اقتصاد سیاسی و ژئوپلیتیک
488 subscribers
26 photos
49 videos
10 files
156 links
تحلیل اخبار سیاسی - اقتصادی روز
معرفی آثار برجسته اقتصاد سیاسی جهان




Admin: @IPECONBot
Download Telegram
گزیده سخنرانی فریدریش مرتس در «مجمع جهانی برلین» (۲۱ اکتبر ۲۰۲۶) در خصوص تغییر نظم اقتصادی

پیش از مطالعه: پیشنهاد می کنیم پیش یا پس از مطالعه این مطلب، نگاهی بیندازید به مقاله «کجا ایستاده ایم» یا خلاصه آن که بلافاصله پس از جنگ ۱۲ روزه به نگارش درآمده بود.

دگرگونی بنیادین نظم اقتصادی پیشین

«اکنون، ما امروز در کجا ایستاده‌ایم؟
آلمان برای دهه‌ها از جهانی سود برد که در آن بازارها روزبه‌روز بازتر می‌شدند، موانع تجاری فرو می‌ریختند و قواعد و نهادهای بین‌المللی استحکام می‌یافتند. به برکت همین نظم اقتصادیِ لیبرال بود که کشور ما رشد کرد و به یکی از بزرگ‌ترین اقتصادهای جهان بدل شد؛ و تحت حاکمیت همین نظم اقتصادی بود که ثروت در سراسر جهان فزونی یافت. دهه‌ها رونق و شکوفایی پشت سر ماست.

اما امروز، ما در برابر یک حقیقت ناخوشایند قرار گرفته‌ایم: این جهان و نظم اقتصادی آن به‌طور بنیادین دگرگون شده است: بازارها در حال بسته‌شدن هستند، زنجیره‌های تأمین دچار گسست و اختلال می‌شوند و نهادها و قواعد بین‌المللی زیر فشاری خردکننده قرار گرفته‌اند.

خانم‌ها و آقایان، من در پی یافتن پاسخ‌هایی برای رویارویی با این دگرگونی‌ها هستم؛ تا نظم جدید اقتصادی را به‌گونه‌ای شکل دهیم که بار دیگر برای آلمان و اروپا رونق و رفاه بیافریند. این همان پرسشی است که باید به آن پاسخی صریح بدهیم.»

پایان توهم بازارهای باز و سلاح‌سازی از وابستگی‌های اقتصادی

«نخستین پاسخ من این است: ما رفاه خود را با انزوا و بستن مرزهایمان تضمین نخواهیم کرد. ما به شرکای قابل‌اتکا نیاز داریم؛ شرکایی که در پیگیری منافع مشترک، دفاع از ارزش‌های واحد و ساختن آینده، در کنار ما بایستند. ما باید به‌طور جمعی قوی‌تر و دارای حاکمیت مستقل‌تر شویم تا بتوانیم همچنان در اقتصاد باز باقی بمانیم.

چرا که دیگر مدتی است کاملاً آشکار شده که برخی دولت‌ها، آگاهانه و عامدانه در حال سلاح‌سازی از وابستگی‌های متقابل اقتصادی (Weaponising economic dependencies) هستند؛ تا از این اهرم در خدمت برتری‌جویی خود—دست‌کم در منطقه‌ای مشخص از جهان—استفاده کنند و ما را به ضعف بکشانند.»

چندپارگی زنجیره‌های تأمین و موج جدید حمایت‌گرایی

«روسیه نزدیک به پنج سال است که جنگی تجاوزکارانه و وحشیانه را علیه اوکراین پیش می‌برد و نه‌تنها تمامیت ارضی این کشور، بلکه آزادی و امنیت کل قاره ما را به خطر انداخته است. تلاش آن‌ها برای باج‌خواهی از طریق قطع شریان‌های انرژی شکست خورد، اما حملات هیبریدی همچنان امنیت و رفاه ما را تهدید می‌کنند.

هم‌زمان، تنش‌ها و منازعات در خاورمیانه تبعات اقتصادی دوربردی به همراه داشته است؛ تداوم مسدودسازی و ناامنی در تنگه هرمز و باب‌المندب، شوک‌های سنگینی به بازارهای جهانی انرژی وارد ساخته و زنجیره‌های تأمین جهانی را دچار اخلال کرده است.

