امروز 26 رجب روز درگذشت مرحوم باقر شریف قرشی از علمای نجف بود که بیشتر عمر خویش را در باره سیره امامان گذاشت. این یادداشت را چند سال پیش در باره ایشان نوشتم:
نخستین بار نام مرحوم باقر شریف القرشی (1344 ـ 26 رجب 1433ق) را روی کتابی که در باره زندگی امام مجتبی علیه السلام بود و مرحوم فخرالدین حجازی آن را ترجمه کرده و انتشارات بعثت چاپ کرده بود مشاهده کردم. اثری بود جامع و خواندنی و در فارسی کم مانند.
با سقوط صدام و در حالی که غبار از روی حوزه علمیه نجف کنار می رفت، چهره این مرد دانشمند بیشتر آشکار شد و آثار وی که اکنون شامل یک دوره زندگی پیامبر (ص) و امامان معصوم (ع)، زندگی بسیاری از شخصیت ها از خاندان اهل بیت مانند عباس بن علی، زینب کبری و برخی دیگر بود، و همین طور چندین اثر تاریخی در حوزه تاریخ صدر اسلام بود، در دست رس قرار گرفت.
از میان کارهای ایشان که وی را به عنوان «مورخ تاریخ اهل بیت » می شناساند، مجموعه ای تحت عنوان موسوعة سیرة اهل البیت علیهم السلام در 40 مجلد توسط کتاب سال ولایت و با همت دوست ما آقای آیت الله معراجی در قم منتشر شد. کتابی که به حق، جایزه کتاب سال را در جمهوری اسلامی نصیب خود کرد.
اما آثار وی منحصر به این حوزه نبود. وی که اهل تأمل در تاریخ بود، نیک دریافته بود که شخصیت های دیگری هم هستند که باید روی آنها کار تاریخی صورت گیرد. اثری در باره عبدالله بن عمر، کتابی در باره متوکل و نقش وی در آن دوران، کتاب دیگری در باره معاویه، اثری در باره مختار و چندین کتاب در حوزه نظام اداری و حکومتی در اسلام، آثاری در حوزه اخلاق اجتماعی و فردی و نظام خانواده در اسلام نوشت.
توجه ویژه ایشان به زندگی حضرت خدیجه و فاطمه زهرا (س) و زینب کبری (س) و ام البنین نیز قابل توجه است به طوری در باره هر کدام از این زنان برجسته، کتابی مستقل دارد. همین طور کتابی در باره زن در اسلام، اثری ویژه در باره اخلاق پیامبر (ص) و امامان و کتابی هم در باره حقوق بشر در اسلام دارد.
باید توجه داشت که این قبیل تألیفات در حوزه نجف سابقه داشت و وی در این باره، یکی از پیشگامان و در عین حال ادامه دهندگان این مسیر تألیفی با ارزش برای جامعه علمی شیعه بود.
آنچه از مجموع آثار وی بر می آید این است که اسلام را دینی برای زندگی کردن می دانست و بر این باور بود که باید از سیره نبوی و اهل بیت در این حوزه کمک گرفت. به همین دلیل با نگاهی به سیره آن بزرگواران می نگریست و مواد و تحلیلهایی را عرضه می کرد که بتواند نگاهی همه جانبه و فراگیر به حوزه اجتماعیات و سیاسیات و فردیات از دید ائمه داشته باشد و برای هدایت جامعه و حل معضلات آن راهکاری ارائه دهد.
حقیقت آن است که این روش تحقیق در عین حال که پژوهشی ـ اجتماعی و دینی بود، در آثار وی به خوبی دیده می شود و شاید به این جامعیت برای کمتر کسی در نجف یا قم یا لبنان این زمینه تألیف و گستره قابل توجه و مواد و تحلیل های قابل قبول پیش آمده باشد.
پیش از وی در حوزه تاریخ اهل بیت، مرحوم عبدالرزاق مقرم کارهای با ارزشی انجام داد، اما همان طور که اشاره شد، حوزه کاری مرحوم قرشی هم وسیعتر و هم اجتماعیتر بود.
