کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران

993 viewsedited 09:48

مباحثات
یادداشت استاد رسول جعفریان به‌مناسبت درگذشت دکتر محمدجواد صاحبی

✔️ چهره‌ای مؤثر در تاریخ تحولات فکری قم و نماینده نسلی ویژه در انقلاب

🔹 دیشب (شامگاه ۲۴ بهمن ماه ۹۷) خبر درگذشت دوست دیرین، دانشی مرد، جناب آقای محمدجواد صاحبی را شنیدم.

🔹 نخستین بار در سال ۶۱ ایشان را در مرکز تحقیقاتی سپاه دیدم که مقالاتی درباره جنبش‌های اسلامی برای مجله پیام انقلاب می‌نوشتند. همان ساختمانی که آقای گنجی و باقی و شماری دیگر هم در آن بودند و هر کدام در بخش‌هایی مشغول به کار بودند. آقای صاحبی، سرگرم کار خود بود و به سبک نوشته‌ها و ادبیات سیاسی مذهبی همان زمان، در هر شماره مجله «پیام انقلاب» مقالاتی می‌نوشت. در آن وقت، این بنده خدا هم سرگرم نوشتن درباره جنگ‌های صدر اسلام بود که خیلی زود رها کرد.

🔹 ادامه آشنایی ما در جریان مجله کیهان اندیشه بود که از سال ۶۴ فعالیتش را آغاز کرد. آن زمان، دو مجله دیگر هم در قم بود. یکی مجله حوزه (انتشار از سال ۶۱)، و دیگری نور علم (انتشار از ۶۲ تا ۷۳ ) در قم بود که در همه زمینه‌ها فعال بودند، و البته گرایش‌های متفاوتی داشتند. کیهان اندیشه سومین بود که با همکاری موسسه کیهان و گویا زمان مرحوم آقای شاهچراغی که رفاقتی با آقای صاحبی داشتند، پدید آمد.

🔹 به تدریج بین آقای صاحبی و موسسه کیهان اختلافاتی افتاد و کیهان اندیشه تعطیل شد. انتشار آن از سال ۱۳۶۴ تا ۱۳۷۸ منتشر شد. اما نکته دیگر این بود که به تدریج، فلسفه وجودی آن نشریات از بین رفت، چون نسل جدیدی از نشریات در حال تولد بود که البته و معمولا این قبیل تولدها، ناقص‌الخلقه هم هست. آقای صاحبی در حوزه‌های دیگری به فعالیت‌های خود ادامه داد که متاسفانه توفیق ارتباط کم‌تر بود و گهگاهی در کتابخانه تاریخ یا جاهای دیگر ایشان را زیارت می‌کردم. آخرین بار، چند ماه قبل، همراه دوست ارجمند جناب آقای معراجی به دیدنشان رفتم.

🔹 آقای صاحبی، نماینده یک نسل ویژه‌ای در انقلاب است که اولا تعلق خاطر به جنبش جهانی اسلامی دارد و علاقه‌مند به سیدجمال و جریان‌های اخوانی است. نه این که بگویم مثل آن‌ها فکر می‌کند؛ اما به هر حال در دل جریان بیداری اسلامی جهان اسلامی است که پیش از انقلاب در ایران پدید آمد و رنگ انقلاب، همان است. ثانیاً نوعی آزادی‌خواهی فکری و رفتاری داشت؛ یعنی چپ نبود؛ از چپ‌های تند که در فکر و عمل، عرصه را بر دیگران تنگ می‌کردند.

🔹 ایشان باور به نوعی اسلام سیاسی داشت و سعی می‌کرد، رفتارهای سیاسی و انقلابی را از دل اسلام استخراج کند. علاقه‌مند به شناخت اندیشه‌های متفکران معاصر اسلامی بود و در این زمینه، سال‌ها مطالعه کرد.

🔹مسلما جدای از کار کیهان اندیشه که در تاریخ تحولات فکری قم اثری ماندگار است، کارهای خود ایشان هم نشان از ویژگی‌های دوره‌ای از تفکر اسلامی ـ انقلابی در دوره معاصر است. اصلاح‌گری و باور به آن، جزو مؤلفه‌های اصلی نگاه ایشان به میراث اسلامی بود؛ امری که در دوره اخیر، و به قصد احیای عظمت اسلامی گذشته و برای ترسیم یک افق روشن‌تر در دنیای اسلام، مورد توجه بسیاری بوده است.

ادامه مطلب👇👇👇
http://mobahesat.ir/18087
🔻🔻🔻
@mobahesatmagz

315 views10:31