09.pdf
680.5 KB
گزارش سخنرانی های مراسم مرحوم سید جعفر مرتضی در پژوهشگاه فرهنگ و علوم اسلامی در روزنامه سازندگی
Forwarded from کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران (Ras)
کار نادرست وجین کردن کتابها در کتابخانه ها / ایرج افشار
در این سالها بنا به تقلید نابجا از اسلوب رایج در کتابخانههاى معمولى امریکا سه کتابخانه اساسى کشور ضرر بسیار کرد. نخست در دانشکده حقوق دانشگاه تهران بود به زمان ریاست دکتر منوچهر گنجى. مدیریت کتابخانه در آن وقت با خانمى بود که نامش را از یاد بردهام و به دست آنها چنان اتفاق شومى روى داد بدین بهانه که آنچه کتاب غیرحقوقى بود از آنجا رانده شود مانند قسمت زیادى از مجموعههاى دکتر محمد مصدق، ذکاءالملک فروغى، دکتر رضازاده شفق، على اکبر داور، صادق صاحب نسق قمى، دکتر صادق رضازاده شفق، مجید موقر و دیگران. از جمله کتابهاى خریدارى شده در زمینههاى متنوع ایرانشناسى به سرپرستى دکتر محسن صبا بود که ماجرایش رإ؛۹۹ظظ چون نوشتهام تکرار نمىکنم. البته اندکى از کتابهاى وجین شده آنجا به زور و ضرب رئیس وقت دانشگاه به کتابخانه مرکزى انتقال یافت. آن رفتار مغولوار بود.
دیگر کتابخانه مرکزى دانشگاه است که بى هیچ معیارى وجین شد و بسیارى از کتب چاپى قدیمى آنجا مخصوصاً خارجىها به انبارى نزدیک چهارراه کالج سوق داده شد و به مؤسسات و شاید هم اشخاص گفتند بیایند و هرچه مىخواهند جدا کنند و ببرند. و معتاقباً مقادیرى از آنها حتى با مُهر دکتر مصدق، خط سعید نفیسى و دیگران توسط کتابفروشىها به این و آن فروخته شد.
دیگر کتابخانه وزارت امور خارجه بود که وجین کارى آن از جمله باعث طرد مجموعه پلىکپى شده از اسناد مهمى درباره ایران بود که فریدون آدمیت از آرشیوهاى انگلیس گردآورده و به وزارت خارجه داده بود و قس على ذلک.
مگر کتابخانه هاى ایران چه مقدار کتاب و پس از آن با چه معیار و میزانى دارند که وجین کردن به قصد تهیه جا یا بى مصرف بودن کتابها ضرورت دارد. به علاوه وجین کردن با چه اجازهاى انجام مىشود.
مگر، به مانند سابق کتاب ثبت و ضبط ندارد و جزو اموال دولتى نیست. سابق رسم بر این بود که اگر صاحبجمع کتابخانه عوض مىشد ضرورت و حکم این بود که مىباید کتابها طبق صورت به صاحبجمع بعدى تحویل رسمى بشود و عمل قبض و اقباض آنها در صورت مجلسى به امضا برسد.
به هر تقدیر گذشته را باید گذشته گرفت و مجازاتى هم براى این نوع تفریطها نیست. پس بینوایى کتابخانه هاى ایران حکم مىکند که مرجع صاحب صلاحیت قاعده وجین کردن را بر کتابداران و حتى رئیس کتابخانه و مقام بالاتر او (مثلاً وزارت) ممنوع و قابل تعقیب کنند و در صورت لزوم ضوابط محدود و معمولى براى آن تدوین شود.
مسلّم است اگر بار دیگر چنین عملیاتى در یکى از کتابخانه هاى عمده انجام شود دیگر نه از تاک نشان خواهد ماند نه از تاکنشان؛ یعنى کوشش کسانى که جان کَندند و مجموعه هایى را براى فرزندان این سرزمین ذخیره کرده بودند آسان آسان به هدر مىرود.
