یک اثر سه جلدی، کم مانند در تاریخ خوارج و اباضیه از بدرالدین احمد شماخی، از اهالی طرابلس شمال افریقا. متوفای 923 / 1522م. از آغاز تاریخ خوارج و سپس اباضیه تا روزگار خود. مقدمه ای ممتع و مفید. بخش مربوط به دوره سکونت خوارج در ایران و عمان هم جالب است. دوره به دوره، یا طبقه به طبقه پیش آمده است.

با آقای استاد فرید قاسمی در مخزن ۷ بخش نشریات کتابخانه مرکزی

امروز در میان اوراق کتابخانه مرکزی در بخش اسناد دیدم.

اردوی همایونی .... در روزنامه سفر ما زندران ناصرالدین شاه. چاپ اول...

اردوی مبارک ....

قلعه پلنگان... از روزنامه سفر مازندران...

کتاب تاریخ انقلاب آذربایجان و بلوای تبریز چاپ سال 1326ق

در کتاب تاریخ انقلاب آذربایجان چندین نقاشی از مجاهدان تبریزی در دوره مشروطه آمده. یکی همین است.

دیوان لیلا خانم. ترکی. چاپ 1260ق

💠 رونمایی از نخستین سرشماری علمی و دقیق شهر قم (دوره ناصرالدین شاه)

علمی‌ترین و دقیق‌ترین سرشماری قم نخست‌بار در سال ۱۲۸۴ - ۱۲۸۵ ق در دوران ناصرالدین شاه صورت پذیرفته است. این سرشماری در قالب رساله‌ای با عنوان «کتابچه اَعداد نفوس اهالی دارالایمان قم» جزو رسائلی است که در دوره ناصری به منظور تدوین مرآت البلدان (دانشنامه کشوری به دستور و با مراقبت اعتمادالسلطنه) فراهم آمده و نسخۀ آن در مجموعه‌ای است که در محل کاخ گلستان نگاهداری می‌شود.
این کتابچه به صورت عکسی در سال ۱۳۶۴ در کتاب «قم‌نامه» (مجموعه مقالات و متون در بارۀ قم) به کوشش دکتر مدرسی طباطبایی چاپ شده بود. تصویر این نسخه خطی چاپ شده بسیار کدر و ناخوانا است. جناب مدرسی مرقوم داشته‌اند که این اثر نوشتۀ محمد تقی بیگ ارباب است. به این دلیل که «او در رساله حاضر ذیل سخن از قنات ناصری، از خود به همان‌گونه که در تاریخ دارالایمان قم دیده می‌شود یاد نموده است.» (ص ۶)، اما با رجوع به این موضع چنین چیزی دیده نمی‌شود. با وجود این، نظر ایشان صائب است و با این‌که در آن روزگار شهر قم دو تاریخ‌نگار نامدار داشته است (فیض و افضل الملک)، شخص معتمد دیگری که بتواند چنین کار دقیقی را با حوصله به سرانجام برساند، وجود نداشته است.
ارباب با رجوع به تک‌تک خانه‌ها در شهر و با ذکر نام صاحب‌خانه، تعداد ذکور و اناث (مرد و زن) خانه‌ها را و این‌که در کدام محله قرار دارند، به دست داده است. هم‌چنین او با مراجعه حضوری و دانه به دانه اماکن، تعداد خانات و کاروان‌سراها و بازارها و حمام‌ها و گذرها و دکاکین با ذکر شغل و باغات و طواحین (آسیاها) با ذکر نام و صاحبان آنها و قنات‌ها و طوایف شهر و تعداد آنها و قراء (روستاها) را با توضیح مختصری در باره آنها و با دقتی بی‌نظیر آورده است. بدین ترتیب یکی از علمی‌ترین و دقیق‌ترین سرشماری‌های قم در دوره ناصری در دست است.
این رساله از حیث «نام شناسی» و «لقب‌شناسی» آن دوران، «شغل‌شناسی»، «جمعیت‌شناسی»، «جغرافیای تاریخی»، «تاریخ اقتصادی» و «تاریخ کشاورزی» و جز آنِ قم درخور توجه و اهمیت بسیار است و آگاهی‌های ارزشمندی از آن روزگار به دست می‌دهد و محلی است برای تحقیق پژوهشگران.
خوشبختانه جناب حسین احمدی رهبریان به عنوان رساله دانشگاهی با نظارت استاد محسن روستایی این کتابچه را تصحیح کرده‌اند و انصافا زحمات بسیاری بابت این کار متحمل شده‌اند.
این اثر هم‌اکنون به کوشش بنیاد قم‌پژوهی و همکاری سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان و کتابخانه حضرت آیت‌الله العظمی مرعشی نجفی منتشر شده‌است و طی مراسمی در جلسه این هفته بنیاد قم‌پژوهی با حضور مدیران استان و قم‌پژوهان رونمایی خواهد شد.

🔹سیدمحسن محسنی
۹۸/۰۱/۲۷
🆔 telegram.me/qompajoohi

چاپ 2019. نه گفتار از شرق شناسان در باره وضعیت مکه پیش از اسلام. از منشورات جدید المرکز الاکادیمی للابحاث. مدیر این مرکز آقای نصیر الکعبی از استادان دانشگاه کوفه است که امروز در قم به کتابخانه تاریخ آمدند. این اثر، اولین از یک مجموعه ده جلدی از تحقیقات تازه در باره مباحث تاریخ اسلام است.