Five Fundamental Doctrines of Political Philosophy and Their
Negative and Positive Applications to Peace
#Rohollah_Eslami 1
1- Associate Professor of Political Science, Faculty of Law and Political Science, Ferdowsi
University of Mashhad, Mashhad, Iran. E-mail: Eslami.r@um.ac.ir
Date received:2025/04/07 Date revised:2025/05/09 Date accepted:2025/05/12
https://www.ipsanjournal.ir/article_245345_3aa6100288f6904c21d97aa0d6e085af.pdf
Negative and Positive Applications to Peace
#Rohollah_Eslami 1
1- Associate Professor of Political Science, Faculty of Law and Political Science, Ferdowsi
University of Mashhad, Mashhad, Iran. E-mail: Eslami.r@um.ac.ir
Date received:2025/04/07 Date revised:2025/05/09 Date accepted:2025/05/12
https://www.ipsanjournal.ir/article_245345_3aa6100288f6904c21d97aa0d6e085af.pdf
🏆4✍1
📚منتشر شد: مقدمه ای بر فرایند سیاست گذاری عمومی: نظریه ها، مفاهیم و مدل های سیاست گذاری
نویسنده: #توماس#بیرکلند
ترجمه: #روح_اله_اسلامی - #پگاه_لطیفی - #فاطمه_ذوالفقاریان
انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد
بهار 1405
نویسنده: #توماس#بیرکلند
ترجمه: #روح_اله_اسلامی - #پگاه_لطیفی - #فاطمه_ذوالفقاریان
انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد
بهار 1405
❤4🙏3🤩1🏆1🤗1
🌺این گیاه و گلدان را دکتر کوچکی به من داد. در گرمترین مکان بدون قطرهای آب، تا سر حد خشکی مطلق میرود و با هر باران، گل هدیه میدهد. این گل با رویه، نهاد، حقوق و تکنیک علمی از هستیشناسی اندوهبار (Nostalgic) فاصله خواهد گرفت. از تابش خورشید و سعی باد و باران در طبیعت به روال مدنی و قراردادی وارد خواهد شد.
همچون ایران که باغی است خرم بهار. کم توقع و بازمانده از دولتکشور باستانی اما در رنج از غیبت ترتیبات علمی و نهادی در عصر اطلاعات.
#روح_اسلامی
آخر خرداد ۱۴۰۵
همچون ایران که باغی است خرم بهار. کم توقع و بازمانده از دولتکشور باستانی اما در رنج از غیبت ترتیبات علمی و نهادی در عصر اطلاعات.
#روح_اسلامی
آخر خرداد ۱۴۰۵
❤14
عنوان: مقدمه ای بر فرایند سیاست گذاری عمومی
نویسنده: توماس بیرکلند
مترجم:
روح الله اسلامی شعبجره ،
پگاه لطیفی ،
فاطمه ذوالفقاریان
تاریخ انتشار: 1405
شابک (ISBN): 978-964-386-6884
ناشر: دانشگاه فردوسی مشهد
شمارگان (تیراژ): 100
نوبت چاپ: اول
تعداد صفحات: 438
فروست انتشارات: 971
قطع: وزیری
نوع جلد: شومیز
اطلاعات بیشتر:
صفحات اوليه كتاب
عنوان به انگلیسی: An introduction to the policy process
قیمت چاپی: 11,700,000
قیمت کتاب الکترونیکی (ریال): 3,900,000
