جشن‌نامه سید حسین نصر شامل ۴۰ مقاله در شش بخش است

بخش ۱: نظریه عرفانی (Sufi Theory)
تصوف و خویشتن انسان-کیهانی محمد یو. فاروق [۳]
درباره محدودیت‌های استدلال در دیوان عطار: دانش متعالی در خراسان پسا-کلاسیک سایروس علی زرگر [۳]
شعر-حکمتِ توحید الهی در مثنوی مولانا غلامرضا اعوانی [۳]
جهان پیش از کلمه: وجود و حالت عدم در آثار ابن عربی دونیا راشیچ [۳]
در نهایت، آگاهی خواهد بود: فارغانی در باب هستی‌شناسی نفس ویلیام سی. چیتیک [۴]
متافیزیک وجودی جامی به زبان چینی ساچیکو موراتا [۴]
ترجمه فارسی دارا شکوه از اوپانیشاد تیتیریا شانکار نایر [۴]
همه دانش‌ها نوری از نور اوست: نقش حقیقت محمدیه در علوم اسلامی جوزف ای. بی. لومبارد [۴]
بخش ۲: عمل عرفانی (Sufi Praxis)
آرامش ذکر عاطف خلیل [۴]
کتاب ذم تکبر العلماء اثر سُلَمی محمد مهدی علی [۴]
عبادت و متافیزیک در یک ذکر منسوب به عبدالقادر گیلانی گریگوری وندام [۵]
فقر از دیدگاه ابن عربی دنیس گریل [۵]
ضعف، ترس، شهوت: ابن عربی در باب مبانی دنیوی تمیز روحانی جیمز موریس [۵]
ادراک طبیعت: مولانا در باب غایت انسان و دعای کیهانی منجد م. مراد [۵]
از صُوَر زیبایی تا خالق همه زیبایی‌ها: لیلی و مجنون در شعر فارسی لیلی انور [۵]
بخش ۳: فلسفه، ریاضیات، علم (Philosophy, Mathematics, Science)
هستی‌شناسی و سحر در رسائل ریاضی اخوان الصفا سید آ. اچ. زیدی [۵]
رساله ابن سینا در باب عشق و الهیات ارسطو کوین کوریگان و سید آ. اچ. زیدی [۶]
ابن سینا در باب زیارت وینای کتیا [۶]
لذات—حسی و روحانی: فصلی از کتاب زادالمسافرین ناصر خسرو شفیق ن. ویرانی [۶]
اندرز سهروردی به نیازمندان جاستین کانچلیری [۶]
اغلال، پرواز، آزادی: ترجمه جدیدی از رسالة الطیر سهروردی محمد رستم [۶]
زبان و تفاوت‌های زبانی در شرح ابن کمونه بر تَلویحات سهروردی جان والبریج [۷]
برخی از فقرات کلامی و فلسفی از کتاب السِّر المکتوم فخرالدین رازی محمد فریدالدین عطار [۷]
بررسی اهمیت آثار فارسی در نجوم عثمانی: مورد رساله در علم هیئت علی قوشجی حسن اوموت [۷]
تاریخ مقدس و معادشناسی از منظر فلسفه: شرح ملاصدرا بر دو حدیث در مورد امام دوازدهم در شرح اصول کافی ماریا مسی داکاکه [۷]
انکار حرکت: ردّ اَخَویِ لاهیجی بر حرکت جوهری دولت دادخدا [۸]
بخش ۴: شریعت، کلام، تفسیر (Law, Theology, Exegesis)
زندگی و میراث عطاء بن ابی رباح (متوفی ۱۱۴/۷۳۲) اسماء افسردین [۸]
اثبات مقدم بر نفی است (المُثبت مُقدَّم علی النافی): یک قاعده وحدت‌بخش و مثمر ثمر در اندیشه اسلامی جاناتان ای. سی. براون [۸]
ترسیم کلام یک فرزانه صوفی: اشعری‌گری ابوالقاسم قشیری مارتین نگوین [۸]
اشعری‌گری و ادراک عقلانی خیر و شر: ارزیابی مجدد دیگری شرمن ای. جکسون [۸]
تفسیر شیعی در دوره اخباری: هاشم بحرانی و التفسیر المأثور لیاقت تکیم [۹]
«یا محمد، یا علی»: استغاثه در اندیشه و عمل اسلامی خلیل آندانی [۹]
بخش ۵: هنر، آموزش، اخلاق (Art, Education, Ethics)
ملا شاه: حضور قدسی از طریق کلام و تصویر در هندوستان اولیه مدرن مراد خان ممتاز [۹]
نکاتی چند در باب موسیقی تجوید رعنا شیعه [۹]
آموزش، اصلاح، و نوسازی مختار اچ. علی [۹]
زبان پرندگان: مولانا آزاد و بازیابی سنت بوم‌شناختی مسلمانان آناند ویوک تانجا [۱۰]
الحیاء: کرامت شرم اولودامینی اوگونائیکه [۱۰]
بخش ۶: شعر، علم، اقتصاد (Poetry, Science, Economics)
زائر شاعر: تأملات ودانته‌ای بر اشعار "راه" سید حسین نصر آنکور باروا [۱۰]
تقدس‌زدایی و غیرانسانی کردن: نقد سید حسین نصر بر علم رایج کریم اچ. کریم [۱۰]
سید حسین نصر در باب اقتصاد اسلامی ولید الانصاری [۱۰]

