رابطه و شباهت یک منطق دان با یک عارف از جهاتی(نکته: در متن زیر با پیام دقیقی روبرو نخواهید بود و صرفاً یک برداشت و تجربه شخصیست که برآمده از درکم از منطق است و می توانید مخالفش باشید، چرا که استدلال قابل قبولی برایش نیافتم):
برای یک منطق دان به جهت منطق دان بودنش برایش محتوای جهان اهمیتی ندارد، بلکه ساختار جهان اهمیت داره. برای او اهمیتی ندارد «خدا وجود دارد» یا «خدا وجود ندارد» برای او اهمیتی ندارد که «باید راست گفت» یا «اینطور نیست که باید راست گفت». برای او این اهمیت دارد که شما استدلال های درست و قوی ارائه دهید و باورهای شما نسبت به باورهای خودتان سازگار باشد. و نه نسبت به باورهای خودش.
یک منطق دان به صرف منطق دان بودنش شما را از زاویه خودتان می بیند، شما را قضاوت نمی کند. نه می گوید تو انسان بدی هستی و تکفیرت می کند و نه تو رو یک انسان خوب و اینقدر خوب که لایق پرستش باشی، می داند.
یک منطق دان با تمام فلسفه ها و مکتب هایی که منطق را رعایت می کنند، دوست است و هیچ ترجیهی قائل نخواهد بود. در نتیجه با دامنه ی وسیعی از اندیشه ها تعامل دارد.
هر چه آزادتر باشی به منطق خالص تری دست پیدا خواهی کرد. این آزاد اندیشی در رفتار نیز می تواند نمایان شود. در نتیجه ویژگی های روانی تعصب، دیکتاتوری بودن و تعیین ارزش ها برای دیگران با منطقی بودن در تعارض است.
ازین جهت یک منطق دان می تواند به تمام هستی عشق ورزد. گرچه او جویای حقیقت است اما ادعای حقیقت ندارد. زین سبب می تونیم شباهت هایی بین یک منطق دان با یک عارف که بی مدعاوار عاشق هستی است و با جهانش در صلح است، پیدا کنیم.
یک منطق دان به تو نخواهد گفت جهان چگونه است، می گوید بگو جهان را چگونه می بینی و من می گویم طبق این باورهایت ملزم هستی که اعتراف کنی جهان فلان گونه نیز هست و تبعات باورهای خودت است و نه من.
به علاوه منطقی بودن برای ما تبعات روانشناختی مطلوبی نیز دارد. او یاد می گیرد که مسئولیت پذیر باشد. چه در افکار و باورها و چه در اعمال. چراکه می داند افکار و اعمالش تبعاتی دارد که نتیجه ی افکار و باورهای خودش است و نه دیگری. و او نمی تواند کس دیگری را برای مشکلاتش مقصر یا گناهکار بگیرد. این هم به او کمک می کند در صلح باشد و نه در جنگ!! و در صلح بودن شاید یکی از مهم ترین ویژگی های یک عارف باشد.
عامر آمیخته
مهر ۹۵
@Amer_Amikhteh
@IRLogic
برای یک منطق دان به جهت منطق دان بودنش برایش محتوای جهان اهمیتی ندارد، بلکه ساختار جهان اهمیت داره. برای او اهمیتی ندارد «خدا وجود دارد» یا «خدا وجود ندارد» برای او اهمیتی ندارد که «باید راست گفت» یا «اینطور نیست که باید راست گفت». برای او این اهمیت دارد که شما استدلال های درست و قوی ارائه دهید و باورهای شما نسبت به باورهای خودتان سازگار باشد. و نه نسبت به باورهای خودش.
یک منطق دان به صرف منطق دان بودنش شما را از زاویه خودتان می بیند، شما را قضاوت نمی کند. نه می گوید تو انسان بدی هستی و تکفیرت می کند و نه تو رو یک انسان خوب و اینقدر خوب که لایق پرستش باشی، می داند.
یک منطق دان با تمام فلسفه ها و مکتب هایی که منطق را رعایت می کنند، دوست است و هیچ ترجیهی قائل نخواهد بود. در نتیجه با دامنه ی وسیعی از اندیشه ها تعامل دارد.