https://press.um.ac.ir/index.php/fa/?option=com_books&view=book&id=2302
نویسنده: توماس بیرکلند
مترجم:
روح الله اسلامی شعبجره ،
پگاه لطیفی ،
فاطمه ذوالفقاریان
تاریخ انتشار: 1405
شابک (ISBN): 978-964-386-6884
ناشر: دانشگاه فردوسی مشهد
شمارگان (تیراژ): 100
نوبت چاپ: اول
تعداد صفحات: 438
فروست انتشارات: 971
قطع: وزیری
نوع جلد: شومیز
اطلاعات بیشتر:
صفحات اوليه كتاب
عنوان به انگلیسی: An introduction to the policy process
قیمت چاپی: 11,700,000
قیمت کتاب الکترونیکی (ریال): 3,900,000
https://press.um.ac.ir/index.php/fa/?option=com_books&view=book&id=2302
👏3❤1🙏1
Research Article:
The Political Philosophy of Blockchain: A Three-Paradigm
Reinterpretation in the Context of the New World Order and
National Approaches
#Rohollah_Eslami
#Vahid_Arman
https://jpq.ut.ac.ir/article_107405_51e5bbdf6a0828d2a896761bfdbf1c7a.pdf
The Political Philosophy of Blockchain: A Three-Paradigm
Reinterpretation in the Context of the New World Order and
National Approaches
#Rohollah_Eslami
#Vahid_Arman
https://jpq.ut.ac.ir/article_107405_51e5bbdf6a0828d2a896761bfdbf1c7a.pdf
❤1👏1🤯1
Forwarded from Ketaabforooshi
📚 کتابفروشی جهاد دانشگاهی برگزار میکند:
✨ زنجیره نشستهای «مهرگان کتاب»
در جستوجوی حکمتهای از یاد رفته
📖 بازخوانی و بازشناسی کتابهای تأثیرگذار کهن ایران و جهان
با رویکردی کاربردی و توسعهگرا
🟡 نشست نخست:
«سیاستنامه»
اثر جاویدان خواجه نظامالملک توسی
♦️ ارائه علمی:
روحالله اسلامی
عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد
♦️ دبیر نشست:
مصطفی شوشتری
پژوهشگر علوم سیاسی
🗓 زمان: چهارشنبه ۱۰ تیرماه ۱۴۰۵
ساعت ۱۸ تا ۲۰
📍مکان:
میدان آزادی، کنج دانشگاه فردوسی مشهد،
کتابفروشی جهاد دانشگاهی
✅ حضور در این نشست برای تمامی علاقهمندان
رایگان و آزاد میباشد اما نیازمند ثبتنام است.
💬 برای کسب اطلاعات بیشتر و ثبتنام
به آیدی زیر پیام دهید:
@JDMpub
کانال کتابفروشی جهاد دانشگاهی مشهد
✨ زنجیره نشستهای «مهرگان کتاب»
در جستوجوی حکمتهای از یاد رفته
📖 بازخوانی و بازشناسی کتابهای تأثیرگذار کهن ایران و جهان
با رویکردی کاربردی و توسعهگرا
🟡 نشست نخست:
«سیاستنامه»
اثر جاویدان خواجه نظامالملک توسی
♦️ ارائه علمی:
روحالله اسلامی
عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد
♦️ دبیر نشست:
مصطفی شوشتری
پژوهشگر علوم سیاسی
🗓 زمان: چهارشنبه ۱۰ تیرماه ۱۴۰۵
ساعت ۱۸ تا ۲۰
📍مکان:
میدان آزادی، کنج دانشگاه فردوسی مشهد،
کتابفروشی جهاد دانشگاهی
✅ حضور در این نشست برای تمامی علاقهمندان
رایگان و آزاد میباشد اما نیازمند ثبتنام است.
