متون کلاسیک در حوزه اخلاق در دنیای اسلام (2025)
https://brill.com/display/title/59891

This book transcends the narrow philosophical concept of ethics confined to the Greek model, demonstrating that “Islamic ethics” is an interdisciplinary field. It encompasses both theoretical and practical ethics, incorporating disciplines such as Qurʾān, ḥadīth, biography of the Prophet (sīra), theology (kalām), jurisprudence (fiqh), Sufism, and philosophy. The book provides analytical readings of a list of Islamic ethical heritage sources covering a period from the 3rd/9th to the 8th/14th century. It emphasises two ideas: first, the richness and diversity of ethical perspectives within Islamic tradition, showcasing multiple approaches including the Greek philosophical, narrative, and analytical approach belonging to other disciplines beyond philosophy. Second, it challenges the perception of scarcity in ethical sources within Islamic civilization.

Contributors
Matthew Anderson, Ovamir Anjum, Raja Bahlul, Hans Daiber, Omar Farahat, Mohammed Ghaly, Paul Heck, Mutaz al-Khatib, Taneli Kukkonen, Chafika Ouail, Arjan Post, and Jason Welle.

يتجاوز هذا الكتاب المفهوم الفلسفي الضيق للأخلاق الذي انحبس في النموذج اليوناني، ويُظهر أن "الأخلاق الإسلامية" حقلٌ متعدد التخصصات. فمن جهة، يشمل الأخلاق النظرية والعملية. ومن جهة أخرى، يستوعب مختلف التخصصات مثل القرآن، والحديث، والسيرة النبوية، وعلوم الكلام والفقه والتصوف والفلسفة. يقدّم الكتاب قراءات تحليلية لقائمة من مصادر التراث الأخلاقي الإسلامي التي تغطي فترة زمنية تمتد من القرن الثالث إلى القرن الثامن الهجريين. ويلح الكتاب على فكرتين: الأولى: ثراء التصورات الأخلاقية وتنوعها داخل التراث الإسلامي؛ حيث نرى فيه أنماطًا متعددة كالنمط الفلسفي اليوناني، والنمط النصي السردي، والنمط التحليلي الذي ينتمي إلى تخصصات أخرى غير الفلسفة. والثانية: سعة التراث الأخلاقي الإسلامي بعد أن ساد تصورٌ يرى أن مصادر الأخلاق شحيحة في الحضارة الإسلامية.

المساهمون
ماثيو أندرسن، وعويمر أنجم، ورجا بهلول، وهانس دايبر، وعمر فرحات، ومحمد غالي، وپول هيك، ومعتز الخطيب، وتانيلي كوكونن، وشفيقة وعيل، وآريان پست، وجيسون ولّي.

در باره این عکس از چت جی پی تی پرسیدم. اینها را نوشت:
برای تحلیل روان‌شناسانه و اجتماعی این عکس، نیاز است به زبان بدن، حالات چهره، و تعاملات ضمنی افراد در عکس توجه کنیم. در این تصویر نکات زیر قابل بررسی هستند:

