در پاسخ به پیشنهاد «سرمایه داری انسانی تر و کم آسیب تر» آقای امیر تفرشی

مقدمه

آقای امیر تفرشی از چهره های شناخته شده جبهه عدالتخواهی در یادداشتی در کانال تلگرامی شان با اشاره به دولت جوان و حزب اللهی آینده گفته اند:
«با شناخت نسبتا نزدیکی که از فضای سیاسی کشور و مجموعه ها و گزینه ‌های مدعی اداره دولت دارم، هیچ فرد یا گروهی، پیشنهادی مدون، جامع و خارج از برنامه سرمایه‌داری برای اداره کشور ندارد.»
ایشان در ادامه با توجه به اینکه «اندیشه چپ از صحنه خارج شده و راه حل عملی و کارآمد برای برون رفت از مشکلات بشری ندارد» تاکید کرده اند که «جوانان متعهد و حزب‌اللهیِ باید درباره نسخه‌ای مهار شده از برنامۀ سرمایه‌داری که متناسب با شرایط اقتصادی، اجتماعی و بین‌المللی ایران باشد بحث و تبادل ‌نظر کنند و به طرحی قابل اجرا دست یابند.» در غیر این صورت و با «مشغول شدن به ایده ‌های فضایی، نگاه ‌های جزیره ‌ای و حرف‌ های کلی صد من یک غاز، نسخه‌ های تهاجمی از برنامه سرمایه‌داری توسط بورژوازی تجاری ایران به اجرا در خواهد آمد».

آقای تفرشی که خود تجربه زندگی در آمریکای جنوبی را دارند و با اصلاحات دولت چپ گرای رافائل کورئا از نزدیک آشنا هستند مطمئنا با نگاهی از سر خیر اندیشی این پیشنهاد را مطرح کرده اند. دولت هایی مانند کورئا یا چاوز جزو دولت های نیمه چپ محسوب می شوند که روند حرکتی آنها به تدریج به سمت محدود ساختن هر چه بیشتر قدرت سرمایه داری بود. اما تجربه این کشورها نشان می دهد که حتی اگر چپ ها به مصالحه با سرمایه داری تمکین کنند، سرمایه داری با آنان مصالحه نخواهد کرد و در اولین فرصت آنها را زمین خواهد زد.
با توجه به اینکه ایشان علاقمندی خویش را به بحث و تبادل نظر در این زمینه در انتهای همان یادداشت اعلام کرده اند، نوشتار زیر در این راستا به نگارش درآمده است.

این نوشتار در قالب سه پیام کوتاه تلگرامی با عناوین زیر ارسال می شود و هرسه به یک مقاله واحد ارجاع می دهند.

۱ – آیا نسخه انسانی تر سرمایه داری امکان پذیر است؟ در این بخش با مروری کوتاه بر تاریخچه سرمایه داری در قرن بیستم نشان داده می شود که «سرمایه داری انسانی تر» در یک نقطه مکانی یا زمانی، مستلزم سرمایه داری وحشی در نقطه ای دیگر است.

۲ - آیا تجربه چپ یک تجربه شکست خورده است؟ این قسمت از مقاله نگاهی اجمالی به تصور شکست چپ دارد. از نگاه ما درباره شکست چپ بزرگ نمایی بسیار شده و باور به این شکست بخشی از هژمونی رسانه ای غرب است.

۳ – ظرفیت های فکری جامعه دینی برای مقابله با سرمایه داری چیست؟ این بخش نگاهی اجمالی به اندیشه های آیت الله مطهری و علامه محمد باقر صدر دارد. اندیشه عدالت خواهی مختص چپ ها نیست و پیشنهاد این بخش آن است که اگر عدالت خواهان به هر دلیلی نمی خواهند خود را نماینده چپ بدانند به جای اندیشه «سرمایه داری انسانی تر» به اندیشه اصیل شیعی مجهز شوند.

کانال اقتصاد سیاسی بین الملل
»@ipecon

در پاسخ به پیشنهاد «سرمایه داری انسانی تر و کم آسیب تر» آقای امیر تفرشی

۱ - آیا نسخه انسانی تر سرمایه داری امکان پذیر است؟

🔹علاوه بر دلایل سیاسی و ژيوپولیتیکی، دوران طلایی سرمایه داری در دهه های ۱۹۵۰ تا ۱۹۷۰ محصول خرابی گسترده جنگ بوده است که از یک سو فرصت های تازه ای از کار و اشتغال پدید آورد و از سوی دیگر با کشتار وسیع، نیروی کار را کاهش و به تبع آن توازن سرمایه و کارگر را به نفع دومی تغییر داد.

🔹رقابت های اقتصادی، سرکوب دستمزد ها و صنعت زدایی از دنیای پیشرفته سرمایه داری و انتقال صنایع به کشورهای در حال توسعه، همگی گویای وضعیت نامتعادل نظام سرمایه داری در یک بازه بلند مدت است.