💬 برای کسب اطلاعات بیشتر و ثبتنام
به آیدی زیر پیام دهید:
@JDMpub
کانال کتابفروشی جهاد دانشگاهی مشهد
Forwarded from دانشگاه فردوسی مشهد
🔶گروه نشر آثار علمی منتشر کرد:
📚 مقدمه ای بر فرایند سیاست گذاری عمومی
👤 نویسنده: توماسد بیرکلند
👤 مترجم: دکتر روح الله اسلامی شعبجره و همکاران
🗓 تاریخ انتشار: بهار 1405
1️⃣ نوبت چاپ: اول
🔰 تعداد صفحات: 438
♾️ لینک در وب سایت:
https://B2n.ir/dx3608
💥مشاهده کتابهای انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد💥
press.um.ac.ir
📚 مقدمه ای بر فرایند سیاست گذاری عمومی
👤 نویسنده: توماسد بیرکلند
👤 مترجم: دکتر روح الله اسلامی شعبجره و همکاران
🗓 تاریخ انتشار: بهار 1405
1️⃣ نوبت چاپ: اول
🔰 تعداد صفحات: 438
♾️ لینک در وب سایت:
https://B2n.ir/dx3608
💥مشاهده کتابهای انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد💥
press.um.ac.ir
Public Policy_Governance
Photo
International Symposium on Artificial Intelligence, Ethics, and Democracy
We are pleased to invite scholars, researchers, students, and all those interested in the future of technology and society to attend the International Symposium on Artificial Intelligence, Ethics, and Democracy, organized to celebrate the publication of Professor Dr. Mark Coeckelbergh’s works in Persian.
This symposium brings together internationally recognized scholars to examine the philosophical, ethical, and political implications of artificial intelligence, with particular attention to democratic governance, human values, digital ethics, and the future of AI in contemporary societies. The event also marks an important milestone in making Professor Coeckelbergh’s influential scholarship accessible to Persian-speaking audiences.
Featured Speakers
Professor Dr. Mark Coeckelbergh – University of Vienna (In Person)
Professor David J. Gunkel – Northern Illinois University (Online)
Dr. Amir Horr – Researcher in Political Philosophy and Technology (In Person)
Dr. Ruhollah Eslami – Faculty Member, Ferdowsi University of Mashhad; Translator of Professor Coeckelbergh’s Works (Online)
Dr. Reza Gholami – Researcher in Political Philosophy (In Person)
Date: Friday, 10 July 2026
Time: 17:00–19:00
Venue: Iranian Wisdom House, Schottenfeldgasse 8/3, 1070 Vienna, Austria
The symposium provides a unique platform for interdisciplinary dialogue on the ethical foundations of artificial intelligence, the challenges it poses to democratic institutions, and the opportunities it offers for building a more responsible and human-centered digital future.
Researchers, academics, students, policymakers, and members of the public are warmly invited to participate in this international academic event.
Admission is free. We look forward to welcoming you in Vienna and online.
We are pleased to invite scholars, researchers, students, and all those interested in the future of technology and society to attend the International Symposium on Artificial Intelligence, Ethics, and Democracy, organized to celebrate the publication of Professor Dr. Mark Coeckelbergh’s works in Persian.
This symposium brings together internationally recognized scholars to examine the philosophical, ethical, and political implications of artificial intelligence, with particular attention to democratic governance, human values, digital ethics, and the future of AI in contemporary societies. The event also marks an important milestone in making Professor Coeckelbergh’s influential scholarship accessible to Persian-speaking audiences.
Featured Speakers
Professor Dr. Mark Coeckelbergh – University of Vienna (In Person)
Professor David J. Gunkel – Northern Illinois University (Online)
Dr. Amir Horr – Researcher in Political Philosophy and Technology (In Person)
Dr. Ruhollah Eslami – Faculty Member, Ferdowsi University of Mashhad; Translator of Professor Coeckelbergh’s Works (Online)
Dr. Reza Gholami – Researcher in Political Philosophy (In Person)
Date: Friday, 10 July 2026
Time: 17:00–19:00
Venue: Iranian Wisdom House, Schottenfeldgasse 8/3, 1070 Vienna, Austria
The symposium provides a unique platform for interdisciplinary dialogue on the ethical foundations of artificial intelligence, the challenges it poses to democratic institutions, and the opportunities it offers for building a more responsible and human-centered digital future.
Researchers, academics, students, policymakers, and members of the public are warmly invited to participate in this international academic event.
Admission is free. We look forward to welcoming you in Vienna and online.