توجه داریم که آثار تألیفی شیعه، به جز حوزه فقه که از گستردگی ویژه ای برخوردار است در زمینه های دیگر اندک و بیشتر برای اثبات درستی تشیع است، اما این که جامعه شیعه، مانند هر جامعه دینی دیگر، نیازمند به آثار تربیتی و اجتماعی و هدایتی است، امری است که باید به آن بیشتر توجه کرد و آثار مرحوم قرشی از این زاویه قابل تأمل بود. مقایسه علامه امینی با مرحوم باقر شریف قرشی این دو گرایش در تألیف را نشان می دهد و ضمن نیاز به هر دو، تفاوت آنها را نیز آشکار می کند. خدا بر درجات هر دوی این بزرگواران بیفزاید.
بسیاری از آثار مرحوم باقر شریف، از جمله آثاری که تحت عنوان حیات امامان نوشت، به فارسی درآمده و مورد پسند جامعه شیعه در ایران نیز قرار گرفته است. مسلما این توجه نشانگر آن است که آثار یاد شده کمتر مشابهی در فارسی داشته است.
ای کاش دوره کامل فارسی آن توسط یک ناشر مانند مجمع اهل بیت به صورت یک جا منتشر شده و در اختیار مردم قرار می گرفت.
ترجمه کامل انگلیسی دوره تاریخ اهل بیت (ع) نیز توسط انتشارات انصاریان چاپ و منتشر شده است.
در سالهای اخیر، رفت و آمد مرحوم قرشی به ایران فزونی یافت و ضمن آن که آقازاده ایشان در قم به تحصیل اشتغال داشت و زمینه رفت و آمد ایشان را فراهم می کرد، بارها از سوی مؤسسات مختلف از جمله کتاب سال ولایت، از مرحوم قرشی تقدیر شد.
این یکی از خوشبختیهای قم این است که پس از سقوط صدام توانست با ایجاد ارتباط با این شخصیتها بر غنای فرهنگ شیعی بیفزاید
نخستین بار نام مرحوم باقر شریف القرشی (1344 ـ 26 رجب 1433ق) را روی کتابی که در باره زندگی امام مجتبی علیه السلام بود و مرحوم فخرالدین حجازی آن را ترجمه کرده و انتشارات بعثت چاپ کرده بود مشاهده کردم. اثری بود جامع و خواندنی و در فارسی کم مانند.
با سقوط صدام و در حالی که غبار از روی حوزه علمیه نجف کنار می رفت، چهره این مرد دانشمند بیشتر آشکار شد و آثار وی که اکنون شامل یک دوره زندگی پیامبر (ص) و امامان معصوم (ع)، زندگی بسیاری از شخصیت ها از خاندان اهل بیت مانند عباس بن علی، زینب کبری و برخی دیگر بود، و همین طور چندین اثر تاریخی در حوزه تاریخ صدر اسلام بود، در دست رس قرار گرفت.
از میان کارهای ایشان که وی را به عنوان «مورخ تاریخ اهل بیت » می شناساند، مجموعه ای تحت عنوان موسوعة سیرة اهل البیت علیهم السلام در 40 مجلد توسط کتاب سال ولایت و با همت دوست ما آقای آیت الله معراجی در قم منتشر شد. کتابی که به حق، جایزه کتاب سال را در جمهوری اسلامی نصیب خود کرد.
اما آثار وی منحصر به این حوزه نبود. وی که اهل تأمل در تاریخ بود، نیک دریافته بود که شخصیت های دیگری هم هستند که باید روی آنها کار تاریخی صورت گیرد. اثری در باره عبدالله بن عمر، کتابی در باره متوکل و نقش وی در آن دوران، کتاب دیگری در باره معاویه، اثری در باره مختار و چندین کتاب در حوزه نظام اداری و حکومتی در اسلام، آثاری در حوزه اخلاق اجتماعی و فردی و نظام خانواده در اسلام نوشت.