🔹مهاجرت سرمایه ها و مهاجرت معکوس مغزها موج دوم بیکاری را در کشورهای پیشرفته به وجود آورد. موجی که قدرت گیری دوباره سوسیال دموکرات های تهی شده را در پی داشت و با ناکامی آنان به شکل گیری دوباره فاشیسم منجر شد. آیا تاریخ می رود خود را دوباره تکرار کند؟

🔹آنچه تحت عنوان «سرمایه داری انسانی تر» تعریف می شود محصول نگاه نقطه ای به پدیده سرمایه داری است. نگاهی که تمرکز خود را بر یک مکان و زمان خاص معطوف می دارد. اما اگر به روند ها و کلیت این نظام توجه شود، ملاحظه خواهد شد که سرمایه داری انسانی در یک نقطه از کره خاکی به بهایی سنگین در نقطه ای دیگر – از نظر مکانی یا زمانی و یا هر دو – تحقق یافته است.

🔹اتخاذ راهبرد استقرار سرمایه داری انسانی تر، مستلزم چشم بستن بر جنبه امپریالیستی آن است که قطعا مطلوب عدالت خواهان نیست.

لینک مطالعه کل مقاله

کانال اقتصاد سیاسی بین الملل
»@ipecon

در پاسخ به پیشنهاد «سرمایه داری انسانی تر و کم آسیب تر» آقای امیر تفرشی

۲ - آیا تجربه چپ یک تجربه شکست خورده است؟

🔹آنچه امروز تحت عنوان سرمایه داری کم آسیب تر تعریف می شود محصول مبارزات چپ و وجود دولت های سوسیالیستی در مقطعی از تاریخ است. پس چپ، دست کم از این نظر تاثیر خود را بر زندگی انسان گذاشته و زنده و باقی است.

🔹باور به ناتوانی نظام های چپ، به معنی نظام های طالب عدالت اجتماعی، بخشی از سلطه و هژمونی نظام سرمایه داری است که متاسفانه حتی در مغز و فکر بخش وسیعی از مخالفان آن نیز جای گرفته است.

🔹در پایان جنگ جهانی دوم که سراسر اروپا را به تلی از خاکستر تبدیل کرد، اروپای غربی با کمک و سرمایه آمریکا دوباره بر پای ایستاد. اما شوروی که بیشترین آسیب را از جنگ دیده بود و در حالیکه زیر فشار و تهدید آمریکا و متحدان غربی اش قرار گرفته بود در ظرف کمتر از دو دهه به ابرقدرت دوم جهان تبدیل شد. این پیشرفت عظیم نه در قالب یک نظام سرمایه داری بلکه در چارچوب اقتصاد سوسیالیستی صورت گرفت.

🔹گرچه بلوک شرق در دهه ۷۰ و ۸۰ دچار مشکلات قابل توجهی بود اما فروپاشی آن محصول خیانت های داخلی و فشارهای طاقت فرسای خارجی بود. تصور کنید که در بحران ۱۹۲۹، قدرتی بالاتر از آمریکا این کشور را زیر فشار و تحریم اقتصادی قرار می داد یا در بحران ۲۰۰۸، چین به جای تحریک اقتصاد جهانی درصدد تخریب آن بر می آمد.

🔹به تعبیر راجر کران و توماس کنی، عامل ذهنی در سوسیالیسم به مراتب مهمتر است تا در کاپیتالیسم. این، هم عامل قدرت و هم عامل آسیب پذیری است. یک تفاوت کیفی بین سوسیالیسم و کاپیتالیسم در این گفته که «کاپیتالیسم رشد می کند؛ سوسیالیسم ساخته می شود» به دست می آید.

🔹مفهوم کارآمدی یک مفهوم مشخص و مکانیکی نیست. اگر منظور از کارآمدی یک پدیده تداوم آن باشد، آیا می توان به قدرت رسیدن معاویه را ناکارآمدی اسلام عدالت خواه امام علی دانست؟ اما اگر ملاک کارآمدی رضایت انسان ها باشد، حسرت دوران شوروی در نزد شهروندان روسیه گویای حکایتی دیگر است.

لینک مطالعه کل مقاله

کانال اقتصاد سیاسی بین الملل
»@ipecon

در پاسخ به پیشنهاد «سرمایه داری انسانی تر و کم آسیب تر» آقای امیر تفرشی

۳ - ظرفیت های فکری جامعه دینی برای مقابله با سرمایه داری چیست؟

🔹برای کوبیدن عدالت خواهان هیچ چوبی بهتر از اتهام کمونیسم نیست. نه تنها در دنیای غرب که تحت تاثیر قوی هژمونی نظام سرمایه است، بلکه در ایران نیز با انتساب هر صدای عدالت خواهی به کمونیسم - و سپس به بهانه ناسازگاری کمونیسم با اسلام- آن را محکوم می کنند.

