به مدیره مدرسه دخترانه (در سال 1335 ق) چگونه نامه می نوشتند؟
به عرض عالیجاه خدارت دستگاه عالمه فاضله مدیره مدرسه مبارکه فلان ادام الله تأییداته می رساند
که بحمد الله و المنه، از رحمت واسعه رحمانی و از عنایات کامله سبحانی در این عصر سعادت برهان میمنت اقتران، طایفه زنان و جماعت نسوان خود را .. در محط و محور دولتی شایگان و نعمتی رایگان مشاهده می نمایند که زبان شکر گویان از ادای واحدی از میلیونات شکرانه آن الکن و کمیت رهسپاران طریق حمد و سپاس از طی قدمی از فراسخ نامنتهایش اعرج و اسکن است، چه از این نعمت بهتر که صبایا که بزرگترین هدایای الهی اند، در این زمان از ظلمت جهل و خذلان وارسته، و در تحت تربیت و تکالیف حقیقی الهیه فرخنده و خجسته می گردند.
@historylibrary
به عرض عالیجاه خدارت دستگاه عالمه فاضله مدیره مدرسه مبارکه فلان ادام الله تأییداته می رساند
که بحمد الله و المنه، از رحمت واسعه رحمانی و از عنایات کامله سبحانی در این عصر سعادت برهان میمنت اقتران، طایفه زنان و جماعت نسوان خود را .. در محط و محور دولتی شایگان و نعمتی رایگان مشاهده می نمایند که زبان شکر گویان از ادای واحدی از میلیونات شکرانه آن الکن و کمیت رهسپاران طریق حمد و سپاس از طی قدمی از فراسخ نامنتهایش اعرج و اسکن است، چه از این نعمت بهتر که صبایا که بزرگترین هدایای الهی اند، در این زمان از ظلمت جهل و خذلان وارسته، و در تحت تربیت و تکالیف حقیقی الهیه فرخنده و خجسته می گردند.
@historylibrary
به معلمه ای از معلمات نوشته می شود
عفت پناها
جاریه شما «رقیه سلطان» که رقیت او را به عهده رقبه آن عفت پناه مفوض و مرجوع نموده، استدعا می نماید که او را خادمه خاصه خود شمره و در تحت تربیت و تعلیم خود درآورد و به نظر مادرانه مراقبت در امر درس و مشق آن چنان که باید و شاید بفرمایید، و لو این که آن ذات عالیه مقدسه را افاضات عامه و ریاضات تامه است، و لیکن چون خادمه زاده را با آن عفت پناه نسبت خاصه می باشد، امید استفاده مخصوص می نماید. امید است که از حسن توجه و مراقبت آن کامله وحیده، عن قریب فارغ التحصیل گردیده و در تقدیمات زحمات در تدارک پاداش آن در مقام تهیه برآید باقی و السلام عرض می شود.
@historylibrary
عفت پناها
جاریه شما «رقیه سلطان» که رقیت او را به عهده رقبه آن عفت پناه مفوض و مرجوع نموده، استدعا می نماید که او را خادمه خاصه خود شمره و در تحت تربیت و تعلیم خود درآورد و به نظر مادرانه مراقبت در امر درس و مشق آن چنان که باید و شاید بفرمایید، و لو این که آن ذات عالیه مقدسه را افاضات عامه و ریاضات تامه است، و لیکن چون خادمه زاده را با آن عفت پناه نسبت خاصه می باشد، امید استفاده مخصوص می نماید. امید است که از حسن توجه و مراقبت آن کامله وحیده، عن قریب فارغ التحصیل گردیده و در تقدیمات زحمات در تدارک پاداش آن در مقام تهیه برآید باقی و السلام عرض می شود.
@historylibrary
خدمت سرکار علیه مدیره محترمه مدرسه مبارکه، دامت خدارتها، زحمت می دهد
البته در نظر سرکار علیه هست، روزی که فرزندی ملوک خانم را به مدرسه آوردم، به اندازه تحصیلات و معلومات او از خواندن و نوشتن بد نبود. از آن زمان تا بحال قریب دو سال است که در این مدرسه مشغول تحصیل است، ابدا ترقی جهت او حاصل نشده، به علاوه علم خیاطی را که یکی از تحصیلات واجبه نسوان است، به هیچ وجه یاد نگرفته، در صورتی که این علم لازم تر از سایر درسهای اوست. در هر حال با موجود بودن لوازم خیاطی از چرخ و غیره، سزاوار نیست که فرزند از این علم بی بهره بماند. متمنی است مِن بعد، اقلا نصف روز را مشغول تحصیل خیاطی و نصف دیگر را مشغول سایر تحصیل خود باشد. مقصود راضی نشوید که همه وقت فرزندی بیهوده تلف و هم زحمات بنده و هم اولیای مدرسه به هدر رود. زیاده تصدیع است.