❤1
Theories of Cultural Policy and Developing a Model for the
Systemic Cycle of Cultural Policy in Iran
#Rohollah_Eslamia*,
#Ehsan_Mozdkhaha
#Sara_Nazifa
Department of Political Science, Faculty of Law and Political Science, Ferdowsi University of Mashhad,
https://jstinp.um.ac.ir/article_47489.html
Systemic Cycle of Cultural Policy in Iran
#Rohollah_Eslamia*,
#Ehsan_Mozdkhaha
#Sara_Nazifa
Department of Political Science, Faculty of Law and Political Science, Ferdowsi University of Mashhad,
https://jstinp.um.ac.ir/article_47489.html
❤2👏1
We are pleased to announce the publication of Iranian Political Studies, Volume 1, Issue 2 (June 2026).
This issue brings together 11 scholarly articles across 215 pages, offering original contributions to contemporary debates in political science, international relations, governance, and Iranian studies.
We sincerely thank our authors, reviewers, editorial board members, and readers for their valuable support and engagement in advancing academic excellence and critical scholarship.
📖 Volume 1, Issue 2 (June 2026)
📄 Pages: 1–215
📝 Number of Articles: 11
Read the full issue:
https://ips.um.ac.ir/issue_4024_6410.html
#IranianPoliticalStudies #PoliticalScience #InternationalRelations #Governance #AcademicPublishing #Research #IranianStudies #OpenAccess
This issue brings together 11 scholarly articles across 215 pages, offering original contributions to contemporary debates in political science, international relations, governance, and Iranian studies.
We sincerely thank our authors, reviewers, editorial board members, and readers for their valuable support and engagement in advancing academic excellence and critical scholarship.
📖 Volume 1, Issue 2 (June 2026)
📄 Pages: 1–215
📝 Number of Articles: 11
Read the full issue:
https://ips.um.ac.ir/issue_4024_6410.html
#IranianPoliticalStudies #PoliticalScience #InternationalRelations #Governance #AcademicPublishing #Research #IranianStudies #OpenAccess
❤2👏1🏆1
We are pleased to announce the publication of Iranian Political Studies, Volume 1, Issue 2 (June 2026).
This issue brings together 11 scholarly articles across 215 pages, offering original contributions to contemporary debates in political science, international relations, governance, and Iranian studies.
We sincerely thank our authors, reviewers, editorial board members, and readers for their valuable support and engagement in advancing academic excellence and critical scholarship.
📖 Volume 1, Issue 2 (June 2026)
📄 Pages: 1–215
📝 Number of Articles: 11
Read the full issue:
https://ips.um.ac.ir/issue_4024_6410.html
#IranianPoliticalStudies #PoliticalScience #InternationalRelations #Governance #AcademicPublishing #Research #IranianStudies #OpenAccess
This issue brings together 11 scholarly articles across 215 pages, offering original contributions to contemporary debates in political science, international relations, governance, and Iranian studies.
We sincerely thank our authors, reviewers, editorial board members, and readers for their valuable support and engagement in advancing academic excellence and critical scholarship.
📖 Volume 1, Issue 2 (June 2026)
📄 Pages: 1–215
📝 Number of Articles: 11
Read the full issue:
https://ips.um.ac.ir/issue_4024_6410.html
#IranianPoliticalStudies #PoliticalScience #InternationalRelations #Governance #AcademicPublishing #Research #IranianStudies #OpenAccess
❤6🔥1🎉1
Paradigms for Philosophy of Food Politics
Rohollah Eslami 1
1. Associate Professor, Department of Political Science, Faculty of Law and Political Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.
(Corresponding Author Email: eslami.r@um.ac.ir)
https://ips.um.ac.ir/article_48395.html
Rohollah Eslami 1
1. Associate Professor, Department of Political Science, Faculty of Law and Political Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.
