اقتصاد سیاسی و ژئوپلیتیک
488 subscribers
26 photos
49 videos
10 files
156 links
تحلیل اخبار سیاسی - اقتصادی روز
معرفی آثار برجسته اقتصاد سیاسی جهان




Admin: @IPECONBot
Download Telegram
🩸🩸🩸 این جوی خون

🔻این جوی خونی که به راه افتاد، حاصل سال‌ها حکمرانی نکردن است. سال‌ها ترس از سیاست‌ورزی است. رهاکردن زمام امور است به دست تقدیر. حکمرانی الله‌بختکی و باری به هر جهت. حاصل ساختاری است که قدرت در آن به شکل فلج‌کننده‌ای توزیع شده و در نتیجه راه را برای فرار از پاسخگویی و مسئولیت‌پذیری فراروی همگی باز کرده است.

🔹این تف خود را پس‌لیسیدن و آن ارتجاع‌گرایی برای بازگشت پسر نالایق شاه سرنگون‌شده یا تجلیل از شخصیت‌های مرتجعی همچون عبدالحمید نه ناشی از برخورداری این‌ها از کمینه‌ای از لیاقت و تشخّص که ناشی از حکمرانی‌نکردن و ترس حاکمیت موجود از هزینه‌دادن است. نمادی است برای رد بی‌/بد سیاستی این طرف تا قبول سیاست‌دانی آن طرف.

🔸از پیش دیدن این چیزها بود که سال‌هاست فریاد می زدیم که والله بالله تالله هزینه جنگ خارجی بیشتر از جنگ داخلی نیست. اگر می خواهی با این دست‌فرمان ادامه بدهی یک بار برای همیشه در جنگ با دشمن خارجی و در اوج بروی بهتر است تا این که به طور فرسایشی و در جنگ با جوانان خشمگین و سرخورده‌ات در داخل بروی. آن هم وقتی که دیگر برایت نه قدرتی مانده و نه آبرویی. وقتی جبهه‌ات را در بیرون و دشمنت را خارجی تعریف نکنی، جبهه را در داخل باز می‌کنند و آن وقت باید در خیابان‌های خودت با جوان‌های خودت بجنگی.
آن جوان پلیس و بسیجی و این جوان معترض بر زمین‌افتاده هر دو قربانی سیاست ترس نظام از پرداخت هزینه‌ طبیعی رویارویی با طرف اصلی منازعه و متهم اصلی وضعیت موجود یا تسلیم شدن کامل در برابر آن شدند: امریکا.

♦️حکمرانی‌نکردن کار را به جایی می رساند که متحیر می‌مانی چه کنی؟ در قبال بی‌سیاستی، تصلب نظام نسبت به هر اصلاحی و تساهلش نسبت به امر محترم #خون سکوت کنی و وجدانت را هر روز ملامت کنی یا از حرکت توده‌وار خشمگینی حمایت کنی که فارغ از حمایتش از سوی نجاست‌هایی همچون ترامپ و نتانیاهو، میدان یافتنش باقی‌مانده قدرت دولت مرکزی را به تحلیل برده و اژدهای هفت سر #خرده‌هویت‌گرایی را در ایران هفت‌رنگ بیدار خواهد کرد و تیر خلاص را بر پیکر نیمه‌جان ایران خواهد زد. (WSJ)

▪️وضعیت درامی است. ای کاش از آن همه اشتباه درسی گرفته می‌شد و لااقل به پاسداشت آن همه شهید، حرکتی و اصلاحی صورت می‌گرفت تا می‌توانستیم سرمان را بالا بگیریم و به جوان امروزی #افق‌فروشی کنیم. #ترس‌فروشی تا جایی جواب می‌دهد، بعد کار به جایی می‌رسد که در جوابت می گویند به درک! هرچه‌ می‌خواهد بشود. هر کسی جز این ها. هرچه قدر هم هزینه اش باشد. ولو ایران تجزیه شود. و لو وضع‌مان از سوریه و لیبی و سودان هم بدتر شود.

♦️سیاست همین‌اندازه بی‌رحم است. الگو نباشی حتما درس عبرت خواهی شد. خطایت را اصلاح نکنی، تیغ زمانه خود اصلاحت می کند. مشکل را حل نکنی به بحران مبدل می شود و بحران را به وقتش علاج نکنی، ضریب می گیرد و متاستاز می‌کند و در نهایت کار را تمام.

پ.ن:
1- اتفاقات هفته قبل نشان داد که ج اا هیچ درسی از اتفاقات 96 بدین سو نگرفته است و در کماکان بر همان پاشنه می‌چرخد.

2- با فیلم‌های انتشاریافته در چند روز گذشته، کسی نمی‌تواند منکر وجود هسته‌های سازمان‌یافته مسلحِ متوحشِ داعشی‌مسلکِ فاشیست در میان معترضان باشد اما این عذری به دست نمی‌هد که در واکنش به این‌ها، صدها جوان و نوجوان #غیرمسلح که تحت تاثیر فشارهای اقتصادی یا القائات رسانه‌ای یا هرچیز دیگر به خیابان آمده‌اند با گلوله جنگی هدف قرار گیرند. (ولو آن‌که به تخریب و آتش زدن هم مشغول بوده باشند.) این نشانه درس نگرفتن است. نشانه بی‌مبالاتی نسبت به خون و جان است. نشانه هیچ بودن جایگاه آموزش است. نشانه نفهمیدن قدرت خون در زوال مشروعیت است. نشانه عقل گرم است و قلب سرد. نشانه غلبه احساسات و عواطف است بر عقلانیت. نشانه غلبه صف است بر ستاد. و گرنه باید فرقی باشد میان یک حاکمیت رسمی که باید #پناه باشد و هسته‌های مسلح متوحش که بیزینس‌شان #کشتن است.

3- سال‌ها پیش در گفتگویی اینترنتی در پاسخ به این سوال که سناریوی سوریه تا چه‌اندازه در ایران قابل تکرار است پاسخ دادم که چه مردم و چه معترضان و چه نظام مدنی‌‌تر از جامعه و حکومت سوریه هستند و چنان توحشی دور از ذهن است. اتفاقات هفته قبل را که دیدم، تازه فهمیدم که شاید ره به خطا برده‌ بودم.
در سوریه چندماه به طول انجامید تا تلفات به سه‌‌چهارهزار نفر برسد و در ایران تنها در یکی دو شب رسید. در سوریه ماه‌ها به طول انجامید تا نیروهای امنیتی سر بریده شوند یا جنازه‌شان به آتش کشیده شود. این‌جا در یک شب رسید. خدا را چه دیدی؟ با این جامعه دو/چندقطبی و این حاکمیت بی‌عمل و این دشمن غدّار، شاید بدتر از روزگار سوریه در نامه تقدیرمان نوشته باشند.

4- از وحشت ماه‌ها و سال‌های پیشِ روی ایران خواب بر چشم‌مان حرام شده است. گاه فکر می‌کنم‌ کاش پیش‌تر مرده بودیم و...
گاه خیلی زود، دیر می‌شود. خیلی زود...
❤2👍1🤔1
👆👆دل نوشته ای از هادی معصومی زارع که سالهای جوانی خویش را در میدان کار و اندیشه مقاومت سپری کرده است.
هر چند ماه یکبار بحران خواهیم داشت - جامعه عصبانی- بدون اتحاد، تجزیه…
GeoPoletics with Nadimi
@BotYouTubeMusicBot 🎧

با عرض تسلیت به مخاطبان محترم کانال

پیشنهاد می‌کنم این سخنان دردمندانه محمد ندیمی را بشنوید و به دیگران بفرستید. به آنهایی که زیر فشار زندگی از یک سوی و حاکمیت بی‌برنامه و لجبازی که فرصت بی‌نظیر اتحاد پس از جنگ ۱۲ روزه را به باد داد، به تنگ آمده و می‌پرسند بهای استقلال‌خواهی تا کجاست؟ به آنها که می‌‌پرسند چرا باید دنبال استقلالی رفت که هیچ آورده‌ای ندارد.

به نام یا به ننگ باید ایران را نگهداشت.
@IPECONGP
👍1
درد، اسطوره و رهایی
درنگی بر ایران مصیبت زده امروز در آئینه شاهنامه فردوسی

در این روزهای تلخ که گوش ناشنوای حاکمیت، امید به تغییر را در نزد ایرانیان تباه کرده، و در سوی دیگر کفتاران شرور خارجی چشم به این پیکر نیمه جان دارند تا کی آن را بدرانند؛ در هنگامه‌ای که ایرانیان با تماشای صحنه‌های فرو افتادن سروهای جوان خویش به سوگواری می‌نشینند و در سوی دیگر کفتاران رسانه‌ای، شادان از آنکه هر روز با هزارگانی تازه از کشتگان، به صنعت سوگواری و مرده‌خواری خویش رونقی تازه می‌بخشند؛ در روزهایی که کشتن امید ایرانیان سکه روز گشته است، برآنم که در کنار مقالات تحلیلی روشنگر و پرتوافکنی بر آنچه در پیرامون‌مان می‌گذرد، خوشه چینی از ادبیات اسطوره‌ای ایرانی پادزهری است بر تلاش این شروران پلیدی که از داخل و خارج به وسعت معنای ایران یورش آورده‌اند.