🔹عدالت خواهی در اندیشه تشیع علوی قدمتی تاریخی دارد که امروزه از سوی بخشی از روحانیت عمدا یا سهوا به فراموشی سپرده شده و سعی می شود بدون استفاده از واژه سرمایه داری، وجود آن توجیه و خوبی یا بدی آن را منوط به انصاف سرمایه دار بکنند.

🔹«در سرمایه‌داری جدید بحث در این نیست که سرمایه‌دار با انصاف است‌ یا بی‌انصاف، بحث در این است که اگر ‌سرمایه دار بخواهد حق واقعی کارگر را بدهد، باید از سود مطلقاً صرف نظر کند. همچو سرمایه‌داری هرگز در دنیا پیدا نخواهد شد و اگر بخواهد سود ببرد هر اندازه ببرد دزدی و غصب است.»

عبارت فوق از مارکس یا انگلس یا لنین نیست، از آیت الله مطهری است.

🔹علامه محمد باقر صدر در «اقتصاد ما» می گویند:
سرمایه‌داری مخالف نظر اسلام است. چه اسلام تمام محصول را از آن عامل کار می‌داند. ولی در مقابل خدماتی که «زمین» ، و « ابزار کار » در تولید انجام می‌دهند، صاحبان آنها را مستحق دریافت «اجرت، دانسته است. به همین دلیل است که اگر عامل کار؛ صاحب وسائل کار نیز باشد، تمام محصول به خود او تعلق خواهد داشت.»

🔹اندیشه عدالت خواه به جای تلاش برای پیدا کردن باب مصالحه با نظام سرمایه داری بایستی بر آنچه خود دارد تاکید ورزد. پیشنهاد ما به آقای تفرشی این است: اگر نگران از تهمت کمونیستی بوده یا در صدد یافتن زمینه ای تازه برای انعکاس فریاد عدالت خواهی هستید به جای اندیشیدن به سرمایه داری انسانی تر به اندیشه صدر رجوع کنید.

🔹در دهه های گذشته برای عدول از این اندیشه ها به واقعیت های علم اقتصاد اشاره شده است. این ادعایی درست اما ناقص است. موضوع مطالعه علوم انسانی و اجتماعی خود انسان ها هستند. بنابراین، اگر اقتصاد کشوری بر طبق اصول سرمایه داری تدوین شوند قطعا دانش اقتصاد در آن جاری خواهد بود. اما جامعه انسانی را می توان به گونه ای دیگر ساخت. در این جامعه جدید بسیاری از قوانین علم اقتصاد فعلی دیگر اعتبار نخواهند داشت.

لینک مطالعه کل مقاله

کانال اقتصاد سیاسی بین الملل
»@ipecon

در مقاله بالا اشاره ای به اصلاحات رافائل کورئا در اکوادور شد. به همین مناسبت مطلب و ویدیویی که سال گذشته در این رابطه منتشر شده بود باز نشر می شود.

https://t.me/Ipecon/143

«شی جین پینگ» رئیس‌جمهور چین در خصوص روابط جاری میان پکن و واشنگتن اعلام کرد که کشورش با فروکش کردن ویروس کرونا باید آماده جنگ شود.


شی جین‌ پینگ: باید آماده جنگ شویم | Radio Mehregan
http://radiomehregan.com/%d8%b4%db%8c-%d8%ac%db%8c%d9%86%e2%80%8c-%d9%be%db%8c%d9%86%da%af-%d8%a8%d8%a7%db%8c%d8%af-%d8%a2%d9%85%d8%a7%d8%af%d9%87-%d8%ac%d9%86%da%af-%d8%b4%d9%88%db%8c%d9%85/#a

مینوتار(۱) زخم خورده و اژدهای خیزان

🔹شکست سیاست فشار حداکثری در برابر ایران، ادامه کابوس چین، مدیریت به غایت ضعیف آمریکا در بحران کرونا، ناتوانی آن از جلوگیری از ارتباط دریایی دو کشور تحت تحریم ایران و ونزوئلا آن هم در قالب معامله‌ای خارج از دلار و نارضایتی دامنگیر داخلی همگی گویای پایان افسانه آمریکا و آغاز نگاه واقع‌بینانه جهان به این ابرقدرت رو به زوال است.

🔹یانیس واروفاکیس(۲) در کتاب مینوتار جهانی (نشر اختران) که در سال ۲۰۱۱ نوشته شده است در توصیف راز ماندگاری سلطه، از قول کاندورسه - اندیشمند فرانسوی – نقل می کند:

"اجبار، همانند عقیده، نمی‌تواند برای مدتی طولانی دوام یابد مگر آنکه حاکم ستمگرْ امپراطوری خود را چنان بگستراند که بتواند این راز را که "قدرت واقعی در نزد سرکوب شدگان است و نه سرکوبگر" از چشم مردمی که برای تسلط بر آنها متفرقشان ساخته است پنهان نماید."

