یادداشت‌های مُعَوَّجْ

Forwarded from آواژ

هر تمدنی را می‌توان از نوع نگاهش به زن شناخت.
بعضی تمدن‌ها شهر می‌سازند، اما زن را فراموش می‌کنند؛ و بعضی، پیش از آن‌که دیواری بالا ببرند، برای لبخند یک مادر، آرامش یک همسر و رویای یک دختر، معنا می‌آفرینند. تفاوت تمدن‌ها را باید در همین نقطه جست‌وجو کرد.

سال‌هاست جهان مدرن از آزادی زن سخن می‌گوید، اما کمتر کسی می‌پرسد این آزادی، او را به کجا رسانده است. چگونه شد که موجودی که باید سرچشمه مهر باشد، آرام‌آرام به سوژه تبلیغات، ویترین سرمایه و ابزار رقابت بازار تبدیل شد؟ چگونه شد که از او «مصرف» خواستند و نامش را «رهایی» گذاشتند؟

زن را از خانه بیرون نبردند تا آزادش کنند؛ بسیاری اوقات او را از آغوش خانواده به آغوش سرمایه سپردند. از اسارت سنت به اسارت بازار. از قفس آهنین به قفس شیشه‌ای.

در این میان، پیامبر اسلام قرن‌ها پیش جمله‌ای گفت که هنوز از بسیاری از نظریه‌های پرزرق‌وبرق زمانه پیشروتر و مترقی تر است: «اَلمَرأَةُ رَیحانَةٌ وَ لَیسَت بِقَهرَمانَة.»

رهبر شهید نیز در شرح این روایت گفتند: «ریحانه یعنی گل؛ زن در خانه گل است. گل را باید مراقبت کرد، باید حفظ کرد؛ او هم شما را از رنگ خود، از بوی خود، از خواص خود برخوردار خواهد کرد.»

ریحانه را برای مسابقه نمی‌کارند. ریحانه را برای سودآوری نمی‌کارند. گل را دوست دارند، پاس می‌دارند و از عطرش زندگی می‌سازند.
امروز نیز بسیاری از جریان‌هایی که خود را مدافع زن معرفی می‌کنند، بیش از آن‌که دغدغه زن را داشته باشند، او را به پرچم منازعات سیاسی و رسانه‌ای بدل کرده‌اند. زن، بار دیگر به ابزاری برای پروژه‌های بزرگ‌تر تبدیل می‌شود؛ پروژه‌هایی که گاه رد پای سلطه و امپریالیسم غربی، مداخله و منافع قدرت را در پشت شعارهای پرطمطراق خود پنهان کرده‌اند.
اگر جامعه‌ای مسئله‌ای فرهنگی داشته باشد، راه اصلاح آن از دل همان جامعه، از گفت‌وگو، عقلانیت و بلوغ تاریخی آن می‌گذرد؛ نه از نسخه‌هایی که از آن سوی مرزها نوشته می‌شوند.

آنان زن را آن‌گونه که هست نمی‌خواهند؛ آن‌گونه می‌خواهند که به کارشان بیاید. تا وقتی در خدمت روایتشان باشد، ستایشش می‌کنند و آنگاه که مستقل بیندیشد، فراموشش می‌کنند. این، همان نگاه ابزاری است که قرن‌ها لباس عوض کرده، اما ماهیتش تغییر نکرده است.

و من گمان می‌کنم هویت ایرانی و اسلامی، با همه فراز و فرودهایش، هنوز یک حقیقت را در اعماق خود حفظ کرده است؛ اینکه زن، پیش از هر عنوان و هر نقش، گلی است که اگر پژمرده شود، هیچ تمدنی بوی زندگی نخواهد داد.

به این هویت افتخار کنید!

جهانی که زن را کالا می‌بیند، دیر یا زود انسان را نیز کالا خواهد دید ( که دیده است) ؛ اما سرزمینی که زن را ریحانه بداند، هنوز امید دارد که انسان بماند...

69 views..., 12:49