هر چه آزادتر باشی به منطق خالص تری دست پیدا خواهی کرد. این آزاد اندیشی در رفتار نیز می تواند نمایان شود. در نتیجه ویژگی های روانی تعصب، دیکتاتوری بودن و تعیین ارزش ها برای دیگران با منطقی بودن در تعارض است.
ازین جهت یک منطق دان می تواند به تمام هستی عشق ورزد. گرچه او جویای حقیقت است اما ادعای حقیقت ندارد. زین سبب می تونیم شباهت هایی بین یک منطق دان با یک عارف که بی مدعاوار عاشق هستی است و با جهانش در صلح است، پیدا کنیم.
یک منطق دان به تو نخواهد گفت جهان چگونه است، می گوید بگو جهان را چگونه می بینی و من می گویم طبق این باورهایت ملزم هستی که اعتراف کنی جهان فلان گونه نیز هست و تبعات باورهای خودت است و نه من.
به علاوه منطقی بودن برای ما تبعات روانشناختی مطلوبی نیز دارد. او یاد می گیرد که مسئولیت پذیر باشد. چه در افکار و باورها و چه در اعمال. چراکه می داند افکار و اعمالش تبعاتی دارد که نتیجه ی افکار و باورهای خودش است و نه دیگری. و او نمی تواند کس دیگری را برای مشکلاتش مقصر یا گناهکار بگیرد. این هم به او کمک می کند در صلح باشد و نه در جنگ!! و در صلح بودن شاید یکی از مهم ترین ویژگی های یک عارف باشد.
عامر آمیخته
مهر ۹۵
@Amer_Amikhteh
@IRLogic
Springer's 3 New Logical Books:
👇👇👇👇👇
I. Alfred Tarski and the "Concept of Truth in Formalized Languages"
Book Series: Logic, Epistemology, and the Unity of Science, Vol. 39
Gruber, Monika
Link: http://www.springer.com/us/book/9783319326146?wt_mc=Alerts.NBA.Sep-16_EAST_25561697#otherversion=9783319326160
—------------------------------
II.Iconicity and Abduction
Book Series: Studies in Applied Philosophy, Epistemology and Rational Ethics, Vol. 29
Caterina, Gianluca; Gangle, Rocco
Link: http://www.springer.com/us/book/9783319442440?wt_mc=Alerts.NBA.Sep-16_EAST_25561697#otherversion=9783319442457
—------------------------------—
III. Theories of Intensionality
Parsons, David
Link: http://www.springer.com/us/book/9789811024825?wt_mc=Alerts.NBA.Sep-16_EAST_25561697#otherversion=9789811024849
👇👇👇👇👇
I. Alfred Tarski and the "Concept of Truth in Formalized Languages"
Book Series: Logic, Epistemology, and the Unity of Science, Vol. 39
Gruber, Monika
Link: http://www.springer.com/us/book/9783319326146?wt_mc=Alerts.NBA.Sep-16_EAST_25561697#otherversion=9783319326160
—------------------------------
II.Iconicity and Abduction
Book Series: Studies in Applied Philosophy, Epistemology and Rational Ethics, Vol. 29
Caterina, Gianluca; Gangle, Rocco
Link: http://www.springer.com/us/book/9783319442440?wt_mc=Alerts.NBA.Sep-16_EAST_25561697#otherversion=9783319442457
—------------------------------—
III. Theories of Intensionality
Parsons, David
Link: http://www.springer.com/us/book/9789811024825?wt_mc=Alerts.NBA.Sep-16_EAST_25561697#otherversion=9789811024849
Springer
Alfred Tarski and the "Concept of Truth in Formalized | Monika Gruber | Springer
This book provides a
detailed commentary on the classic monograph by Alfred Tarski, and offers a
reinterpretation and retranslation of the work using the...
detailed commentary on the classic monograph by Alfred Tarski, and offers a
reinterpretation and retranslation of the work using the...
Forwarded from Asadollah Fallahi
انتشار کتاب «منطق تطبیقی» اثر اسدالله فلاحی؛ ناشر: سازمان سمت
http://logiciran.blogfa.com/
http://logiciran.blogfa.com/
Blogfa
منطق در ايران
منطق در ايران - منطقآموزي، منطقپژوهي و منطقانديشي
Forwarded from پاتوق حکمت
#کتاب «منطق تطبیقی» تألیف اسدالله فلاحی، یکی از پژوهشگران برجستهی #منطق در ایران، از سوی انتشارات سمت، منتشر شد.
