در آستانه دویست سالگی از چاپ نخستین قرآن در ایران. این مقدمه آن است. از سال 1241 ق
@historylibrary
@historylibrary
تورات موسی، ترجمه هنری مارتین انگلیس، به نظر آذر کیوان رسیده ...
@historylibrary
@historylibrary
چه قدر شعر در باره قاجارها، به خصوص ناصرالدین شاه گفته شده. حتما می شود در رشته ادبیات فارسی و تاریخ، یک رساله دکتری در باره این اشعار نوشت.
@historylibrary
@historylibrary
وصف شاه عباس از زبان شاردن
شاه عباس اول اندكى كوتهاندام اما متناسب اعضا بود پيشانى كوتاه، چشمان كوچك، چانه باريك و بينى بلند داشت، و همواره لباس ساده مىپوشيد. در نوباوگى دانش بسيار نياموخت و فقط خواندن و نوشتن مىتوانست. اما چون هوش و حافظه قوى داشت بر اثر مصاحبت با بزرگان ادب و شاعران و هنرمندان به نويسندگى و شاعرى و نقاشى و موسيقى آشنا شد. با وزيران و سرداران و دانشمندان دربار خود به زبان فارسى، و با صاحب منصبان و سربازان خود كه زبان تركى مىدانستند به آن زبان سخن مىگفت. وى به هنرهاى زيبا از جمله نقاشى، مينياتورسازى، كاشىسازى، تذهيب، خوشنويسى علاقه و توجه خاص داشت. اخلاق و رفتارش متناقض و جامع نيك و بد بود. هم بىرحم و سنگدل، و هم مهربان و نرمخو بود.
گاهى بخشنده و گاهى خسيس و گرسنه چشم مىشد. زمانى خويشتنبين و خودراى و كينهتوز بود، و ديگر زمان ملايم و درويش و باگذشت. گاه چنان غصب بر او چيره مىشد كه اطرافيانش بر جان خود بيم مىكردند، و ديگر گاه آن سان به مدارا و گرمرويى با نوكران خود سخن مىگفت كه گفتى برادران اويند. شاه عباس سرداران و بزرگان فداكار خود را به انواع محبّت مىنواخت، حتى گاهى زنان و كنيزكان خود را رها مىكرد و به آنان مىبخشيد. خود نيز زندوست بود. هنوز بيش از شانزده سال نداشت كه زنى چركسى گرفت، و در سال 995 قمرى برابر 966 خورشيدى پسرش صفى ميرزا به دنيا آمد. و دو سال بعد در اواخر ذىحجه 996 در يك شب دو زن از شاهزادگان صفوى گرفت يكى اغلان پاشا خانم دختر سلطان حسين ميرزا، و ديگرى مهد عليا خانم دختر عمويش. از آن پس نيز چند همسر ديگر گرفت.
جهانگردان خارجى عده زنان و كنيزكان حرم شاه عباس را از چهارصد تا پانصد تن نوشتهاند.
شاه عباس موسيقى را دوست داشت، و خود نيز نوعى ساز مىنواخت؛ شراب مىنوشيد، و شيفته رقص و آواز زنان بود. اما از ترياك و تنباكو بسيار بدش مىآمد. مانند ديگر افراد معاصرش به احكام اخترگران و ستارهشناسان اعتقاد محكم داشت و هيچ كار بدون مشورت و صلاحانديشى ايشان انجام نمىداد. به استخاره و تفأل نيز معتقد بود.
شاه عباس كبير هم دولت صفوى را به اوج قدرت و عظمت رساند و هم در اواخر سلطنتش مقدمات زوال تدريجى سلسله صفوى را فراهم آورد. يكى از جمله موجبات سقوط اين دولت اين بود كه مردم بر اثر آسايش و وفور نعمت به تنآسانى و عدم فعاليت خو گرفتند و چون سپاهيان اراده و قدرت سلحشورى را از دست دادند لا جرم دشمنان در ايام پادشاهى سلاطين بعد از او كه اغلب بىكفايت و خوشگذران و عشرتجو بودند بر ايران مىتاختند و بعضى از ايالات آباد و پرثروت ايران را غارت و ويران مىكردند. همچنين چون شاه عباس بر اطلاق نسبت به همه پسران خود و شاهزادگان بدگمان بود به آنان اجازه نمىداد هرگز از حرمسرا بيرون شوند و فنون حكومت و سپاهيگرى و جنگاورى را بياموزند. آنان نيز دائم سرگرم عياشى و خوشگذرانى مىشدند و اگر اتفاقا بنا به موجبى امور خطير به ايشان سپرده مىشد از اداره آن درمىماندند، و كارهاى مهم به فساد مىگراييد.