گاه درد چنان با هستی انسان درهم می‌تند که جز با خودزنی و کوفتن مشت بر کانون زایش درد آرام نمی‌گیرد؛ لحظه‌ای که مرز میان خویشتن و رنج فرو می‌ریزد و انسان رهایی را در نفی خویش جست‌وجو می‌کند. بخش بزرگی از جامعه‌ی دردمند ایرانی امروز در چنین بزنگاهی از تاریخ ایستاده است. سخن گفتن از امید در این لحظه آسان نیست، اما مگر راهی جز این باقی مانده است؟

در فضایی چنین غبارآلود، اسطوره و رویا ما را به اعماق خویش فرو می‌برد تا از درون، آتش زندگی را دوباره شعله‌ور سازد. درست همانگونه که شمن‌ها در روزگار پدران نخستین برای آرامش رنج انسان دردمند بر او قصه آفرینش می‌خواندند تا با تماشای راه پر پیچ و خمی که در گذشته خویش پیموده، منشاء درد را دریافته، و آن را از روح و جان خویش بزداید.

بدین سان دستی بر آسمان به دعا برای میهن و دستی دیگر را به سرزمین‌های مه‌آلود دوردست می‌بریم تا از گنجینه‌ی شاهنامه، روح جمعی ایرانی را به یاری بخوانیم. مگر نه آن است که ایرانیان در لحظه‌های مصیبت‌باری که خودآگاهی از پای درآمده و ناخودآگاه رخ می‌نماید با یکدیگر مهربان‌تر و به معنای راستین، یک ملت واحدند؟

برآنم که در این لحظه‌های مصیبت‌بار، شاهنامه توانایی بازآفرینی روح جمعی ایرانی را دارد و من برای این لحظات بیم و امید، داستان اساطیری جنگ رستم و کاموس کشانی را برگزیده‌ام. روایتی از بیم و امید ایرانیانی سوگوارِ مرگ سیاوش که در خون‌خواهی او به چنگ دشمنی می‌افتند که با نیروهای اهریمنی‌اش زمین و زمان را علیه آنان می‌شوراند و هزلیات نابودی ایران را می‌سراید. این افسانه، داستان بردباری و خردورزی است؛ داستان شجاعت و سیاست مردمانی که در برابر دشمنی که از نیروهای فراطبیعی بهره می‌برد، درست در لحظه‌ی فروپاشی ایستادگی کردند، و پیروزی را ـ با دندان فشرده و جان بر کف ـ در آغوش کشیدند.

پرده‌هایی از این داستان گویی روایت امروز ایران در آئینه اسطوره‌ای شاهنامه است. فردوسی در این نمایش باشکوه از برتری فراطبیعی دشمن – هم‌ارز برتری فناورانه دشمنان امروز – تا بسیج شرق و غرب برای به زانو درآوردن ایران و شکست های سنگین اولیه ایرانیان، همه را یکجا را به تصویر کشیده است تا آنگاه که با درایت و بردباری و با ایمان به پیروزی، سرانجام ایرانیان صحنه جنگ را تغییر می‌دهند و پیروزی سترگی به دست می‌آورند.

زن و کودک و بوم ایرانیان
به اندیشهٔ بد منه در میان

چو سالی چنین بر تو بر بگذرد
خردمند خواند تو را بی‌خرد

چنان دان که نوشین روان قباد
به اندرز این کرد در نامه یاد

که هرکو سلیحش به دشمن دهد
همی خویشتن را به کشتن دهد

این داستان را می‌توانید با صدای نافذ و تفسیر استادانه امیر خادم بشنوید و متن آن را از گنجور بخوانید، وخواندن و شنیدن آن را به دیگران توصیه کنید.

در روزهایی که وسعت معنای ایران در زیر یورش دشمنان انسانیت است، با توصیه به شاهنامه، مثنوی، حافظ و سعدی ایران را در ذهن ایرانیان زنده نگاهداریم.

@IPECONGP
❤3👍1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🌕 خبر اومد که تنگستون بهاره / زمین از خون احمد لاله‌زاره
▫️ خبر بر مادر پیرش رسونید / که احمد یک تن و دشمن هزاره

◀️ این‌که این شروه‌ی دوبیتیِ کوتاه را چه کسی و بر اساس کدام شعر و ترانه ساخته، کوچک‌ترین اهمیتی ندارد...

🔸 به قول احسان عبدی‌پور «وطن روزهای بر باد و باروت رفتن، به شاعر بیشتر از پرچم نیاز دارد؛ همه چیز منفجر می‌شود جز شعر شاعران... سربازها و سرهنگ‌ها که فرو بیفتند، [این] شاعرانند، که وطن را لای سرود و ترانه‌ها می‌پیچند و از تیر رس دور می‌کنند.»

🔹 این شروه‌ی به یادماندنی، از هر کجا که آمده و بر اساس هر چه که سروده شده، قصه‌ی رشادت و شهادت دردناک احمدخان تنگستانی را در محاصره‌ی شدید دشمن، به بهترین شکل ممکن، در گذر قرون و اعصار برای ما حفظ کرده و هر بار شنیدن و خواندش، ما را به عظمت این درد و ابهت این مرد، دوباره آشنا می‌کند...

🔸 سایه‌ی تمام شروه‌خوانانِ جنوب، بالاخص ناخدا علی ستوده، مستدام، و نفسشان گرم باد...


🖇 به نخل و برنو بپیوندید: https://t.me/+9Ze7JRPXAPozNDVk

🎙 @NakhloBerno
❤2👍1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
آیت الله خامنه‌ای در سخت ترین روزهای دوران رهبری خویش که جامعه داغدار ایرانی دو شقه شده است، ایستاده و سرفراز - نه در اعماق زمین بلکه در دفتر کارش به شهادت رسید.

نقد دوران پرفراز و نشیب رهبری وی قطعا لازم و ضروری است، اما نه اکنون بلکه در فرصتی دیگر که گرگ‌های درنده و حرامیانی که بر سردر خانه وطن نشسته‌اند بیرون رانده شوند.

آنچه در این لحظه می‌توان درباره او به زبان آورد تلاش مجاهدانه و خستگی‌ناپذیر او برای احیای استقلال ایران بود که از ۳۰۰ سال پیش در زیر پای قدرتهای غربی لگدمال شده بود. تاریخ خواهد نوشت که او به جای آنکه با انتخاب نوکری غرب، قدرت را در نزد خود و خاندانش مستدام سازد، راه مقاومت را برگزید و تک تک کوههای سرزمین کوهستانی ایران را به سنگری در برابر حرامیان تبدیل کرد.

به خدا می سپاریم‌ات ای سردار بزرگ! ای رهبر شهید!

@IPECONGP
❤10👍3
چه سرنوشت شومی!

عبدالله شهبازی در کتاب چند جلدی «زرسالاران یهودی و پارسی استعمار بریتانیا و ایران» تاریخ معاصر را از منظر بازیگری و قدرت‌گیری یهود نوشته است. او در این پژوهش، که البته نکات ارزشمند نیز کم ندارد، تلاش کرده تا با جمع‌آوری اسناد، نشان دهد در ۵۰۰ سال گذشته هر اتفاقی در دنیا افتاده کار یهود بوده. هر جا هم سندی پیدا نکرده، تحلیل خود را ارائه کرده تا نشان دهد که در این دوره جهان بی‌اراده همچون مومی در دست یهود بوده است.

حال چنین شخصی با این سابقه افراطی در یهودستیزی از آن سوی بام افتاده و در منفورترین دوران صهیونیسم در تاریخ معاصر، امیدوار است تا ایران به دست موساد به آزادی برسد!

او با تخیلاتی همچون تصمیم کانونهای مالی به توسعه خاورمیانه، از دیالکتیک مبارزه درونی و جنگ تحمیلی می‌گوید. اما دیالکتیک او به تحول نیروهای ترقی‌خواه داخلی و خودآگاهی آنان نسبت به پدیده استعمار و امپریالیسم نمی رسد.

دیالکتیک او به هیچ تحولی در ساختار حکومت و رشد ذهنی آن در برابر جامعه متکثر ایرانی نیز نمی‌انجامد. گویی که نیروهای داخلی و حکومت، مجموعه‌ای از بازیگران خارج از تحول دیالکتیکی هستند که در حرکتی جبری، به دست پرتوان موساد (یهود)، روشنایی را به ایران ارزانی خواهند کرد!