👈 چکیده:
#منطق_سینوی و #منطق_جدید یک روح هستند در دو بدن: بدن یک کودک خردسال و بدن یک جوان نورسیده و تنومند. برخلاف دیدگاه برخی از معاصران که هرگونه سنجش و مقایسهای میان این دو منطق را ممکن نمیدانند، نویسنده کتاب بر این باور است که منطق جدید صورت بسطیافته منطق سینوی است که به نوبه خود تکاملیافته #منطق_ارسطویی به شمار می رود. در این کتاب، تلاش شده است تا مفاهیم پایهای و قواعد بنیادی در منطق سینوی به کمک شاخههای منطق جدید بازتفسیر و ارزیابی شوند. این کتاب نشان میدهد که درک دقتهای نهفته در آثار منطقدانان سینوی بدون یاری گرفتن از شاخههای منطق جدید تا چه اندازه دشوار است و یافتن ابهامهای فراوان و خطاهای گاه و بیگاه در این آثار و اصلاح آنها به کمک دانش روز چه آسان و شدنی است. آشکار است که با درک درست از گذشته میتوان به طرح پرسشهایی نو برای اکنون پرداخت و در ساختن آینده سهیم بود.
فصل اول: درباره گزاره
فصل دوم: منطق گزارهها
فصل سوم: منطق محمولها
فصل چهارم: منطق سورها
گزارههای سوردار
استدلال یکمقدمهای
استدلال چندمقدمهای
فصل پنجم: منطق وجود
فصل ششم: منطق اینهمانی
فصل هفتم: منطق زمان
فصل هشتم: منطق موجهات
فصل نهم: منطق موجهات زمانی
فصل دهم: منطق مرتبه دوم
فصل یازدهم: منطق ربط
🔗 لینک کتاب: https://goo.gl/mSQ81t
✅ اسدالله فلاحی، قبلا به صورت الکترونیکی درسنامهای 60 صفحهای برای «منطق تطبیقی» منتشر کرده بود که در پایین میتوانید آن را دریافت کنید. 👇👇
@HekmatRoom
👈 چکیده:
#منطق_سینوی و #منطق_جدید یک روح هستند در دو بدن: بدن یک کودک خردسال و بدن یک جوان نورسیده و تنومند. برخلاف دیدگاه برخی از معاصران که هرگونه سنجش و مقایسهای میان این دو منطق را ممکن نمیدانند، نویسنده کتاب بر این باور است که منطق جدید صورت بسطیافته منطق سینوی است که به نوبه خود تکاملیافته #منطق_ارسطویی به شمار می رود. در این کتاب، تلاش شده است تا مفاهیم پایهای و قواعد بنیادی در منطق سینوی به کمک شاخههای منطق جدید بازتفسیر و ارزیابی شوند. این کتاب نشان میدهد که درک دقتهای نهفته در آثار منطقدانان سینوی بدون یاری گرفتن از شاخههای منطق جدید تا چه اندازه دشوار است و یافتن ابهامهای فراوان و خطاهای گاه و بیگاه در این آثار و اصلاح آنها به کمک دانش روز چه آسان و شدنی است. آشکار است که با درک درست از گذشته میتوان به طرح پرسشهایی نو برای اکنون پرداخت و در ساختن آینده سهیم بود.
