کنفرانس بین‌المللی حقوق ساخت

روشهای حل اختلافات
(Dispute Resolution Methods)

مطالعات زیادی برای بررسی و ارائه روشهای حل اختلافات در پروژه ها انجام شده است. روشهایی که در بسیاری از پروژه ها و به صورت اجرایی در حال استفاده میباشند و هر کدام مزایا و معایبی را به همراه دارند. در ادامه این نوشتار قصد داریم به بررسی اجمالی برخی از این موارد بپردازیم. شاید بتوان مهمترین این روشها را در عناوین زیر دسته بندی نمود:
1. Engineer’s decision clause
2. Negotiation
3. Administrative boards
4. Litigation
5. Arbitration
6. Mediation
7. Dispute review boards

روش Engineer’s decision clause اگرچه همچنان نیز استفاده میگردد اما در گذشته به عنوان رایج ترین روش استفاده میگردید. در این روش پیمانکار تمام claim ها را به مشاور (A/E یا CM) اعلام میکند و تصمیم گیرنده نهایی هم مشاور پروژه خواهد بود و این تصمیم قطعی و لازم الاجرا خواهد بود. این روش میتواند به نفع کارفرما و جانبدارانه تلقی گردد.

خیلیها روش Negotiation را نسخه جدید Engineer’s decision clause میدانند، با این تفاوت که دیگر نظر و تصمیم مشاور در بسیاری از زمینه ها قطعی و لازم الاجرا نیست و پیمانکار حق شکایت دارد. البته بسیاری از کارفرماها در این روش تصمیمات مربوط به بحث طراحی و مهندسی را همچنان قطعی و لازم الاجرا میدانند.

روش Administrative board روشی پروسه محور برای حل اختلافات است. شورای حل اختلافی که در هر استان وجود دارد و متشکل از افراد متخصص در زمینه مشکل به وجود آمده میباشند. اگرچه این روش به علت داشتن متخصصان در زمینه های مرتبط دارای محبوبیت زیادی میباشد (در آمریکا) اما تصمیم شورا قطعی نبوده و قابلیت شکایت به دادگاه قضایی همچنان وجود دارد.

روش Litigation که روشی قضایی است، از کشوری به کشور دیگر متفاوت میباشد. اگرچه ایرادی که این روش دارد طولانی بودن و پر هزینه بودن آن میباشد که ممکن است از بین سایر گزینه ها آن را متمایز گرداند. این روش حتی در آمریکا چیزی در حدود 2 تا 6 سال زمان میبرد تا به نتیجه نهایی برسد.

روش Arbitration روشی است که توسط قرارداد ایجاد میشود و در بسیاری از کشورها تنها در پیمانهای خصوصی قابل استفاده میباشد. روشی که بر اساس فرآیند تعیین شده در قرارداد (در آمریکا دستورالعمل A201 برای Arbitration به صورت رایجی برای بسیاری از قراردادها استفاده میگردد) اقدام به انتخاب داورها مینمایند، داورهایی که معمولا برای این امر تربیت شده اند و تعداد آنها عدد فرد میباشد. در آمریکا انجمنی به نام AAA وجود دارد که وظیفه دارد این افراد را که معمولا افرادی اجرایی در صنعت خود هستند آموزش دهد تا آنها برای داوری پروژه ها آماده گردند.

روش Mediation نیز روشی است که توسط قرارداد ایجاد میشود و همچون Arbitration در بسیاری از کشورها تنها در پیمانهای خصوصی قابل استفاده میباشد. این روش که شباهت زیادی به روش Arbitration دارد عموما بر این اصول بنا میگردد تا از ایجاد پروسه اداری و رسمی طولانی جلوگیری نماید و به همین خاطر بسیار سریعتر و ارزانتر از بسیاری از روشها تلقی میگردد. اگرچه در صورت به نتیجه نرسیدن این روش، هزینه و زمان بیشتری میتواند به طرفین تحمیل گردد. تفاوت این روش با Arbitration در آن است که فرآیند آن بیشتر مذاکراتی بوده که توسط یک نفر سومی که بیطرف و مورد تایید طرفین است داوری میگردد و تا زمانی که تمامی طرفها تصمیم او را قبول نداشته باشند، نتیجه قطعی نخواهد بود.

روش Dispute review boards که روشی نسبتا جدیدتر است، امروزه در بسیاری از قراردادها استفاده میشود. در این روش کارفرما و پیمانکار به محض امضای قرارداد یک هیئت سه نفره را منصوب میکنند. هیئتی که یک نفر آن توسط کارفرما، یک نفر توسط پیمانکار و یک نفر نیز توسط هر دو انتخاب میگردد. این هیئت در فرآیند اجرا دخالتی ندارد اما معمولا یک یا دوبار در ماه طی جلساتی از فرآیند پروژه و روند گزارشات آگاه میشود تا در زمان بروز اختلافات بتواند تشخیص مناسب و سریعتری را داشته باشند. هر چند این روش نیز مزایا و معایبی دارد که باید قبل از انتخاب آن به دقت بررسی گردد.

منبع:
www.dralavipour.com

کانال تلگرامی کنفرانس:
@ICLC1
سایت کنفرانس:
http://iclc.kntu.ac.ir/

1.04K views18:21