.
✍🏼 کتاب «محمّدِ تاریخ‌نگاران/مورخان»
(Le Mahomet des historiens)
اثری پژوهشی و در ادامه پروژه قرآن مورخان است که به‌تازگی از سوی انتشارات Cerf در پاریس منتشر شده است. این مجموعه حاصل همکاری علمی میان محمدعلی امیرمعزی، استاد مدرسه مطالعات عالی سوربن، و جان تولان، استاد تاریخ در دانشگاه نانت، است. اثر در دو جلد، با مجموع بیش از دو هزار صفحه، منتشر شده و ده‌ها پژوهشگر از کشورهای مختلف در نگارش آن مشارکت داشته‌اند.

هدف مجموعه، گردآوردن و بازنمایی تازه‌ترین پژوهش‌های تاریخی، زبان‌شناختی، و دینی درباره چهره و زمانه پیامبر اسلام (ص)، است. کتاب از دیدگاه تاریخی و تحلیلی به منابع کهن اسلامی و نیز به متون غیرمسلمان معاصر ظهور اسلام می‌پردازد و در پی آن است که تصویری چندجانبه از پیامبر (ص)، بر پایه داده‌های تاریخی و متون موجود، ارائه کند. تمرکز اثر بر بررسی روایت‌ها، زمینه‌های فرهنگی و تاریخی، و تحول تصویر محمد در منابع اسلامی و غربی است.

به گفته ناشر، این کتاب کوششی است برای گردآوری تمامی پژوهش‌های نوین درباره پیامبر اسلام در قالبی نظام‌مند و مستند، با اتکا به روش‌های جدید تاریخ‌نگاری و نقد متن. مجموعه دربردارنده مقالاتی است که هر یک به موضوعی خاص از زندگی، اندیشه، و تأثیر پیامبر اسلام در تاریخ و فرهنگ جهان می‌پردازند.

توضیحات امشب محمدعلی امیرمعزی به زبان فارسی درباره کتاب تازه‌منتشرشده «محمّدِ تاریخ‌نگاران» در آیین معرفی این اثر در پاریس برای آشنایی با این اثر، مفید و از طریق لینک زیر قابل مشاهده است.
https://www.youtube.com/live/CgmP_-70dyo?feature=shared


https://t.me/rasullib

بخش‌هایی از فهرست کتاب فوق

I. پیکره قرآنی
Le corpus coranique
(Adam Flowers)
تحلیل ساختار تاریخی قرآن، دوره‌های مکی و مدنی، و بازنمایی پیامبر در مطالعات قرآنی مدرن.

II. سنت سنی
La tradition sunnite
(Adrien de Jarmy)
بررسی نخستین روایت‌های زندگی پیامبر در منابع اهل‌سنت، از دوره اموی تا عباسی.

III. تناقض‌های سیره
Les contradictions de la Sîra (Hela Ouardi)
تحلیل ناسازگاری‌های روایی در سیره و مفهوم «زندگی‌های موازی» محمد در روایت‌های مختلف.

IV. قانون‌نامه مدینه
La « Constitution de Médine »
(Ilkka Lindstedt)
بررسی انتقادی اصالت و ساختار «میثاق مدینه» و جایگاه آن در تاریخ‌نگاری اسلامی.

V. منابع مستند سده‌های نخست اسلام
Les sources documentaires des premiers siècles de l’Islam
(Frédéric Imbert),(Mathieu Tillier)
تحلیل داده‌های کتیبه‌ای، پاپیروس‌ها و اسناد نخستین پیرامون محمد در قرون اولیه.

VI. محمد و حقوق اسلامی
Muhammad et le droit
(David S. Powers)
مطالعه مفهوم حقوقی پیامبر در فقه اولیه، موضوع ارث، نسب و فرزندخواندگی.

VII. سفر شبانه و عروج آسمانی
Le Voyage nocturne et l’Ascension céleste
(Mohammad Ali Amir-Moezzi)
تحلیل تطور روایت‌های اسراء و معراج در منابع سنی، شیعی و تطبیق میان‌فرهنگی.

VIII. چهره پیامبر در تشیع دوازده‌امامی کهن
Portrait dans le shiʿisme duodécimain ancien
(Roy Vilozny)
بازنمایی محمد در الهیات و ادبیات امامیه نخستین.

IX. آموزه‌های شیعیِ غُلات و نصیریان
La doctrine des shiʿites Ghulāt et Nusayris
(Mushegh Asatryan)
بررسی کیهان‌شناسی، نبوت و الوهیت محمد در میان غالیان و نصیریه (علویان).

X. بازنمایی‌های اباضیان
Représentations ibadites
(Cyrille Aillet) , (Enki Baptiste)
تصویر پیامبر در سنت اباضی و نقش او در مشروعیت دینی و هویت تاریخی این جریان.



بخش دوم: حوزه‌ها و تنوع‌های اسلامی از قرون میانه تا دوران معاصر
(Domaines et diversité islamiques du Moyen Âge à nos jours)

XI. عرفان در زبان عربی
La mystique de langue arabe
(Pierre Lory)
محمد به عنوان «قدیس کامل» و حضور فراطبیعی در متون صوفیانه عربی.

XII. عرفان در زبان فارسی
La mystique de langue persane
(Pierre Lory)
شکل‌گیری عرفان ایرانی، شعر نبوی و نقش محمد در عرفان کلاسیک فارسی.