به عبارت دیگر، باور به قدرتمند بودن سلطه گر، بزرگترین دستاورد نظام سلطه است.

🔹واروفاکیس در این کتاب، با شرح جامعی از اقتصاد سیاسی جهان از ۱۹۲۹ تا جنگ دوم، و سپس با تشریح استقرار و فروپاشی نظام برتون وودز خواننده را به تماشای نمایش حیرت انگیز سالهای پس از فروپاشی می برد، دوران سلطنت مینوتار جهانی که از ۱۹۷۱ تا ۲۰۰۸ امتداد یافته است. این روایت، صرفا یک داستان تاریخی نیست، بلکه شرحی است گام به گام از چگونگی شکل گیری سلطه یا هژمونی دلاری در دنیای پس از جنگ که در آن سایه سوسیالیسم بر فراز اروپا در پرواز بود.

🔹کسری دوقلوی اقتصاد آمریکا مهمترین ویژگی دوران مینوتار جهانی است. کشورهای دارای مازاد تجاری، جایی بهتر از خود آمریکا برای دلارهای اندوخته خویش ندارند. بنابراین، با خرید اوراق قرضه دولت آمریکا در این کشور امن سرمایه گذاری می کنند، سرمایه های بادآورده ای که کسری بودجه آمریکا را جبران می کند. این چرخه صرفا محصول اقتصاد قوی آمریکا نیست. نفس اعتماد جهان به دلار آمریکا متضمن تداوم حضور در این جایگاه است.

🔹نکته عجیب تر اینکه، کسر بودجه آمریکا با بودجه ارتش آن تقریبا برابر است. بخش قابل توجهی از ده ها و شاید صدها میلیارد دلار بودجه ای که به پایگاه های نظامی آمریکا در اقصی نقاط جهان اختصاص می یابد در نهایت به دلارهای ذخیره شده در بانک مرکزی کشورهای مقصد تبدیل و از آنجا به آمریکا نقل مکان می‌کنند تا با خرید اوراق قرضه، سودآور شوند. به عبارت دیگر، به تعبیر مایکل هادسون(۳)، هزینه گردن کلفتی آمریکا به کشورهای دیگر را خود آن کشورها پرداخت می کنند.

🔹هژمونی برای بقاء نیاز به ابزار و فلسفه ویژه خویش دارد. این وظیفه را «گماشتگان هیولا» بر عهده می گیرند، گماشتگانی نه فقط از جنس وال‌استریت و والمارت بلکه دانشکده های اقتصاد در سراسر دنیا که جهان تحت سلطه مینوتار را در رنگ و لعابی دل انگیز بسته بندی کرده و در قالب علم به جهانیان عرضه می دارند. دانشی که مایکل هادسون در توصیف آن می گوید (نقل به مضمون):

هر آنچه که آمریکا آن را به کار نبست اما از دیگران انتظار پیروی از آن را دارد.

🔹واروفاکیس در تبیین دنیای پس از ۲۰۰۸ می نویسد:

«سوسیالیسم در سال‌های طلایی "مینوتار جهانی" از بین رفت و سرمایه‌داری نیز از لحظه ای که این هیولا دیگر توان فرمانروایی بر اقتصاد جهان را از دست داد، از کار افتاده است. به جای آن یک نظام اجتماعی تازه به وجود آمده است: "ورشکست سالاری" - حکومت بانکهای ورشکسته.»

«[هیولای جهانی] در فروپاشی سال 2008 به حالت اغماء رفت و جهان را نیز با خود به درون بحرانی پر‌التهاب فرو برد. تا زمانی که راهی برای زندگی بدون حضور این هیولا پیدا شود، بی‌ثباتیِ بنیادین، رکود دنباله‌دار و ناامنی رو به تزاید قصه هر روزه زندگی مان خواهد بود.»

🔹اکنون که زخم مینوتار عمیق تر شده است، هر آن امکان رفتاری دیوانه وار از آن وجود دارد. هم از این روست که اژدهای خیزان - چین - خود را برای رویارویی نظامی پس از پایان بحران کرونا آماده می‌سازد.

(۱) در افسانه های یونانی، مینوتار هیولایی با سر گاو و هیکل انسان است که غذای آن گوشت و خون جوانان است.
(۲) اقتصاد دان برجسته یونانی و وزیر اسبق اقتصاد این کشور
(۳) اقتصاد دان برجسته آمریکایی و نویسنده کتاب اَبَرامپریالیسم

کانال اقتصاد سیاسی بین الملل

»@ipecon

مدتی این مثنوی تاخیر شد

🔹چرا غرب با ایرانیان، که در خاورمیانه از پیشگام‌ترین و شاید به نسبت، آزاداندیش‌ترین مردمان‌اند، به آشتی نمی‌رسد؟ نوشتار «کجا ایستاده ایم» با نگاهی از منظر اقتصاد سیاسی و پویایی‌های ژئوپولیتیکی، چارچوبی برای فهم این مسئله ارائه می دهد.