چه سرنوشتی داشتی عبدالله خان شهبازی!

@IPECONGP
👍6👌2❤1
«جبهه پنهان جنگ ایران: غذا، آب و کود»
مقاله از شورای روابط خارجی آمریکا

در بحث‌های مربوط به احتمال جنگ میان ایران و ایالات متحده، بیشتر توجه‌ها بر موضوع نفت و امنیت انرژی متمرکز است. تحلیل‌ها معمولاً بر این نکته تأکید می‌کنند که اگر درگیری نظامی رخ دهد، ممکن است ایران تنگه هرمز را ببندد و جریان صادرات نفت مختل شود. با این حال، این تمرکز بر نفت باعث شده جنبه مهم دیگری از بحران کمتر دیده شود؛ جنبه‌ای که به غذا، آب و کود کشاورزی مربوط است و می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای امنیت غذایی منطقه و حتی جهان داشته باشد.

تنگه هرمز تنها مسیر انتقال نفت نیست. این گذرگاه دریایی برای تجارت کالاهای کشاورزی و نهاده‌های تولید غذا نیز اهمیت زیادی دارد. مقدار قابل توجهی از مواد غذایی، خوراک دام و همچنین کودهای شیمیایی از طریق بنادر خلیج فارس و از مسیر این تنگه جابه‌جا می‌شود. اگر در اثر تنش نظامی یا جنگ، عبور کشتی‌ها از این مسیر دشوار شود یا هزینه بیمه و حمل‌ونقل افزایش یابد، تجارت این کالاها نیز با اختلال روبه‌رو خواهد شد. چنین اختلالی می‌تواند باعث افزایش قیمت مواد غذایی و کاهش دسترسی به آنها شود.

وابستگی کشورهای خاورمیانه به واردات غذا، این مسئله را مهم‌تر می‌کند. بسیاری از کشورهای منطقه به دلیل کمبود منابع آب، زمین کشاورزی محدود و شرایط اقلیمی خشک، نمی‌توانند بخش بزرگی از غذای مورد نیاز خود را در داخل تولید کنند. کشورهای حاشیه خلیج فارس به‌ویژه وابستگی زیادی به واردات دارند و مقدار زیادی از غلات، برنج و سایر مواد غذایی را از بازار جهانی تأمین می‌کنند. به همین دلیل هرگونه اختلال در مسیرهای حمل‌ونقل دریایی یا افزایش هزینه واردات می‌تواند به سرعت بر امنیت غذایی آنها اثر بگذارد.

در کنار مسئله غذا، موضوع کودهای شیمیایی نیز اهمیت زیادی دارد. کشاورزی مدرن برای دستیابی به تولید بالا به مصرف کود وابسته است. اگر در اثر تنش‌های ژئوپولیتیکی تولید یا صادرات کود کاهش پیدا کند، قیمت آن افزایش خواهد یافت. در چنین شرایطی بسیاری از کشاورزان در نقاط مختلف جهان ممکن است مصرف کود را کاهش دهند. کاهش مصرف کود معمولاً به معنای کاهش عملکرد محصولات کشاورزی در فصل‌های بعدی است و در نتیجه می‌تواند عرضه جهانی غذا را محدود کند.

عامل دیگری که در این میان نقش دارد، قیمت انرژی است. کشاورزی به شکل گسترده‌ای به انرژی وابسته است: از تولید کودهای شیمیایی گرفته تا استفاده از ماشین‌آلات کشاورزی، آبیاری و حمل‌ونقل محصولات. اگر جنگ باعث افزایش قیمت نفت و گاز شود، هزینه تولید مواد غذایی نیز بالا می‌رود. این افزایش هزینه می‌تواند در نهایت به بالا رفتن قیمت جهانی غذا منجر شود.

مسئله آب نیز در این منطقه نقشی اساسی دارد. بسیاری از کشورهای خاورمیانه با کمبود شدید آب روبه‌رو هستند و در برخی موارد منابع آب زیرزمینی آنها بیش از حد برداشت شده است. محدودیت منابع آب باعث شده تولید داخلی غذا در بسیاری از این کشورها محدود باشد و آنها بیش از پیش به واردات وابسته شوند. در چنین شرایطی هرگونه اختلال در تجارت بین‌المللی غذا می‌تواند پیامدهای جدی داشته باشد.

مجموع این عوامل نشان می‌دهد که یک درگیری بزرگ در منطقه می‌تواند از طریق چند مسیر مختلف بر سیستم غذایی جهان اثر بگذارد: اختلال در تجارت دریایی، افزایش قیمت انرژی، افزایش قیمت کود و محدود شدن تولید کشاورزی. این عوامل ممکن است به صورت زنجیره‌ای عمل کنند و در نهایت باعث افزایش قیمت مواد غذایی در سطح جهانی شوند. افزایش قیمت غذا نیز می‌تواند فشار اقتصادی شدیدی بر کشورهای فقیر و واردکننده غذا وارد کند و بحران‌های انسانی موجود را تشدید نماید.
👍3
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔵زرادخانه ریلی زیرزمینی ایران در دل کوه

✍شاناکا آنسلم‌ پررا
@shanaka86

ایران یک سیستم مترو برای موشک‌های بالستیک در داخل یک کوه گرانیتی در جنوب یزد ساخته است.

ریل‌های خودکار، کلاهک‌ها و پرتابگرهای استقرار-عمودی (TEL) را میان سالن‌های مونتاژ، انبارهای ذخیره‌سازی و سه تا ده خروجی مجهز به درب‌های ضد انفجار که در اعماق ۵۰۰ متری دامنه کوه حفر شده‌اند، جابه‌جا می‌کنند.

یک پرتابگر (TEL) با استفاده از ریل به سمت خروجی می‌رود، به سطح می‌آید، شلیک می‌کند و پیش از آنکه هواپیماهای تهاجمی بتوانند پاسخ دهند، به زیر زمین عقب‌نشینی می‌کند.

ساخت‌وساز در این کوه دو دهه به طول انجامیده است.

سپاه پاسداران تنها یک پناهگاه نساخته، بلکه یک کارخانه تسلیحاتی با راه‌آهن داخلی اختصاصی ایجاد کرده که در عمقی فراتر از توان نفوذ هر بمب متعارفی دفن شده است.

ایالات متحده و اسرائیل در تاریخ‌های ۱، ۶ و ۱۷ مارس و حتی اوایل امروز به مجتمع «امام حسین یزد» حمله کرده‌اند.

تصاویر ماهواره‌ای پورتال‌های فروریخته، شفت‌های تهویه گود شده و زیرساخت‌های سطحی تخریب شده را نشان می‌دهند.

آسیب‌های قابل مشاهده واقعی هستند، اما زیرساخت‌های نامرئی دست‌نخورده باقی مانده‌اند.

در ۲۰ مارس، یک موشک بالستیک دوربرد از مجتمع یزد شلیک شد، اما در مرحله تقویت پرواز (boost phase) شکست خورد و در نزدیکی پارک کوهستان در داخل شهر یزد سقوط کرد.

پرتاب شکست خورد، اما وقوع خودِ این پرتاب، یک مدرک است: سه هفته حملات دقیق به پورتال‌ها نتوانست مانع از آن شود که سیستم ریلی پشتی، موشکی را به یک خروجی سالم برساند.

مهندسی این طرح در مفهوم ساده و در عمل ویرانگر است.

هر درب ضد انفجار یک نقطه خروجی مجزا است. وقتی یکی تخریب می‌شود، سیستم ریلی مسیر را به سمت خروجی دیگری تغییر می‌دهد.

وقتی آن درب مورد اصابت قرار می‌گیرد، سپاه پاسداران از داخل آن را با خاک و بتن پر می‌کند و زمانی که بمباران متوقف شد، دوباره آن را حفر می‌کند.

تحلیل‌های ماهواره‌ای CNN چیدمان ریل‌ها را تأیید کرده و موسسه تحقیقاتی «آلما» شبکه‌های تونلی را نقشه‌برداری کرده است.

ارتش اسرائیل اعتراف کرده که حدود ۶۰ درصد از زیرساخت‌های پرتاب منهدم شده است؛ ایالات متحده تخمین می‌زند که ۵۰ درصد از ظرفیت باقی مانده است.

آن ۵۰ درصد باقی‌مانده بر روی ریل‌های زیرزمینی حرکت می‌کند که هیچ بمبی در زرادخانه آمریکا یا اسرائیل نمی‌تواند در عمق ۵۰۰ متری گرانیت به آن برسد.


بمب GBU-57 (نفوذگر مهمات انبوه)، بزرگترین سنگرشکن ساخته شده تاکنون، تقریباً ۶۰ متر در بتن مسلح یا حدود ۴۰ متر در سنگ‌های متوسط نفوذ می‌کند.