1. زبان بدن و چگونگی راه رفتن:
حرکت هماهنگ افراد: چهار نفر در جلوی تصویر هماهنگ و نزدیک به هم در حال حرکت هستند. این می‌تواند نشان‌دهنده نوعی همبستگی و هدف مشترک باشد.
افراد پیشرو در وسط: دو نفر مرکزی (با لباس روحانیت) به نظر می‌رسد که در مرکز توجه قرار دارند. این می‌تواند نشانه‌ای از اهمیت یا رهبری آن‌ها در جمع باشد.
شخص سمت راست با لباس متفاوت: او کت و لباس رسمی پوشیده است که شاید به موقعیت اجتماعی یا جایگاه شغلی متفاوت او اشاره دارد. این تفاوت ممکن است نشان‌دهنده نقش مشاور یا همراه باشد.
2. حالات چهره:
چهره‌های جدی و مصمم: اکثر افراد در این تصویر جدیت خاصی را نشان می‌دهند، که ممکن است به یک موقعیت مهم یا رسمی اشاره داشته باشد.
لبخند خفیف نفر دوم از سمت چپ: این فرد آرامش بیشتری نشان می‌دهد، که ممکن است به شخصیت یا واکنش او به موقعیت اشاره داشته باشد.
3. ارتباط میان افراد:
فاصله نزدیک: فاصله نزدیک میان این افراد می‌تواند نشان‌دهنده همکاری یا اتحاد آن‌ها باشد.
حضور افراد در پس‌زمینه: افراد حاضر در پس‌زمینه ممکن است ناظران یا همراهانی باشند که اهمیت گروه پیشرو را تقویت می‌کنند.
4. لباس و موقعیت فرهنگی:
لباس سنتی (روحانیت): لباس‌های سنتی افراد جلوی تصویر، به‌ویژه عمامه و عبا، نشان‌دهنده موقعیت آن‌ها در یک فضای مذهبی یا اجتماعی خاص است.
محیط رسمی: به نظر می‌رسد که عکس در فضایی رسمی یا عمومی گرفته شده باشد (مانند یک نهاد یا دانشگاه).
5. چگونگی حرکت:
حرکت رو به جلو: حرکت جمع به جلو و هماهنگی گام‌ها می‌تواند نشان‌دهنده مشارکت در یک فعالیت هدفمند یا تلاش برای رسیدن به هدف مشترک باشد.
حالت دست‌ها: نفر دوم از سمت راست دستش را کمی بالا آورده است که می‌تواند نشان‌دهنده تمایل به صحبت یا ارتباط باشد.
نتیجه‌گیری:
این تصویر نشان‌دهنده گروهی از افراد است که به نظر می‌رسد در یک زمینه اجتماعی، مذهبی یا سیاسی مشترک فعالیت می‌کنند. اتحاد و جدیت چهره‌ها و هماهنگی در حرکت‌ها، به احتمال زیاد بیانگر حضور در یک موقعیت مهم یا رسمی است. لباس‌ها و زبان بدن نشان‌دهنده احترام و همبستگی در میان افراد است.

اگر اطلاعات زمینه‌ای بیشتری ارائه کنید (مانند زمان، مکان، یا هدف این گردهمایی)، تحلیل دقیق‌تر و کاربردی‌تری می‌توان ارائه داد. 😊

مهمانان امروز ما در کتابخانه تاریخ.
استاندار بغداد و مدیران ارشد آن
استاندار بغداد آقای عبدالمطلب العلوی ـ کنار بنده خدا زیر تابلوی کتابخانه تاریخ ایستاده اند.

یادنامه آیت الله واعظ زاده خراسانی درگذشته 28 آذر 1395

کتاب سفرها گزارش شگفت‌انگیز و اول‌شخص حنا دیاب از سفرهای او به عنوان یک جوان از زادگاهش حلب به دربار ورسای و بازگشت به حلب است که او را برای همیشه به یکی از مشهورترین آثار ادبی جهان، هزار و یک شب پیوند داد.

دیاب، یک مسیحی مارونی، به عنوان راهنما و مترجم برای طبیعت‌شناس و باستان‌شناس فرانسوی، پل لوکاس، خدمت می‌کرد. بین سال‌های 1706 تا 1716، دیاب و لوکاس از سوریه، قبرس، مصر، طرابلس، تونس، ایتالیا و فرانسه عبور کردند. در پاریس، حنا دیاب با آنتوان گالان ملاقات کرد که به ترجمه بسیار محبوب خود از هزار و یک شب، چندین داستان که توسط دیاب روایت شده بود، اضافه کرد، از جمله داستان‌های معروف "علاءالدین" و "علی بابا و چهل دزد".

زمانی که لوکاس به وعده‌اش برای پیدا کردن شغلی برای دیاب در کتابخانه سلطنتی لوئی چهاردهم عمل نکرد، دیاب به حلب بازگشت. او در دوران پیری، این گزارش جذاب از ماجراهای جوانی‌اش را نوشت، از اسارت توسط دزدان دریایی در مدیترانه گرفته تا تجربیات پزشکی کاذب و لحظات نزدیک به مرگ.
https://nyupress.org/9781479810949/the-book-of-travels/

ارزش چند بار خواندن را دارد.

امروز جمعه ۱۴ دی ۱۴۰۳. قبرستان نو. همراه دوست عزیز جناب مهدوی راد. مزار رشدیه
امسال هشتاد سالگی درگذشت رشدیه است.