🔹قدرت‌های مسلط جهانی دست به هر تلاشی می‌زنند تا برتری‌شان در نظام تقسیم کار جهانی به خطر نیفتد. به گفته فریدریش لیست، وزیر اقتصاد آلمان بیسمارک، قدرت‌های مسلط به هیچ‌کس اجازه نمی‌دهند از نردبان پیشرفت اقتصادی-صنعتی که خود از آن بالا رفته‌اند، بهره‌ای ببرد.

🔹برخلاف عربستان و امارات، ایران بنا بر دو ویژگی تمدن سازی و عدم سلطه پذیری نمی‌تواند هم‌پیمان غرب شود.
تلاش آقای هاشمی برای آشتی با غرب، که در قالب قراردادهای انحصاری با شرکت‌های نفتی آمریکا دنبال می‌شد، به سد قانون داماتو برخورد. در دوره اصلاحات، کوشش دولت آقای خاتمی برای کاهش تنش به بن‌بست رسید و آمریکا، با وجود همکاری در مبارزه با القاعده، ایران را در محور شرارت جای داد. سرنوشت برجام و گفت‌وگوهای اخیر نیز تاریخ زنده یک دهه گذشته است.

🔹از این منظر می‌توان به مقایسه مصر و عربستان نیز نگریست. در حالی که مصر پیشتاز دگرگونی‌های فکری جهان عرب است، روابط غرب با این کشور همواره پرتنش یا در موقعیت کنترل بوده است. در مقابل، عربستان همیشه روابطی خوب با غرب داشته است.

🔹خیزش شگفت‌انگیز چین آن را به رقیبی جدی در برابر آمریکا بدل کرده است. پیش‌بینی اندیشکده‌های غربی بر این بود که رشد چین پس از سال‌های نخست، مانند دیگر کشورهای توسعه یافته افول خواهد کرد. طرح کمربند-راه چین، پادزهری بود که برای درمان این نقیصه مطرح شد اما کشورهای غربی با جنگ‌افروزی، کمر به نابودی این طرح بسته‌اند. جنگ اوکراین و درگیری در ایران جزوی از این جنگ‌افروزی است.

🔹جهان هوش مصنوعی، که پس از بحران ۲۰۰۸ با تزریق نقدینگی گسترده به محرک اصلی رشد اقتصادی غرب بدل شده بود، قرار بود با رقم زدن نسل تازه‌ای از انقلاب صنعتی، برتری تمدنی غرب را حفظ کند. با این حال، چین با ورود قدرتمندانه در این عرصه، به رقیبی جدی در لبه فناوری تبدیل شده است. این رقابت، بازارهای مالی غرب را تهدید می کند.

🔹این پویایی، تعیین تکلیف با چین را به ضرورت نخست کشورهای پیشتاز سرمایه‌داری بدل کرده است. در این میان، خاورمیانه با تأمین نزدیک به یک‌سوم نفت جهان و حدود پنجاه درصد نفت چین، و نیز به‌عنوان یکی از مسیرهای اصلی دریانوردی و بازرگانی جهانی، نقش کلیدی در سیاست آمریکا برای مهار چین دارد.

🔹راهبردهای آمریکا در خاورمیانه شامل کلنگی‌سازی ایران، تجزیه آن به کشورهای کوچکتر و تبدیل منطقه به زمین سوخته، یا برپایی دولت هم‌سو در ایران برای مهار چین است. مقاله پیوست به شرح و نقد این راهبردها پرداخته است.

🔹ایران نیازمند همکاری با چین در زمینه‌های نظامی، اقتصادی، و راهبردی است. کمک‌های سریع چین در جنگ ۱۲ روزه، پذیرش عمومی این همکاری را افزایش داده است.

🔹وحدت ملی و مقاومت در برابر تفرقه، ضرورت امروز ایران است. به تاسی از شهید سلیمانی، هر کس دلش برای ایران می‌تپد، فارغ از گرایش سیاسی، باور، یا سبک زندگی عضوی از مقاومت ملی است.