فصل اول: درباره گزاره
فصل دوم: منطق گزارهها
فصل سوم: منطق محمولها
فصل چهارم: منطق سورها
گزارههای سوردار
استدلال یکمقدمهای
استدلال چندمقدمهای
فصل پنجم: منطق وجود
فصل ششم: منطق اینهمانی
فصل هفتم: منطق زمان
فصل هشتم: منطق موجهات
فصل نهم: منطق موجهات زمانی
فصل دهم: منطق مرتبه دوم
فصل یازدهم: منطق ربط
🔗 لینک کتاب: https://goo.gl/mSQ81t
✅ اسدالله فلاحی، قبلا به صورت الکترونیکی درسنامهای 60 صفحهای برای «منطق تطبیقی» منتشر کرده بود که در پایین میتوانید آن را دریافت کنید. 👇👇
@HekmatRoom
Forwarded from Seyed Ahmad Mirsanei
[Susan_Haack]_Philosophy_of_Logics(BookFi).pdf
3.5 MB
Philosophy of Logics
Author: Susan Haack
Cambridge University Press
1978
Author: Susan Haack
Cambridge University Press
1978
Algebra and Logic, Volume 55 Number 3 (July 2016)
ISSN: 0002-5232 (Print) 1573-8302 (Online)
Articles of this issue:
—---------------------------------------------------
I. Dynamic Mereotopology. III. Whiteheadian Type of Integrated Point-Free Theories of Space and Time. III
D. Vakarelov
Link: http://link.springer.com/article/10.1007/s10469-016-9388-3
—---------------------------------------------------
Lie Bialgebras with Triality and Mal’tsev Bialgebras
M. E. Goncharov
Link: http://link.springer.com/article/10.1007/s10469-016-9389-2
—----------------------------------------------------
Embeddability of the Semilattice L m 0 in Rogers Semilattices
B. S. Kalmurzaev
Link: http://link.springer.com/article/10.1007/s10469-016-9390-9
—---------------------------------------------------—
Binary Formulas in Countably Categorical Weakly Circularly Minimal Structures
B. Sh. Kulpeshov & A. B. Altaeva
Link: http://link.springer.com/article/10.1007/s10469-016-9391-8
—------------------------------------------------------
A Sufficient Condition for Nonpresentability of Structures in Hereditarily Finite Superstructures
A. S. Morozov
Link: http://link.springer.com/article/10.1007/s10469-016-9392-7
—---------------------------------------------------—
Sessions of the Seminar “Algebra i Logika”
Link: http://link.springer.com/article/10.1007/s10469-016-9393-6
—---------------------------------------------------—
Erratum
Erratum to: Free-Variable Semantic Tableaux for the Logic of Fuzzy Inequalities
A. S. Gerasimov
Link: http://link.springer.com/article/10.1007/s10469-016-9394-5
ISSN: 0002-5232 (Print) 1573-8302 (Online)
Articles of this issue:
—---------------------------------------------------
I. Dynamic Mereotopology. III. Whiteheadian Type of Integrated Point-Free Theories of Space and Time. III
D. Vakarelov
Link: http://link.springer.com/article/10.1007/s10469-016-9388-3
—---------------------------------------------------
Lie Bialgebras with Triality and Mal’tsev Bialgebras
M. E. Goncharov
Link: http://link.springer.com/article/10.1007/s10469-016-9389-2
—----------------------------------------------------
Embeddability of the Semilattice L m 0 in Rogers Semilattices
B. S. Kalmurzaev
Link: http://link.springer.com/article/10.1007/s10469-016-9390-9
—---------------------------------------------------—
Binary Formulas in Countably Categorical Weakly Circularly Minimal Structures
B. Sh. Kulpeshov & A. B. Altaeva
Link: http://link.springer.com/article/10.1007/s10469-016-9391-8
—------------------------------------------------------
A Sufficient Condition for Nonpresentability of Structures in Hereditarily Finite Superstructures
A. S. Morozov
Link: http://link.springer.com/article/10.1007/s10469-016-9392-7
—---------------------------------------------------—
Sessions of the Seminar “Algebra i Logika”
Link: http://link.springer.com/article/10.1007/s10469-016-9393-6
—---------------------------------------------------—
Erratum
Erratum to: Free-Variable Semantic Tableaux for the Logic of Fuzzy Inequalities
A. S. Gerasimov
Link: http://link.springer.com/article/10.1007/s10469-016-9394-5
SpringerLink
Dynamic Mereotopology. III. Whiteheadian Type of Integrated Point-Free
This is the third in a three-part series of papers shortly denoted by Part I [1], and Part II [2], and Part III. The papers mentioned are devoted to some Whiteheadean theories of space and time. Part
Forwarded from Seyed Ahmad Mirsanei
having technical dictionaries are neccessary for any masters and students.