(سفرنامه شاردن: 5/1866)
@historylibrary
شاه عباس اول اندكى كوتهاندام اما متناسب اعضا بود پيشانى كوتاه، چشمان كوچك، چانه باريك و بينى بلند داشت، و همواره لباس ساده مىپوشيد. در نوباوگى دانش بسيار نياموخت و فقط خواندن و نوشتن مىتوانست. اما چون هوش و حافظه قوى داشت بر اثر مصاحبت با بزرگان ادب و شاعران و هنرمندان به نويسندگى و شاعرى و نقاشى و موسيقى آشنا شد. با وزيران و سرداران و دانشمندان دربار خود به زبان فارسى، و با صاحب منصبان و سربازان خود كه زبان تركى مىدانستند به آن زبان سخن مىگفت. وى به هنرهاى زيبا از جمله نقاشى، مينياتورسازى، كاشىسازى، تذهيب، خوشنويسى علاقه و توجه خاص داشت. اخلاق و رفتارش متناقض و جامع نيك و بد بود. هم بىرحم و سنگدل، و هم مهربان و نرمخو بود.
گاهى بخشنده و گاهى خسيس و گرسنه چشم مىشد. زمانى خويشتنبين و خودراى و كينهتوز بود، و ديگر زمان ملايم و درويش و باگذشت. گاه چنان غصب بر او چيره مىشد كه اطرافيانش بر جان خود بيم مىكردند، و ديگر گاه آن سان به مدارا و گرمرويى با نوكران خود سخن مىگفت كه گفتى برادران اويند. شاه عباس سرداران و بزرگان فداكار خود را به انواع محبّت مىنواخت، حتى گاهى زنان و كنيزكان خود را رها مىكرد و به آنان مىبخشيد. خود نيز زندوست بود. هنوز بيش از شانزده سال نداشت كه زنى چركسى گرفت، و در سال 995 قمرى برابر 966 خورشيدى پسرش صفى ميرزا به دنيا آمد. و دو سال بعد در اواخر ذىحجه 996 در يك شب دو زن از شاهزادگان صفوى گرفت يكى اغلان پاشا خانم دختر سلطان حسين ميرزا، و ديگرى مهد عليا خانم دختر عمويش. از آن پس نيز چند همسر ديگر گرفت.
جهانگردان خارجى عده زنان و كنيزكان حرم شاه عباس را از چهارصد تا پانصد تن نوشتهاند.
شاه عباس موسيقى را دوست داشت، و خود نيز نوعى ساز مىنواخت؛ شراب مىنوشيد، و شيفته رقص و آواز زنان بود. اما از ترياك و تنباكو بسيار بدش مىآمد. مانند ديگر افراد معاصرش به احكام اخترگران و ستارهشناسان اعتقاد محكم داشت و هيچ كار بدون مشورت و صلاحانديشى ايشان انجام نمىداد. به استخاره و تفأل نيز معتقد بود.
شاه عباس كبير هم دولت صفوى را به اوج قدرت و عظمت رساند و هم در اواخر سلطنتش مقدمات زوال تدريجى سلسله صفوى را فراهم آورد. يكى از جمله موجبات سقوط اين دولت اين بود كه مردم بر اثر آسايش و وفور نعمت به تنآسانى و عدم فعاليت خو گرفتند و چون سپاهيان اراده و قدرت سلحشورى را از دست دادند لا جرم دشمنان در ايام پادشاهى سلاطين بعد از او كه اغلب بىكفايت و خوشگذران و عشرتجو بودند بر ايران مىتاختند و بعضى از ايالات آباد و پرثروت ايران را غارت و ويران مىكردند. همچنين چون شاه عباس بر اطلاق نسبت به همه پسران خود و شاهزادگان بدگمان بود به آنان اجازه نمىداد هرگز از حرمسرا بيرون شوند و فنون حكومت و سپاهيگرى و جنگاورى را بياموزند. آنان نيز دائم سرگرم عياشى و خوشگذرانى مىشدند و اگر اتفاقا بنا به موجبى امور خطير به ايشان سپرده مىشد از اداره آن درمىماندند، و كارهاى مهم به فساد مىگراييد.
(سفرنامه شاردن: 5/1866)
@historylibrary
نسخه برای رفع گری و کچلی! در تجریش نوشته. سال 1281. پزشکی جدید متوسط سن آدمها رو که تا قرن هیجدهم، 27 بود، رسانده به 67 سال. آن وقت باز هم از صبح تا شام، این سنتی ها، از ضررهاش بحث می کنند. حالا بگند خودشون چی به مردم می دادند؟ جالب که درمان با داروهای گیاهی فعلی رو هم طب سنتی می گویند! اغافل از این که این هم کار پزشکی جدید است که در ضمن منتقد خودش هم هست. ما دوست داریم چشممون رو مثل خروس ببندیم و به جای حرف جدی آواز بخونیم. شاید راه پیشرفت ایران، در توسعه پزشکی نوین و تمرکز روی اون در منطقه باشد.
