اطلاع رسانی علوم پزشکی

🔴 سیم خاردار کشیدن پیرامون علم: سیاسی شدن دانش!

✍ یادداشت سردبیر (Editorial) شاهین آخوندزاده، دکترای داروسازی و معاون تحقیقات وزارت بهداشت منتشرشده در مجله‌ی Avicenna Journal of Medical Biotechnology

🔸در سه دهه گذشته، ناشران آمریکایی تحت دستور مستقیم رئیس‌جمهور ایالات متحده، در دست‌کم دو مورد از انتشار مقالات علمی پژوهشگران ایرانی و دیگر کشورهای تحریم‌شده منع شده‌اند. به‌طور گسترده‌تر، پژوهشگران ایرانی بارها با موانع سیاسی در فرآیند داوری علمی و چاپ مقالات مواجه بوده‌اند. برخی ناشران حتی از حمایت مالی پژوهش‌هایی که با مؤسسات ایرانی در ارتباط‌اند، خودداری کرده‌اند و این اقدام را به تحریم‌ها یا فشارهای سیاسی نسبت داده‌اند.

🔸 با وجود این محدودیت‌ها، بسیاری از سردبیران مجلات علمی همچنان بر اصول بی‌طرفی علمی پایبند مانده‌اند و در برابر نفوذ سیاسی مقاومت کرده‌اند و به ارزیابی مقالات بر اساس ارزش علمی آن‌ها ادامه داده‌اند. این استقلال حرفه‌ای همواره به‌عنوان ضامن مهمی برای حفظ یکپارچگی و سلامت فرآیند داوری علمی عمل کرده است.

🔸با این حال، تحولات اخیر نگرانی‌های اخلاقی تازه‌ای را برانگیخته است. پس از یک حمله نظامی ۱۲روزه که از سوی رژیم صهیونیستی علیه ایران انجام شد، گزارش‌هایی منتشر شد مبنی بر اینکه ناشر اشپرینگر نیچر تصمیم گرفته است دست‌نوشته‌های پژوهشگران ایرانی را از فرآیند داوری حذف کند و تحریم‌ها را دلیل این اقدام دانسته است. در برخی موارد، حتی مقالاتی که پذیرفته شده و نسخه نهایی آن‌ها آماده چاپ بود، ناگهان بدون هیچ توضیحی از فرآیند انتشار کنار گذاشته شدند. چنین اقداماتی، هشداری جدی درباره تهدید هنجارهای نشر علمی و اصول بنیادی علم است که باید از دخالت سیاسی مصون بماند.

🔸در حالی‌که دولت‌هایی مانند ایالات متحده و اسرائیل آشکارا از جدایی علم و سیاست سخن می‌گویند، عملکرد آن‌ها در این موارد خلاف چنین ادعایی را نشان می‌دهد و موجب نگرانی جامعه علمی شده است. به‌عنوان یک پژوهشگر ایرانی و سردبیر یک مجله بین‌المللی، من از تصمیم اخیر ناشر اشپرینگر نیچر به‌شدت متأسفم. سیاسی کردن علم نه تنها غیراخلاقی است، بلکه با ارزش‌های همکاری علمی جهانی و تولید مشترک دانش نیز در تضاد است.

🔸نباید جنبه انسانی این مسئله را نیز فراموش کرد: بیش از ۷۰ هزار غیرنظامی در غزه کشته شده‌اند، بیش از ۴۰ بیمارستان و مرکز درمانی ویران شده و سازمان‌های بین‌المللی از جمله سازمان جهانی بهداشت در برابر این فجایع سکوت کرده‌اند. اکنون، همان‌گونه که سیم خاردار پیرامون علم کشیده می‌شود، محدودیت‌های سیاسی نیز مانعی بر سر راه گردش آزاد دانش در سراسر جهان شده است. علم، ذاتاً جهانی است و باید بدون مرز باقی بماند. پژوهشگران ایرانی علی‌رغم فشارها و تحریم‌ها، همچنان متعهد به حفظ صداقت علمی و گسترش مرزهای دانش هستند. ما باید از علم به‌عنوان ابزاری برای صلح و پیشرفت بشری دفاع کنیم، نه آن را به سلاحی در خدمت منافع سیاسی تبدیل نماییم.

✔

@IAUTM

Please open Telegram to view this post

VIEW IN TELEGRAM

👍14❤4💔2

4.98K views19:29