XIII. عرفان ترکی
La mystique turque
(Alexandre Papas)
بازنمایی پیامبر در تصوف ترکی، مولانا و متون عبادی ترک‌زبان.

XIV. عرفان آفریقا
La mystique d’Afrique sub-saharienne
(Youssouf Sangaré)
نقش محمد در تصوف و جنبش‌های اسلامی آفریقا، از جهاد تا خلافت سوکوتو.

XV. فلسفه اسلامی کلاسیک
La philosophie islamique classique
(Meryem Sebti)
جایگاه پیامبر در معرفت‌شناسی و فلسفهٔ سیاسیِ فیلسوفان مسلمان.

XVI. اسماعیلیه
L’ismaélisme
(Daniel De Smet)
نقش دوگانه محمد و علی در باطن‌گرایی فاطمی و نزاری؛ نمادشناسی وحی.

XVII. منابع شیعی امامی در تاریخ‌نگاری و فلسفهٔ تاریخ
Les sources shiʿites imâmites, entre historiographie et historiosophie
(Mathieu Terrier)
تحلیل زندگی محمد در روایت‌های امامی و رابطه‌اش با علی و اهل‌بیت.

XVIII. بازنمایی پیامبر در اسلام (هنر تصویری)
Représenter le Prophète en islam
(Michael Barry)
سیر تاریخی تصویرگری پیامبر، از ممنوعیت‌های دینی تا هنر مغولی و صفوی.

XIX. دگرگونی‌ها و مسائل در هنرهای تجسمی معاصر
Mutations et enjeux dans les arts plastiques contemporains
(Alice Bombardier)
تحول بازنمایی پیامبر در هنر معاصر و کشمکش میان زیبایی‌شناسی و ایمان.

XX. پرده‌های بزرگ و کوچک (سینما و رسانه)
Grands et petits écrans
(Agnès Devictor) , (Amélie Neuve-Église)
بازنمایی محمد در سینما و تلویزیون، از «سیره سینمایی» تا قدرت نرم در رسانه.

XXI. ادبیات عربی کلاسیک
La littérature arabe classique
(Loïc Bertrand) , (Mathias Hoorlebeke)
نقش شاعران عرب در تکوین تصویر پیامبر و سنت ادبیِ مدح نبوی.

XXII. بازخوانی‌های ادبی مدرن
Relectures littéraires modernes
(Frédéric Lagrange)
تصویر محمد در شعر و رمان معاصر عربی، از شوقی تا نجیب محفوظ.

XXIII. تاریخ و فرهنگ تاتارهای قازان
Histoire et culture des Tatars de Kazan
(Alfina Sibgatullina) , (Gulnaz Sibgatullina)
بازنمایی پیامبر در ادبیات و فرهنگ اسلامی تاتار و درک مدرن آن در روسیه.

https://t.me/rasullib

تجلیل از مقام علمی مرحوم محمد علی معلم حبیب آبادی صاحب کتاب گرانسنگ مکارم الاثار توسط استاندار وقت آقای زاد در سالن شیر و خورشید اصفهان هفتمین جشن فرهنگ و هنر ۱۳۵۳
( آرشیو شخصی)

🥀پژوهش‌های‌اصفهان‌شناسی

https://t.me/ALI4asS

گزارش این رساله دکتری در باره منابع قرآن را پایین ملاحظه نمایید

این گزارش بر اساس بخش‌هایی از رساله دکتری سلیمان دوست با عنوان «قرآن عربی: به سوی نظریه‌ای درباره خاستگاه شبه‌جزیره‌ای» تدوین شده است که در ژوئن ۲۰۱۷ در دانشگاه شیکاگو ارائه شده است.