@historylibrary
@historylibrary
کتاب به مریم دختر مرحوم شیخ علی آل زین الدین احسایی رسیده است. این قبیل یادداشت روی کتابهای خطی، بسیار نادر است.
@historylibrary
@historylibrary
آدم از حجم کتابهای سیاسی و جغرافیایی اروپایی که در دوره قاجار ترجمه شده تعجب می کند. این در باره ناپلئون، بیش از 500 صفحه.
@historylibrary
@historylibrary
از وقتی رضا شاه فامیل برای افراد درست کرد، دیگه غالبا نمی شه فهمید طرف مال کجاست. مگر از راه دیگر. این شخص، این رساله را در 1260 در بندر بوشهر نوشته، شیرازی المسکن بوده، حائری الموطن، و قزوینی الاصل.
@historylibrary
@historylibrary
اندر فضایل ماست [چه خط زیبایی!]
هر که گوید که بود خوبتر از ماست هلیم
گرچه او را بکشم نیست چو من مرد حلیم
نیست اندر همه آفاق یکی مرد کریم
تا به من ماست کند هرچه که خواهم تسلیم
ماست هر وقت به مجموعه کند عزم نشست
هست واجب که همه جمع کنندش تعظیم
کاسه ی ماست اگر جای ندارد در خوان
بگذاریدش بر دیده ی این عبد اثیم
ماست را با نمک نرم بباید خوردن
ای که ریزی تو در او شیره، نه ای مرد حکیم
هر که از ماست کند منع مرا در نظرم
همه گر حور بهشت است بود دیو رجیم
چه تمتع ز نگاری که دهن میم بود
من به قربان نگاری که سرش باشد میم
با لبو ماست شبی خوردم و دل درد آورد
روح را صحبت ناجنس عذابیست الیم
بنشینند خورش های دگر چون با ماست
ادب آن است که یک زرع گذارند حریم
بهر اعلان، غزل خویش بکن چاپ چو کنت
جنّتا چند زنی طبل نهان زیر گلیم
[در بیت آخر از کنت رئیس نظمیه یاد شده که اعلانهایش را چاپ می کرد]
@historylibrary
هر که گوید که بود خوبتر از ماست هلیم
گرچه او را بکشم نیست چو من مرد حلیم
نیست اندر همه آفاق یکی مرد کریم
تا به من ماست کند هرچه که خواهم تسلیم
ماست هر وقت به مجموعه کند عزم نشست
هست واجب که همه جمع کنندش تعظیم
کاسه ی ماست اگر جای ندارد در خوان
بگذاریدش بر دیده ی این عبد اثیم
ماست را با نمک نرم بباید خوردن
ای که ریزی تو در او شیره، نه ای مرد حکیم
هر که از ماست کند منع مرا در نظرم
همه گر حور بهشت است بود دیو رجیم
چه تمتع ز نگاری که دهن میم بود
من به قربان نگاری که سرش باشد میم
با لبو ماست شبی خوردم و دل درد آورد
روح را صحبت ناجنس عذابیست الیم
بنشینند خورش های دگر چون با ماست
ادب آن است که یک زرع گذارند حریم
بهر اعلان، غزل خویش بکن چاپ چو کنت
جنّتا چند زنی طبل نهان زیر گلیم
[در بیت آخر از کنت رئیس نظمیه یاد شده که اعلانهایش را چاپ می کرد]
@historylibrary
بدهی یک خوراسگانی به صاحب این عریضه
عریضه
عرضه داشت کمترین، بذروه عرض عالی می رساند
که این جانب مبلغی به موجب حجت شرعی از آقا محمد خلف آقا عابد خوراسگانی طلب دارم و در دادن وجه مزبور تعلل و مضایقه می نماید. استدعا آن که بعد از حضور طرفین و رسیدن به حقیقت مراتب معروضه حکم شرعی او را جاری سازند که احقاق حق بشود و حق به من له الحق عاید گردد که عندالله و عند رسوله ضایع! نخواهد شد.
@historylibrary
عریضه
عرضه داشت کمترین، بذروه عرض عالی می رساند
که این جانب مبلغی به موجب حجت شرعی از آقا محمد خلف آقا عابد خوراسگانی طلب دارم و در دادن وجه مزبور تعلل و مضایقه می نماید. استدعا آن که بعد از حضور طرفین و رسیدن به حقیقت مراتب معروضه حکم شرعی او را جاری سازند که احقاق حق بشود و حق به من له الحق عاید گردد که عندالله و عند رسوله ضایع! نخواهد شد.