"شناخت ایران در جمهوری ونیز اثر جورجيو روتا . این مقاله به روابط تجاری و دیپلماتیک میان ونیز و ایران، به‌ویژه در دوره صفوی، می‌پردازد و نقش بازرگانان ونیزی به‌عنوان منبع اطلاعاتی در مورد ایران را بررسی می‌کند. روتا با استفاده از منابع آرشیوی ونیز و سایر منابع، شبکه‌های تجاری و اطلاعاتی میان دو کشور را تشریح کرده و به نقش آگاهانه‌ی بازرگانان در انتقال اطلاعات به نخبگان سیاسی ونیز اشاره دارد. همچنین، مقاله به چگونگی شکل‌گیری تصور ونیزی‌ها از ایران و فرهنگ آن در طول تاریخ می‌پردازد. در نهایت، به اهمیت زبان فارسی در میان دیپلمات‌ها و مترجمین ونیزی و نقش آن در شناخت زبان ترکی عثمانی نیز اشاره می‌شود.

خلاصه مقاله بالا:
رابطه ونیز و ایران به دو دلیل شکل گرفت:
●
نیاز به متحدی در شرق علیه امپراتوری عثمانی،
●
تجارت ونیز با ایران و سرزمین‌های اطراف آن.
اطلاعات درباره ایران از طریق منابع مختلفی به ونیز می‌رسید که مهم‌ترین آنها عبارتند از:
●
سفرنامه‌ها و گزارش‌های بازرگانان و فرستادگان ونیزی به ایران مانند گزارش‌های لازارو کورینی، کاترینو زینو، جوزافات باربارو، پائولو اوگنیبنه و آمبروجیو کونتارینی که بین سال‌های 1463 و 1474 به دربار اوزون حسن آق قویونلو فرستاده شدند.
●
گزارش‌های سفیران ونیز در قسطنطنیه و کنسول‌های ونیز در حلب.
●
گزارش‌های مزدوران ونیزی که در سرزمین‌های اسلامی اطراف ایران یا خود ایران خدمت می‌کردند.
ونیزی‌ها تصویر مثبتی از ایران داشتند و آن را در مقابل امپراتوری عثمانی به عنوان کشوری متمدن و بافرهنگ می‌دیدند.
با این حال، علاقه سیاسی ونیز به ایران پس از جنگ قبرس (1570-1573) و به ویژه در طول قرن هفدهم کاهش یافت. این امر باعث کاهش توجه به ایران در زمینه فرهنگ و آموزش زبان فارسی در ونیز شد.
ونیزی‌ها تلاش‌هایی برای ایجاد مدرسه‌ای برای آموزش زبان‌های شرقی، از جمله فارسی، در ونیز انجام دادند، اما این تلاش‌ها اغلب به دلیل عدم بودجه کافی و یا مرگ استادان زبان به شکست انجامید.
در نهایت، به دلیل سیاست بی‌طرفی ونیز در اروپا در قرن هجدهم، انگیزه چندانی برای ترویج آموزش زبان‌های شرقی و مطالعات شرق‌شناسی در این جمهوری وجود نداشت.