(Corresponding Author Email: eslami.r@um.ac.ir)
https://ips.um.ac.ir/article_48395.html
❤2
Forwarded from Ketaabforooshi
گزارش تصویری اولین نشست از سلسله جلسات «مهرگان کتاب» در کتابفروشی
با حضور:
روحالله اسلامی
(عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد)
و با تسهیلگری:
مصطفی شوشتری
(پژوهشگر علوم سیاسی)
@ketaabforooshi_jdm
با حضور:
روحالله اسلامی
(عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد)
و با تسهیلگری:
مصطفی شوشتری
(پژوهشگر علوم سیاسی)
@ketaabforooshi_jdm
❤8👏2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
International Symposium on Artificial Intelligence, Ethics, and Democracy
Featured Speakers
Professor Dr. Mark Coeckelbergh – University of Vienna (In Person)
Professor David J. Gunkel – Northern Illinois University (Online)
Dr. Amir Horr – Researcher in Political Philosophy and Technology (In Person)
Dr. Ruhollah Eslami – Faculty Member, Ferdowsi University of Mashhad; Translator of Professor Coeckelbergh’s Works (Online)
Dr. Reza Gholami – Researcher in Political Philosophy (In Person)
Date: Friday, 10 July 2026
Time: 17:00–19:00
Venue: Iranian Wisdom House, Schottenfeldgasse 8/3, 1070 Vienna, Austria
Researchers, academics, students, policymakers, and members of the public are warmly invited to participate in this international academic event.
Admission is free. We look forward to welcoming you in Vienna and online.
Featured Speakers
Professor Dr. Mark Coeckelbergh – University of Vienna (In Person)
Professor David J. Gunkel – Northern Illinois University (Online)
Dr. Amir Horr – Researcher in Political Philosophy and Technology (In Person)
Dr. Ruhollah Eslami – Faculty Member, Ferdowsi University of Mashhad; Translator of Professor Coeckelbergh’s Works (Online)
Dr. Reza Gholami – Researcher in Political Philosophy (In Person)
Date: Friday, 10 July 2026
Time: 17:00–19:00
Venue: Iranian Wisdom House, Schottenfeldgasse 8/3, 1070 Vienna, Austria
Researchers, academics, students, policymakers, and members of the public are warmly invited to participate in this international academic event.
Admission is free. We look forward to welcoming you in Vienna and online.
❤2
Forwarded from مجلّه سياستنامه
📚رنسانس ایرانی و علل انقطاع آن
علم و روشنگری در اندیشه ابوریحان بیرونی
✏️روحالله اسلامی
♦️در شکلگیری خردگرایی و عصر طلایی که «ریچارد فرای» بهعنوان میانپرده ایرانی از آن یاد میکند، سامانیان نقش مهمی دارند. حکومتهای محلی که درون نظام خلافت شکل میگرفتند، نقش مهمی در شکلدهی به استقلال فکری ایفا میکردند. آل بویه، سامانیان، طاهریان، صفاریان، غزنویان و سلجوقیان هر یک به درجاتی پس از کاهش قومیتگرایی و عصبیت برآمده از آن به سمت حمایت از دانشمندان و هنر و فرهنگ ایرانی حرکت میکردند. نظام خلافت مبتنی بر قبیلهگرایی بود و توانایی تطبیق با عرف جوامع شهری و فرهنگ مدنی را نداشت. حکومتهای محلی با سرعت بالاتری، عرف ایرانی را که مبتنی بر رواداری، خردگرایی و مردمآزاری نکردن بود، قبول میکردند و از تعصب و غارت فاصله میگرفتند. مهمترین حکومت محلی که باعث رواج زبان فارسی، فرهنگ ایران باستان، برگزاری جشنهای ملی و حمایت از دانشمندان و اندیشمندان شد، سامانیان بود که الگوی کوچکی از ساسانیان به شمار میرفت. در چنین شرایطی، ستارگانی درخشیدند که به درجات مختلف درون ایده ایران قرار میگیرند. اندیشمندی همانند رودکی، مسکویه و فردوسی خودآگاهانه در ایده ایران غرق هستند و متفکرانی چون ابوریحان بیرونی، ثعالبی و ناصرخسرو به صورت ناخودآگاه و غیرمستقیم در فرهنگ ایرانی اندیشهورزی میکنند.