در همان حال، چین و ایالات متحده درگیر رقابتی سهمگین بر سر قدرت اقتصادی، نفوذ نظامی و برتری فناورانه—به‌ویژه در حوزه هوش مصنوعی—هستند. موج جدیدی از حمایت‌گرایی تجاری (Protectionism)، مانند انداختن چوب لای چرخ تجارت آزاد جهانی عمل می‌کند. این تحولات عمیق ژئواکونومیک بیشترین ضربه و تأثیر مستقیم را بر کشور ما بر جای گذاشته است.»

@IPECONGP
❤1👍1
«امروز، ما در برابر یک حقیقت ناخوشایند قرار گرفته‌ایم: این جهان و نظم اقتصادی آن به‌طور بنیادین دگرگون شده است.»

این سخنان فریدریش مرتس صدراعظم آلمان در مجمع جهانی برلین - در ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶ - درباره نظم جهانی یا نظام تقسیم کار جهانی، که نسبت به دیگر سخنان وی بازتاب کمتری در رسانه‌های ایرانی داشت، عصاره تحولی است که جهان قرن بیست و یکم در حال تجربه آن است. تحولی که بحران ۲۰۰۸ تنها سرآغاز آن بود؛ و پس از آنکه به ضرب برنامه‌های «تسهیل کمی» و ظهور هوش مصنوعی، خوش‌بینی چند وقتی به جهان اقتصاد بازگشته بود، اکنون نشانه‌های بحران دوباره سربرآورده است.

از سوی دیگر، جنگ جهانی سوم که با جنگ اوکراین با دور کند آغاز شده بود، اکنون با ادامه جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، شتاب بیشتری گرفته است.

این دو روند ارتباطی تنگاتنگ با یکدیگر دارند و برآیند آنها، تغییر در نظام تقسیم کار جهانی و نظم مستقر خواهد بود.

نگارنده، نظام تقسیم کار جهانی را پایه و بنیاد نظم موجود و زلزله در آن را علت‌العلل بحران‌های جهانی می‌داند. از این روی، در فردای جنگ ۱۲ روزه، اولین یادداشت کانال پس از ۵ سال توقف فعالیت - مقاله «کجا ایستاده‌ایم» (اینجا و اینجا)- با بحث درباره نظام تقسیم کار آغاز شد(۱). در این خصوص به زودی مقاله مفصلی منتشر خواهد شد.

لینک خلاصه سخنان صدراعظم آلمان

پانویس
۱) تشابه میان عنوان و محتوای مقاله فوق با پرسش آغازین و محتوای سخنان مرتس هم در نوع خود جالب است.

@IPECONGP
👍2
⭕️ هدف ایران از بستن تنگهٔ هرمز فراتر از انتظار حاصل شد

✍🏻 محمدرضا جلائی‌پور

با شکست بسبار تحقیرآمیز جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، هدف ایران از بستن تنگهٔ هرمز حاصل شد: دردی به متجاوز تحمیل شود که احتمال این‌که رؤسای جمهور بعدی آمریکا جرأت فکر تجاوز به ایران کنند کاهش معنادار پیدا کند.

انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در واقع میدانِ تعیین داوری عمومی آمریکایی‌ها دربارهٔ طرف پیروزِ جنگ آمریکا علیه ایران شد و حامیان تجاوز به ایران شکست سنگینی خوردند. «شکست ترامپ تجاوزگر به ایران» رساترین پیام این انتخابات بود.

امروز نه فقط عموم ناظران و تحلیل‌گران معتبر، که حتی خود ترامپ هم اعتراف کرد جنگ علیه ایران و افزایش قیمت بنزین و گازوئیل در اثر بسته شدن تنگهٔ هرمز عامل این شکست بود. به تعبیرِ دسانتیسِ جمهوری‌خواه، جنگ علیه ایران برای جمهوری‌خواهان «کمرشکن» شد. در نظرسنجی‌های معتبر، سه‌چهارمِ رای‌دهندگانِ آمریکا جنگ علیه ایران را عاملی حیاتی و مهم در تصمیم‌شان خوانده‌اند: نتیجه‌ای فراتر از هدف مورد انتظار ایران.