🔹جامعه ایرانی زخم‌خورده از فساد و بی‌برنامگی باید بداند که تجزیه و بی‌دولتی، موجودیت و آینده ایرانیان را نابود می‌کند. دیوان‌سالاری رسمی ایران، میراثی تاریخی برای ماندگاری است که باید پاسداری شود.
@IPECONGP

چرا غرب با ایرانیان، که در خاورمیانه از پیشگام‌ترین و شاید به نسبت، آزاداندیش‌ترین مردمان‌اند، به آشتی نمی‌رسد؟ نوشتار «کجا ایستاده ایم» با نگاهی از منظر اقتصاد سیاسی و پویایی‌های ژئوپولیتیکی، چارچوبی برای فهم این مسئله ارائه می دهد.
@IPECONGP

فرضیه سوم که در فضای مجازی با بسامد فزاينده ای مطرح می شود، پيشنهاد می کند که آمريکا با پشتيبانی از دولتی همسو با غرب در ايران، ﺟريان انرژی به چين را مهار کرده و ايران را از فشار تحريم ها رها می کند. اين ايده، که اغلب در گفت وگوهای غيررسمی و شبکه های اﺟتماعی به صورت ناپخته و بدون ﺟزئيات عملی ارائه می شود، از ابهامات ﺟدی رنج می برد:

١. چگونگی به قدرت رسيدن چنين دولتی نامشخص است؛ آيا از راه براندازی کور، که با مقاومت ﺟامعه ايرانی روبه روست، يا از راه گذار «آرام» زير فشار اقتصادی - نظامی؟ دستيابی به اين هدف نيازمند تداوم نبود همکاری راهبردی ايران با چين و هياهوی رسانه ای«بی توﺟهی چين به ايران» است.

٢. همانند براندازی کور، ﺟامعه ايرانی به دولتی هم سو خوش‌بين نخواهد بود. گفت وگوهای برﺟام يا گفت وگوهای اخير بستر خوبی برای قدرت گرفتن ﺟريان هم‌سو بود، اما آمريکا به آن ها توﺟهی نکرد.

٣. پيش شرط های آمريکا برای پذيرش دولت هم‌سو مانند واگذاری دستاوردهای موشکی و نظامی دولت همسو را به دولتی دست نشانده بدل می کند که به سرعت مشروعيت خود را - به ويژه در بحبوحه دست اندازی های اسرائيل و با توﺟه به پيشينه آنچه در نه ماه گذشته بر سوريه رفته است - از دست می دهد.

٤. اين ساده لوحی در گفت وگوهای فضای مجازی، که بدون توﺟه به واقعيت های ژئوپوليتيک و تاريخی ايران، وعده گشايش اقتصادی می دهند، خطر گمراهی ﺟامعه به سوی ناکجاآباد را در پی دارد. اگر تسليم همراه با اطمينان از توسعه می‌بود، شايد در ميان بخش هايی از ﺟامعه پذيرفتنی می نمود. اما با توﺟه به تجربه های تاريخی که در اين نوشتار گفته شد و نيز تجربه های زنده ای که در بند دوم به آن ها اشاره شد چشم اندازی برای توسعه ديده نمی شود. از اين رو، در بازه‌ای نه چندان بلند، ﺟريانی تازه در برابر غرب شکل خواهد گرفت. اين ﺟريان با ساختار نيمه دموکراتيک کنونی، امکان قدرت گيری دوباره خواهد داشت. پس، آمريکا چاره ای ﺟز تغيير اين ساختار نخواهد داشت. اگر اين روند به درستی در ﺟامعه تبيين شود، شکل گيری دولت هم‌سو، همانند براندازی کور، منتفی خواهد شد.

کجا ایستاده ایم
@IPECONGP

مقاومت ملی يک ضرورت است، نه يک انتخاب، و وحدت حول مقاومت ملی بايد سرلوحه کار باشد. به گفته شهيد سليمانی بايد از دوگانه های خودساخته گذر کرد. هر کس که دلش برای ايران می تپد، فارغ از گرايش سياسی و باور ، شکل و سبک زندگی، و... عضوی از مقاومت است. بايد به همه اطمينان داد که سياست های تفرقه افکن گذشته، نه به صورت موقت بلکه به عنوان درسی که به بهايی گران آموخته شد، هرگز دوباره به سپهر سياست ايران بازنخواهد گشت. تريبون تلويزيون ملی بايد به همه نيروهای مقاومت ملی، اعم از اصولگرا، اصلاح‌طلب يا مخالف قانونی؛ چادری، با‌روسری يا بی‌حجاب؛ کارگر، کارمند يا کارخانه دار، و هر کس که دلش با استقلال ايران است، تعلق داشته باشد.

از سوی ديگر، ﺟامعه زخم خورده ايران، که از فساد, بی برنامگی و تحجر آسيب بسيار ديده، بايد آگاه باشد که تجزيه و بی دولتی چه ضربه سختی به موﺟوديت و آينده ايرانيان خواهد زد. به گواه تاريخ، ديوان ساﻻری رسمی ايران يکی از ارکان ماندگاری آن در طول سده ها بوده و اکنون دشمن در پی نابودی آن است. با وﺟود همه دردها و ناخشنودی ها، پاسداری از اين ميراث تاريخی، وظيفه ای ملی و همگانی است.