توجه ویژه ایشان به زندگی حضرت خدیجه و فاطمه زهرا (س) و زینب کبری (س) و ام البنین نیز قابل توجه است به طوری در باره هر کدام از این زنان برجسته، کتابی مستقل دارد. همین طور کتابی در باره زن در اسلام، اثری ویژه در باره اخلاق پیامبر (ص) و امامان و کتابی هم در باره حقوق بشر در اسلام دارد.
باید توجه داشت که این قبیل تألیفات در حوزه نجف سابقه داشت و وی در این باره، یکی از پیشگامان و در عین حال ادامه دهندگان این مسیر تألیفی با ارزش برای جامعه علمی شیعه بود.
آنچه از مجموع آثار وی بر می آید این است که اسلام را دینی برای زندگی کردن می دانست و بر این باور بود که باید از سیره نبوی و اهل بیت در این حوزه کمک گرفت. به همین دلیل با نگاهی به سیره آن بزرگواران می نگریست و مواد و تحلیلهایی را عرضه می کرد که بتواند نگاهی همه جانبه و فراگیر به حوزه اجتماعیات و سیاسیات و فردیات از دید ائمه داشته باشد و برای هدایت جامعه و حل معضلات آن راهکاری ارائه دهد.
حقیقت آن است که این روش تحقیق در عین حال که پژوهشی ـ اجتماعی و دینی بود، در آثار وی به خوبی دیده می شود و شاید به این جامعیت برای کمتر کسی در نجف یا قم یا لبنان این زمینه تألیف و گستره قابل توجه و مواد و تحلیل های قابل قبول پیش آمده باشد.
پیش از وی در حوزه تاریخ اهل بیت، مرحوم عبدالرزاق مقرم کارهای با ارزشی انجام داد، اما همان طور که اشاره شد، حوزه کاری مرحوم قرشی هم وسیعتر و هم اجتماعیتر بود.
توجه داریم که آثار تألیفی شیعه، به جز حوزه فقه که از گستردگی ویژه ای برخوردار است در زمینه های دیگر اندک و بیشتر برای اثبات درستی تشیع است، اما این که جامعه شیعه، مانند هر جامعه دینی دیگر، نیازمند به آثار تربیتی و اجتماعی و هدایتی است، امری است که باید به آن بیشتر توجه کرد و آثار مرحوم قرشی از این زاویه قابل تأمل بود. مقایسه علامه امینی با مرحوم باقر شریف قرشی این دو گرایش در تألیف را نشان می دهد و ضمن نیاز به هر دو، تفاوت آنها را نیز آشکار می کند. خدا بر درجات هر دوی این بزرگواران بیفزاید.
بسیاری از آثار مرحوم باقر شریف، از جمله آثاری که تحت عنوان حیات امامان نوشت، به فارسی درآمده و مورد پسند جامعه شیعه در ایران نیز قرار گرفته است. مسلما این توجه نشانگر آن است که آثار یاد شده کمتر مشابهی در فارسی داشته است.
ای کاش دوره کامل فارسی آن توسط یک ناشر مانند مجمع اهل بیت به صورت یک جا منتشر شده و در اختیار مردم قرار می گرفت.
ترجمه کامل انگلیسی دوره تاریخ اهل بیت (ع) نیز توسط انتشارات انصاریان چاپ و منتشر شده است.
در سالهای اخیر، رفت و آمد مرحوم قرشی به ایران فزونی یافت و ضمن آن که آقازاده ایشان در قم به تحصیل اشتغال داشت و زمینه رفت و آمد ایشان را فراهم می کرد، بارها از سوی مؤسسات مختلف از جمله کتاب سال ولایت، از مرحوم قرشی تقدیر شد.