--------------------------------------------------------------------------------
۱. مشخصات و ساختار رساله
رساله توسط سلیمان دوست (SULEYMAN DOST) نگاشته شده و برای اخذ درجه دکتری فلسفه در گروه زبان‌ها و تمدن‌های خاور نزدیک در دانشگاه شیکاگو (CHICAGO, ILLINOIS) در سال ۲۰۱۷ ارائه شده است.
رساله شامل فهرست جداول (مانند جدول توالی مجازات در قرآن)، فهرست اشکال (مانند نقشه عربستان پیش از اسلام)، و علائم اختصاری نسخه‌های کتیبه‌ها و فرهنگ لغت‌ها است.
ساختار اصلی رساله: این اثر در چهار فصل اصلی، یک مقدمه، یک ضمیمه و یک خاتمه تنظیم شده است:
1. مقدمه: شامل مروری بر مطالعات قرآنی تا جنگ جهانی دوم، نقد رویکرد استقراض، و برنامه تحقیق برای بازبینی منابع شبه‌جزیره‌ای.
2. فصل ۱: خدایان قرآن – بت‌های عربستان.
3. فصل ۲: «پروردگارت را ستایش کن و برای او شریک قائل مشو»: واژگان دینی قرآن و پیشینه عربی آن.
4. فصل ۳: تاریخ و جغرافیای تاریخی در قرآن: از کتاب مقدس تا عربی.
5. فصل ۴: نبوت‌شناسی قرآنی در پرتو سنت‌های اخنوخ و یوبیلی.
6. ضمیمه: عیسی و انصار او: ارزیابی مجدد برخی واژگان قرضی حبشی در قرآن.
7. خاتمه: خاستگاه قرآن و مسئله منابع.
۲. زمینه تاریخی و مسئله تحقیق
پژوهش‌های قرآنی، به‌ویژه از زمان کار آبراهام گایگر در سال ۱۸۳۳، تحت سلطه گفتمان استقراض یک‌سویه بوده‌اند. این رویکرد فرض می‌کرد که محمد، به عنوان مؤلف قرآن، ایده‌های خود را از متون یهودی و مسیحی (منابع اصلی) وام گرفته است و منشأ قرآن باید در زیرمتن‌های کتاب مقدس جستجو شود.
این بحث‌ها تا جنگ جهانی دوم ادامه یافت و در این دوره، پژوهشگران با رویکردهای متضاد، برای تأکید بر ریشه‌های یهودی (مانند گایگر و توری) یا ریشه‌های مسیحی (مانند نولدکه و لامنس) در قرآن صف‌آرایی کردند. تلاش‌ها برای یافتن منابع اصلی قرآن به مشکلاتی برخورد، از جمله اینکه قرآن به ندرت نقل قول کلمه‌به‌کلمه از منبع دیگری دارد و نسخه‌های قرآنی از شخصیت‌های کتاب مقدس اغلب حاوی جزئیاتی هستند که تنها در منابع میانی یا متون مجعول (Apocryphal) یافت می‌شوند.
با این حال، فرض اساسی در کار این محققان این بود که رابطه قرآن با متون پیشین، رابطه وابستگی است. این فرض منجر به این شد که مطالعات قرآنی در مقایسه با مطالعات کتاب مقدس، در زمینه نقد تاریخی متون عقب بماند، زیرا روش‌هایی مانند تاریخچه شکل (Formsgeschichte) و تاریخچه ویرایش (Redaktionsgeschichte) به دلیل ماهیت متن قرآن و کمبود منابع اولیه اسلامی (پیش از قرن نهم میلادی) قابل اجرا نبودند.
کشف دست‌نوشته‌های صنعاء در دهه ۱۹۷۰ تأیید کرد که متن قرآن (هرچند با تفاوت‌هایی) زودتر از آنچه تصور می‌شد، یعنی پیش از تلاش عثمان برای استانداردسازی متن، وجود داشته است. این کشف، فرضیه جان وانزبرو مبنی بر تشکیل متأخر قرآن در مراکز ربانی عراق را تضعیف کرد. بنابراین، مشخص شد که زمینه تألیف قرآن (اوایل قرن هفتم در حجاز) از زمینه تفسیر قرآن (اوایل قرن نهم در بغداد) فاصله زیادی دارد. این شکاف زمینه‌ای، تفسیرهای متأخر مسلمانان را، که اغلب به سمت خوانش «شمالی» (یهودی-مسیحی) متمایل بودند، مشکوک می‌سازد.
۳. برنامه تحقیق: تمرکز بر خاستگاه شبه‌جزیره‌ای
رساله حاضر قصد دارد توازن را در تحقیقات قرآنی اصلاح کند و قرآن را در پرتو منابع شبه‌جزیره‌ای (Arabian Peninsula) بخواند. این کار با این هدف انجام می‌شود که نشان داده شود قرآن در محیط عربیِ خود، کمتر منزوی و منحصر به فرد به نظر می‌رسد.
روش‌شناسی: رساله بر مبنای این فرض استوار است که اسکلت صامت (consonantal skeleton) متن عثمانی قرآن از اواسط قرن هفتم میلادی نسبتاً دست‌نخورده باقی مانده و قدیمی‌ترین شواهد مستند را ارائه می‌دهد. نویسنده از استفاده از منابع روایی متأخر مسلمان (مانند سیره، تفسیر، و حدیث) که مربوط به اواسط قرن هشتم به بعد هستند، اجتناب می‌کند، مگر آنکه با شواهد مستند تأیید شوند.
منابع اولیه مورد استفاده:
1. مجموعه بزرگ کتیبه‌ها و گرافیتی‌ها از شبه‌جزیره، از جمله کتیبه‌های جنوب قدیم عربستان (OSA)، شمال قدیم عربستان (ANA)، نبطی، سینائی، پالمیری و در مواردی یونانی، لاتین و سریانی. این منابع کوتاه و غیرخطابی هستند اما تاریخ‌گذاری آن‌ها مربوط به دوره پیش از اسلام است و به مطالعه واژگان و اسامی خاص کمک می‌کنند.
2. منابع یهودی و مسیحی که به وضعیت کانونی نرسیده‌اند، مانند کتاب یوبیلی‌ها و کتاب اخنوخ. این متون، به‌ویژه به دلیل تأثیرشان بر یکتاپرستی جنوب عربستان و کلیسای حبشی، بررسی می‌شوند.
۴. یافته‌ها و محتوای کلیدی فصول
الف) خدایان قرآن و بت‌های عربستان (فصل ۱)