♦️رنسانس ایرانی اغلب مولفههایی را که در رنسانس اروپایی وجود داشتند، دارا بود. خردگرایی انتقادی، جسارت کاربرد عقل، تجربهگرایی، انسانمحوری در اندیشههای زکریای رازی، مسکویه رازی، ابوریحان بیرونی و ابوعلی سینا، فردوسی، خیام... مشهود است. اعتقاد به علم تجربی و به کار بردن خرد انتقادی در تحلیل موضوعات، خود را در رشتههای نجوم، ریاضیات، تاریخ، جغرافیا، مردمشناسی، پزشکی، فلسفه و در نهادهای پیشرفته بیمارستان، رصدخانه، دارالترجمه و دانشگاه نشان داد. این میراث تداوم پیدا نکرد و عقلگرایی جای خود را به فرهنگ صوفیمنشی و عرفانی و تجربهگرایی میدانی جای خود را به شهودات انحصاری داد. کار به جایی رسید که نخبگان جامعه به سمت خرافات و اندیشههای بیفایده حرکت کرده و ساماندهی زندگی اجتماعی و طبیعی را رها کردند. رنسانس ایرانی توانست علم جهانی ایجاد کند و نامآوران و مفاخری قابلیت عرضه بینالمللی داشتند اما به علتهای زیادی این میراث تداوم پیدا نکرد.
♦️در مقایسه با رنسانس اروپایی، در سدههای میانه خلافت سیاستِ «تفرقه بینداز و حکومت کن» در پیش گرفت. سالهای زیادی لازم بود که حکمرانان محلی جز سامانیان، آداب ایرانی بیاموزند و تا آداب میآموختند، مورد غضب قوم و طایفهای دارای عصبیت قرار میگرفتند. ابوعلی سینا و ابوریحان بیرونی تلاش کردند همانند خواجه نظامالملک، خواجه نصیرالدین طوسی و جوینی، حمایت حکمرانان محلی از طاهریان تا تیموریان را کسب کنند و در چتر حمایتی آنها علم و دانش را جلو ببرند. حکمرانان در دعواهای داخلی و موازنه میان خلافت به سمت استبداد و دفاع از خرافات حرکت میکردند. بیثباتی سیاسی و کیفیت پایین حکمرانی که دولتهای مستقر را تبدیل به حاکمانی بیثبات و غیرقابل پیشبینی میکرد، میراث روشنگری ایران را ناتمام گذاشت. در هر دوره ستارهای میدرخشید و با درگیری نیروهای مستقر و تلاش طاقتفرسا، بخشی از ایده ایران هویدا میشد. در نهایت تنها با برچیده شدن نظام خلافت به وسیله مغولان، ایده ایران دارای نظام سیاسی مستقل در عصر صفویه شد اما روشنگری و رنسانس ایرانی ادامه نیافت.
🔹ادامه مطلب را میتوانید در شماره ۲۴ سیاستنامه مطالعه کنید.