این یکی از خوشبختیهای قم این است که پس از سقوط صدام توانست با ایجاد ارتباط با این شخصیتها بر غنای فرهنگ شیعی بیفزاید
ایمیل استاد مدرسی در وقت درگذشت مرحوم باقر شریف القرشی
صدیق مکرّم – الساعه از طریق ای میل یکی از آشنایان از درگذشت مرحوم شیخ باقر شریف قرشی آگاه شدم . یقیناً به اطلاع حضرت عالی هم رسیده است . خدایش بیامرزاد . به خاطر آوردم که در حدود سال 47 یا 48 سفری به ایران آمد و چند روزی در قم بود گویا به میزبانی مرحوم شیخ عباسعلی ادیب لاری مترجم یکی از آثار او که با دارالتبلیغ مرحوم آیت الله شریعتمداری مرتبط بود ولی از ارادتمندان امام هم بود و با مبارزان زاویه مهمی نداشت . شبی آن دو با برادر دیگرشیخ باقر که شیخ هادی نام داشت برای شام منزل ما بودند . پس از بازگشت نامه ای به عنوان تشکر برای من فرستاد که نمونه نامه یک داعیه بود . به گونه ای با کسی که آن زمان نوجوانی پرشوربیش نبود – و حالا هم پیری بی تحرک بیش نیست - سخن گفته بود که از یک سو مخاطب خود را در حد بالایی از حرمت و شخصیت می نشاند وهم زمان به صورت ناخودآگاه با هویت شیعی خود و چشم امیدی که مکتب به نوجوانان نسل نو داشت آشنا می کرد . آن چشم امید در مورد من بر در خیره ماند و آن آرزو برآورده نشد اما از آن نامه درس آموختم و خود نیز در زندگی کوشیدم افرادی را که در شرایط آن روز من بودند با همان روش تشویق و تشجیع کنم و شخصیت و روحیه دهم و گرامی دارم . به پاس این درس که از او آموختم همواره برای او احترام داشتم و می دانم که از امروز هم تا پایان عمر هر لحظه که آن تجربه را به یاد آورم برای او طلب مغفرت خواهم کرد .
آن نامه را همراه چند نامه دیگر از بزرگانی که بیشتر آنان تن به خاک تیره سپرده اند برادرم چند سال پیش در حین نقل کتابخانه به بنایی دیگر در یک پاکت در گوشه ای یافت که بدین گونه از آتشی که در سال 1368 همه مکاتبات پیشین مرا درکام خود کشید به کنار مانده بود . آن پاکت اکنون در آپارتمان تهران است . اگر این تابستان توفیق تجدید دیدار در تهران دست دهد یادآوری فرمایید که حضور عالی بدهم . برخی از آن نامه ها از جمله همین یک شاید برای جناب عالی جالب باشد .
خواستم به گفته بیهقی قلم را لختی در یاد او بگریانم .
ارادتمند : حسین مدرسی
صدیق مکرّم – الساعه از طریق ای میل یکی از آشنایان از درگذشت مرحوم شیخ باقر شریف قرشی آگاه شدم . یقیناً به اطلاع حضرت عالی هم رسیده است . خدایش بیامرزاد . به خاطر آوردم که در حدود سال 47 یا 48 سفری به ایران آمد و چند روزی در قم بود گویا به میزبانی مرحوم شیخ عباسعلی ادیب لاری مترجم یکی از آثار او که با دارالتبلیغ مرحوم آیت الله شریعتمداری مرتبط بود ولی از ارادتمندان امام هم بود و با مبارزان زاویه مهمی نداشت . شبی آن دو با برادر دیگرشیخ باقر که شیخ هادی نام داشت برای شام منزل ما بودند . پس از بازگشت نامه ای به عنوان تشکر برای من فرستاد که نمونه نامه یک داعیه بود . به گونه ای با کسی که آن زمان نوجوانی پرشوربیش نبود – و حالا هم پیری بی تحرک بیش نیست - سخن گفته بود که از یک سو مخاطب خود را در حد بالایی از حرمت و شخصیت می نشاند وهم زمان به صورت ناخودآگاه با هویت شیعی خود و چشم امیدی که مکتب به نوجوانان نسل نو داشت آشنا می کرد . آن چشم امید در مورد من بر در خیره ماند و آن آرزو برآورده نشد اما از آن نامه درس آموختم و خود نیز در زندگی کوشیدم افرادی را که در شرایط آن روز من بودند با همان روش تشویق و تشجیع کنم و شخصیت و روحیه دهم و گرامی دارم . به پاس این درس که از او آموختم همواره برای او احترام داشتم و می دانم که از امروز هم تا پایان عمر هر لحظه که آن تجربه را به یاد آورم برای او طلب مغفرت خواهم کرد .