🔸تحقیق تاریخی بدیع درباره زادگاه نیاکان صاحب جواهر، که در شماره 115 مجله میراث شهاب منتشر شد.

https://t.me/bazmeghodsian2

سؤال في يزيد بن معاوية لابن تيمية

تحقيق: صلاح الدين المنجد
خباثت را می توان از این رساله فهمید

‌نمای هوایی از قلعه خیبر، که توسط امام علی (ع) فتح شد.

🔗 Shia Visuals

@BetweenDichotomies

این کتاب که توسط برینکلی مسیک (Brinkley Messick) نوشته شده، با عنوان «حکومت خوشنویسی (The Calligraphic State): سلطه متنی و تاریخ در یک جامعه مسلمان» منتشر شده است.
این اثر شانزدهمین جلد از مجموعه «مطالعات تطبیقی درباره جوامع مسلمان» است.
--------------------------------------------------------------------------------
موضوع کتاب چیست؟
موضوع اصلی کتاب، بررسی پیوند میان متن، قدرت، تاریخ و قانون در جامعه مسلمان سنتی، با تمرکز خاص بر یمن کوهستانی (به ویژه شهر اِب/Ibb) در طول قرون نوزدهم و بیستم است.
این کتاب بر چگونگی سلطه متنی (Textual Domination) شریعت بر جامعه تأکید دارد و نشان می‌دهد که این سلطه چگونه از طریق فرآیندهای سنتی انتقال، حفظ و تفسیر متون فقهی توسط طبقه علمای شیعه زیدی و شافعیان محلی اجرا می‌شد.
مسیک با استفاده از اسناد خصوصی و رسمی، و همچنین سوابق محلی از شهر اب، به بررسی دقیق روابط پیچیده‌ای می‌پردازد که ساختارهای حقوقی، سیاسی و اجتماعی را در یمن شکل داده‌اند.

نکات کلیدی تئوری:
1. برتری شفاهی بر نوشتاری (Textual Transmission): در سیستم سنتی، انتقال شفاهی (Recitation یا Audition که در منابع به samāʿ و darasa اشاره شده است)، اساسی‌ترین و معتبرترین روش کسب دانش حقوقی بود.
◦ نوشتار (kitāba) صرفاً طرح کلی و شکل دادن به حروفی بود که کلمات قابل شنیدن را نشان می‌دادند، و بیان شفاهی در جایگاه دوم قرار می‌گرفت.
◦ تلاوت شفاهی، اعتبار و اصالت را به متون می‌بخشید و حضور معتبر صدا را القا می‌کرد.
◦ این سیستم متمرکز بر شنیدن و حفظ کردن بود و دانش را با مرجعیت منبع (استاد) پیوند می‌داد.
2. عمق املایی متون شریعت: متون فقهی (مانند Al-Minhaj و Al-Mukhtaṣar)، متونی فشرده و دارای عمق املایی بودند که برای فهم آن‌ها نه تنها خواندن، بلکه تفسیر و شرح توسط معلم ضروری بود. این امر به حفظ اقتدار علما کمک می‌کرد.
3. زوال اعتبار متنی (Disenchantment): تئوری مسیک، انتقال یمن از این سیستم متنی شفاهی-محور به یک دولت-ملت مدرن بوروکراتیک را برجسته می‌کند.
◦ ورود نوآوری‌های مدرن مانند چاپ، و تدوین قانون (مانند تدوین مجله عثمانی و قانون‌گذاری‌های جمهوری‌خواهان یمن)، باعث شد تا متون شریعت خاصیت پویا و شفاهی خود را از دست بدهند.
◦ این فرآیند، متون را از سلطه تفسیری و تاریخی‌شان جدا کرد و شریعت را از یک سنت علمی به یک "قانون صرفاً حقوقی" یا "قانون کاتبانه" تبدیل نمود که دیگر نیازی به تخصص گسترده علمای سنتی نداشت.