کجا ایستاده ایم

@IPECONGP

⭕️ حدس می‌زنم در این لحظه اگر نظرسنجی شود، هم در ایران و هم در منطقه، محبوبیت فرمانده کل قوای ایران بیش از همهٔ سال‌های بعد از ۸۸ است. حتی بسیاری از ناراضیان این سال‌ها هم امشب از دیدن ورود بی‌عصای‌ فرمانده کل قوا به حسینیه و شجاعت و سلامت و آرامش‌شان، دل‌گرم و دل‌آرام شدند، چون هم همدلی ملی اخیر شکاف‌ها را کاسته و هم بخش بزرگ‌تری از شهروندانِ متکثر ایران درایت فرماندهی دفاع میهنی و آتش‌بس اخیر را تحسین می‌کنند و این آلیاژ قدرتمند زیر پرچم ایران و پرچم امام حسین که در این لحظات می‌بینیم را عامل بقا و ارتقای ایران و خیر و بهروزی ایرانیان می‌بینند. این همبستگی فراگیرتر لحظهٔ از دست‌ندادنی و مهمی است برای آغاز فراگیرتر ساختن نهادهای عمومی و ظرفیت‌افزایی‌های حل‌مساله‌ای و فراروی از شکاف‌های گذشته و ساختن تاب‌آوری ملی و بسط امنیت و عدالت و توسعه. آیا همهٔ ما نیروهای سیاسی و اجتماعی این لحظه را درمیابیم؟
@jalaeipour

ترامپ و ماموریت ناممکن
ارائه چارچوبی برای شناخت نظم نوین

امروز رقابت قدرت در جهان صرفا رقابت آمریکا با چین نیست، بلکه رقابتی است میان سلطه ۲۰۰ ساله قدرتهای آتلانتیکی با قدرت‌های نوظهور خارج از این حوزه. آمریکا با درک این موقعیت پیامی روشن و بی‌پیرایه برای دیگر قدرتهای همسو دارد مبنی بر اینکه بقای شما وابسته به بقای من است، پس اگر می‌خواهید سلطه ۲۰۰ ساله تمدن غربی ادامه یابد بایستی دست به جیب بشوید و از منافع ملی خود به نفع منافع بلوک بگذرید.

رشته نوشتار «ترامپ و ماموریت ناممکن» تلاشی است برای شرح چالش ها و فرصت‌های پیش روی بازیگران این عرصه و رسیدن به سناریوهای احتمالی که جهان دهه‌های آینده را شکل خواهند داد.

@IPECONGP

1️⃣ در حالیکه روند شتابان حوادث به سوی رویارویی نظامی در جای جای جهان می رود و به تعبیری جهانْ پیشاپیش با دور کند وارد جنگ جهانی سوم شده است ، اذهان سرگشته از نمایش خشونت عریان در قلب تمدن، از خود می‌پرسند که کدامین ادراک در دالان‌های قدرت، شتاب در پتک‌زدن بر پایه‌های مقبولیت و نفوذ فرهنگی - قدرت نرم – را روا انگاشته است.

2️⃣ یانیس واروفاکیس ۱۵ سال پیش آینده مبهم جهان پسا ۲۰۰۸ را درک کرده بود. از نگاه این اقتصاددان چپ، جهان سرمایه‌داری این بار نه صرفا بخاطر تناقضات ذاتی خویش، بلکه بخاطر بازیگران کلیدی آن که با پویایی درونی سرمایه‌داری به بن‌بست رسیده‌اند، در سایه تهدید قرار گرفته است.

3️⃣ توماس پیکتی نیز بیش از ۱۰ سال پیش با تحلیل آماری گسترش نابرابری به ویژه در کشو‌‌رهای توسعه یافته صنعتی، هشدار داده بود که نابرابری به سطوحی مشابه پیش از جنگ جهانی اول نزدیک می‌شود و ادامه این روند به تنش‌های اجتماعی و سیاسی منجر خواهد شد.

4️⃣ در فضایی پویا با بازیگرانی پرشمار و منافع ناهمگون، ترامپ ماموریت خود را «بازگشت به شکوه گذشته آمریکا» یا همان ماگا تعریف کرده است. از نگاه شهروند آمریکایی، این ماموریت مترادف با زندگی و شغل بهتر است. اما از نگاه طبقه ثروتمند آمریکا و اروپا، یا به عبارت کلی تر، از منظر انتظارات سرمایه داری لیبرال غربی، ماموریت مهمتر ترامپ رفع تهدید از سلطه ۲۰۰ ساله کشورهای حوزه آتلانتیک است.

5️⃣ برنامه ترامپ با دستورات اقتصادی صرف قابل انجام نیست. او خواستار رشد صادرات و کاهش نرخ بهره همزمان با حفظ سلطه دلار است. این دو خواسته در زمین بازی کنونی در تناقض منطقی با یکدیگرند.