در این سالها بنا به تقلید نابجا از اسلوب رایج در کتابخانههاى معمولى امریکا سه کتابخانه اساسى کشور ضرر بسیار کرد. نخست در دانشکده حقوق دانشگاه تهران بود به زمان ریاست دکتر منوچهر گنجى. مدیریت کتابخانه در آن وقت با خانمى بود که نامش را از یاد بردهام و به دست آنها چنان اتفاق شومى روى داد بدین بهانه که آنچه کتاب غیرحقوقى بود از آنجا رانده شود مانند قسمت زیادى از مجموعههاى دکتر محمد مصدق، ذکاءالملک فروغى، دکتر رضازاده شفق، على اکبر داور، صادق صاحب نسق قمى، دکتر صادق رضازاده شفق، مجید موقر و دیگران. از جمله کتابهاى خریدارى شده در زمینههاى متنوع ایرانشناسى به سرپرستى دکتر محسن صبا بود که ماجرایش رإ؛۹۹ظظ چون نوشتهام تکرار نمىکنم. البته اندکى از کتابهاى وجین شده آنجا به زور و ضرب رئیس وقت دانشگاه به کتابخانه مرکزى انتقال یافت. آن رفتار مغولوار بود.
دیگر کتابخانه مرکزى دانشگاه است که بى هیچ معیارى وجین شد و بسیارى از کتب چاپى قدیمى آنجا مخصوصاً خارجىها به انبارى نزدیک چهارراه کالج سوق داده شد و به مؤسسات و شاید هم اشخاص گفتند بیایند و هرچه مىخواهند جدا کنند و ببرند. و معتاقباً مقادیرى از آنها حتى با مُهر دکتر مصدق، خط سعید نفیسى و دیگران توسط کتابفروشىها به این و آن فروخته شد.
دیگر کتابخانه وزارت امور خارجه بود که وجین کارى آن از جمله باعث طرد مجموعه پلىکپى شده از اسناد مهمى درباره ایران بود که فریدون آدمیت از آرشیوهاى انگلیس گردآورده و به وزارت خارجه داده بود و قس على ذلک.
مگر کتابخانه هاى ایران چه مقدار کتاب و پس از آن با چه معیار و میزانى دارند که وجین کردن به قصد تهیه جا یا بى مصرف بودن کتابها ضرورت دارد. به علاوه وجین کردن با چه اجازهاى انجام مىشود.
مگر، به مانند سابق کتاب ثبت و ضبط ندارد و جزو اموال دولتى نیست. سابق رسم بر این بود که اگر صاحبجمع کتابخانه عوض مىشد ضرورت و حکم این بود که مىباید کتابها طبق صورت به صاحبجمع بعدى تحویل رسمى بشود و عمل قبض و اقباض آنها در صورت مجلسى به امضا برسد.
به هر تقدیر گذشته را باید گذشته گرفت و مجازاتى هم براى این نوع تفریطها نیست. پس بینوایى کتابخانه هاى ایران حکم مىکند که مرجع صاحب صلاحیت قاعده وجین کردن را بر کتابداران و حتى رئیس کتابخانه و مقام بالاتر او (مثلاً وزارت) ممنوع و قابل تعقیب کنند و در صورت لزوم ضوابط محدود و معمولى براى آن تدوین شود.
مسلّم است اگر بار دیگر چنین عملیاتى در یکى از کتابخانه هاى عمده انجام شود دیگر نه از تاک نشان خواهد ماند نه از تاکنشان؛ یعنى کوشش کسانى که جان کَندند و مجموعه هایى را براى فرزندان این سرزمین ذخیره کرده بودند آسان آسان به هدر مىرود.
یادبود حسن سالاری-روزنامۀ شرق.pdf
144.6 KB
مردی که برای علم می نوشت