In philosophy, logic and mathematics the above three PDF books and the following links are very useful:
I. http://plato.stanford.edu/contents-unabridged.html
II. http://www.iep.utm.edu/category/s-l-m/logic/
III. http://www.rep.routledge.com/LOGIN?sessionid=fbc144c127c7a8500a6a2bd9f1fc866c&authstatuscode=400
IV. http://www.britannica.com/
V. http://mathworld.wolfram.com/
In philosophy, logic and mathematics the above three PDF books and the following links are very useful:
I. http://plato.stanford.edu/contents-unabridged.html
II. http://www.iep.utm.edu/category/s-l-m/logic/
III. http://www.rep.routledge.com/LOGIN?sessionid=fbc144c127c7a8500a6a2bd9f1fc866c&authstatuscode=400
IV. http://www.britannica.com/
V. http://mathworld.wolfram.com/
Encyclopedia Britannica
Encyclopedia Britannica | Britannica
Explore the fact-checked online encyclopedia from Encyclopaedia Britannica with hundreds of thousands of objective articles, biographies, videos, and images from experts.
Forwarded from ذهن برونی من
حضور دوستان در این جلسات باعث خوش وقتی خواهد بود. لطفا در اطلاع رسانی به اشخاص علاقمند ما را یاری فرمایید.
Forwarded from Seyed Ahmad Mirsanei
به نقل از:
میرصانعی، سید احمد (1390)، «منطق فازی ربطی: رویکردی گزارهای»، پایان نامه کارشناسی ارشد - رشته منطق، تهران: دانشگاه تربیت مدرس، استاد راهنما: دکتر لطفاله نبوی، ص15-17.👇👇👇👇
استلزام (Implication) يا شرطی (Conditional) يکی از ادات های منطقی و متناظر با ادات شرطی در زبان طبيعی، يعنی «اگر...، آنگاه ...» است. اين ادات يک گزاره اتمی يا مرکب مانند q (تالی ) را به يک گزاره اتمی يا مرکب ديگر (مقدم ) که مبتنی بر آن است، مانند p، مرتبط میسازد و در مجموع يک گزاره (فرمول) واحد به نام گزاره شرطی میسازد که در منطق کلاسيک به صورت "p⊃q" نشان داده میشود.
با وجود اينکه در زبان طبيعی، ساختار «اگر ...، آنگاه ...» نشاندهنده ی شرطی است، اما هر جمله ای که در آن از اين ساختار استفاده شده باشد، شرطی نيست. مثلاً جمله «اگر شما در مدرسه باشيد، باران می بارد» شرطی نيست، زيرا ممکن است شما در مدرسه باشيد، اما باران نبارد و بنابراين اين گزاره کاذب خواهد بود. در واقع ساختار گزاره شرطی «اگر p، آنگاه q» معادل است با «p مستلزمِ q است» و بنابراين رابطه ی بين مقدم و تالی از نوع استلزامی است. از اينجا به ارتباط عميق بين مفاهيم استلزام و شرطی پی میبريم.
شرطی در يک تقسيم بندی اوليه به شرطی تابع ارزشی و شرطی غير تابع ارزشی تقسيم میشود. البته همه ترکيب های شرطی تا حدی تابع ارزشی هستند. زيرا در هر تعبير شرطی اگر معلوم شود مقدم صادق و تالی کاذب است، به کذب گزاره حکم می شود. بنابراين ارزش گزاره شرطی در سطری که مقدم صادق و تالی کاذب است، همواره تابع ارزشی است. اما ارزش گزاره شرطی در ساير سطرها ممکن است تابع ارزشی نباشد (حاجی حسينی، 1375، ص6).
شرطی تابع ارزشی شامل شرطی مادی (استلزام مادی) در منطق کلاسيک، و استلزام چند ارزشی در اغلب منطقهای چندارزشی و استلزام تقريبی فازی است، و شرطیهای غير تابع ارزشی عبارتند از استلزام اکيد ، استلزام ربطی ، استلزام معنايي يا انتاج ، شرطی علّی ، شرطیهای التزامی و شرطی های خلاف واقع .
در شرطی علّی يا فيزيکی، ارتباط بين مقدم و تالی از نوع علّی است. شرطی علّی يک نوع شرطی التزامی است که از روابط علّی بين پديده های جهان حکايت میکند، به طوری که مقدم آن گزاره ای در مورد علت و تالی آن گزاره ای در مورد معلول است. اين نوع شرطی به صورت «به لحاظ فيزيکی غيرممکن است مقدم صادق و تالی کاذب باشد» يا ضرورت فيزيکی صدق شرطی تعريف میشود (Nute, 2001, p.7). بسياری از شرطیهای علّی موجود در زبان از نوع استلزام اکيد هستند و بنابراين به کار بردن ضرورت فيزيکی صرف برای آنها درست نيست، بلکه بايد آنها را نوعی از استلزام اکيد دانست (همان).
