🔍Իրանի ներքաղաքական իրավիճակի մասին

❗️Իրանի ներքին գործընթացները արտաքինի հետ կապելուց առաջ պետք է ընդունել, որ Իրանում կա ներքին քաղաքական կյանք և շատ բուռն ու անակնկալներով լի։

📌Սկսենք Փեզեշքիանի նախագահ ընտրվելուց

📍Փեզեշքիանը նախագահ դարձավ բարեփոխականների աջակցության շնորհիվ: Թեկնածուների գրանցման շրջանում և նաև հաստատումից հետո նրա հաղթանակը որևէ կերպ չէր դիտարկվում: Բայց Փեզեշքիանը հաղթեց, որովհետև բարեփոխական ճամբարը շատ կուռ համախմբվածություն դրսևորեց նրա շուրջ. քարոզարշավը դետալ առ դետալ մտածված էր։ Նրանից կերտեցին «փոփոխություն բերողի» կերպարը ու խաղարկեցին ժողովրդին հուզող բոլոր նուրբ թեմաները։ Պայքարի առաջնագծում էր անձամբ Զարիֆը։ Մյուս կողմից էլ, իհարկե, անմիաբան պահպողանականներն էին:

📍Հիմա, երբ հերթը հասել է կառավարության ձևավորմանը Փեզեշքիանը նաև պահպանողական գործիչների է ներգրավել հնարավոր կազմում: Ընդ որում, առաջարկված նախարարներից 4-ը Էբրահիմ Ռայիսիի կառավարությունից են, այդ թվում՝ հետախուզության նախարարը:

📍Բարեփոխական ճամբարն արդեն դժգոհել է, որ Փեզեշքիանը պետք է բերի խոստացված փոփոխությունն ու բարեփոխումները, այլ ոչ թե շարունակի եղածը: Եվ Զարիֆի հրաժարականի խորքային պատճառներից մեկն, ամենայն հավանականությամբ, այն է, որ նա փորձում է «մաքուր մնալ» ու չի ցանկանում մտնել նոր կառավարության հնարավոր ձախողումների, դրժված խոստումների ու ժողովրդին նորից հուսախափ անելու բեռի տակ՝ իր բոլոր հետևանքներով։

📍Իսկ Փեզեշքիանը չի կարող լիովին բարեփոխական կառավարություն ձևավորել, որովհետև այդ դեպքում, չի բացառվում, որ կարժանանա Հասան Ռոհանիի կառավարության վերջին տարիների ճակատագրին:

📌 Ռոհանիի կառավորությունը 2020-2021-ին գործ ուներ արդեն պահպանողական խորհրդարանի ու դատական իշխանության հետ (նույնը հիմա է), և առհասարակ ամբողջ համակարգի հետ էր հարաբերությունները լարված: Կոնկրետ խորհրդարանի ձեռքում «օր ու արև չուներ». խորհրդարանը չէր ընդունում կառավարության առաջարկած օրենքները կամ ընդհակառակը՝ ընդունում էր օրենքներ ու կառավարությանը ստիպում կատարել: Օրինակ, այն ժամանակ, երբ կառավարությունը բանակցում էր միջուկային համաձայնագրի վերականգնման շուրջ, խորհրդարանը օրենք ընդունեց ուրանի 20 տոկոս հարստացման մասին, որը կառավարությունը ստիպված էր իրագործել (Համաձայնագրով թույլատրելին 3.67% էր):

📍Հիմա Փեզեշքիանն իր կառավարության անխոչընդոտ գործունեությունն ապահովելու համար ցանկանում է ապացուցել, որ «Ռոհանիի 3-րդ կառավարությունը» չէ, այլ Ռայիսիի գործի շարունակողը, ինչը հորդորել է նաև Ալի Խամենեին։ Դրա համար կառավարության կազմը ձևավորելիս նա խորհրդակցել է նաև խորհրդարանի հետ։ Իսկ Փեզեշքիանի առաջարկած արտգործնախարար Արաղչին խորհրդարանում իր ծրագիրը ներկայացնելիս փորձում է ցույց տալ, որ հավատարիմ է համակարգի դրվածքին և հայտարարում է, որ արևմտամետներից չէ, ընդգծում, որ ռազմադաշտի ու դիվանագիտության միջև տարբերություն չկա, դրանք մեկ միասնություն են, կամ որ միջուկային բանակցությունների հիմքում լինելու է խորհրդարանի վերը հիշատակված օրենքը: Սրանք այն հարցերից էին, որոնք, որպես խնդիր, բարձրաձայնվել են և՛ Ռոհանիի (նաև Փեզեշքիանի քարոզարշավի ժամանակ), և՛ Զարիֆի կողմից (արտահոսած հարցազրույցը):

