رنسانس ایرانی🌱IRCF

👇

218 views14:19

🔹تنسر بزرگ

تنسر یا توسر روحانی زرتشتی در اواخرِ عصرِ اشکانی و از نزدیکان و حامیان اردشیر بابکان بوده‌است. ظاهراً تنسر از اشراف‌زادگان اشکانی بود اما به عقاید نوافلاطونی و دیانت روی آورد.

نام تنسر در منابع مختلف به اشکال گوناگون مانند، لوسر، دوسر و غیره آمده ‌است. تنسر پس از ظهور اردشیر بابکان به او پیوست و سمت هیربدان هیربد که بالاترین مقام در میان هیربدان بود، را داشت.

نامه تنسر رساله کوچکی است که آن را ابن مقفع( روزبه پسر دادویه) از زبان پهلوی به عربی ترجمه کرده‌است. اکنون اصل پهلوی و ترجمه عربی آن در دست نیست.

در آغاز تأسیس سلسله ساسانی برخی از رؤسای ملوک‌الطوایف یا به عبارت دیگر شاهان کوچکی که حق استفاده از تاج را داشتند، نسبت به سیاست‌های اردشیر تردیدها و بدبینی‌هایی پیدا کردند. از جمله این شاهان محلی جُشْنَسْف یا گُشْنَسپْ پادشاه طبرستان بود که طی نامه‌ای پرسش‌ها و اعتراضات خود را عنوان کرد و پاسخ تنسر به آن نامه موجب پدید آمدن نوشته‌ای شد به نام نامه تنسر.

قدیمترین کتابی که ذکر تنسر در آن آمده، کتاب پهلوی دینکرد است که از تألیفات قرن سوم هجری است. دینکرد او را به عنوان هیرپذان هیرپذ می‌خواند. ابن‌ اسفندیار این‌ متن‌ را به‌ فارسى‌ ترجمه‌ کرد و آن‌ را در تاریخ‌ طبرستان‌ خود قرار دارد و بدین‌ سان‌ این‌ اثر گرانبهای ادبیات‌ پهلوی را از گزند روزگار حفظ کرد.
بعضی از دانشمندان بین تنسر و کرتیر شباهت‌هایی یافته و به این نتیجه رسیده‌اند که کرتیر لقبی برای تنسر بوده‌است.

اما این نظر کاملاً رد شده‌است زیرا کرتیر و تنسر هر دو نام خاصند نه عنوان. به علاوه اینکه تنسر در زمان اردشیر یکم میزیسته اما فعالیت کرتیر از دوران شاپور یکم شروع شده‌است. تنسر نقش اجرایی چندانی در سیاست دینی اوائل دوران ساسانی نداشته‌است و بیشتر فرضیه پرداز و مدون آثار مذهبی بوده‌است تا سیاستمدار دینی در حالی که کرتیر برعکس مجری سخت گیر سیاست‌های دینی بوده و توجه و علاقه بیش از حد او به سیاست نام او را از نوشته‌های دینی زدوده است.

نامه تنسر یکى‌ از مهم‌ترین‌ اسنادی است‌ که‌ در باره تشکیلات‌ زمان‌ ساسانیان‌ نوشته‌ شده‌ است‌ .گشنسب به بعضی از اقدامات اردشیر به دیده انتقاد می‌نگریسته و در نامه‌ای به تنسر از او خواسته‌است که دلیل چنین اقداماتی برای او بیان گردد. تنسر درباره خویش چنین می‌نویسد: پنجاه سال است تا نفس اماره خویش را برین داشتم، به ریاضت‌ها که از لذت نکاح و مباشرت و اکتساب اموال و معاشرت امتناع نموده‌ام.
در مورد اینکه تنسر یک شخصیت تاریخی بوده یا افسانه‌ای بین پژوهشگران اختلاف وجود دارد.
به گمان برخی تنسر یا توسر روحانی زرتشتی در اواخرِ عصرِ اشکانی و از نزدیکان و پشتیبانان اردشیر بابکان بوده‌است. تنسر پس از برخاستن اردشیر بابکان به او پیوست و سمت هیربدان هیربد که بالاترین مقام در میان هیربدان بود، را داشت.

تنسر شخصیتی است که سیصد سال پس از روزگاری که به زندگی و فعالیت او نسبت داده‌اند، از وی سخن رانده‌اند.

پاینده ایران 💎
#جاویدشاه ⚜️
#فیروز_جامگان 💎
#رنسانس_ایرانی 🌱

251 views14:19