گرانیت سخت‌تر از سنگ متوسط است. عمق ۵۰۰ متری، بیش از ۱۲ برابر حداکثر عمق نفوذ این سلاح است.

فاصله بین بمب و تونل یک حاشیه خطا نیست؛ یک غیرممکن فیزیکی است.

برای کوه اهمیتی ندارد که چه تعداد پرواز جنگی بر فراز آن انجام می‌شود. برای راه‌آهن اهمیتی ندارد که چه تعداد پورتال مسدود شده است.

زمین‌شناسی مدافع اصلی است و این ساختار زمین‌شناسی ۳۰۰ میلیون سال است که در آنجا حضور دارد.

به همین دلیل است که جنگ ادامه می‌یابد. هر موشکی که به «عراد»، «دیمونا» یا مرکز اسرائیل اصابت می‌کند، در زیر زمین مونتاژ شده، با ریل به خروجی منتقل گشته و از دری شلیک شده است که ممکن است از ۲۸ فوریه تاکنون چندین بار تخریب و بازسازی شده باشد.

تداوم شلیک موشک‌های ایران علیرغم سه هفته حملات شدید، «تاب‌آوری» نیست؛ بلکه «زیرساخت» است

. سپاه پاسداران با ساختن راکت برای این جنگ آماده نشد؛ بلکه با ساختن راه‌آهن در دل کوه‌ها آماده شد. راکت‌ها قابل تعویض هستند، اما راه‌آهن‌ها دائمی‌اند. و گرانیتی که از آن‌ها محافظت می‌کند، پیش از ظهور پستانداران شکل گرفته است.

عرض تنگه ۲۱ مایل است. عمق کوه ۵۰۰ متر است. و راه‌آهن درون آن هنوز در حال رساندن موشک‌ها به سطح است.


https://x.com/i/status/2035868952870662627
@BetweenDichotomies
❤4👍3
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
With English Subtitles
اثر حماسی جدید با شعری از خانم ریم الوریمی شاعر تونسی در تجلیل از ایران و ایرانیان؛
مرا برای خوانندگی به خیابان‌های #تهران ببرید
مرا ببرید تا با مردم ایران سخن بگویم
مرا به #میدان_آزادی ببرید تا الله اکبر بگویم
مرا ببرید تا به #میدان_انقلاب بگویم که تکبیر گفتن در تو، دشمن را عذاب می‌دهد
مرا با همین عرب و سنی بودنم ببرید
مرا ببرید تا دستم را به سوی #شهید دراز کنم
مرا برای #بیعت با مجتبیِ با شکوه ببرید
مرا به #امام_رضا ببرید
https://x.com/tariqtramboo/status/2036077627816243319?s=20
https://x.com/Dr_KayvanSaedy/status/2036169698664935830?s=20
@BetweenDichotomies
❤5
کریم سجادپور پژوهشگر ارشد موسسه کارنگی،
نشریه آتلانتیک

1⃣ جمهوری اسلامی طی چهار دهه به یک راهبرد مشخص در برابر آمریکا رسیده: نه شکست نظامی مستقیم آمریکا، بلکه فرسایش اراده سیاسی آن از طریق افزایش هزینه‌ها.

2⃣ این راهبرد بر یک واقعیت ساختاری تکیه دارد: آمریکا به‌عنوان یک دموکراسی، در برابر فشار افکار عمومی و هزینه‌های جنگی بلندمدت آسیب‌پذیر است.

3⃣ نخستین تجربه این الگو در بحران گروگان‌گیری و سپس در لبنان دهه ۱۹۸۰ دیده شد؛ در هر دو مورد، افزایش هزینه و فشار داخلی، بر تصمیم‌گیری آمریکا اثر گذاشت.
همین منطق در عراق پس از ۲۰۰۳ نیز تکرار شد؛ با افزایش هزینه‌های انسانی و مالی، حمایت داخلی از حضور نظامی کاهش یافت.

4⃣ عنصر کلیدی این تقابل، عدم تقارن هزینه‌ها است: آمریکا منابع بسیار بیشتری مصرف می‌کند، در حالی که ایران با هزینه کمتر می‌تواند فشار مؤثری ایجاد کند.

5⃣ در دوره کنونی، این راهبرد با ابزارهای جدید دنبال می‌شود: موشک‌ها، پهپادها و فشار بر مسیرهای حیاتی انرژی، به‌ویژه تنگه هرمز.

6⃣ حتی تهدید به اختلال در این گلوگاه انرژی می‌تواند بازار جهانی را دچار شوک کند و از طریق افزایش قیمت انرژی، فشار را به داخل آمریکا منتقل کند.
این فشار اقتصادی به نارضایتی سیاسی در داخل آمریکا تبدیل می‌شود و فضای تصمیم‌گیری را محدود می‌کند، به‌ویژه در شرایط شکاف‌های داخلی.

7⃣ حتی اگر آمریکا بتواند از نظر نظامی تنگه هرمز را باز نگه دارد، این به معنای موفقیت راهبردی نیست؛ زیرا چنین سناریویی می‌تواند به تشدید درگیری و ویرانی گسترده در ایران منجر شود، در حالی که هدف بلندمدت آمریکا این بوده که ایران را به یک شریک یا کشور باثبات همسو تبدیل کند، نه یک سرزمین ویران و بی‌ثبات.

8⃣ در نهایت، یک عدم تقارن بنیادین وجود دارد: ایران برای موفقیت تنها به دوام آوردن نیاز دارد، اما آمریکا ناگزیر است به نتیجه‌ای ملموس برسد؛ و همین تفاوت، مزیت راهبردی ایجاد می‌کند.
👍1
Forwarded from نقال باشی (Ali Ardam)
⬅️ فولاد و ماادراک ماالفولاد-۱

تاریخ صنعت فولاد در ایران را باید تاریخ تلاشی بلندمدت برای کسب استقلال و ساخت دولت مدرن از مسیر صنعت سنگین دانست؛ تلاشی که از همان آغاز با محدودیت‌های ساختاری نظم جهانی مواجه شد و در هر مرحله، صورت‌بندی آن را سیاست، ژئوپلیتیک و انتخاب‌های تکنولوژیک تعیین کردند. از اواخر دوره قاجار و به‌ویژه در زمان رضاشاه، این درک در میان نخبگان سیاسی شکل گرفت که بدون دسترسی به صنایع پایه و به‌ویژه فولاد، استقلال سیاسی معنای واقعی نخواهد داشت، زیرا فولاد نه‌فقط یک کالای صنعتی، بلکه زیرساخت تمامی اشکال قدرت مدرن، از راه‌آهن و شهرسازی تا توان نظامی، به‌شمار می‌رود. با این حال، این آگاهی به‌تنهایی کافی نبود؛ ایران در ساختار اقتصاد جهانی جایگاهی نداشت که بتواند به‌سادگی به فناوری و سرمایه لازم برای چنین جهشی دست یابد و تلاش‌های اولیه نیز، به‌دلیل کمبود دانش فنی و وابستگی به واردات تجهیزات، ناکام ماند. مهم‌ترین دورخیز ایران برای راه‌اندازی این صنعت، پروژه کارخانه ذوب‌آهن کرج در اواخر دهه ۱۳۱۰ بود که با همکاری مهندسان آلمانی طراحی شد؛ هرچند این پروژه هرگز به مرحله تولید صنعتی فولاد نرسید و با اشغال ایران در جریان جنگ جهانی دوم به فرجامی نرسید.

نقطه عطف این صنعت در دهه‌های ۱۳۳۰ و ۱۳۴۰ و در دوره محمدرضا شاه رقم خورد، زمانی که پروژه فولاد به‌صورت جدی در دستور کار قرار گرفت؛ اما مذاکرات با کشورهای غربی، از آلمان و بریتانیا تا ایالات متحده، به نتیجه نرسید. این ناکامی را نمی‌توان صرفاً به ملاحظات اقتصادی فروکاست. مشاوران اقتصادی ایالات متحده و بانک جهانی استدلال می‌کردند که ایجاد صنعت فولاد در ایران توجیه اقتصادی ندارد: بازار داخلی برای جذب تولید یک مجتمع بزرگ کافی نیست و هزینه تولید داخلی از قیمت واردات بالاتر خواهد بود. از این رو توصیه می‌شد ایران به واردات فولاد ارزان‌تر ادامه دهد و منابع خود را به حوزه‌هایی با بازده سریع‌تر، مانند کشاورزی و صنایع سبک، اختصاص دهد. اما این استدلال‌ها تنها بخشی از واقعیت بود.