نویسنده استدلال می‌کند که نام‌گذاری الهی در قرآن منحصراً عربی است و از بت‌های شمال و جنوب شبه‌جزیره عربستان نشئت می‌گیرد.
• الهه‌های سه‌گانه: اللات، العزّی و مَنات، که در قرآن (سوره نجم) ذکر شده‌اند، حضور قوی در شمال و جنوب شبه‌جزیره دارند. اللات در کتیبه‌های نبطی و صفایی به‌عنوان الهه‌ای مهم با نام یونانی آلیلات (Alilat) شناخته شده است. مَنات (mnwtw) در حجاز نبطی‌ها، به‌ویژه در مدائن صالح (حِجر)، شناخته شده بود.
• بت‌های نوحی: ود، سُواع، یغوث، یعوق و نَسر، که در سوره نوح ذکر شده‌اند، بیشتر در کتیبه‌های جنوب عربستان قابل تأیید هستند. ود (Wadd) خدای قمری مِینایی‌ها بود. نَسر (Nasr) نیز در کتیبه‌های جنوب قدیم عربستان یافت می‌شود.
• الله و الرحمن: نام الله به عنوان اسم خاص خدای قرآنی، ریشه در شمال عربستان (در لِحیان و نبطیه) دارد. در حالی که الرحمن (al-Raḥmān) به احتمال بسیار قوی از جنوب عربستان منتقل شده است؛ در کتیبه‌های متأخر سبایی (Late Sabaic)، این نام (rḥmnn) عنوان خدای یکتاپرستان (یهودی و مسیحی) بود.
ب) واژگان دینی قرآنی (فصل ۲)
این فصل نشان می‌دهد که برخی از محوری‌ترین مفاهیم دینی قرآن ریشه در زبان‌های کتیبه‌ای عربی دارند، نه فقط در زبان‌های کتاب مقدس.
• حَمد (ḤMD): این مفهوم محوری در قرآن (مانند الحمد لله) در زبان سوریایی مجهول است، اما به‌شدت در کتیبه‌های سبایی، به ویژه در ارتباط با خدای قمری الْمَقَه (ʾ lmqh) و بعدها الرحمن، رایج است.
• شِرک (ŠRK): اصطلاح شِرک (شریک قائل شدن برای خدا)، که مفهوم ضدتوحیدی اصلی قرآن است، در زبان‌های سامی غیرعربی هم‌ریشه شناخته شده‌ای ندارد. اما هم در کتیبه‌های شمال و هم جنوب عربستان، این واژه در معانی شراکت (اقتصادی/اجتماعی) و بعداً در دوره یکتاپرستی، در معنای مذهبی (شریک قرار دادن برای خدا) به کار رفته است.
• لغات فقهی: اصطلاحات مربوط به طهارت و قوانین مذهبی مانند طُهر (ṭhr)، غَسل (ghsl) و حیض (ḥyḍ) و همچنین قوانین وقف حیوانات (مانند بَحیرة) با اصطلاحات موجود در کتیبه‌های جنوب عربستان، به‌ویژه در متون هارامی، همخوانی نزدیکی دارد.
ج) تاریخ و جغرافیای تاریخی (فصل ۳)
نویسنده استدلال می‌کند که جغرافیای تاریخی قرآن عمدتاً در محدوده شبه‌جزیره و به‌طور خاص در عربستانِ بطلمیوسی (از یمن تا سینا) قرار دارد.
• پیامبران عربی: داستان‌های عاد، ثمود و مدین یک فاز مشخص عربی از تاریخ در قرآن را تشکیل می‌دهند. ثمود (قَوم صالِح) با حِجر نبطی (مدائن صالح) مرتبط است. عاد (قوم هود) با إرَم ذَات الْعِماد (ارَم ستون‌دار) و وادی رَم، در مرزهای نبطیه، مرتبط است. مدین (قوم شعیب) با بندر تجاری لیوکه کُمه (احتمالاً العیکه) مرتبط است. نابودی این اقوام به عنوان درسی برای مردم معاصر قرآن و به دلیل نزدیکی جغرافیایی آنها مورد تأکید قرار گرفته است.
• رویدادهای جنوب: اشاره به قوم سَبَأ و نابودی آنها توسط سیل عَرِم (که عَرِم در کتیبه‌های سبایی به معنای سد است) نشان‌دهنده گنجاندن رویدادهای مهم محلی در حافظه تاریخی قرآن است.
د) نبوت‌شناسی قرآنی (فصل ۴)
نبوت‌شناسی قرآن منحصربه‌فرد است؛ شخصیت‌های کتاب مقدس به الگوهای (Typoi) پیامبری تبدیل می‌شوند که پیوسته مردم را به یکتاپرستی می‌خوانند.
• الواح آسمانی: مفهوم صُحُف (صحف ابراهیم و موسی) و لوح محفوظ در قرآن با ایده الواح آسمانی در کتاب یوبیلی‌ها و کتاب اخنوخ موازی است. در هر دو سنت، الواح آسمانی نه تنها منبع وحی و کتاب مقدس هستند، بلکه شامل سوابق اعمال و سرنوشت کل خلقت می‌باشند.
• شخصیت‌های کلیدی: ابراهیم در قرآن به‌عنوان یک حنیف و یکتاپرست خودآموخته معرفی می‌شود؛ روایت قرآنی از کشف یکتاپرستی ابراهیم با مشاهده ستارگان، ماه و خورشید، بازتاب گسترده‌ای از روایت‌های آخرالزمانی مانند کتاب یوبیلی‌ها و مدراش هاگادول یمنی دارد.
• واژگان حبشی: برخی از اصطلاحات فنی مسیحی در قرآن، به‌ویژه در مورد عیسی، با واژگان حبشی (گِعِز) هم‌ریشه هستند، مانند حَواری (Ḥawāreyā)، مائده (Māʾ edd) و منافق (Manāfeq). این امر نشان‌دهنده پیوند واژگانی با سنت حبشی است که ممکن است از طریق جنوب عربستان به حجاز رسیده باشد.