آن نامه را همراه چند نامه دیگر از بزرگانی که بیشتر آنان تن به خاک تیره سپرده اند برادرم چند سال پیش در حین نقل کتابخانه به بنایی دیگر در یک پاکت در گوشه ای یافت که بدین گونه از آتشی که در سال 1368 همه مکاتبات پیشین مرا درکام خود کشید به کنار مانده بود . آن پاکت اکنون در آپارتمان تهران است . اگر این تابستان توفیق تجدید دیدار در تهران دست دهد یادآوری فرمایید که حضور عالی بدهم . برخی از آن نامه ها از جمله همین یک شاید برای جناب عالی جالب باشد .
خواستم به گفته بیهقی قلم را لختی در یاد او بگریانم .
ارادتمند : حسین مدرسی
ولادت حضرت سید الشهداء علیه السلام مبارک
حُبُّ الحُسِین وُسیلةُ السُّعداءِ
وضیاءَهُ قد عَمَّ بالأرجاء
سِبطٌ تَفَرَّعَ مِنهُ نَسلُ المُصطَفى
فَهُوَ الکریمُ ابنُ الکریمُ وَ جَدُّهُ خَیرُ الأنام وسیِّدُ الشُّفَعاءِ
عشق حسین راه توسل سعادتمندان است .
و فروغ تابانش سراسر عالم را فرا گرفته است .
او همان نوه ای است که نسل محمد مصطفی (ص) همه از اوست .
بخشنده و بخشنده زاده است و جدش سرور عالم و بزرگ پایمردان است.
حُبُّ الحُسِین وُسیلةُ السُّعداءِ
وضیاءَهُ قد عَمَّ بالأرجاء
سِبطٌ تَفَرَّعَ مِنهُ نَسلُ المُصطَفى
فَهُوَ الکریمُ ابنُ الکریمُ وَ جَدُّهُ خَیرُ الأنام وسیِّدُ الشُّفَعاءِ
عشق حسین راه توسل سعادتمندان است .
و فروغ تابانش سراسر عالم را فرا گرفته است .
او همان نوه ای است که نسل محمد مصطفی (ص) همه از اوست .
بخشنده و بخشنده زاده است و جدش سرور عالم و بزرگ پایمردان است.
امام حسین (ع) و آزاد کردن کنیز اهدایی معاویه!
معاویه بر اساس سیاست فریب، کنیزی زیباروی برای امام حسین (ع) فرستاد. برخورد امام با این کنیز و گفتگوی با وی خواندنی است.
اصمعى مورخ و راوی مشهور گوید:
براى معاویه کنیز زیبایى آوردند. از قیمت او پرسید، گفتند: صد هزار درهم! معاویه آن را خرید. آنگاه نگاهى به عمروبنعاص کرد و گفت:
به نظر تو چه کسى شایستگى این کنیز را دارد؟
عمرو گفت: امیرالمؤمنین. (یعنی خودت!)
دیگران نیز که در اطراف وی نشسته بودند همین را گفتند.
معاویه گفت: نه، این براى حسین بن على (علیه السلام) مناسب است. او سزاوارترین فرد برای داشتن این کنیز است، چون هم شرف خانوادگى دارد و هم به خاطر رفع کدورتهاى ناشى از اختلاف ما و پدرش، بهتر است برای او بفرستیم.
در این وقت دستور داد تا او را آماده کرده به رسم هدیه براى امام ببرند.