در چارچوب منطق نظام جهانی و آنچه بعدها توسط نظریه‌پردازانی چون آندره گوندر فرانک و سمیر امین در قالب "نظریه وابستگی" صورت‌بندی شد، کشورهای پیرامونی می‌بایست در نقش صادرکننده مواد خام و واردکننده کالاهای صنعتی باقی بمانند. انتقال فناوری فولاد، که به‌طور بالقوه ظرفیت صنعتی و حتی نظامی کشورها را افزایش می‌داد، می‌توانست این نظم را مختل کند. در بستر جنگ سرد نیز این مسئله ابعاد ژئوپلیتیک پیدا می‌کرد؛ زیرا ایرانی که به صنعت سنگین دست می‌یافت، دیگر صرفاً یک متحد مصرف‌کننده نبود و می‌توانست به بازیگری نیمه‌مستقل تبدیل شود. از همین‌رو، مسیر انتقال فناوری عملاً مسدود ماند.

در چنین شرایطی، چرخش محمدرضا شاه به سوی اتحاد جماهیر شوروی یک تاکتیک موازنه بود. قرارداد سال ۱۳۴۴ برای ساخت ذوب‌آهن اصفهان در همین چارچوب شکل گرفت؛ قراردادی که بر اساس آن، شوروی مسئولیت طراحی، تأمین تجهیزات و آموزش را بر عهده گرفت و ایران هزینه پروژه را نه با ارز، بلکه از طریق صادرات گاز طبیعی پرداخت، مدلی که در ادبیات توسعه از آن به‌عنوان "تبدیل منابع طبیعی به ظرفیت صنعتی" یاد می‌شود. این پروژه در سال ۱۳۵۰ ایران را وارد جمع کشورهای دارای صنعت فولاد کرد و ذوب‌آهن به‌عنوان «صنعت مادر»، زیرساختی برای پروژه‌های عمرانی و صنعتی فراهم آورد. با این حال، محدودیت‌های آن نیز به‌تدریج آشکار شد: اتکا به فناوری خارجی، استفاده از کوره بلند در کشوری که مزیت اصلی آن گاز طبیعی بود، و مهم‌تر از همه، فقدان پیوند کامل با صنایع پایین‌دستی که بتوانند ارزش افزوده بیشتری ایجاد کنند.

انتخاب اصفهان برای استقرار این صنعت نیز کاملاً سنجیده بود و هم دلایل فنی و هم ملاحظات سیاسی-امنیتی در آن دخیل بود. نزدیکی نسبی به معادن سنگ‌آهن (مانند بافق)، دسترسی به آب زاینده‌رود و موقعیت مرکزی در شبکه حمل‌ونقل از جمله دلایل فنی به‌شمار می‌رفت؛ اما منطق امنیتی-سیاسی آن اهمیت بیشتری داشت: دوری از مرزها برای کاهش آسیب‌پذیری نظامی و استقرار در مرکز کشور برای تسهیل کنترل دولتی. این الگو را می‌توان در بسیاری از کشورهای در حال توسعه نیز مشاهده کرد؛ الگویی که آن را «پراکندگی کنترل‌شده صنعت» می‌نامند.

@Naghal_bashi
❤2👍1
Forwarded from نقال باشی (Ali Ardam)
⬅️ فولاد و ماادراک ماالفولاد-۲

پس از انقلاب ۱۳۵۷ و در بستر جنگ ایران و عراق، مسیر صنعت فولاد نه متوقف شد و نه به‌صورت پیشین ادامه یافت، بلکه دچار نوعی تغییر پارادایمی شد: گذار از مدل کوره بلند به فناوری احیای مستقیم مبتنی بر گاز طبیعی. این تغییر با منابع انرژی ایران سازگارتر بود و امکان گسترش سریع‌تر صنعت را فراهم می‌کرد. در این مرحله، پروژه‌هایی مانند فولاد خوزستان و فولاد مبارکه شکل گرفتند که به‌ترتیب تولیدکننده مواد میانی (مانند شمش و اسلب) و محصولات نهایی (مانند ورق فولادی) بودند.

برای نخستین‌بار، زنجیره‌ای نسبتاً کامل از استخراج سنگ‌آهن تا تولید محصولات نهایی در کشور شکل گرفت؛ زنجیره‌ای که می‌توانست مبنای توسعه صنایعی چون خودروسازی، انرژی، لوازم خانگی، نفت و گاز، بسته‌بندی و فولادهای آلیاژی باشد و وابستگی به واردات را کاهش دهد. فولاد مبارکه به بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد تخت در خاورمیانه تبدیل شد و به یکی از ارکان اصلی صنایع داخلی و بازار سرمایه ایران بدل گشت. از دیگر ویژگی‌های این دوره، تأکید بیشتر بر توسعه دانش فنی داخلی و کاهش وابستگی به مهندسان خارجی بود.

مقایسه این مسیر با تجربه کشورهایی مانند ترکیه و کره جنوبی، ابعاد مهم‌تری از این روند را روشن می‌کند. ترکیه با تأسیس مجتمع Erdemir در ساحل دریای سیاه و تقریباً هم‌زمان با ایران وارد صنعت فولاد شد، اما برخلاف ایران، این غرب بود که نقش اصلی در شکل‌گیری این صنعت ایفا کرد. صنعت فولاد ترکیه به‌دلیل اتصال به بازارهای جهانی و بهره‌گیری از فناوری غربی، به یک بازیگر منطقه‌ای تبدیل شد، هرچند وابستگی آن به سرمایه و فناوری خارجی استمرار یافت؛ مزایایی که غرب ایران را از آن محروم کرد. در مقابل، کره جنوبی با تأسیس شرکت POSCO تحت رهبری پارک چونگ‌هی و با حمایت ژاپن و ایالات متحده، مسیری متفاوت پیمود؛ فولاد در این کشور نه هدفی مستقل، بلکه حلقه‌ای در یک راهبرد توسعه صادرات‌محور بود که به‌صورت نظام‌مند به صنایعی چون کشتی‌سازی، خودروسازی و سپس صنایع پیشرفته‌تر پیوند خورد. در حالی که ایران توانست صنعت فولاد را ایجاد کرده و به سطح قابل‌توجهی از خودکفایی برسد، اما به‌دلیل جهت‌گیری عمدتاً درون‌گرا و نیز عدم ادغام در بازارهای جهانی، این صنعت بیش از آنکه به سکویی برای جهش صادراتی تبدیل شود، به‌عنوان پایه‌ای برای تأمین نیازهای داخلی باقی ماند.

در نهایت، صنعت فولاد در ایران را باید محصول نوعی مقاومت تاریخی در برابر محدودیت‌های نظام جهانی دانست؛ مقاومتی که از شکاف‌های ژئوپلیتیک بهره گرفت و با تکیه بر منابع داخلی گسترش یافت و همواره از حمایت غرب محروم بود؛ همان غربی که امروز گستاخانه به این نماد صنعت ایران حمله کرده است تا شاید انتقام نافرمانی ایران در تاسیس این صنعت را بستاند.

@Naghal_bashi
❤2👍1
استقلال؛ بهای سنگین رهایی
نگاهی تاریخی به فراز و فرودهای استقلال‌‌خواهی ایرانیان

در ماههای منتهی به جنگ سوم تحمیلی، نگارنده در گفت‌و‌گوهای متعدد با جوانان بارها با پرسش «بهای استقلال‌خواهی» و «ارزش استقلال سیاسی در غیاب امکان یک زندگی شرافتمندانه» مواجه شد. پیداست که این پرسش به ویژه در فردای روزهای تلخ دی‌ماه برآمده از ناامیدی از وضعیت پیش‌رو و نیز تبلیغات گسترده رسانه‌های مسموم فارسی‌زبان خارج از کشور است. در همه این مباحث نگارنده تلاش کرد تا با ارائه زمینه‌های تاریخی پاسخی از منظر اقتصاد سیاسی به مخاطبان خویش بدهد.

گرچه جنگ تحمیلی سوم در تغییر نگرش بخش بزرگی از جامعه ایرانی موثر بوده است اما تصور روزهای سخت‌تر در ادامه جنگ، نگارنده را نسبت به امکان طرح دوباره این پرسش‌ها مجاب کرده است. این نوشتار، جمع‌بندی پاسخ‌های نگارنده است که در ۵ بخش طبقه بندی شده است و علاوه بر فایل جمع‌بندی، که در مطلبی جداگانه پیوست خواهد شد، در قالب چندین یادداشت تلگرامی نیز عرضه می‌شود.

۱. دوگانه «استقلال یا رفاه»، دوگانه‌ای دروغین و استعماری
۲. استقلال‌، مهمترین خواسته‌‌ ایرانیان در دو سده اخیر
۳. از جستجوی استقلال تا لحظه انقلاب اسلامی ۱۳۵۷
۴. استقلال در کوره بحران‌های اقتصادی و شکاف سنت و مدرنیته
۵. چشم‌انداز تحول دیالکتیکی ایران پس از جنگ سوم و زایش ایرانی مستقل و آزاد

توضیح اینکه هر یک از موضوعات فوق می‌تواند موضوع یک مقاله مستقل باشد، اما در این نوشتار تلاش برای اختصار بوده است.