--------------------------------------------------------------------------------
۵. نتیجه‌گیری کلی
این رساله نشان می‌دهد که قرآن تداوم موضوعی و واژگانی قوی با منابع پیشااسلامی موجود در شبه‌جزیره عربستان دارد و بیش از آنکه پژوهشگران مدرن ارزیابی کرده‌اند، مدیون فرهنگ دینی جنوب عربستان و حبشه است. این نتیجه‌گیری توازن رویکرد غالب (مبتنی بر منابع شمالی) را به چالش می‌کشد و استدلال می‌کند که زمینه‌های تفسیری متأخر مسلمانان، که عمدتاً در مراکز یهودی و مسیحی فلسطین و بین‌النهرین شکل گرفت، باعث شد تا ریشه‌های عربی متن قرآن در سایه قرار گیرد

قطعه فیلم قدیمی از قم
https://t.me/Historylibrary

فایل را پایین ملاحظه فرمایید

۵۱۱ ص ۲۰۲۵
https://t.me/Historylibrary

🔹 قريبا

📖 بطاقة تعريف كتاب
قبل القرآن: المصادر المادية عند بزوغ النصّ الإسلامي
Before the Qur’an: Material Sources at the Advent of Muslim Scripture

تأليف: سليمان دوست (Suleyman Dost)

الناشر: منشورات جامعة إدنبرة – Edinburgh University Press
السلسلة: دراسات إدنبرة في النصوص والعقيدة الإسلامية

Edinburgh Studies in Islamic Scripture and Theology

تاريخ النشر: يناير 2026م (قيد الإصدار)
عدد الصفحات: 248 صفحة
المقاس: 234 × 156 مم
‎
🧭 فكرة الكتاب

يُعدّ هذا العمل أول دراسة شاملة تتناول القرآن الكريم من خلال النقوش والكتابات ماقبل الإسلام " الجاهلية "والإقليمية المبكرة في شبه الجزيرة العربية.

يقدّم الباحث سليمان دوست قراءة مقارنة بين النص القرآني والمصادر المادية المنقوشة (epigraphic sources)، بهدف الكشف عن البيئة الدينية، واللغوية، والاجتماعية التي أحاطت ببزوغ النص القرآني في بدايات الإسلام.

🪶 محتويات الكتاب

مقدمة: من أين جاء القرآن؟

التحضّر والكتابة في الجزيرة العربية قبل الإسلام

الأصنام في النقوش الجاهلية والقرآن
من «ربّ» إلى «الله»: أسماء الإله في النقوش والقرآن

بقايا الوثنية العربية في النص القرآني

المصطلحات الدينية في القرآن

الألفاظ المسيحية في القرآن

التاريخ والجغرافيا التاريخية في القرآن

خاتمة: ما الذي يمكن أن تقوله الحجارة – وما الذي لا يمكنها قوله

🎯 موضوع الكتاب وأهميته
يهدف الكتاب إلى إعادة بناء المشهد
الثقافي والديني للجزيرة العربية عشية ظهور الإسلام، من خلال تحليل النقوش باللغات العربية الجنوبية، والثمودية، والصفوية، والنبطية.

ويمثل مرجعًا أساسيًا لدارسي:

نقوش الجزيرة العربية

القرآن في سياقه التاريخي

الإسلام المبكر وعلاقته بديانات الشرق الأدنى

التحوّل اللغوي والديني في القرن السابع الميلادي

🧑‍🏫 عن المؤلف
سليمان دوست (Suleyman Dost)
أستاذ في جامعة براندايس – Brandeis University بالولايات المتحدة، ومتخصص في تاريخ الإسلام المبكر والكتابات والنقوش العربية قبل الإسلام. له عدة دراسات في تاريخ القرآن وتطور المفاهيم الدينية في الجزيرة العربية.

#مصاحف_مبكرة
#دراسات_قرآنية
#نقوش_مبكرة
#إسلام_مبكر
#تاريخ_العرب
#سليمان_دوست
#عصور_متأخرة
#نقد_نصي
#أركيولوجيا_الأنبياء
#أركيولوجيا_مبكرة
#أعمال_إستشراقية
#Edinburgh_University
#Suleyman_Dost

روابط أخرى:

🔹نقوش ثمودية من الجرف

🔹نقوش ثمودية من المملكة العربية السعودية

🔹نقوش ثمودية من سكاكا
https://t.me/quransahabah/2233

🔸نقوش عربية قبل الإسلام: نقش النمارة، نقش عين عبدات، نقش حرّان اللجاة، نقش أسيس
https://t.me/quransahabah/20758

🔸سيمنار محمد مرقطن" بعنوان "أصل الخط العربي في ضوء الاكتشافات الأثرية الحديثة"
https://t.me/quransahabah/18364

🔹نقش عربي قديم على طريق شمال الطائف
أحمد الجلاد, هيثم صدقي

🔹دراسة جديدة للدكتور أحمد الجلاد تثبت وجود قبيلة بإسم عاد
https://t.me/quransahabah/31220

🔹التاريخ الجغرافى للقرآن تأليف د. سيد مظفر الدين نادفى
https://t.me/quransahabah/20560

🔹ذكر اسم هود في نقش بالحجاز
https://t.me/quransahabah/20568

🔹الكتابات القديمة في السعودية
https://t.me/quransahabah/2226

🔹مدونة النقوش النبطية في المملكة العربية السعودية ١
https://t.me/quransahabah/2239

🔹مدونة النقوش النبطية في المملكة العربية السعودية ٢
https://t.me/quransahabah/2240

🔹نقوش الحجر النبطية
https://t.me/quransahabah/2237

🔹نقوش ثمودية من الجرف
https://t.me/quransahabah/2235

🔹نقوش ثمودية من المملكة العربية السعودية
https://t.me/quransahabah/2234

🔹نقوش ثمودية من سكاكا
https://t.me/quransahabah/2233

🔹الكتابات القديمة في السعودية
https://t.me/quransahabah/2226

🔹ندوة الآثار في المملكة العربية السعودية ١

🔹ندوة الآثار في المملكة العربية السعودية ٢

#Paleo_Arabic_inscriptions
#Epigraphy
#نقش_حلحول
#نقش_النمارة
#نقوش_فلسطين
#مشروع_داسي  مشروع للنقوش الإسلامية
#ماكس_فان_برشم  مشروع مؤسسة ماكس فان برشم للنقوش الإسلامية
#مشروع_فريق_الصحراء
#محمد_مرقطن
#أحمد_الجلاد
#ليلى_نعمة
#عبدالرحمن_الزهراني
#نقوش_صفائية
#نقوش_مسندية
#نقوش_لحيانية
#نقوش_نبطية
#أعمال_إستشراقية

🔸 بحوث و دراسات مهمة عن النقوش المبكرة تثبت صحة السردية الإسلامية المبكرة.