@historylibrary
البته در نظر سرکار علیه هست، روزی که فرزندی ملوک خانم را به مدرسه آوردم، به اندازه تحصیلات و معلومات او از خواندن و نوشتن بد نبود. از آن زمان تا بحال قریب دو سال است که در این مدرسه مشغول تحصیل است، ابدا ترقی جهت او حاصل نشده، به علاوه علم خیاطی را که یکی از تحصیلات واجبه نسوان است، به هیچ وجه یاد نگرفته، در صورتی که این علم لازم تر از سایر درسهای اوست. در هر حال با موجود بودن لوازم خیاطی از چرخ و غیره، سزاوار نیست که فرزند از این علم بی بهره بماند. متمنی است مِن بعد، اقلا نصف روز را مشغول تحصیل خیاطی و نصف دیگر را مشغول سایر تحصیل خود باشد. مقصود راضی نشوید که همه وقت فرزندی بیهوده تلف و هم زحمات بنده و هم اولیای مدرسه به هدر رود. زیاده تصدیع است.
@historylibrary
جواب نامه بالا
به عرض می رساند، مرقومه شریفه که محتوی بر تشکی از اولیای مدرسه بود، واصل و زیارت شد، محل تأسف است که زحمات اولیای مدرسه را منظور نداشته، بدون این که ترقیات فوق العاده ایشان و حسن تربیت این بنده را در باره خانم عزیزم ملوک خانم به نظر دقت معاینه و امتحان نمایید شرحی اظهار دل تنگی فرموده اید. شهد الله اولیا مدرسه را منظور از وظیفه وجدانی خود غفلت نداشته اند، و کمال مراقبت را دارند. از حیث علم خیاطی هم مسامحه و غفلت از طرف خود خانم بود. ان شاءالله من بعد نصف روز را به تحصیل خیاطی و بقیه دیگر را به سایر علوم می نماید. البته خاطر محترم سرکار علیه مسبوق است که از بدو تأسیس این مدرسه تاکنون بنده مبالغی از دارایی خود را صرف اساسیه و سایر لوازم تحصیل متعلمات محترمه خودم کرده ام، ابدا از طرف اولیای آنها اظهار مساعدتی نشده، بلکه در تأدیه شهریه هم به تعلل و مسامحه گذشت. با وجود این صدمات باز نگذاشتم به ارکان و اساس مدرسه فتوری واقع شود. از خداوند توفیق انجام وظایف وجدانی خود را خواستارم.
به عرض می رساند، مرقومه شریفه که محتوی بر تشکی از اولیای مدرسه بود، واصل و زیارت شد، محل تأسف است که زحمات اولیای مدرسه را منظور نداشته، بدون این که ترقیات فوق العاده ایشان و حسن تربیت این بنده را در باره خانم عزیزم ملوک خانم به نظر دقت معاینه و امتحان نمایید شرحی اظهار دل تنگی فرموده اید. شهد الله اولیا مدرسه را منظور از وظیفه وجدانی خود غفلت نداشته اند، و کمال مراقبت را دارند. از حیث علم خیاطی هم مسامحه و غفلت از طرف خود خانم بود. ان شاءالله من بعد نصف روز را به تحصیل خیاطی و بقیه دیگر را به سایر علوم می نماید. البته خاطر محترم سرکار علیه مسبوق است که از بدو تأسیس این مدرسه تاکنون بنده مبالغی از دارایی خود را صرف اساسیه و سایر لوازم تحصیل متعلمات محترمه خودم کرده ام، ابدا از طرف اولیای آنها اظهار مساعدتی نشده، بلکه در تأدیه شهریه هم به تعلل و مسامحه گذشت. با وجود این صدمات باز نگذاشتم به ارکان و اساس مدرسه فتوری واقع شود. از خداوند توفیق انجام وظایف وجدانی خود را خواستارم.
دلگشا، اثری ادبی مشتمل بر صدها داستان و حکایت، از ادب فارسی ایران و هند. کتابی که پیش تر به سفینه فطرت مشهور بود، اما پس از مقابله نسخه ها، روشن شد که نامش «دلگشا» است. از نظر اجتماعی فوق العاده اهمیت دارد. کاری است از سرکار خانم دکتر نزهت احمدی، استاد گروه تاریخ دانشگاه اصفهان که با همکاری قطب صفوی شناسی این دانشگاه، توسط نشر مورخ منتشر شده است.