لازم به یادآوری است که این نوشتار نقدی است دوطرفه، هم به طرفداران وضع موجود؛ و هم به منتقدانی که نقدها و اعتراضات به‌حق‌شان نیازمند بازبینی بر بستر تاریخ این سرزمین است. و پیداست که این نقد به مثابه نادیده گرفتن فدارکاری‌های زنان و مردان بزرگ کشور، و یا چشم بستن بر کاستی‌ها و بی‌اخلاقی‌ها نیست.

امید است که موضوع نوشتار مورد توجه مخاطبان کانال قرار گرفته باشد و اگر نقد یا نکته‌ای هست در قالب پاسخ یا کامنت به بحث گذاشته شود. همچنین درخواست دارد اگر آن را مفید یافتند لطفا با توجه به محدودیت‌های اینترنتی به دوستان‌شان در دیگر شبکه‌های اجتماعی بفرستند.
#بهای‌استقلال
@IPECONGP
❤2👍2
استقلال؛ بهای سنگین رهایی
۱/۵ - دوگانهٔ «استقلال یا رفاه»، دوگانه‌ای دروغین و استعماری


1️⃣ پرسش «استقلال یا رفاه» بر این پیش‌فرض بنا شده که این دو الزاماً در تعارض‌اند، در حالی که این صورت‌بندی، بیش از آنکه یک واقعیت عینی باشد، نوعی ساده‌سازی از یک مسئله پیچیده است؛ زیرا در عمل، رفاه بسیاری از کشورها نه در شرایط عادی، بلکه در چارچوب‌های خاصی از نظم جهانی و تحت شرایطی ویژه شکل گرفته است.

2️⃣ کشورهایی مانند آلمان، ژاپن و کره جنوبی، که معمولاً به‌عنوان نمونه‌های موفق وابستگی معرفی می‌شوند، در واقع محصول دوره‌هایی از تخریب گسترده ناشی از جنگ و سپس بازسازی هدایت‌شده در چارچوب نظم جهانی بوده‌اند؛ به‌گونه‌ای که رفاه آنها نه یک وضعیت طبیعی، بلکه نتیجه یک چرخه «تخریب و بازسازی» است که پایداری آن نیز به شرایط بین‌المللی وابسته است.

3️⃣ این نوع رفاه، برخلاف تصور رایج، همواره پایدار نیست؛ زیرا با تغییر شرایط ژئوپولیتیکی، همان کشورها ممکن است با بحران‌های اقتصادی و حتی فروپاشی بخشی از دستاوردهای خود مواجه شوند، چنان‌که نشانه‌هایی از این وضعیت در اروپا پس از جنگ اوکراین قابل مشاهده است.

4️⃣ تجربه مصر به‌خوبی نشان می‌دهد که وابستگی سیاسی و امنیتی به آمریکا لزوماً به رفاه منجر نمی‌شود؛ این کشور با وجود پیوندهای گسترده با غرب، نتوانسته به سطح توسعه کشورهای مشابه برسد، و حتی در دوره جمال عبدالناصر، با وجود برخی همراهی‌ها، در پروژه‌های حیاتی مانند سد اسوان از حمایت آمریکا محروم شد، در حالی که در ماجرای ملی شدن کانال سوئز، آمریکا تنها در چارچوب ملاحظات خود و نه حمایت اصولی، مداخله کرد.

5️⃣ این رفتار دوگانه نشان می‌دهد که حمایت قدرت‌های بزرگ تابع موازنه قدرت و الزامات ژئوپولیتیکی است؛ به‌طوری که در یک مقطع ممکن است از یک کشور حمایت شود (مانند پذیرش ملی شدن سوئز) و در مقطع دیگر همان کشور در پروژه‌ای حیاتی (مانند سد اسوان) تنها گذاشته شود، امری که نشان می‌دهد اتکا به چنین حمایت‌هایی ذاتاً ناپایدار است.

6️⃣ در ایران، تلاش برای ایجاد صنعت فولاد با موانع جدی از سوی غرب مواجه شد، در حالی که انتقال همین فناوری به کره جنوبی با مانعی روبه‌رو نشد، زیرا توسعه صنعتی کره در چارچوب وابستگی تعریف می‌شد، اما صنعتی شدن ایران نفت‌خیز می‌توانست به استقلال واقعی آن و ظهور قدرتی تازه بینجامد.
بنابراین، حتی در کوتاه‌مدت نیز وابستگی تضمینی برای رفاه نیست، زیرا میزان امتیازدهی قدرت‌های مسلط نه بر اساس وفاداری کشورها، بلکه بر اساس جایگاه آنها در موازنه قدرت تعیین می‌شود، و همین امر باعث می‌شود مسیر وابستگی همواره با عدم قطعیت همراه باشد.

7️⃣ با بازگشت غرب به سیاست‌های سخت و شبه استعماری - پس از جنگ اوکراین و غزه - «پنجره‌های فرصت» برای توسعه در چارچوب نظم جهانی بیش از گذشته محدود شده و دیگر مجالی برای خوش‌بینی ساده‌لوحانه باقی نمانده است. فرصت‌ها عمدتاً نصیب کشورهایی می‌شود که بتوانند قدرتی مستقل برای خود ایجاد کنند، نه کشورهایی که صرفاً در پی پیوستن به نظم موجود باشند.

8️⃣ در نتیجه، دوگانه «استقلال یا رفاه» را باید نه یک واقعیت، بلکه یک سازه تبلیغی دانست که با هدف بی‌فایده جلوه دادن استقلال‌خواهی شکل گرفته است.
@IPECONGP
👍2
استقلال؛ بهای سنگین رهایی
۲/۵- استقلال، مهم‌ترین خواسته ایرانیان در دو سده اخیر


1️⃣ استقلال‌خواهی در ایران، برخلاف برخی روایت‌ها، یک مفهوم صرفاً ایدئولوژیک نیست، بلکه ریشه در تجربه‌ای تاریخی دارد که در آن مداخله خارجی به‌طور مستقیم بر اقتصاد، سیاست و زندگی روزمره مردم اثر گذاشته است.

2️⃣ پس از فروپاشی صفویه، ایران وارد دوره‌ای از بی‌ثباتی شد که با جنگ‌های مداوم، ناامنی داخلی و یورش خارجی همراه بود و همین شرایط، امکان شکل‌گیری یک اقتصاد پایدار را از میان برد.

3️⃣ در دوره قاجار، این ضعف ساختاری با شکست‌های نظامی در برابر روسیه و انگلستان تشدید شد و به پذیرش شرایط نابرابر اقتصادی انجامید، از جمله کاهش تعرفه‌های گمرکی و باز شدن بازار ایران به روی کالاهای خارجی، که عملاً تولید داخلی را در موقعیتی نابرابر قرار داد.

4️⃣ هم‌زمان، نفوذ قدرت‌های خارجی در دربار، مسیر اصلاحات را مسدود کرد؛ به‌گونه‌ای که اصلاح‌گرانی مانند امیرکبیر حذف شدند و ساختار سیاسی به‌تدریج در جهت منافع بیرونی شکل گرفت.

5️⃣ این وضعیت باعث شد تولیدکنندگان داخلی، علاوه بر رقابت با کالاهای ارزان خارجی، تحت فشار مالیات‌های سنگین نیز قرار گیرند، در حالی که کالاهای خارجی از چنین فشارهایی مصون بودند، و این امر به تضعیف تدریجی اقتصاد داخلی انجامید.

6️⃣ در ادامه، مجموعه‌ای از رخدادها—از امتیازات انحصاری و مداخلات نظامی گرفته تا قحطی بزرگ و کودتا—این تجربه تاریخی را تثبیت کرد که مسیر توسعه ایران بارها از بیرون مسدود شده است.

7️⃣ در چنین شرایطی، استقلال‌خواهی به‌تدریج از یک شعار سیاسی به یک مطالبه معیشتی تبدیل شد، زیرا مردم به‌طور مستقیم اثر وابستگی را در زندگی خود تجربه می‌کردند.

8️⃣ بنابراین، در ذهن جامعه ایرانی، استقلال نه یک مفهوم انتزاعی، بلکه شرطی برای حفظ کرامت، بهبود معیشت و امکان پیشرفت تلقی شد.
#بهای‌استقلال
@IPECONGP
👍2
استقلال؛ بهای سنگین رهایی
۳/۵ - از جستجوی استقلال تا لحظه انقلاب اسلامی ۱۳۵۷


1️⃣ دربار ایران از همان سال‌های نخست قاجار به شکاف رو به گسترش میان ایران و اروپا پی برده بود. فتحعلی‌شاه قاجار از آغاز سلطنت در پی یافتن هم‌پیمانان اروپایی برای مهار پیشروی روسیه در قفقاز برآمد، اما تلاش او برای نزدیکی به انگلستان و سپس ناپلئون بناپارت به نتیجه نرسید. شکست‌های نظامی پیاپی نیز عمق این شکاف را آشکارتر ساخت.