گزارش زیر را در باره این کتاب ملاحظه فرمایید

عنوان کتاب چنین است: «هنگامی که مسیحیان برای اولین بار با مسلمانان ملاقات کردند: مجموعه‌ای از اولین نوشته‌های سریانی درباره اسلام». این اثر توسط مایکل فیلیپ پِن (Michael Philip Penn) تألیف و در سال ۲۰۱۵ میلادی توسط انتشارات دانشگاه کالیفرنیا منتشر شده است [۱, ۲].
این کتاب به عنوان یک منبع مرجع (Sourcebook) عمل می‌کند و هدف آن گردآوری مقدمه‌ها، ترجمه‌های جدید و کتاب‌شناسی تقریباً تمام متون شناخته‌شده به زبان سریانی درباره اسلام است که پیش از انقلاب عباسی در سال ۷۵۰ میلادی نوشته شده‌اند [۳۴].
موضوع اصلی و دامنه زمانی
این مجموعه بر دوره‌ای محوری از تاریخ جهان و تاریخ مطالعات ادیان، یعنی سال‌های میان ۶۳۰ تا ۷۵۰ میلادی، تمرکز دارد [۴۲, ۲۳, ۳۵]. این متون توسط مسیحیان سریانی‌زبان نوشته شده‌اند که اولین مسیحیانی بودند که پس از فتوحات اسلامی در امپراتوری جدید مسلمانان قرار گرفتند و بنابراین اولین کسانی بودند که با دین نوظهور اسلام مواجه شده و آن را تفسیر کردند [۲۲, ۳۵, ۳۶].
اهمیت منابع سریانی
این منابع از چند جهت دارای اهمیت فوق‌العاده‌ای هستند:
1. قدمت و اصالت: این مجموعه بزرگ‌ترین و متنوع‌ترین مجموعه از متون مسیحی اولیه درباره اسلام است [۳۱]. بسیاری از متون اسلامی که حوادث قرن اول هجری را شرح می‌دهند، قرن‌ها بعد (در دوره عباسی) نوشته شده‌اند [۳۷]. بنابراین، متون سریانی دیدگاهی بیرونی و معاصر (یا نزدیک به معاصر) درباره ظهور اسلام ارائه می‌دهند که برای مورخان بسیار ارزشمند است [۷, ۳۸, ۴۰, ۴۱].
2. دیدگاه درون امپراتوری: برخلاف نویسندگان بیزانسی و لاتین که اغلب در متن درگیری نظامی فعال می‌نوشتند، مسیحیان سریانی از درون امپراتوری اسلامی می‌نوشتند و تماس بیشتری با مسلمانان و آگاهی مستقیم‌تری از اسلام داشتند [۳۶, ۳۷].
3. تنوع فرقه‌ای: نویسندگان این متون به چهار جامعه رقیب مسیحی سریانی تعلق داشتند: میافیزیت‌ها (غرب سریانی‌ها یا یعقوبیان)، سریانی‌های شرق (نسطوریان یا آشوریان)، مارونی‌ها و کالسدونی‌ها [۱۴, ۳۵].
محتوای کتاب و سیر تحول نگاه مسیحیان
کتاب شامل بیست و هشت متن است که بر اساس ترتیب زمانی تقریبی چیده شده‌اند [۳۵, ۴۲]. این متون نشان‌دهنده یک تحول ریشه‌ای در نحوه نگرش مسیحیان به فرمانروایان جدیدشان است [۱۶, ۵۹]:
1. دهه‌های اولیه (دهه ۶۳۰ تا ۶۵۰ میلادی): فتوحات نظامی صرف
◦ در ابتدا، مسیحیان سریانی فتوحات اسلامی را نه به عنوان یک رویداد دینی اسلامی، بلکه به عنوان یک تغییر ژئوپلیتیک می‌دیدند که لزوماً از جنگ‌های بیزانسی-ساسانی ویرانگرتر نبود [۱۱, ۴۶].
◦ قدیمی‌ترین متون از مسلمانان به سادگی با واژه «طیایّه» (t. ayyāyē) که کلمه متداول سریانی برای «عرب‌ها» بود، یاد می‌کنند و هیچ اعتقاد دینی خاصی به فاتحان جدید نسبت نمی‌دهند [۴۴].
◦ «گزارش سال ۶۳۷ میلادی» (Account ad 637): قدیمی‌ترین اثر بازمانده سریانی است که مُحَمَّد را ذکر می‌کند و احتمالاً به نبرد یرموک در سال ۶۳۶ میلادی اشاره دارد [۲۱, ۴۳].
◦ نامه‌های ایشوه‌یَهب سوم (Ishoʻyahb III): رهبر کلیسای شرق (کاتولیکوس) در دهه ۶۵۰ میلادی بود و اولین نمونه‌های استفاده از واژه «هاجریان» (Hagarenes) برای اشاره به اعراب مسلمان دیده می‌شود. او از اعراب به عنوان کسانی یاد می‌کند که «خداوند در این زمان کنترل جهان را به آنان داده است» [۳۰, ۸۵]. او همچنین به مسائل عملی مانند حمایت مسلمانان از کلیساها و پرداخت مالیات سرانه (poll tax) اشاره می‌کند [۳۰, ۸۷].
2. اواخر قرن هفتم (پس از جنگ داخلی اول و دوم): ظهور الهیات آخرالزمانی
◦ پس از تثبیت حکومت امویان (۶۶۱ م) و جنگ‌های داخلی (فتنه دوم) در دهه ۶۸۰ میلادی، که ثبات حکومت عربی را محتمل‌تر ساخت، مسیحیان به سمت پیش‌بینی‌های آخرالزمانی گرایش پیدا کردند [۴۷, ۵۰, ۵۱].
◦ کتاب نکات اصلی (Book of Main Points) اثر یوحنا بَر پِنکایِه (John bar Penkāyē): (حدود ۶۸۷ م) یک پاسخ الهیاتی از سوی سریانی‌های شرق است که فتوحات را مجازات الهی برای گناهان مسیحیان می‌داند، اما در عین حال، حکومت عربی را موقتی تلقی می‌کند [۸۶, ۸۷].
◦ مکاشفه پِسودو-مِتودیوس (Apocalypse of Pseudo-Methodius): (حدود ۶۹۲ م) مؤثرترین متن مسیحی اولیه درباره اسلام است [۲۳۱]. این متن ظهور اعراب (بنی اسماعیل) را به عنوان «مجازات الهی» توصیف می‌کند و پیش‌بینی می‌کند که یک پادشاه بیزانسی آرمانی («پادشاه یونانیان») به طور چشمگیری اعراب را شکست داده و نظم مسیحی را پیش از آخرالزمان باز خواهد گرداند [۱۱۰, ۱۲۵, ۱۴۸, ۲۴۷].
◦ مکاشفه اِدسا (Edessene Apocalypse): (اوایل دهه ۶۹۰ م) نسخه‌ای بازنگری‌شده و کوتاه‌تر از مکاشفه پِسودو-مِتودیوس است که بر اهمیت قدسی شهر اِدسا و پیروزی نهایی مسیحیان تأکید می‌کند [۱۳۰, ۱۳۱].
3. اوایل قرن هشتم (تثبیت حکومت اموی): از آخرالزمان تا دفاعیات دینی