📍Մյուս կողմից, Ռոհանիի կառավարության սիմվոլի՝ Զարիֆի ներկայությամբ Փեզեշքիանի կառավարությանն անընդհատ թիրախում էր լինելու, քանի որ Զարիֆի գրեթե ցանկացած հայտարարություն, արարք ու առհասարակ ներկայությունը սուր քննարկումների պատճառ է դառնում (Զարիֆը նաև սա է որպես հրաժարականի պատճառը նշել): Զարիֆի հրաժարականով Փեզեշքիանի կառավարությունը որոշ չափով ազատվում է քննադատությունների կիզակետում լինելուց։

❗️Տեղի ունեցողը ևս մեկ անգամ ցույց է տալիս, որ Իրանում նախագահի ինստիտուտը ամենակարևորը չէ։ Այդ ինստիտուտը շարժվում է այն կանոններով, որը թելադրում է համակարգը (որն ամեն ինչ արել էր Ռայիսիին նախագահ դարձնելու համար ու պատրաստվում էր նրա վերընտրմանը): Ինչքանով Փեզեշքիանին կստացվի գոհացնել համակարգին և պահպանողականների հետ կոնսոլիդացիա ապահովել, կտեսնենք առաջիկայում։

@IRI2day

💥Իսրայելին պատասխան հարվածի վերաբերյալ Իրանից ասում են, որ սպասողական վիճակը դեռ կարող է երկարել, քանի որ հապճեպ գործողությունների չեն դիմում ու անակնկալի են բերելու Իսրայելին։

📌Երկու հայտարարություն իրանցի պաշտոնյաներից․

ՄԱԿ-ում Իրանի մշտական ներկայացուցիչ․ «Իրանի պատասխանը պետք է երկու հստակ արդյունք ունենա․ առաջին՝ ահաբեկչության ու Իրանի ազգային ինքնիշխանությունը խախտելու համար պետք է պատժի ագրեսորին, երկրորդ՝ պետք է ամրապնդի Իրանի կանխարգելման կարողությունն ու փոշմանեցնի սիոնիստական ռեժիմին ՝ կանխելու ապագայում ցանկացած ագրեսիայի կրկնություն։ Բացի այդ, Իրանի պատասխանը պետք է խուսափի Գազայում հնարավոր հրադադարի վրա հնարավոր բացասական ազդեցությունից։ Ամենայն հավանականությամբ, Իրանի պատասխանը այնպիսի ժամանակ և պայմաններում կլինի, որ սիոնիստական ռեժիմն ամենաքիչն է հավանական համարում։ Գուցե այն ժամանակ, երբ նրանց աչքերը երկնքին ու ռադարներին է հառած, գետինը նրանց անակնկալի բերի, գուցե՝ այդ երկուսը միասին»։

ԻՀՊԿ խոսնակ․ «Իրանի ժողովուրդը խելացի է և գիտի, որ որոշումների կայացման ամենաբարձր մակարդակներում զինված ուժերի հրամանատարները կշռադատում են բոլոր իրավիճակները և կայացնում ճշգրիտ և հաշվարկված որոշումներ և արդյունավետ գործողություններով փոխում հակառակորդի հաշվարկները։ Ժամանակը մեր օգտին է, և հնարավոր է՝ այս պատասխանի սպասման ժամկետը երկարի։ Այս պահին սիոնիստները ստիպված են ապրել անհանգստության մեջ։ Իրանի պատասխանը կարող է չկրկնել նախորդ գործողությունները, և պատասխանի սցենարները նույնը չեն։ Մեր հրամանատարներն ունեն հակառակորդին արդյունավետ պատժելու փորձ և հակված չեն հապճեպ գործողությունների։ Իրանի վրա ոչ մի հարձակում անպատասխան չի մնացել, և հակառակորդը պետք է սպասի հաշվարկված,ճշգրիտ և ժամանակին արված հարվածների»։