2️⃣ اصلاح‌گرانی چون قائم‌مقام و امیرکبیر که در پی ترمیم این عقب‌ماندگی از مسیر اصلاح درونی بودند، با دسیسه‌های خارجی کنار زده شدند و بدین‌ترتیب دربار قاجار از درون ناتوان و به‌تدریج به ابزاری برای پیشبرد منافع قدرت‌های خارجی بدل شد.

3️⃣ در چنین فضایی، نیروهای اصلاح‌طلب—اعم از روحانیت پیشرو و روشنفکران—راه چاره را در روشنگری و به میدان آوردن توده‌های مردم می‌دیدند. روشنفکران با درک نفوذ دین در توده‌های مردم، در پی ارائه خوانشی از اسلام برآمدند که بتواند نیروی اجتماعی لازم برای تحول را بسیج کند.

4️⃣ نهضت تنباکو نقطه عطفی بود که با عقب‌نشینی هم‌زمان دربار و انگلستان نشان داد توده‌های مردم به نیرویی تعیین‌کننده تبدیل شده‌اند و می‌توانند در معادلات قدرت اثر بگذارند.

5️⃣ اهمیت این تحول چنان بود که حتی میرزا ملکم‌خان، از پیشتازان روشنفکری و بنیانگذار فراماسونری ایرانی، نیز به صراحت از ضرورت نقش‌آفرینی روحانیت در حکومت سخن گفت، هرچند این موضع لزوماً از باور عمیق او برنمی‌خاست.

6️⃣ این همگرایی در مشروطه به بار نشست، اما خیلی زود اختلافات درونی آن نیز آشکار شد. جریان روشنفکری پس از پیروزی، خواهان دگرگونی سریع در قوانین و ساختارها بود، در حالی که بخش‌هایی از روحانیت این تغییرات را ناسازگار با شریعت می‌دانستند. این اختلاف به تقابل‌ میان روشنفکران و بخشی از روحانیت و نیز به تعارضات جدی میان بخش‌هایی از خود روحانیت انجامید. این تعارض‌ها گرچه به جایگاه روحانیت در میان بخشی از جامعه آسیب زد، اما پیوند آن با بدنهٔ مردم را به‌طور کامل از میان نبرد.

7️⃣ پس از سقوط قاجار و روی کار آمدن رضاشاه پهلوی، تحولات وارد مرحله‌ای تازه شد. فضای بین‌المللی پس از جنگ جهانی اول و انقلاب اکتبر شوروی فرصتی برای نوسازی در ایران پدید آورده بود. حمایت های نخستین علما و روشنفکران از رضاشاه به زودی با تجدد آمرانه و دیکتاتوری خشن او به تعارض رسید. با پایان دوران رضاشاه در بحبوحه جنگ جهانی دوم ، روشنفکری متجدد حامی او هم به اغما رفت و از سوی دیگر روشنفکرانی که در پی پل زدن میان سنت و تجدد بودند دوباره سربرافراشتند. از سوی دیگر سخت‌گیری شدید رضاشاه موجب پالایش درونی روحانیت و بازسازی چهره آن به عنوان نیرویی برخاسته از میان مردم و در تعارض با دستگاه ظلم شد.

8️⃣ ددر دههٔ ۱۳۲۰، اتحاد نیروهای ملی و مذهبی بار دیگر در قالب نهضت ملی شدن نفت پدیدار شد، اما این‌بار نیز این همگرایی در ادامه دچار شکاف شده، با کودتای ۲۸ مرداد علیه دولت محمد مصدق فروپاشید. پس از آن، محمدرضا شاه پهلوی با تکیه بر حمایت قدرت‌های خارجی، و با ایجاد دستگاه‌های امنیتی سرکوبگر، فضای بسته‌ای بر جامعه حاکم کرد که در آن، هر حرکت ملی و استقلال‌طلبانه به‌شدت مهار می‌شد. بدین‌ترتیب، پس از یکصد سال تلاش برای استقلال، جامعهٔ ایران از دربار فاسد واپسگرا به دربار فاسد متجدد رسیده بود.

9️⃣ شاه که تاثیرگذاری وسیع حزب توده را در جریان نهضت ملی دیده، و نگران قدرت گرفتن جریانات چپ بود تلاش می‌کرد تا با میدان دادن به روحانیت، آنها را مهار کند. خط مشی آیت‌آلله بروجردی مرجع عالی وقت، که سعی می‌کرد بدون درگیری با دستگاه سیاسی حوزه‌های علمیه را توسعه دهد، نیز باعث شد شاه با کمترین نگرانی این سیاست را به پیش ببرد.

🔟 با این همه، در ابتدای دهه ۱۳۴۰ درگذشت آیت‌الله بروجردی و ورود چهره‌هایی چون آیت‌الله خمینی—که به مبارزهٔ سیاسی باور داشت—امکان بسیج توده‌های مردم در قالب رهبری واحد را فراهم ساخت. از سوی دیگر، در نیمه دوم این دهه و نیز در دهه ۱۳۵۰، چهره‌های نوگرای دینی همچون آیت‌الله طالقانی، مرتضی مطهری و علی شریعتی با ارائهٔ خوانش‌هایی نو از دین، زمینهٔ همگرایی گسترده‌تری را میان توده‌های مردم و نیروهای سیاسی فراهم کردند.

⏸️ در نهایت، در بستر جنگ سرد، تحولات داخلی آمریکا، و شکاف در دولت کارتر نسبت به شاه که چندین بار تمرد نشان داده بود ، زمینه برای بروز دوباره نارضایتی‌های داخلی و انفجار اجتماعی فراهم آمد. بدین‌ترتیب، انقلاب ۱۳۵۷ با سه شعار محوری «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» به پیروزی رسید؛ شعاری که در آن، «استقلال» نه یک مفهوم انتزاعی، بلکه برآیند بیش از یک قرن تجربهٔ تاریخی ایرانیان بود.
#بهای‌استقلال
@IPECONGP
👍2
استقلال؛ بهای سنگین رهایی
۴/۵ - استقلال در کوره بحران‌های اقتصادی و شکاف سنت و مدرنیته


1️⃣ پیروزی انقلاب، گرچه امکان تصمیم‌گیری مستقل را برای ایران فراهم کرد، اما استقلال نه یک وضعیت دفعی، بلکه فرایندی زمان‌بر است که تحقق آن در گرو شکل‌گیری هم‌زمان توان نظامی، اقتصادی و فرهنگی است.

2️⃣ در عرصهٔ نظامی، تجربه جنگ ایران و عراق به شکل‌گیری رویکردی انجامید که بر تقویت توان دفاعی و بهره‌گیری از مزیت‌های جغرافیایی استوار بود. این حوزه، با وجود فراز و نشیب‌ها، به یکی از موفق‌ترین عرصه‌ها در تثبیت استقلال کشور تبدیل شد.

3️⃣ در حوزهٔ اجتماعی و فرهنگی روند حرکتی جمهوری اسلامی نه بازگشت کامل به سنت‌های گذشته بود و نه انطباق کامل با مدرنیته. از یک سو، با برخی گرایش‌های واپس‌گرایانه—مانند محدودیت تحصیل و حضور اجتماعی زنان—مقابله شد و از سوی دیگر، در برابر برخی مظاهر مدرنیته، به‌ویژه در سبک زندگی و روابط اجتماعی، محدودیت‌هایی اعمال شد.

4️⃣ این محدودیت ها، به‌ویژه الزام به حجاب، با وجود برخی اعتراضات اجتماعی، در سال‌های نخست مانعی برای اکثریت جامعه محسوب نمی‌شد، بلکه حتی با اطمینان‌بخشی به قشرهای سنتی، مقاومت آنان در برابر تحصیلات عالی دختران را کاهش داد. با این حال، این بستر در یک روند دیالکتیکی و زیرپوستی دچار تحول شد و به‌ویژه از نیمه دهه ۱۳۷۰، به تدریج بخش‌های بیشتری از طبقه متوسط شهری در جستجوی آزادی‌های اجتماعی و سبک زندگی متفاوت برآمد.

5️⃣ در عرصهٔ اقتصادی، در حالیکه در سال‌های نخست انقلاب، سیاست‌های عدالت‌محور پررنگ بود، اما از دورهٔ سازندگی به‌تدریج چرخش به سمت آزادسازی اقتصادی آغاز شد؛ سیاستی که در دهه‌های پایانی قرن بیستم در جهان غرب تحت عنوان «نئولیبرالیسم» رواج یافت و نسخه وارداتی آن نیز همانند بسیاری از دیگر کشورها—و از جمله خود آمریکا— به افزایش نابرابری، تضعیف تدریجی طبقه متوسط و گسترش شکاف‌های اجتماعی انجامید.