گزارش دوست دانشمند آقای ابوالفضل حافظیان از جلسه امروز در خبرآنلاین (رونمایی از کتاب آفاق دانایی در سپهر تمدن اسلامی):
شادروان استاد ایرج افشار به حق فرمودند تاریخ پژوهی در حوزه علمیه قم به دو دوره تقسیم می شود ، یک دوره پیش از رسول جعفریان و دوره جدید پس از رسول جعفریان .
از مراسم پربار و با شکوه عصری با دکتر رسول جعفریان برمی گردیم . چهره های برجسته علمی ، از حوزه و دانشگاه در این مجلس حضور داشتند. پیام تجلیل دکتر پزشکیان ریاست محترم جمهور را آقای دکتر امیرخانی رییس کتابخانه ملی قرائت کردند که نشان می داد رییس جمهور با دکتر جعفریان و آثار تاثیرگذار و فراوان ایشان به خوبی آشنایی دارند .
پیام تصویری و زنده دکتر رضا منصوری در مجلس پخش شد که در ضمن تقدیر از کوششهای فکری و آثار علمی دکتر جعفریان ، نقدهایی بر نظریات ایشان در حوزه تاریخ علم داشتند و پرسشهایی برای روشن شدن بیشتر آرای دکتر جعفریان در این زمینه مطرح کردند و خواستار صراحت بیشترشان در بیان افکار خود شدند .
آقای ناطق نوری ریاست اسبق مجلس شورای اسلامی که سالهاست در صحن های علنی کمتر ظاهر می شود ، تا آخر مجلس را نشست. آقای دکتر علی لاریجانی ریاست اسبق مجلس و حامی اصلی دکتر جعفریان در سالهای ریاست ایشان بر کتابخانه مجلس ، نکات ارزشمندی را درباره شیوه پژوهش های تاریخی استاد ارائه دادند و از اینکه همواره در پی باز نمودن راههای دشوار برای محققان هستند ، ایشان را مفید برای جامعه علمی و قابل تقدیر دانستند. شجاعت و بی طرفی و انصاف و آوردن شواهد و اسناد تاریخی بسیار در آثار دکتر جعفریان را از امتیازات پژوهشهای ایشان برشمردند .
دکتر منصور صفت گل استاد رشته تاریخ دانشگاه تهران به ذکر خصوصیات علمی استاد جعفریان پرداختند و گفتند برخی از اساتید پاره وقت به تاریخ می پردازند ولی استاد جعفریان از نسل جدید تاریخ پژوهانی است که تمام وقت به تاریخ می پردازد . همچنین افزودند پژوهش در تاریخ صفویه موضوع مورد علاقه استاد بوده بدین جهت که صفویه از زمان تاسیس تاکنون در تحولات ایران تاثیرگذار بوده و هست .
حجة الاسلام و المسلمین معزی سخنان پرمغز و دلنشینی در حوزه تحقیقی استاد جعفریان مطرح کردند با بیانی شیوا و محتوایی متین . با خود می گفتم ای کاش در صدا و سیما و در خطبه های نماز جمعه ها ، مردم فرهیخته ما ، شاهد چنین چهره های دانا و پارسا و بی حاشیه ای هم می بودند .
آقای معزی با نقل گفتاری از عارف نامدار آیت الله سید علی قاضی طباطبایی ره و تأکید آن بزرگمرد بر لزوم آشنایی طلاب با تاریخ اسلام از بعثت تا غیبت کبری ، از استاد جعفریان تقاضا نمودند متن منقح و منظمی درباره این دوره تاریخی بنویسند برای آشنایی محصلان علوم دینی با تاریخ اسلام .
آقای فرید قاسمی با سخنان آهنگین و مسجع خود ، به خوبی استاد جعفریان را معرفی کردند و مجلس را به وجد آوردند. آقای قاسمی با اینکه گفتند خبر نداشتم مجلس در چنین سطحی از بزرگان حوزه و دانشگاه باشد اما سخنانی در خور و عالی گفتند و مراحل مختلف زندگی استاد را شیوا بیان کردند . استاد جعفریان از تاریخ صدر اسلام شروع کردند و رسیدند به تاریخ تشیع و از آنجا به تاریخ صفویه توجه کردند و سپس مشروطه را مورد بررسی قرار دادند و سپس جریانهای سیاسی و مذهبی دوران پهلوی را واکاویدند و با کوله باری از تجارب تاریخی از جاده تاریخ به شهر تمدنی تاریخ علم پا نهادند .
دکتر مهدوی راد در چند جمله کوتاه ، بر لزوم برنامه ریزی در زندگی تاکید کردند و از دهها سال دوستی با استاد سخن گفتند که در تمامی جلسات و حتی تماسهای تلفنی ، گفتگوی مان درباره کتاب بود .
استاد معراجی متن آیت الله جعفر سبحانی درباره استاد جعفریان را قرائت نمودند .
پیامهای دکتر مصطفی محقق داماد و آقای قاضی عسکر در تقدیر از دکتر جعفریان در جلسه خوانده شد.
یکی از بهترین سخنرانان مجلس سرکار خانم دکتر توحیدلو بودند که درباره دغدغه های کنونی دکتر رسول جعفریان برای گسترش و پیشرفت حوزه های پژوهشی کشور ، نکات فنی مهمی مطرح کردند .
از جمله حضار گرامی مجلس جمعی از دوستان حوزوی و دانشگاهی استاد ، نمایندگان وزیر علوم و وزیر ارشاد ، را آقایان دکتر گلزاری و دکتر نهاوندیان و جمعی از خبرنگاران و عکاسان بودند که امیدوارم گزارش مفصل جلسه در فضای مجازی و در مطبوعات در اختیار علاقمندان قرار دهند .
آقای حامد زارع تدوینگر خوش ذوق و کاربلد کتاب آفاق دانایی از سخنرانان خوب جلسه بودند که نکات آموزنده ای از زندگی استاد را برشمردند .

هنر عثمانی و سجاده های نماز: بررسی موردی یک سجاده در موزه متروپولیتن

اثری از همکار محترم آقای اباذری
در شرح حال شیخ محمد باقر بیرجندی، دو مقاله درباره زندان قصر.....

چهار اثر تازه انتشار در باره همدان