اما تعداد زيادی شرطی التزامی غيرعلّی و شرطی های خلاف واقع در زبان طبيعی وجود دارند که نه شرطی مادیاند و نه استلزام اکيد. شرطی های التزامی غيرعلّی برخی از قواعد منطقی همچون عکس نقيض، تعدّی و ... را نقض می کنند و شرطی های خلاف واقع نيز، هم به صورت علّی و هم به صورت غير علّی، مثالهای نقضی بر صدق گزارهی شرطی در حالتی که مقدم و تالی آن کاذب است، میآورند که اغلب غيرواقعی هستند. (حاجی حسينی، 1375، ص9-11؛ Priest, 2008, p.13-15)
به هر حال همه استلزامهای تابع ارزشی و غيرتابع ارزشی ياد شده خالی از اشکال نيستند (البته به جز منطق ربط که تا حد زيادی از اين مشکلات مبرّا است) و اين اشکالات معمولاً منجر به پارادوکسهايي میشوند که ما در تطابق زبان طبيعی با زبان منطقی با آنها مواجه هستیم.
شرطی نزد منطقدانان مسلمان نيز تقسيماتی دارد. در منطق قديم گزاره به دو نوع شرطی و حملی تقسيم میشود، و گزاره شرطي نيز به دو نوع شرطي متصل و شرطی منفصل تقسيم میشود. شرطي متصل که متناظر با گزاره شرطی در منطق جديد است، به سه نوع مطلق، لزومی و اتفاقی تقسيم میشود؛ همين تقسيم برای شرطی منفصل که متناظر با ترکيب فصلی در منطق جديد است، وجود دارد و ما سه نوع فصلی مطلق، عنادی و اتفاقی داريم. هر يک از انواع فصلی نيز به سه نوع حقيقی، مانع جمع و مانع خلو تقسيم میشوند.
—-------------------------
منابع:
1.حاجی حسينی، مرتضی «ساختار صوری و معنايي منطق شرطی در دو نظام منطقی قديم و جديد»، تهران: دانشگاه تربيت مدرس، استاد راهنما: دکتر ضياء موحد، 1375.
2. فلاحی، اسدالله، «مقدمه»، در: ريد، استيون، فلسفه منطق ربط، قم: انتشارات دانشگاه مفيد، 1385، چاپ اول.
3. Nute, Donald, “Defeasible Logic”, U.S.A: The University of Georgia Athens, (2001).
4. . Priest , Graham , An Introduction To Non-Classical Logic : From If To Is¬, New Yourk : Cambridge University Press , (2008) (Second Ed.). Ed. 1: (2001).
#ميرصانعی
میرصانعی، سید احمد (1390)، «منطق فازی ربطی: رویکردی گزارهای»، پایان نامه کارشناسی ارشد - رشته منطق، تهران: دانشگاه تربیت مدرس، استاد راهنما: دکتر لطفاله نبوی، ص15-17.👇👇👇👇
استلزام (Implication) يا شرطی (Conditional) يکی از ادات های منطقی و متناظر با ادات شرطی در زبان طبيعی، يعنی «اگر...، آنگاه ...» است. اين ادات يک گزاره اتمی يا مرکب مانند q (تالی ) را به يک گزاره اتمی يا مرکب ديگر (مقدم ) که مبتنی بر آن است، مانند p، مرتبط میسازد و در مجموع يک گزاره (فرمول) واحد به نام گزاره شرطی میسازد که در منطق کلاسيک به صورت "p⊃q" نشان داده میشود.