طی چهل روز او را آماده سفر [به مدینه] کره همراه او اموال بسیار زیاد و البسه فراوان و چیزهاى دیگر براى امام فرستادند.
معاویه نامهاى به امام نوشت و ضمن آن گفت:
امیرالمؤمنین کنیزى خرید و از او خوشش آمد، اما براى تو ایثار کرد.
زمانى که کنیز را نزد امام حسین (علیه السلام) آوردند، امام از زیبایى او شگفت زده شد. (فاعجب بجمالها)
پرسید: نامت چیست؟
کنیز گفت: هوى.
امام فرمود: الحق که اسم و مسمّى مناسب یگدیگر است.
سپس پرسیدند: آیا مىتوانى چیزى بخوانید؟
کنیز گفت: آرى! هم قرآن و هم شعر.
امام فرمود قرآن بخوان.
کنیز شروع کرد:« وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَیْب لا یَعْلَمُها إلا هُو ...»
امام از او خواستند تا اگر شعرى مىداند بخواند. کنیز گفت:
آیا در امان هستم؟
امام فرمود: آرى.
کنیز چنین خواند:
أنت نعم المتاع لو کنت تبقی
غیر أن لا بقاء للانسان
[تو متاع خوبی هستی اگر در این دنیا بمانی، و البته انسان جاودان نخواهد ماند]
امام گریه کردند و فرمودند:
تو آزاد هستى، اموالى نیز که معاویه فرستاده همه از آن تو باشد.
سپس از وی پرسیدند: آیا شعری در باره معاویه گفتهاى؟
کنیز گفت: آرى، این است:
رأیت الفتى یمضى و یجمع جهده
رجاء الغنى و الوارثون قعودوا
ما للفتى إلا نصیب من التقی
اذا فارق الدنیا علیه یعود
[جوانی را دیدم که زندگیش می گذشت و تلاش می کرد تا بی نیاز شود، در حالی که وارثان در انتظار مرگش نشسته بودند. آنچه برای مرد می ماند تقواست، چیزی که وقتی می میرد، به او باز می گردد].
امام دستور داد تا هزار دینار دیگر به او بدهند.
آنگاه فرمود: پدر من نیز در همین باره چنین مىفرمود:
و من یطلب الدنیا لحال تسره
فسوف لعمرى عن قلیل یلومها
إذا أدبرت کانت على المرء فتنة
و إن اقبلت کانت قلیلا دوامها
کسی که دنبال دنیاست و در طلب شرایطی که او را شادمان سازد، به جانم سوگند چیزی نخواهد گذشت که آن را ملامت خواهد کرد. اگر دنیا از آدمی روی برگرداند، برای مرد فتنه و آزمایش خواهد بود، و اگر به آدمی روی آورد، دوام آن اندک خواهد بود.
پس از آن امام گریه کرد و به نماز ایستاد.
(رسول جعفریان)
منبع: تاریخ مدینة دمشق، تراجم النساء، صص 470 ـ 469
معاویه بر اساس سیاست فریب، کنیزی زیباروی برای امام حسین (ع) فرستاد. برخورد امام با این کنیز و گفتگوی با وی خواندنی است.
اصمعى مورخ و راوی مشهور گوید:
براى معاویه کنیز زیبایى آوردند. از قیمت او پرسید، گفتند: صد هزار درهم! معاویه آن را خرید. آنگاه نگاهى به عمروبنعاص کرد و گفت:
به نظر تو چه کسى شایستگى این کنیز را دارد؟
عمرو گفت: امیرالمؤمنین. (یعنی خودت!)
دیگران نیز که در اطراف وی نشسته بودند همین را گفتند.
معاویه گفت: نه، این براى حسین بن على (علیه السلام) مناسب است. او سزاوارترین فرد برای داشتن این کنیز است، چون هم شرف خانوادگى دارد و هم به خاطر رفع کدورتهاى ناشى از اختلاف ما و پدرش، بهتر است برای او بفرستیم.
در این وقت دستور داد تا او را آماده کرده به رسم هدیه براى امام ببرند.