@historylibrary
تاریخ جنگهای حضرت رسول ... با مشرکین و سیار قبایل عرب بنا به فرمایش جناب آريالای ظهیری معلم تاریخ و جغرافی کالج البرز تهران به کوشش محصل کلاس چهارم ادبی بهمن اسعد ... مورخه سی ام بهمن 1315
@historylibrary
@historylibrary
ملفوفه به تاریخ شهر شعبان المعظم ۱۳۰۳
خطاب به جناب میرزا محمدعلی متولی باشی سرکار فیض آثار، عالیجناب اشرف الحاج حاجی میرزا عبدالرحیم امین کتابخانه مقدسه حضرت رضا علیه الآف التحیه و الثناء، سالهاست در جزو خدّام آن حضرت مشغول خدمت است، چون حقوق خدمتگزاری و دعاگوئی مشارالیه منظور نظر است، لهذا به صدور این ملفوفه عنایت مالوفه مقرر می فرمائیم که باید آن چاکر، رعایت مشارالیه ملاحظه کرده در امر خادمی او که سابق اختلالی رو داده بود، اصلاح کرده، کماکان او را در سر شغل و خدمت قدیم خود برقرار و آسوده دارد بر حسب المقرر مرتب دارد.
@historylibrary
خطاب به جناب میرزا محمدعلی متولی باشی سرکار فیض آثار، عالیجناب اشرف الحاج حاجی میرزا عبدالرحیم امین کتابخانه مقدسه حضرت رضا علیه الآف التحیه و الثناء، سالهاست در جزو خدّام آن حضرت مشغول خدمت است، چون حقوق خدمتگزاری و دعاگوئی مشارالیه منظور نظر است، لهذا به صدور این ملفوفه عنایت مالوفه مقرر می فرمائیم که باید آن چاکر، رعایت مشارالیه ملاحظه کرده در امر خادمی او که سابق اختلالی رو داده بود، اصلاح کرده، کماکان او را در سر شغل و خدمت قدیم خود برقرار و آسوده دارد بر حسب المقرر مرتب دارد.
@historylibrary
کارخانه های نساجی ایران در دوره صفوی به روایت شاردن
حقيقت اينست كه صنعت نساجى نخى و پشمى ايران كه شامل پشم و كرك گوسفند و شتر مىباشد پيشرفت كلى يافته است. مخصوصا در صنعت توليد ابريشم و بافتن پارچههاى ابريشمين موفقيتهاى عظيمى نصيبشان شده است، و كارخانههاى بزرگ و مجهزى به كار انداختهاند. هنرمندان و متخصصان ابريشمكارى بتخصيص در اين رشته دستگاههاى ريسندگى و بافندگى و دوكها و چرخهايى اختراع كردهاند كه با ماشينها و ابزار و آلاتى كه ما در اين صنعت به كار مىبريم رقابت مىكنند. ايرانيان هر سال مقدار زيادى ابريشم به خارج صادر مىكنند، و چون به وزن مىفروشند پيش از توزين، ابريشم خام را مدتى در جايى مرطوب نگه مىدارند، و گاهى نيز روى آنها آب مىپاشند تا سنگينتر شوند. آنگاه در كيسههاى چرمين جاى مىدهند و براى صدور آماده مىكنند.
@jafarian1964
حقيقت اينست كه صنعت نساجى نخى و پشمى ايران كه شامل پشم و كرك گوسفند و شتر مىباشد پيشرفت كلى يافته است. مخصوصا در صنعت توليد ابريشم و بافتن پارچههاى ابريشمين موفقيتهاى عظيمى نصيبشان شده است، و كارخانههاى بزرگ و مجهزى به كار انداختهاند. هنرمندان و متخصصان ابريشمكارى بتخصيص در اين رشته دستگاههاى ريسندگى و بافندگى و دوكها و چرخهايى اختراع كردهاند كه با ماشينها و ابزار و آلاتى كه ما در اين صنعت به كار مىبريم رقابت مىكنند. ايرانيان هر سال مقدار زيادى ابريشم به خارج صادر مىكنند، و چون به وزن مىفروشند پيش از توزين، ابريشم خام را مدتى در جايى مرطوب نگه مىدارند، و گاهى نيز روى آنها آب مىپاشند تا سنگينتر شوند. آنگاه در كيسههاى چرمين جاى مىدهند و براى صدور آماده مىكنند.
@jafarian1964
تازه ترین کتابی که نشر مورخ چاپ کرده. اثری فلسفی، اعتقادی، ادبی و روایی از تاجر معروف میرزا محمد طهرانی. این اثر را دوست دانشمند جناب دکتر علی قیصری با همکاری آقای علیرضا اباذری تصحیح کرده اند. کتاب در 424 صفحه منتشر شده است. (در تهران از توس می شود تهیه کرد).
@historylibrary
@historylibrary