با وجود اينکه در زبان طبيعی، ساختار «اگر ...، آنگاه ...» نشاندهنده ی شرطی است، اما هر جمله ای که در آن از اين ساختار استفاده شده باشد، شرطی نيست. مثلاً جمله «اگر شما در مدرسه باشيد، باران می بارد» شرطی نيست، زيرا ممکن است شما در مدرسه باشيد، اما باران نبارد و بنابراين اين گزاره کاذب خواهد بود. در واقع ساختار گزاره شرطی «اگر p، آنگاه q» معادل است با «p مستلزمِ q است» و بنابراين رابطه ی بين مقدم و تالی از نوع استلزامی است. از اينجا به ارتباط عميق بين مفاهيم استلزام و شرطی پی میبريم.
شرطی در يک تقسيم بندی اوليه به شرطی تابع ارزشی و شرطی غير تابع ارزشی تقسيم میشود. البته همه ترکيب های شرطی تا حدی تابع ارزشی هستند. زيرا در هر تعبير شرطی اگر معلوم شود مقدم صادق و تالی کاذب است، به کذب گزاره حکم می شود. بنابراين ارزش گزاره شرطی در سطری که مقدم صادق و تالی کاذب است، همواره تابع ارزشی است. اما ارزش گزاره شرطی در ساير سطرها ممکن است تابع ارزشی نباشد (حاجی حسينی، 1375، ص6).
شرطی تابع ارزشی شامل شرطی مادی (استلزام مادی) در منطق کلاسيک، و استلزام چند ارزشی در اغلب منطقهای چندارزشی و استلزام تقريبی فازی است، و شرطیهای غير تابع ارزشی عبارتند از استلزام اکيد ، استلزام ربطی ، استلزام معنايي يا انتاج ، شرطی علّی ، شرطیهای التزامی و شرطی های خلاف واقع .
در شرطی علّی يا فيزيکی، ارتباط بين مقدم و تالی از نوع علّی است. شرطی علّی يک نوع شرطی التزامی است که از روابط علّی بين پديده های جهان حکايت میکند، به طوری که مقدم آن گزاره ای در مورد علت و تالی آن گزاره ای در مورد معلول است. اين نوع شرطی به صورت «به لحاظ فيزيکی غيرممکن است مقدم صادق و تالی کاذب باشد» يا ضرورت فيزيکی صدق شرطی تعريف میشود (Nute, 2001, p.7). بسياری از شرطیهای علّی موجود در زبان از نوع استلزام اکيد هستند و بنابراين به کار بردن ضرورت فيزيکی صرف برای آنها درست نيست، بلکه بايد آنها را نوعی از استلزام اکيد دانست (همان).
اما تعداد زيادی شرطی التزامی غيرعلّی و شرطی های خلاف واقع در زبان طبيعی وجود دارند که نه شرطی مادیاند و نه استلزام اکيد. شرطی های التزامی غيرعلّی برخی از قواعد منطقی همچون عکس نقيض، تعدّی و ... را نقض می کنند و شرطی های خلاف واقع نيز، هم به صورت علّی و هم به صورت غير علّی، مثالهای نقضی بر صدق گزارهی شرطی در حالتی که مقدم و تالی آن کاذب است، میآورند که اغلب غيرواقعی هستند. (حاجی حسينی، 1375، ص9-11؛ Priest, 2008, p.13-15)
به هر حال همه استلزامهای تابع ارزشی و غيرتابع ارزشی ياد شده خالی از اشکال نيستند (البته به جز منطق ربط که تا حد زيادی از اين مشکلات مبرّا است) و اين اشکالات معمولاً منجر به پارادوکسهايي میشوند که ما در تطابق زبان طبيعی با زبان منطقی با آنها مواجه هستیم.
شرطی نزد منطقدانان مسلمان نيز تقسيماتی دارد. در منطق قديم گزاره به دو نوع شرطی و حملی تقسيم میشود، و گزاره شرطي نيز به دو نوع شرطي متصل و شرطی منفصل تقسيم میشود. شرطي متصل که متناظر با گزاره شرطی در منطق جديد است، به سه نوع مطلق، لزومی و اتفاقی تقسيم میشود؛ همين تقسيم برای شرطی منفصل که متناظر با ترکيب فصلی در منطق جديد است، وجود دارد و ما سه نوع فصلی مطلق، عنادی و اتفاقی داريم. هر يک از انواع فصلی نيز به سه نوع حقيقی، مانع جمع و مانع خلو تقسيم میشوند.