@IRI2day

❗Իրանի խորհրդարանը հաստատեց կառավարության կազմը։

Բոլոր 19 նախարարները վստահության քվե են ստացել։

@IRI2day

❗️ԻՀՊԿ-ին հարող Fars լրատվական գործակալությունն իր աղբյուրներին հղումով մանրամասներ է ներկայացրել Իրանի նախագահ Էբրահիմ Ռայիսիին տեղափոխող ուղղաթիռի վթարի պատճառների մասին:

📍Ըստ աղբյուրի՝ ուղղաթիռում թույլատրելիից երկու մարդ ավել է եղել: Երբ օդաչուն, մառախուղը տեսնելով, փորձել է վերև բարձրանալ, ուղղաթիռի հզորությունը չի բավականացրել այդ գործողության համար և ցածր տեսանելիության պայմաններում՝ ուղղաթիռը բախվել է լեռանը:

📍Աղբյուրը նաև հերքել է դիվերսիայի և որևէ այլ տեսակի միջամտության վարկածը:

📌Հիշեցնեմ, որ Իրանի ԶՈւ ԳՇ-ն ավելի վաղ հայտարարել էր, որ ուղղաթիռի քաշը թույլատրելիի սահմաններում է եղել: Ինչքանով են այս տեղեկությունները ճիշտ՝ պարզ չէ:

@IRI2day

❗️Իրանի ԶՈՒ ԳՇ տեղեկատավական կենտրոնը կտրականապես հերքել է Fars-ի հրապարակած տեղեկությունը:

@IRI2day

📌Մասուդ Փեզեշքիանը դարձավ Իրանի 4-րդ նախագահը, որի բոլոր նախարարները միանգամից վստահության քվե ստացան խորհրդարանից: Եղել են դեպքեր, երբ խորհրդարանն առնվազն մեկ նախարարի թեկնածություն չի հաստատել, և նախագահը նոր թեկնածուի է ներկայացրել:

Կառավարական շրջանակները սա համարում են «ազգային միասնության» դրսևորում և կառավարության ու խորհրդրանի միջև լավ համագործակցության սկիզբ, ինչին հենց ձգտում է Փեզեշքիանը:

Թե ինչ հունով կընթանա խորհրդարանի ու մյուս ինստիտուտների հետ համագործակցությունը, կտեսնենք առաջիկայում: Իսկ նոր կառավարության կազմին առաջարկում եմ ծանոթանալ ինֆոգրաֆիկայով:

@IRI2day

❗Զարիֆը վերադառնում է

📍Մոհամմադ Ջավադ Զարիֆը հայտարարել է, որ նախագահ Փեզեշքիանի հետ քննարկումներից հետո (ավելի վաղ նրանք հանդիպել էին), նրա «գրավոր կարգադրությամբ» շարունակելու է կատարել ռազմավարական հարցերով տեղակալի պարտականությունները։

📍Հրաժարականի միջոցով իր անհամաձայնությունն ու դժգոհությունն արտահայտելը Զարիֆի կողմից հաճախ կիրառվող մեթոդներից է։ Իր կարիերայի ընթացքում նա 6 անգամ հրաժարական է տվել։ Նախավերջին անգամ 2019-ին էր, բայց նախագահ Ռոհանին չընդունեց այն։ Այդ ժամանակ հրաժարականի պատճառն այն էր, որ Սիրիայի նախագահի և հոգևոր առաջնորդի հանդիպմանը նա ներկա չէր եղել, փոխարենը ներկա էր «Ղոդսի» հրամանատար Ղասեմ Սոլեյմանին։

@IRI2day

📍Իրանի ԶՈւ ԳՇ-ն հայտարարել է, որ նախագահ Էբրահիմ Ռայիսիի ուղղաթիռի կործանման պատճառը «տվյալ տարածաշրջանի կլիմայական ու օդերևութաբանական բարդ պայմանները, մառախուղի թանձր ու խիտ զանգվածի հանկարծակի հայտնվելն ու լեռանն ուղղաթիռի բախումն է եղել»:

Ըստ ԳՇ-ի՝ ուղղաթիռը որևէ տեխնիկական խնդիր չի ունեցել:

@IRI2day

🇮🇷🇷🇺Իրանի ԱԳՆ Եվրասիայի վարչության պետ Մոսթաֆա Դեմիրչիլուն հանդիպել է Թեհրանում ՌԴ դեսպանի հետ:

📍Իրանական կողմը հերթական անգամ ընդգծել է, որ դեմ է տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքական և միջազգայնորեն ճանաչված սահմանների փոփոխությանը:

