان و آریاییهای باستان و مجوس است. طبق روایت صحیح از رسول الله صلی الله علیه و سلم پیروی از رسوم کفار نظیر ولنتاین، کریسمس، نوروز، چهارشنبه سوری، سفره هفت سین، سیزده بدر و یلدا و... بر مسلمانان حرام است. "من تشبه بقوم فهو منهم"


📚منبع:
گاه شماری و جشن های ایران باستان، هاشم رضی، ص 232 تا 235 و 246 و 247 و 253 و 259

✅ ناگفته های ایران باستان

🆔 @IRRealHistory

👇👇👇👇👇👇👇