◦ با ادامه حکومت اموی و سیاست‌های اسلامی‌سازی عبَد المَلِک (مانند ضرب سکه اسلامی و ساخت قبة الصخره)، مسیحیان ناچار شدند اسلام را به عنوان یک سنت مذهبی مستقل تعریف کنند [۵۲, ۵۴, ۵۹].
◦ نامه‌های یعقوب اِدسا (Jacob of Edessa): (اواخر قرن هفتم تا اوایل هشتم) بهترین شواهد باقی‌مانده از تعاملات روزمره مسیحیان و مسلمانان را ارائه می‌دهد [۱۶۱]. یعقوب به مسائل فقهی مانند ازدواج مختلط، استفاده از دادگاه‌های مسلمانان، و حضور کشیشان در جنگ‌ها می‌پردازد [۱۴, ۷۰, ۷۱, ۸۰, ۱۶۴, ۱۶۶].
◦ متون مناظره (Disputation Texts): متونی مانند «مناظره یوحنا و امیر» (Disputation of John and the Emir) و «مناظره بِیت هالِه» (Disputation of Bēt H. alē) (احتمالاً اوایل قرن ۸ م) ظهور کردند. این متون با قرار دادن اعتقادات مسلمانان در چارچوب یک مناظره دینی، به طور ضمنی به آن‌ها جایگاه یک دین رقیب را اعطا کردند و چالش‌های الهیاتی اسلام (مانند نفی الوهیت مسیح و تثلیث) را مطرح کردند [۱۵, ۵۷, ۵۸, ۲۰۹, ۲۱۲].
در مجموع، این کتاب گزارشی حیاتی از این دوران مهم است و نشان می‌دهد که مسیحیان سریانی چگونه با گذشت زمان، تفسیر خود از اسلام را از یک بلای نظامی موقت به یک موجودیت الهیاتی متمایز و پایدار تغییر دادند [۵۹, ۳۴]. [۱, ۲, ۴, ۳۵, ۵۹].
سازماندهی کتاب این کتاب شامل مقدمه و لیست منابع زیر است [۴]:
• مقدمه [۴]
• گزارش سال ۶۳۷ میلادی (Account ad 637) [۴, ۲۱]
• وقایع‌نامه سال ۶۴۰ میلادی (Chronicle ad 640) [۴, ۲۵]
• نامه‌های ایشوه‌یَهب سوم (Ishoʻyahb III) [۴, ۲۹]
• مکاشفه پِسودو-اِفرِم (Apocalypse of Pseudo-Ephrem) [۴, ۳۷]
• وقایع‌نامه خوزستان (Khuzistan Chronicle) [۴, ۴۷]
• وقایع‌نامه مارونی (Maronite Chronicle) [۴, ۵۴]
• زندگینامه سریانی ماکسیموس معترف (Syriac Life of Maximus the Confessor) [۴, ۶۲]
• قوانین شرعی جورج اول (Canons, George I) [۴, ۶۹]
• کُلوفون کتابخانه بریتانیا ۱٤،٦٦٦ (Colophon of British Library Additional 14,666) [۴, ۷۷]
• نامه آتاناسیوس بالَد (Letter, Athanasius of Balad) [۴, ۷۹]
• کتاب نکات اصلی یوحنا بَر پِنکایِه (Book of Main Points, John bar Penkāyē) [۴, ۸۵]
• مکاشفه پِسودو-مِتودیوس (Apocalypse of Pseudo-Methodius) [۴, ۱۰۸]
• مکاشفه اِدسا (Edessene Apocalypse) [۴, ۱۳۰]
• تفسیر فرازهای انجیل اثر هِنانیشوع اول (Exegesis of the Pericopes of the Gospel, H. nanishoʻ I) [۴, ۱۳۹]
• زندگی تئودوتِه (Life of Theodut. ē) [۴, ۱۴۱]
• کُلوفون کتابخانه بریتانیا ۱٤،٤٤٨ (Colophon of British Library Additional 14,448) [۴, ۱۴۴]
• مکاشفه یوحنا صغیر (Apocalypse of John the Little) [۵, ۱۴۶]
• وقایع‌نامه سال ۷۰۵ میلادی (Chronicle ad 705) [۵, ۱۵۶]
• نامه‌های یعقوب اِدسا (Letters, Jacob of Edessa) [۵, ۱۶۰]
• وقایع‌نامه یعقوب اِدسا (Chronicle, Jacob of Edessa) [۵, ۱۷۵]
• شرح‌های یعقوب اِدسا (Scholia, Jacob of Edessa) [۵, ۱۸۰]
• علیه ارمنی‌ها اثر یعقوب اِدسا (Against the Armenians, Jacob of Edessa) [۵, ۱۸۵]
• کتیبه‌های کامِد (Kāmed Inscriptions) [۵, ۱۸۸]
• وقایع‌نامه مصائب (Chronicle of Disasters) [۵, ۱۹۱]
• وقایع‌نامه سال ۷۲٤ میلادی (Chronicle ad 724) [۵, ۱۹۶]
• مناظره یوحنا و امیر (Disputation of John and the Emir) [۵, ۲۰۰]
• موعظه‌های تفسیری مار اَبّا دوم (Exegetical Homilies, Mār Abbā II) [۵, ۲۰۹]
• مناظره بِیت هالِه (Disputation of Bēt H. alē) [۵, ۲۱۲]
• کتاب‌شناسی [۵, ۲۱۷]
• فهرست موضوعی [۵, ۲۳۵]
@Historylibrary