🦉@goftemaann
علم و روشنگری در اندیشه ابوریحان بیرونی
✏️روحالله اسلامی
♦️در شکلگیری خردگرایی و عصر طلایی که «ریچارد فرای» بهعنوان میانپرده ایرانی از آن یاد میکند، سامانیان نقش مهمی دارند. حکومتهای محلی که درون نظام خلافت شکل میگرفتند، نقش مهمی در شکلدهی به استقلال فکری ایفا میکردند. آل بویه، سامانیان، طاهریان، صفاریان، غزنویان و سلجوقیان هر یک به درجاتی پس از کاهش قومیتگرایی و عصبیت برآمده از آن به سمت حمایت از دانشمندان و هنر و فرهنگ ایرانی حرکت میکردند. نظام خلافت مبتنی بر قبیلهگرایی بود و توانایی تطبیق با عرف جوامع شهری و فرهنگ مدنی را نداشت. حکومتهای محلی با سرعت بالاتری، عرف ایرانی را که مبتنی بر رواداری، خردگرایی و مردمآزاری نکردن بود، قبول میکردند و از تعصب و غارت فاصله میگرفتند. مهمترین حکومت محلی که باعث رواج زبان فارسی، فرهنگ ایران باستان، برگزاری جشنهای ملی و حمایت از دانشمندان و اندیشمندان شد، سامانیان بود که الگوی کوچکی از ساسانیان به شمار میرفت. در چنین شرایطی، ستارگانی درخشیدند که به درجات مختلف درون ایده ایران قرار میگیرند. اندیشمندی همانند رودکی، مسکویه و فردوسی خودآگاهانه در ایده ایران غرق هستند و متفکرانی چون ابوریحان بیرونی، ثعالبی و ناصرخسرو به صورت ناخودآگاه و غیرمستقیم در فرهنگ ایرانی اندیشهورزی میکنند.
♦️رنسانس ایرانی اغلب مولفههایی را که در رنسانس اروپایی وجود داشتند، دارا بود. خردگرایی انتقادی، جسارت کاربرد عقل، تجربهگرایی، انسانمحوری در اندیشههای زکریای رازی، مسکویه رازی، ابوریحان بیرونی و ابوعلی سینا، فردوسی، خیام... مشهود است. اعتقاد به علم تجربی و به کار بردن خرد انتقادی در تحلیل موضوعات، خود را در رشتههای نجوم، ریاضیات، تاریخ، جغرافیا، مردمشناسی، پزشکی، فلسفه و در نهادهای پیشرفته بیمارستان، رصدخانه، دارالترجمه و دانشگاه نشان داد. این میراث تداوم پیدا نکرد و عقلگرایی جای خود را به فرهنگ صوفیمنشی و عرفانی و تجربهگرایی میدانی جای خود را به شهودات انحصاری داد. کار به جایی رسید که نخبگان جامعه به سمت خرافات و اندیشههای بیفایده حرکت کرده و ساماندهی زندگی اجتماعی و طبیعی را رها کردند. رنسانس ایرانی توانست علم جهانی ایجاد کند و نامآوران و مفاخری قابلیت عرضه بینالمللی داشتند اما به علتهای زیادی این میراث تداوم پیدا نکرد.
♦️در مقایسه با رنسانس اروپایی، در سدههای میانه خلافت سیاستِ «تفرقه بینداز و حکومت کن» در پیش گرفت. سالهای زیادی لازم بود که حکمرانان محلی جز سامانیان، آداب ایرانی بیاموزند و تا آداب میآموختند، مورد غضب قوم و طایفهای دارای عصبیت قرار میگرفتند. ابوعلی سینا و ابوریحان بیرونی تلاش کردند همانند خواجه نظامالملک، خواجه نصیرالدین طوسی و جوینی، حمایت حکمرانان محلی از طاهریان تا تیموریان را کسب کنند و در چتر حمایتی آنها علم و دانش را جلو ببرند. حکمرانان در دعواهای داخلی و موازنه میان خلافت به سمت استبداد و دفاع از خرافات حرکت میکردند. بیثباتی سیاسی و کیفیت پایین حکمرانی که دولتهای مستقر را تبدیل به حاکمانی بیثبات و غیرقابل پیشبینی میکرد، میراث روشنگری ایران را ناتمام گذاشت. در هر دوره ستارهای میدرخشید و با درگیری نیروهای مستقر و تلاش طاقتفرسا، بخشی از ایده ایران هویدا میشد. در نهایت تنها با برچیده شدن نظام خلافت به وسیله مغولان، ایده ایران دارای نظام سیاسی مستقل در عصر صفویه شد اما روشنگری و رنسانس ایرانی ادامه نیافت.
🔹ادامه مطلب را میتوانید در شماره ۲۴ سیاستنامه مطالعه کنید.
🦉@goftemaann