طی چهل روز او را آماده سفر [به مدینه] کره همراه او اموال بسیار زیاد و البسه فراوان و چیزهاى دیگر براى امام فرستادند.
معاویه نامهاى به امام نوشت و ضمن آن گفت:
امیرالمؤمنین کنیزى خرید و از او خوشش آمد، اما براى تو ایثار کرد.
زمانى که کنیز را نزد امام حسین (علیه السلام) آوردند، امام از زیبایى او شگفت زده شد. (فاعجب بجمالها)
پرسید: نامت چیست؟
کنیز گفت: هوى.
امام فرمود: الحق که اسم و مسمّى مناسب یگدیگر است.
سپس پرسیدند: آیا مىتوانى چیزى بخوانید؟
کنیز گفت: آرى! هم قرآن و هم شعر.
امام فرمود قرآن بخوان.
کنیز شروع کرد:« وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَیْب لا یَعْلَمُها إلا هُو ...»
امام از او خواستند تا اگر شعرى مىداند بخواند. کنیز گفت:
آیا در امان هستم؟
امام فرمود: آرى.
کنیز چنین خواند:
أنت نعم المتاع لو کنت تبقی
غیر أن لا بقاء للانسان
[تو متاع خوبی هستی اگر در این دنیا بمانی، و البته انسان جاودان نخواهد ماند]
امام گریه کردند و فرمودند:
تو آزاد هستى، اموالى نیز که معاویه فرستاده همه از آن تو باشد.
سپس از وی پرسیدند: آیا شعری در باره معاویه گفتهاى؟
کنیز گفت: آرى، این است:
رأیت الفتى یمضى و یجمع جهده
رجاء الغنى و الوارثون قعودوا
ما للفتى إلا نصیب من التقی
اذا فارق الدنیا علیه یعود
[جوانی را دیدم که زندگیش می گذشت و تلاش می کرد تا بی نیاز شود، در حالی که وارثان در انتظار مرگش نشسته بودند. آنچه برای مرد می ماند تقواست، چیزی که وقتی می میرد، به او باز می گردد].
امام دستور داد تا هزار دینار دیگر به او بدهند.
آنگاه فرمود: پدر من نیز در همین باره چنین مىفرمود:
و من یطلب الدنیا لحال تسره
فسوف لعمرى عن قلیل یلومها
إذا أدبرت کانت على المرء فتنة
و إن اقبلت کانت قلیلا دوامها
کسی که دنبال دنیاست و در طلب شرایطی که او را شادمان سازد، به جانم سوگند چیزی نخواهد گذشت که آن را ملامت خواهد کرد. اگر دنیا از آدمی روی برگرداند، برای مرد فتنه و آزمایش خواهد بود، و اگر به آدمی روی آورد، دوام آن اندک خواهد بود.
پس از آن امام گریه کرد و به نماز ایستاد.
(رسول جعفریان)
منبع: تاریخ مدینة دمشق، تراجم النساء، صص 470 ـ 469
امروز خدمت استاد غلامرضا سحاب، فرزند برومند مرحوم عباس سحاب. این اثر درخشان، مروری بر شصت سال کارتوگرافی مرحوم استاد عباس سحاب است. عنوان آن «اطلس شصت سال کارتوگرافی «نقشه نگاری» آثار قلمی استاد عباس سحاب» بین سالهای 1313 تا 1373 است. تمام رنگی، با صدها نقشه و توضیحات در باره تاریخ این فن در این خاندان.
دوره چهار جلدی میراث ادبیان شیعه، کار دوست عزیزمان استاد علی فاضلی، دیوان چند شاعر، چهار نفر استرآبادی: نظام، سلطان محمد صدقی، ملامهدی برادر ملانظام، میرسید یوسف علی، جلد دوم: دیوان کاتبی ترشیزی، جلد سوم: ولی دشت بیاضی، چهارم: مدائح الائمه از عبدالغنی کاشی.
@historylibrary
@historylibrary