این اثر محدود به آمریکا هم نیست. در اثر مقاومت مردم ایران و رشادت شهدای تنگهٔ هرمز امروز علاوه بر شکست جمهوری‌خواهانِ امریکا، همان صدر اعظم آلمان که از «کار کثیف ما به دست اسراییل» حرف می‌زد از ضرر ۱۰۰ میلیارد دلاری اروپا و ضرورت پایان جنگ علیه ایران می‌گوید. امروز همان رئیس جمهور فرانسه که به ترامپ پیام می‌داد «می‌توانیم علیه ایران کارهای بزرگی انجام دهیم» می‌گوید عامل اعتراضات وسیع فرانسه جنگ علیه ایران است. امروز همان اعرابی که از پایگاه‌های نظامی‌ آمریکا در خاکشان به ایران تجاوز شد و برای حملهٔ آمریکا به ایران رایزنی می‌کردند و دست به جیب شده بودند، برای میانجی‌گریِ توافق با ایران مدام به تهران می‌آیند.

اما جز این نتیجهٔ مهم که در دستگاه محاسباتی هر نفرِ اولی در آمریکا و اروپا و منطقه برای فکر کردن به تجاوز به ایران اثر معنادار، اگر نه تعیین‌کننده، دارد، نتیجهٔ مهم دیگری هم حاصل شد: پایان سیطرهٔ پوپولیسم ترامپ بر سیاست آمریکا. از امروز حتی نمایندگان جمهوری‌خواه و حتی بخشی از ثروت موثر بر سیاستِ سرمایه‌سالار آمریکا هم ناچار است از ترامپ و عامل این شکست - تجاوز به ایران - فاصله بگیرد.

این شکست بزرگ همچنین روند افزایشیِ نقد به اثر لابی اسراییل بر سیاست آمریکا در هر دو حزب را تشدید می‌کند، شکاف در بدنهٔ اجتماعی ماگا را افزایش می‌دهد‌، جریان «اول‌آمریکا» در بدنهٔ جمهوری‌خواهان را تقویت می‌کند، و جریانِ ضدنسل‌کشی و ضد اسراییل در بدنهٔ دموکرات‌ها را بزرگ‌تر می‌کند.

پیروزی عبدل السید - اولین مسلمانِ ضد اسراییل در سنای آمریکا - در میشیگان (علی‌رغم ۴۲ میلیون دلار هزینه‌ای که ایپک علیهش کرد)، تجدید پیروزی ایلهان عمر - مسلمانی که بیشترین ابراز نفرت را از ترامپ دیده - در کنگره، ورود جراحی که در غزه قربانیان جنایات اسراییل را درمان می‌کرد به کنگره، دموکرات شدن ایالت‌هایی که دهه‌ها سناتور جمهوری‌خواه انتخاب می‌کردند، بی‌آبروتر شدن هگست و FDD و ایپک و روبیو، تقویتِ جریانِ ضد لابیِ اسرایبل و ضد جنگ علیه ایران در هر دو حزب، همه از نشانه‌های تغییر چشم‌انداز بلندمدت سیاست در آمریکا و‌ یک پیروزی بزرگ برای ایران است.

جنگ و محاصره علیه ایران تمام نشده و تداوم هم‌افزاییِ «مقاومت نظامی» و «مقاومت دیپلماتیک» و «استقامت اجتماعی» و «مراقبت اقتصادی» از محروم‌ترین شهروندان در ایران ضروری است، اما دستاوردهای بزرگی که ذکر شد و بهره‌ای که همهٔ ساکنان آمریکا و جهان از تضعیف جریان جنایت‌پیشه و استعماریِ ترامپ-هگست-نتانیاهو می‌برند شایستهٔ به‌رسمیت‌شناسی و تحسین است. این دستاوردها برای ایرانیان و جهانیان مدیون رشادت شهید تنگسیری، شهید عبدالرضا گلزاری، شهید عباس اسلامی، شهید حسین ستوده و‌ سایر شهدای تنگهٔ هرمز و همهٔ ایرانیانی است که بار مقاومت ملی بعد از بستن تنگهٔ هرمز را به دوش کشیدند.
@jalaeipour
❤2🔥2
نتایج انتخابات آمریکا پیروزی بزرگی برای ایران در این مرحله از جنگ بود. در عین حال، باید توجه داشت که هنوز جنگ به پایان نرسیده است. اعراب هراسان، فرانسه و آلمانی که اخیرا به ناگزیر فاز گفتگو برداشته‌اند و بالاتر از همه ترامپ زخم خورده بسیار ممکن است دست به انتقام‌ ببرند. دموکرات‌ها هم حیله‌گرانه از حمله خوشنود خواهند بود و صد البته نتایج ناخوشایند آن را به ترامپ ربط خواهند داد.
هوشیار باید بود و دست به ماشه تا وقت پیروزی نهایی و جشن بزرگ استقلال.