📍Դեմիրչիլուն շեշտել է, որ պետք է ուշադրություն դարձնել տարածաշրջանի երկրների բոլոր օրինական մտահոգություններին ու շահերին:

📍Նա ազգային ինքնիշխանության, տարածքային ամբողջականության և երկրների փոխադարձ շահերի հարգումը Կովկասում կայուն խաղաղության երաշխավոր է անվանել:

@IRI2day

🇮🇷🇷🇺🇦🇲Հայաստանի տարածքով դեպի Նախիջևան երթուղու վերաբերյալ ռուս բարձրաստիճան պաշտոնյաների հայտարարություններից հետո իրանական մամուլը բավականին ակտիվացել է: Տարաբնույթ վերլուծական հրապարակումներով ռուսական կողմին են հիշեցնում «միջանցքի» հարցում Իրանի կարմիր գծերը: Եվ եթե նախկինում առաջ էին տանում այն թեզը, որ «միջանցքն» Իրանի ու ՌԴ դեմ է, հիմա դա առանձնապես չեն շրջանառում:

📍Զուգահեռաբար ՌԴ դիրքորոշումը քննադատող հայտարարություններով են հանդես գալիս նաև ԻԻՀ խորհրդարանի պատգամավորները և այլ պաշտոնյաներ` ընդգծելով, որ այդ մոտեցումը հակասում է ռազմավարական հարաբերություններին:

📍Իսկ երեկ ԱԳ նախարար Աբբաս Արաղչին հայտարարել է. «Տարածաշրջանային խաղաղությունը, անվտանգությունը և կայունությունը ոչ միայն առաջնահերթություն են, այլև մեր ազգային անվտանգության հիմնասյուներից մեկն են: Մեր հարևանների տարածքային ամբողջականության դեմ ցանկացած սպառնալիք կամ սահմանների վերափոխում՝ լինի հյուսիսում, հարավում, արևելքում կամ արևմուտքում, լիովին անընդունելի է և Իրանի համար կարմիր գիծ է համարվում»:

@IRI2day

🇮🇷🇦🇲🇷🇺Իրանի խորհրդարանի պատգամավորները շարունակում են հանդես գալ «միջանցքի» հարցում Իրանի դիրքորոշումը հաստատող հայտարարություններով։ Հիմնական շեշտադրումներից են՝

📍Միջանցքը սպառնալիք է Իրանի ազգային անվտանգության ու տարածքային ամբողջականության համար։

📍Իրանը դեմ է սահմանների փոփոխությանը և կդիմակայի դրան՝ անկախ ամեն ինչից։

📍Միջանցքի հարցում Իրանի ներսում լիակատար կոնսենսուս և համախմբվածություն կա:

📍Իրանի և Հայաստանի միջև ուղիղ սահմանային կապը մի քանի հազար տարվա պատմություն ունի, և բոլոր երկրները, այդ թվում՝ ՌԴ-ն, պետք է հարգեն այդ սահմանները:

📍ՌԴ դիրքորոշումը նման է թիկունքից հարված հասցնելուն։

📍Բանակցություններում Իրանի բացակայությունը խոցելի է դարձնում դրանք, իսկ Իրանի դերը փոխըմբռնման, անվտանգության և կայունության ստեղծման գործում անհերքելի է։

@IRI2day

🇮🇷🇷🇺Իրանի ազգային անվտանգության գերագույն խորհրդի քարտուղարի Սանկտ Պետերբուրգ այցից օրեր անց Թեհրան է մեկնել ՌԴ ազգային անվտանգության խորհրդի քարտուղար Սերգեյ Շոյգուն։

Թեհրանում նա վերահաստատել է, որ ՌԴ-ն աջակցում է «միջանցքների ու Ադրբեջանի հետ հաղորդակցության ուղիների» հարցում Իրանի քաղաքականությանը։

Ավելի վաղ՝ Սանկտ Պետերբուրգում իրանցի պաշտոնակցի հետ հանդիպմանը, Շոյգուն նշել էր, որ «ՌԴ-ն հավատարիմ է Զանգեզուրի հարցում Իրանի հետ նախորդ պայմանավորվածություններին և չի փոխել իր քաղաքականությունը»։

@IRI2day

🇮🇷🇱🇧Լիբանանի վրա Իսրայելի հարձակումներին իրանական կողմի արձագանքները։

📍Գերագույն առաջնորդ Ալի Խամենեի.«Լիբանանը կստիպի, որ ագրեսորը փոշմանի։ Բոլոր մուսուլմանները պետք է իրենց հնարավորություններով Լիբանանի ժողովրդի ու «Հեզբալլահի» կողքին լինեն և աջակցեն չար ռեժիմին դիմակայելու հարցում»։

