ناگفته‌های ایران باستان و تاریخ

❌ باستانگرایان اسلامستیز مدعی هستند که یعقوب لیث زبان فارسی را در ایران زبان رسمی اعلام کرد !!! اکنون به بررسی این ادعا می پردازیم که آیا صحیح است یا غلط ❌

⚠️ مسلمان شدن ایرانیان هرگز به زور شمشیر نبود چرا که تا قرنها پس از ورود اسلام به ایران، زرتشتیان(مجوس) در کنار مسلمانان زندگی میکردند و جزیه می پرداختند و به آیین خود بودند. حتی در قرن دهم میلادی جمعیت قابل ملاحظه ای از فارس زادگان ساسانی، به کیش زرتشتی بودند و گروهی از زرتشتیان تا به امروز در نقاطی از یزد و کرمان به رسوم و آداب زرتشتی وفادار مانده اند.
❗️نکته: تمام ایران بدست اسلام فتح شد، وقتی هنوز زرتشتیان در یزد و کرمان وجود دارند و به آیین خود هستند، دلیل محکم دیگریست که اثبات میکند ایرانیان به زور شمشیر مجبور نبودند که مسلمان شوند و دست از زرتشتی بودن بکشند.

⚠️ برخی ایرانیان که به اسلام ایمان آورده بودند گاه ضروری میدانستند که بنا به سنّتی عربی که به پیش از اسلام باز می گشت(و بوسیله اسلام اصلاح شد)، خود را به قبیله یا عشیره ای عرب پیوند دهند و "موالی" ایشان شوند تا بتوانند از حمایتهای قبیله ای بهره مند گردند و یا از لحاظ اجتماعی جا پای محکمتری بیابند. تعداد موالی چنان گسترش یافت که بسرعت به صورت یکی از نیروهای مهم در صحنه سیاسی و فرهنگی اسلام در آمد. با اتصال موالی به قبایل عربی، زبان عربی(زبان فاتحین و زبان قرآن و نمازهای روزانه) به سرعت در میان نخبگان ایرانی ریشه دواند. در زمان حجاج بن یوسف که در سالهای 661 تا 714 میلادی فرماندار ایران و عراق بود، زبان عربی در دفاتر دیوانی و دولتی جایگزین زبان پهلوی شد و راه را برای آنکه خط ایرانیان به خط عربی تغییر یابد باز کرد.... و حتی ایرانیان چنان جذب و شیفته اسلام و فاتحین مسلمان شدند که به تبلیغ اسلام و شرکت در جهادهای دینی دست یازیدند.
❗️نکته: بازهم میبینیم که اجباری در این نبود که ایرانیان عربی تکلم کنند بلکه بخاطر اتصال و تعاملی که با فاتحین مسلمان، داشتند به سبب موالی بودن، خود به خود زبان عربی را یاد گرفتند و جهت ارتباط با آنها عربی تکلم میکردند.

⚠️ این نظر که نخستین شعر فارسی در زمان صفّاریان(یعقوب لیث صفاری) سروده شده باشد البته درست نیست !!! شواهد و حتی نمونه هایی از اشعار فارسی که در زمان(قبل تر و دوره) طاهریان سروده شده در دست است، شامل دو قطعه از حنظله بادغیسی، و به آسانی میتوان تصور نمود که زودتر از آنهم، کوششهایی برای سرودن شعر به اوزان محلی و یا در قالب شعر عربی بطور پراکنده اینجا و آنجا صورت گرفته باشد... اقدام یعقوب لیث محرکی در سرودن شعر فارسی شد و آغاز سنتی گردید که سامانیان پیشروان راستین رستاخیز ادبی ایران، آنرا برگرفته و گسترش دادند.
❗️نکته: یعنی قبل از یعقوب لیث شعر فارسی سروده میشده و به تبع آن زبان فارسی بین مردم ایران رایج بوده و زبان فارسی اصلا معدوم نشده بود که یعقوب لیث بخواهد آنرا زبان رسمی کشور کند بلکه ایرانیان به فارسی گویش داشتند و شعر فارسی می سرودند.

⚠️ جالب است بدانید که این خود ایرانیان بودند که مشتاق خط و زبان عربی شدند و به حجاج بن یوسف پیشنهاد دادند کارهای دیوانی به خط عربی نوشته شود. « ترجمه دیوان، در زمان حجاج بن یوسف از فارسی به عربی انجام شد و مترجم آن یک ایرانی بنام صالح بن عبدالرحمن است که بردهء بنی تمیم و پدرش از اسیران سجستان بوده و نزد زادانفرّخ بکار نویسندگی در عربی و فارسی اشتغال داشت و دل حجاج را بدست آورده بود. صالح به زادانفرّخ گفت: من بواسطه تو به امیر راه یافتم، حالا مشاهده میکنم امیر را بمن تمایلی است و بیم دارم که مرا بر تو مقدّم دارد. زادانفرّخ گفت چنین گمان نداشته باش که اون بمن بیشتر احتیاج دارد و جز من کسی دیگر نمیتواند حساب او را نگهدارد. صالح گفت: بخدا سوگند اگر من بخواهم میتوانم حساب او را به عربی برگردانم، زادانفرّخ خواست چند سطری را به عربی درآورد. اون چنین کرد. زادانفرّخ گفت: بهتر است چندی تمارض نمایی، صالح نیز به بهانه بیماری از خانه بیرون نیامد، تا آنکه حجاج پزشک مخصوص خود تیادورس را بعیادت او فرستاد و صالح را بیمار نیافت. زادانفرّخ که ازین ماجرا خبر یافت دستور داد که از خانه بیرون آید. از قضا زادانفرّخ از خانه که بیرون آمد بسبب فتنه ابن اشعث کشته شد و حجاج صالح را برجای او گذاشت. صالح به حجاج جریان مذاکرات خود را با زادانفرّخ درباره نقل دیوان از فارسی به عربی گفت و حجاج تصمیم به این کار گرفت و از صالح آن را خواست»

📚منبع:
مجله ایران شناسی، سال سیزدهم، احسان یارشاطر، ترجمه فریدون وهمن، صفحه 276 و 281
الفهرست، محمد بن اسحاق بن ندیم، ترجمه محمدرضا تجدد، نشر اساطیر، تهران 1381، صفحه 442

✅ کانال ناگفته های ایران باستان

🆔 @IRRealHistory

👇👇👇👇👇👇👇

1.32K viewsedited 12:39