تا آن زمان، فرصت جشن نداریم حتی برای یک روز.
👌4🔥2
مهم‌تر از شکست جمهوری خواهان در انتخابات آمریکا، پیروزی گفتمانی در داخل کشور است که نظریه فشار اقتصادی بر آمریکا از طریق تنگه هرمز را پیش می‌برد. پس از سالها سرکوب و خودتحقیری با ترجیع‌بند «آمریکایی ها فکر همه جای کار را می‌کنند» و «اگر چنین کردند منظورشان چنان بود» و... اکنون فصل شاخ و برگ‌گسترانی گفتمان خودباوری است.
این گفتمان از امروز آماج حملاتی خواهد بود که با دستاویز معیشت مردم، بی‌ثمری این پیروزی را جار خواهند زد.
امید که گفتمان مقاومت و خودباوری در اسرع وقت طرح‌های روی زمین و قابل اجرا برای معیشت مردم ارائه بدهد.
❤3👍3
تریتا پارسی:
وقتی به سخنان جیمز تلاریکو (James Talarico) گوش می‌دهید، متوجه می‌شوید که نتایج دیشب صرفاً به‌منزله‌ی طرد ترامپ و جنگ اسرائیل با ایران نبود، بلکه «نه» به حزب دموکراتِ تحت رهبری افرادی مثل بایدن، بلینکن و سالیوان نیز بود:

«من هرگز از آی‌پک پول نگرفته‌ام و در این کمپین هم پول نخواهم گرفت. دیدن آنچه در غزه رخ می‌دهد، به‌عنوان یک معلم، به‌عنوان یک مسیحی و به‌عنوان یک انسان، حالم را به‌هم می‌زند.»

این پیام اوست، و او در تگزاس پیروز شد!

https://x.com/tparsi/status/2117993322140545331?a=jThS_UrYSfkWiu6waSc&s=09

@IPECONGP
👍2🔥1
🔴 ۹.۸ تریلیون دلار از ارزش بازار ۱۸ شرکت بزرگ هوش مصنوعی دود شد!

از زمان ثبت سقف تاریخی قیمت سهام این ۱۸ شرکت، مجموعاً ۹.۸ تریلیون دلار از ارزش بازار آن‌ها از بین رفته است

این رقم از مجموع تولید ناخالص داخلی سالانه ژاپن و هند نیز بیشتر است؛ یعنی اقتصاد دو کشور در مجموع!

میزان کاهش ارزش بازار ۷ شرکت از این ۱۸ غول فناوری از زمان ثبت اوج تاریخی:

🇺🇸 انویدیا: ۱.۴۳ تریلیون دلار کاهش
🇺🇸 آلفابت (گوگل): ۱.۴۰ تریلیون دلار کاهش
🇺🇸 برودکام: ۹۳۵ میلیارد دلار کاهش
🇰🇷 اس‌کی هاینیکس: ۸۹۸ میلیارد دلار کاهش
🇰🇷 سامسونگ: ۷۳۰ میلیارد دلار کاهش
🇺🇸 اوراکل: ۷۲۱ میلیارد دلار کاهش
🇺🇸 مایکرون: ۶۴۴ میلیارد دلار کاهش

برای مقایسه:

🇯🇵 تولید ناخالص داخلی ژاپن در سال ۲۰۲۶: ۴.۳۴ تریلیون دلار

🇮🇳 تولید ناخالص داخلی هند در سال ۲۰۲۶: ۴.۰۶ تریلیون دلار

مجموع اقتصاد دو کشور: ۸.۴۰ تریلیون دلار

یعنی ارزش بازار ازدست‌رفته این شرکت‌ها همچنان از مجموع اقتصاد سالانه ژاپن و هند بیشتر است.