ادامه پست بالا
آیا هیچ کدام از این متن ها، در زمان حیات محمد (ص) نوشته شده است؟

بر اساس اطلاعات موجود در منابع ارائه شده، پاسخ به پرسش شما روشن است:
خیر، هیچ‌کدام از متون سریانی بازمانده که صراحتاً در مورد اسلام صحبت می‌کنند، در زمان حیات حضرت محمد (ص) نوشته نشده‌اند.
توضیحات تکمیلی:
1. زمان فوت حضرت محمد (ص): طبق متون، وفات ایشان تقریباً در حدود سال ۶۳۲ میلادی (ca. 632) رخ داده است [۴۲, ۱۶].
2. قدیمی‌ترین منابع بازمانده: منابع به‌طور قاطع بیان می‌کنند: «هیچ منبع سریانی بازمانده‌ای که پیش از فوت [حضرت] محمد (حدود ۶۳۲ میلادی) نوشته شده باشد، از اسلام سخن نمی‌گوید.» [۴۲].
3. زمان نگارش اولین متون: اولین متون سریانی بازمانده که به ظهور اسلام اشاره دارند، تنها چند سال پس از فوت ایشان و در طول دوره خلفای راشدین (۶۳۲ تا ۶۶۱ میلادی) نوشته شده‌اند [۴۲].
قدیمی‌ترین متن شناخته شده در این مجموعه که به صراحت نام "مُحَمَّد" را ذکر می‌کند، «گزارش سال ۶۳۷ میلادی» (Account ad 637) است که احتمالاً در حدود سال ۶۳۷ میلادی، یعنی پنج سال پس از درگذشت ایشان، و هنگامی که فتوحات اسلامی در حال وقوع بود، نگاشته شده است [۷۰, ۴۳]. این متن توسط یک نویسنده ناشناس بر روی صفحه خالی یک انجیل نوشته شده و از نظر تاریخی قدیمی‌ترین اثر باقی‌مانده است که نام محمد را ذکر می‌کند [۷۰, ۲۱, ۲۲].
این منابع سریانی‌زبانان، که اولین مسیحیانی بودند که با دین نوظهور اسلام مواجه شدند، دیدگاه‌های خود را پس از شروع فتوحات و درگیری‌های نظامی ثبت کرده‌اند [۲۲, ۹, ۲۳].

انتشار کتابی مفصل در مذمت یهود از موسسه ای با عنوان هیئة الارض المقدسة، در 398 صفحه

https://t.me/faharisalkutub
رابط جامع الكتب
https://t.me/+S6gyO92-YHE-mMPs

🔺🔻🔺

سخنانِ شَنیدنی و اَندیشه‌بَرانگیزِ اَدیب و تاریخ‌پِژوه و شاهنامه‌شناسِ بَرجَسته، استاد دکتر محمودِ امیدسالار، دربارهٔ:
پیشینهٔ درازِ سیاستِ نفوذِ نظامی و امنیّتیِ حکومت‌هایِ ایرانی در غربِ آسیا و لزومِ آن، جنگِ دوازده‌روزه، غیرقابلِ اعتمادبودنِ امریکا، آیندهٔ پهنهٔ سیاسیِ جهان و سهمِ ایران در آن

به یاد استاد ایرج افشار 🌹🌷

@talar_ayne
https://t.me/UT_Central_Library

گزارش این کتاب را پایین ملاحظه فرمایید