—-------------------------
منابع:
1.حاجی حسينی، مرتضی «ساختار صوری و معنايي منطق شرطی در دو نظام منطقی قديم و جديد»، تهران: دانشگاه تربيت مدرس، استاد راهنما: دکتر ضياء موحد، 1375.
2. فلاحی، اسدالله، «مقدمه»، در: ريد، استيون، فلسفه منطق ربط، قم: انتشارات دانشگاه مفيد، 1385، چاپ اول.
3. Nute, Donald, “Defeasible Logic”, U.S.A: The University of Georgia Athens, (2001).
4. . Priest , Graham , An Introduction To Non-Classical Logic : From If To Is¬, New Yourk : Cambridge University Press , (2008) (Second Ed.). Ed. 1: (2001).
#ميرصانعی
فروشگاه اينترنتی برای خريد آسان کتاب فوق:
انتشارات آگاه
http://www.agahbookshop.com/p-28294--1969.aspx#
انتشارات آگاه
http://www.agahbookshop.com/p-28294--1969.aspx#
منطق
فروشگاه اينترنتی برای خريد آسان کتاب فوق: انتشارات آگاه http://www.agahbookshop.com/p-28294--1969.aspx#
نويسنده: اسدالله فلاحي
قطع: وزيري
نوع جلد: شوميز
ناشر: سمت
زبان: فارسي
تعداد صفحات: 374
سال انتشار: 1395
نوبت چاپ: 1
شابك: 9786000202675
ابعاد: × × (سانتيمتر)
وزن: 525(گرم)
قیمت: 170,000 ريال
—------------------------
در مورد اين کتاب:
منطق سينوي و منطق جديد يک روح هستند در دو بدن: بدن يک کودک خردسال و بدن يک جوان نورسيده و تنومند. برخلاف ديدگاه برخي از معاصران که هرگونه سنجش و مقايسهاي ميان اين دو منطق را ممکن نميدانند، نويسنده کتاب بر اين باور است که منطق جديد صورت بسطيافته منطق سينوي است که به نوبه خود تکامليافته منطق ارسطويي به شمار مي رود. در اين کتاب، تلاش شده است تا مفاهيم پايهاي و قواعد بنيادي در منطق سينوي به کمک شاخههاي منطق جديد بازتفسير و ارزيابي شوند. اين کتاب نشان ميدهد که درک دقتهاي نهفته در آثار منطقدانان سينوي بدون ياري گرفتن از شاخههاي منطق جديد تا چه اندازه دشوار است و يافتن ابهامهاي فراوان و خطاهاي گاه و بيگاه در اين آثار و اصلاح آنها به کمک دانش روز چه آسان و شدني است. آشکار است که با درک درست از گذشته ميتوان به طرح پرسشهايي نو براي اکنون پرداخت و در ساختن آينده سهيم بود.
قطع: وزيري
نوع جلد: شوميز
ناشر: سمت
زبان: فارسي
تعداد صفحات: 374
سال انتشار: 1395
نوبت چاپ: 1
شابك: 9786000202675
ابعاد: × × (سانتيمتر)
وزن: 525(گرم)
قیمت: 170,000 ريال
—------------------------
در مورد اين کتاب:
منطق سينوي و منطق جديد يک روح هستند در دو بدن: بدن يک کودک خردسال و بدن يک جوان نورسيده و تنومند. برخلاف ديدگاه برخي از معاصران که هرگونه سنجش و مقايسهاي ميان اين دو منطق را ممکن نميدانند، نويسنده کتاب بر اين باور است که منطق جديد صورت بسطيافته منطق سينوي است که به نوبه خود تکامليافته منطق ارسطويي به شمار مي رود. در اين کتاب، تلاش شده است تا مفاهيم پايهاي و قواعد بنيادي در منطق سينوي به کمک شاخههاي منطق جديد بازتفسير و ارزيابي شوند. اين کتاب نشان ميدهد که درک دقتهاي نهفته در آثار منطقدانان سينوي بدون ياري گرفتن از شاخههاي منطق جديد تا چه اندازه دشوار است و يافتن ابهامهاي فراوان و خطاهاي گاه و بيگاه در اين آثار و اصلاح آنها به کمک دانش روز چه آسان و شدني است. آشکار است که با درک درست از گذشته ميتوان به طرح پرسشهايي نو براي اکنون پرداخت و در ساختن آينده سهيم بود.