📍Նախագահ Մասուդ Փեզեշքիան. «Իրանի կառավարությունը հետամուտ կլինի սիոնիստական ռեժիմի հանցագործություններին և Լիբանանի ժողովրդի ու դիմադրության առանցքի կողքին կլինի»։

📍Նախագահի առաջին տեղակալ Մոհամմադ Ռեզա Արեֆ.«Իրանը միջազգային հարթակներում հետամուտ կլինի սիոնիստական ռեժիմի հանցագործություններին և Լիբանանի ժողովրդի ու դիմադրության առանցքի կողքին կլինի»։

📍Արտգործնախարար Աբբաս Արաղչի.«Իրանն իր ամբողջ կարողություններով Լիբանանի ժողովրդի ու դիմադրության առանցքի կողքին կլինի»։

📌Իրանական արձագանքներում առայժմ ավելի գործնական քայլերի և կամ որևէ տեսակի միջամտության մասին ցուցիչներ չկան։

@IRI2day

❗«Հեզբալլահը» պաշտոնապես հաստատեց առաջնորդ Հասան Նասրալլահի սպանությունը։

@IRI2day

❗Լիբանանում իսրայելական հարձակումների հետևանքով սպանվել է նաև ԻՀՊԿ հրամանատարի օպերատիվ գծով տեղակալ Աբբաս Նիլֆորուշանը։

@IRI2day

📍Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիան. «Նահատակ Հանիեի սպանությանն Իրանի չպատասխանելու դիմաց հրադադար հաստատելու ԱՄՆ և եվրոպական երկրների ղեկավարների խոստումները սուտ էին: Նման հանցագործներին հնարավորություն տալը նրանց ավելի շատ հանցագործությունների կմղի»:

«Թեև այս չարագործներին անհրաժեշտ է վճռական պատասխան տալ, սակայն,պատմական փորձը ցույց է տվել, որ ազատատենչ շարժումներն անհատների սպանությամբ չեն վերանա, և տասնյակ մարդիկ պատրաստ են բարձրացնել հակաբռնապետության և արդարադատության դրոշը»:

@IRI2day

🇦🇲🇮🇷Դյուրացվել է հայկական պետհամարանիշներով մեքենաների մուտքն Իրան

📍Ըստ իրանական կողմի, քանի որ Հայաստանը միացել է Carnet de Passages-ի հռչակագրին, վերանում է հայկական պետհամարանիշով մեքենաների Իրան մուտք գործելու խնդիրը:

📍Մինչև այժմ հայկական մեքենաները Իրան մուտք գործելու համար պետք է զգալի գումար վճարեին մաքսատանը, որը կարող էին հետ ստանալ վերադառնալիս:

📌Դեռ հասկանալի չէ, թե հայկական մեքենաներն այժմ լիովին ազատվում են այդ վճարումից, թե դրանք պարզապես նվազեցվում են:

📍Սահմանի հատումը հեշտացնող «Կառնետ դե Պասաժ» համակարգը ներդնելու համար հայկական ու իրանական կողմերն ակտիվ բանակցում էին վերջին երկու տարիներին:

@IRI2day

🔻Իրանի ԱԳՆ խոսնակը հայտարարել է, որ Իրանն անպատասխան չի թողնում իր ազգային անվտանգության դեմ գործողությունները:

🔸«Մենք կարգախոսներ չենք հնչեցնում, մենք գործում ենք»,-ասել է խոսնակը ու նաև հավելել, որ Իրանը պատասխանելու է նաև ՀԱՄԱՍ-ի առաջնորդի սպանությանը:

@IRI2day

❗ԻՀՊԿ-ն հրթիռային հարվածներ է հասցրել Իսրայելին ու զգուշացրել, որ եթե Իսրայելն արձագանքի, «ավելի ջախջախիչ հարձակումների կարժանանա»։

@IRI2day

Ըստ իրանական թելեգրամյան ալիքների՝ հրթիռների արձակումն է Իսրայելի ուղղությամբ։

@IRI2day

Իսրայելի ՊԲ֊ն հայտարարել է, որ Իրանի հարձակումը հետևանքներ է ունենալու և իրենք ծրագրեր ունեն։