🔻حالا به سال ۲۰۰۸ بازگردیم.در سال سقوط بانک لمن برادرز و وقوع بحران مالی جهانی، کل بازار سهام آمریکا طی ۱۲ ماه حدود ۶.۹ تریلیون دلار از ارزش خود را از دست داد.

اما زیان ثبت‌شده در همین ۱۸ شرکت هوش مصنوعی، تاکنون از کل این رقم نیز فراتر رفته است.وضعیت بازار سهام آنها امروز حتی بدتر شده است:

🇯🇵 توکیو:
ادوَنتست: ۱۴.۷ درصد کاهش
توکیو الکترون: ۹.۴ درصد کاهش
سافت‌بانک: ۶.۸ درصد کاهش

🇰🇷 سئول:
اس‌کی هاینیکس: ۹.۴۶ درصد کاهش
شاخص بورس کره جنوبی (KOSPI): ۵.۲۸ درصد کاهش


🇺🇸 وال‌استریت:

ارزش بازار شاخص S&P 500 تنها در ۴۰ دقیقه، حدود ۲ تریلیون دلار کاهش یافت.

🔻عامل آغازگر این ریزش چه بود؟

پیروزی هم‌زمان دموکرات‌ها در هر دو مجلس نمایندگان و سنا.

سرمایه‌گذاران اکنون نگران‌اند که مقررات سخت‌گیرانه‌تر، روند ساخت دیتاسنترها و توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی را در آمریکا کند کند.همه در انتظار تکرار بحران مالی سال ۲۰۰۸ هستند.

از نظر دلاری، زیانی بزرگ‌تر از کل زیان بازار سهام آمریکا در سال ۲۰۰۸، همین حالا رقم خورده است: ۹.۸ تریلیون دلار!


🆔 @USfacts
❤1😱1
Forwarded from Twitter (X) Media Downloader دانلود از توییتر (ایکس)
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❤1
افشین رتنسی (@afshinrattansi)
اسرائیل در غزه فقط مرتکب نسل‌کشی نشده، بلکه مرتکب یک «اکوساید» (اکوسیستم‌کشی/نابودی محیط زیست) سیستماتیک شده تا خودِ زمین را برای فلسطینی‌ها غیرقابل سکونت کند:
از سال ۲۰۲۳ تاکنون:
۹۷٪ از محصولات درختی از بین رفته‌اند.
۹۵٪ از پوشش گیاهی درختچه‌ای از بین رفته است.
۸۲٪ از محصولات سالانه از بین رفته‌اند.
تا دسامبر ۲۰۲۴، ۷۵٪ از زمین‌های کشاورزی آسیب دیده یا تخریب شده‌اند. ۹۶٪ از دام‌ها از بین رفته‌اند و ۶۷٪ از چاه‌های کشاورزی تخریب شده‌اند.
۳۴٪ از منطقه ساحلی غزه نیز ویران شده است.
این نسل‌کشی و اکوساید با حمایت تسلیحاتی و تسهیلِ همان کشورهایی انجام شده است که ادعا می‌کنند نگران حقوق بشر و محیط زیست هستند.
@IPECONGP

https://x.com/afshinrattansi/status/2119709967389528186?a=FjwfbG3ymcqoYDNKm3g&s=09
🔥1😱1😢1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
⭕️ محمدرضا جلائی‌پور در برنامهٔ شیوه:
جامعهٔ ایران از نظر سیاسی و فرهنگی یک‌دست یا دوقطبی نیست، بلکه «چهارکوهانی» یا «چهارخوشه‌ای» است. برای ساختن همبستگیِ تکثرپذیر حول امر ملی ابتدا باید حکمرانان و نیروهای سیاسی و مدنی این واقعیت را به رسمیت بشناسند و سودای ناممکنِ یک‌کوهانی کردن جامعهٔ ایران را کنار بگذارند.

👈🏼 ویدیوی کامل گفتگو
@jalaeipour
👌1