--------------------------------------------------------------------------------
خلاصه محتوایی
کتاب «حکومت خوشنویسی» بر فرآیندهایی تمرکز می‌کند که از طریق آن‌ها، مرجعیت متنی در زمینه‌های حقوقی، آموزشی و سیاسی یمن تثبیت و سپس دگرگون شد:
بخش اول: اقتدار (Authority): این بخش به ریشه‌های متنی قانون (تبارشناسی متن) می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه متون فقهی چهار مکتب اهل سنت (به ویژه شافعی) و زیدی، به عنوان «منابع» تفسیر الهی عمل می‌کردند. این متون، که اغلب خلاصه‌نویسی شده بودند، به ابزاری اساسی برای آموزش تبدیل شدند. مسیک تضاد دیدگاه‌های شافعی و زیدی در یمن را در رابطه با نقش قلم و شمشیر و اقتدار امام بررسی می‌کند.
بخش دوم: انتقال (Transmission): این بخش نظام آموزشی سنتی را در یمن (مخصوصاً مدارس قرآنی و مدرسه) بررسی می‌کند.
• شنیدن و تکرار: آموزش پیشرفته متکی بر تکرار و حفظ متون اصلی فقه بود، که این امر انتقال «دانش شنیده‌شده» را، که بر «نوشته‌شده» برتری داشت، تضمین می‌کرد.
• فرهنگ چاپ: این بخش نشان می‌دهد که چگونه معرفی چاپ، با سیستم سنتی که در آن متون خطی (نسخه‌های دست‌نویس) توسط کاتبان حرفه‌ای تولید می‌شدند، در تضاد قرار گرفت. مقاومت یمنی‌ها در برابر چاپ، از ترس تضعیف اقتدار علمی و جلوگیری از تحریف دانش بود.
بخش سوم: تفسیر (Interpretation): این بخش به کاربرد عملی متون در جامعه شریعت‌محور می‌پردازد:
• افتا (فتاوی): مسیک نقش مفتی (صادرکننده فتوا) را بررسی می‌کند، کسی که از طریق fatāwā (فتاوا) به سوالات حقوقی پاسخ می‌داد.
• ساختار دادگاه: بخش‌هایی مانند «حضور قضایی» (muwājaha) نشان می‌دهد که چگونه قضات (qāḍī) به صورت رو در رو با شاکیان و شاهدان تعامل داشتند و در این فرآیند، زبان عرفی (ʻurf) نیز در کنار شریعت نقش ایفا می‌کرد. این ساختار به شدت با ساختارهای بوروکراتیک عثمانی و سپس جمهوری‌خواهانه که بعداً در یمن اعمال شدند، متفاوت بود.
به طور خلاصه، مسیک استدلال می‌کند که دولت خوشنویسی سنتی، نظامی بود که در آن دانش حقوقی به شدت از طریق حلقه‌های بسته کاتبان و علما، با تکیه بر سنت‌های شفاهی و حفظ متون فشرده، حفظ و کنترل می‌شد؛ اما ورود بوروکراسی و قانون‌گذاری مدرن این پیوندهای سنتی را گسست و منجر به «از دست رفتن سحر متن» شد.

ادامه پست بالا
تمثیل: اگر شریعت را مانند یک رودخانه بزرگ در نظر بگیریم، «حکومت خوشنویسی» دوره‌ای بود که در آن جریان رودخانه توسط آبراهه‌ها و کانال‌های دقیق (نسخه‌های خطی، حفظیات و تلاوت شفاهی) که فقط توسط مهندسان مجاز (علما و کاتبان) کنترل می‌شد، هدایت می‌گردید. اما ظهور دولت مدرن و چاپ، مانند ساختن سدها و لوله‌کشی‌های جدید بود که آب را به صورت مستقیم و کدگذاری شده (قانون مدون) به مردم می‌رساند و در نتیجه، نقش مهندسان قدیمی و وابستگی به جریان اصلی (سنتی) را از بین می‌برد.