6️⃣ برخلاف تصور عام، رفتارهای بلهوسانه ترامپ گرچه شاید متاثر از برخی خصوصیات فردی وی باشد، اما تابع قواعدی است که در دالان‌های قدرت توسط مشاوران وی طراحی و توجیه شده‌اند، که از آن جمله می‌توان به بسته پیشنهادی استیو میران، رئیس گروه مشاوران اقتصادی ترامپ اشاره کرد.

8️⃣ در این بسته پیشنهادی که در ماه نوامبر و تنها چند هفته پس از انتخاب ترامپ منتشر شده، میران خواستار مبادله اوراق بدهی کوتاه مدت آمریکا با اوراق بلندمدت (۱۰۰ ساله و حتی دائمی) در قبال تضمین امنیتی است. به بیان دیگر، اگر کشورهای دارنده اوراق – عربستان، چین، ژاپن، آلمان، ... – به مبادله اوراق تن ندهند، باید انتظار تهدید امنیتی داشته باشند.

9️⃣ پیام بی‌آرایه و پیرایه ترامپ به جهان سرمایه‌داری لیبرال این است که بقای شما به بقای آمریکا بسته است، پس اگر می‌خواهید سلطه ۲۰۰ ساله تمدن غربی ادامه یابد بایستی دست به جیب بشوید. پیداست که در فرآیند همراهی دولت‌ها و طبقه ثروتمند اروپا با سیاست‌های ترامپ، طبقات ضعیف و متوسط غیرآمریکائی ضربات جدی خواهند دید.

🔟 این طبقه، گرچه در جنگ اوکراین تحت تاثیر رسانه‌ای دولت‌های خود باقی مانده بود اما اکنون در خیابان‌های اروپا به نسل‌کشی غرب در غزه معترض است. فاجعه برای سرمایه‌داری لیبرال وقتی رخ خواهد داد که این طبقه مبارزه برای غزه را با مبارزه برای نجات خویش همراستا ببیند. ای بسا که مواضع اخیر کشورهای لیبرال غربی در محکومیت اسرائیل با چنین چشم‌اندازی اتخاذ شده باشد.

⏸️ ترامپ با ابزارهای سخت، از افزایش بودجه نظامی تا تهدیدهای ارزی، به جنگ بحران‌های سرمایه‌داری لیبرال، از بدهی و نابرابری تا رقابت چین و تهدیدات برآمده از عوارض جانبی هوش مصنوعی، رفته است. اما این راهبرد، با تشدید تنش‌های جهانی، نظم جدید را شکننده‌تر می‌کند.

@IPECONGP

پیام بی‌آرایه و پیرایه ترامپ به جهان سرمایه‌داری لیبرال این است که بقای شما به بقای آمریکا بسته است، پس اگر می‌خواهید سلطه ۲۰۰ ساله تمدن غربی ادامه یابد بایستی دست به جیب بشوید. پیداست که در فرآیند همراهی دولت‌ها و طبقه ثروتمند اروپا با سیاست‌های ترامپ، طبقات ضعیف و متوسط غیرآمریکائی ضربات جدی خواهند دید.

این طبقه، گرچه در جنگ اوکراین تحت تاثیر رسانه‌ای دولت‌های خود باقی مانده بود اما اکنون در خیابان‌های اروپا به نسل‌کشی غرب در غزه معترض است. فاجعه برای سرمایه‌داری لیبرال وقتی رخ خواهد داد که این طبقه مبارزه برای غزه را با مبارزه برای نجات خویش همراستا ببیند. ای بسا که مواضع اخیر کشورهای لیبرال غربی در محکومیت اسرائیل با چنین چشم‌اندازی اتخاذ شده باشد.

ترامپ و ماموریت ناممکن

@IPECONGP

ترامپ و ماموریت ناممکن
بخش ۱ - همه برای سرمایه، همه در خدمت آمریکا

بخش نخست نوشتار «ترامپ و ماموریت ناممکن»
در ادامهٔ مقدمه‌ای است که پیش‌تر منتشر شد. این بخش تلاش دارد ابعاد دیگری از این نظریه را نشان دهد که: بلوک سرمایه‌داری غربی، به دلایل ساختاری و نیز تحولات بیرونی، جایگاه ۲۰۰ سالهٔ خود را در خطر می‌بیند. هراس از دست دادن جایگاه برتر در جهان، و تحولات اجتماعی متعاقب آن که می‌تواند به ضرر برندگان وضع موجود باشد، ذهن و مغز سران نظام غربی را در تله توسیدیدز گرفتار کرده، زبان آنها را به تمجید «کار کثیف»‌می‌گشاید.

این چارچوب نظری نگاهی دارد به درهم‌تنیدگی های بلوک قدرتی که علیرغم اختلافات و رقابت‌های داخلی، اشتراک منافع بسیار در ادامه وضع موجود دارد و امروز در لبه خطراتی بزرگ، برای نجات خود به قطع بخشی از اعضای بدن خویش - طبقه متوسط اروپا - رضایت داده است.
@IPECONGP