6️⃣ این چرخش در اقتصاد و روی‌آوری به آخرین الگوهای توسعه جامعه سرمایه‌داری، همزادی نیز در عرصه گفتمان‌های فرهنگی داشت. گفتمان «جنگ فقر و غنا»ی دهه ۱۳۶۰ به تدریج به «تقابل شمال شهر و جنوب شهر» تغییر یافت و با توجه به تفاوت بافت فرهنگی این دو، به ویژه در دهه‌های مورد بحث، به گفتمان «باحجاب و بی‌حجاب» تغییر ماهیت داد.

7️⃣ به باور نگارنده، فراز و فرودها و تلاقی این دو خط فرهنگی و اقتصادی نقش اصلی را در شکل‌گیری ذهنیت بسیاری از ایرانیان در سه دهه اخیر داشته، و بستر اجتماعی را، در کنار عوامل سیاسی داخلی و خارجی، برای حوادث تلخی همچون ۸۸ و ۴۰۱ فراهم آورده است. این فرآیند که با جزئیات بیشتری در متن اصلی مقاله توضیح داده شده، سه خروجی مهم داشته است:

الف - ذهنیت بخش قابل توجهی از طبقه متوسط شهری مبنی بر تقدم سنت بر توسعه و پیشرفت در نزد حاکمیت جمهوری اسلامی
ب - از دست رفتن فرصت‌های توسعه در روابط با قدرت‌های شرقی
پ - بی‌ایندگی و فقدان چشم‌اندازی روشن در نزد بخش قابل توجهی از طبقات متوسط و فرودست جامعه ایرانی.

8️⃣ محصول نهایی این روند جامعه‌ای بود که در غیاب یک گفتگوی ملی و رسانه‌هایی که بتوانند آن را نمایندگی بکنند، به طور کامل در زیر سلطه رسانه‌ای شبکه‌های تلویزیونی وابسته به اسرائیل و آمریکا قرار گرفت که ابتدا با رویافروشی به شهروند ایرانی القا کردند که همه دنیای مدرن در شادی و آرامش است و ایران و کشورهای متحد محور مقاومت در بدبختی و فلاکت‌اند. و در گام بعدی با طرح دوگانه‌هایی همچون دموکراسی و آزادی به بهای وابستگی، یا کشور پیشرفته ولو کوچک به جای دغدغه تمامیت ارضی، و مباحثی پوچ از این دست، بذر تردید در ارزش استقلال را در ذهن مخاطبان کاشتند.

9️⃣ انقلاب اسلامی توانست تا حدی به پرسش تاریخی استقلال پاسخ دهد، اما هم‌زمان پرسش‌ها و بن‌بست‌های تازه‌ای ایجاد کرد و تا زمانی که نسبت خود با مدرنیته را در چارچوبی عقلانی و از طریق گفت‌وگوی ملی تعیین تکلیف نکند این مسئله همچنان ظرفیت تولید بحران خواهد داشت.
#بهای‌استقلال
@IPECONGP
👍2
استقلال؛ بهای سنگین رهایی
۵/۵ - چشم‌انداز تحول دیالکتیکی ایران پس از جنگ سوم و زایش ایرانی مستقل و آزاد

1️⃣ جنگ‌های تحمیلی دوم و سوم همچون کوره‌ای گدازان، تکه‌های از هم گسسته جامعه ایرانی را بار دیگر به هم پیوند داده‌اند. بخش بزرگتری از طبقه متوسط شهری به اقتصاد سیاسی جهان و جایگاه ایران در آوردگاه جهانی آگاهی یافته است. در سوی دیگر، جمهوری اسلامی نیز به قدرت عظیم داخلی پی برده و ضرورت بازبینی مفهوم «نفوذ» را دریافته است.

2️⃣ در سمت حاکمیت اکنون این درک شکل گرفته که بسیاری از منتقدان نه عامل فریب خورده دشمن و نه نفوذی، بلکه فرزندان همین سرزمین‌اند که در روزهای سخت، در کنار هواداران نظام، صفوفی واحد تشکیل می‌دهند.

3️⃣ از سوی دیگر، بخش بزرگی از جمعیت معترض نیز به این دریافت رسیده است که نیروی بسیجی—که متاسفانه تا دیروز کشته شدنش در منازعات داخلی را همچون اتفاقی طبیعی در یک تقابل داخلی توجیه می‌کرد —امروز نه‌تنها مدافع خود و همفکرانش، بلکه مدافع تمامیت ایران است و با او نوعی احساس خویشاوندی و هم‌سرنوشتی دارد.

4️⃣ تصویر فردای پس از جنگ همچنان برای طبقات و اقشار مختلف جامعه روشن نیست. با این حال، آنچه در چشم‌انداز آینده قابل تصور است، نقش پررنگ‌تر دولت در اقتصاد است؛ امری که هم پیامد طبیعی جنگ و هم لازمه بازسازی زیرساخت‌هاست.

5️⃣ در کنار پروژه‌های کریدوری که اهمیت آن‌ها امروز بیش از هر زمان دیگری آشکار شده، اجرای طرح‌های گسترده فقرزدایی—به‌ویژه پروژه‌های ساخت مسکن—از ضرورت‌های دوره پس از جنگ خواهد بود. این پروژه‌ها، با ایجاد اشتغال گسترده در حوزه‌های مولد، خود به تسهیل فرآیند فقرزدایی کمک خواهند کرد.

6️⃣ با این حال، تبدیل این مسیر به یک برنامه توسعه که مورد پذیرش همه طبقات و اقشار جامعه باشد، نیازمند تحول در گفتمان رسمی است. بخش بزرگی از جمعیتی که امروز در صحنه حضور دارد، دارای باورهای اسلامی است. این طیف اکنون در کنار دگراندیشانی که در کلیات یا جزئیات باورهای مذهبی با او همسو نیستند، زیر یک پرچم و با هدفی مشترک گرد آمده است. تداوم این همگرایی، مستلزم ارائه خوانشی از حکومت اسلامی است که همچون چتری، این وحدت شکل‌گرفته را در بر گیرد و تقویت کند.

7️⃣ چنین خوانشی را می‌توان از کلام حضرت علی (ع) برگرفت؛ آنجا که فلسفه خلافت را پیمان خداوند با عالمان می‌دانند تا در برابر پرخوری ظالم و گرسنگی مظلوم سکوت نکنند. بر این اساس، مهم‌ترین جلوه حکومت اسلامی، اجرای عدالت است، نه صرفاً اجرای ظواهر شرعی.

8️⃣ تأکید بر این گفتمان، هم به تداوم وحدت ملی کمک خواهد کرد و هم تصویری از جامعه اسلامی ارائه خواهد داد که نه‌تنها مایه افتخار قشر مذهبی خواهد بود، بلکه می‌تواند الگویی از تمدن نوین اسلامی نیز باشد.
#بهای‌استقلال
@IPECONGP
👍2
استقلال - بهای سنگین رهایی.pdf
502.8 KB
استقلال؛ بهای سنگین رهایی
نگاهی تاریخی به فراز و فرودهای استقلال‌‌خواهی ایرانیان

در ماههای منتهی به جنگ سوم تحمیلی، نگارنده در گفت‌و‌گوهای متعدد با جوانان بارها با پرسش «بهای استقلال‌خواهی» و «ارزش استقلال سیاسی در غیاب امکان یک زندگی شرافتمندانه» مواجه شد. پیداست که این پرسش به ویژه در فردای روزهای تلخ دی‌ماه برآمده از ناامیدی از وضعیت پیش‌رو و نیز تبلیغات گسترده رسانه‌های مسموم فارسی‌زبان خارج از کشور است. در همه این مباحث نگارنده تلاش کرد تا با ارائه زمینه‌های تاریخی پاسخی از منظر اقتصاد سیاسی به مخاطبان خویش بدهد.

فایل پیوست خلاصه این گفتگو و لینک های زیر نیز خلاصه‌ای از هر یک از سرفصل های آن هستند.

۱. دوگانه «استقلال یا رفاه»، دوگانه‌ای دروغین و استعماری
۲. استقلال‌، مهمترین خواسته‌‌ ایرانیان در دو سده اخیر
۳. از جستجوی استقلال تا لحظه انقلاب اسلامی ۱۳۵۷
۴. استقلال در کوره بحران‌های اقتصادی و شکاف سنت و مدرنیته
۵. چشم‌انداز تحول دیالکتیکی ایران پس از جنگ سوم و زایش ایرانی مستقل و آزاد
👍4