27 آذر سالروز درگذشت استاد محمد تقی دانش پژوه

روابط چین و ایران و چین و عرب در اواخر باستان نوشته: جفری کوتیک، انتشارات بریل: 2024

انتشارات بریل این مجلد (مجلد 8) از مجموعه «چهارراه: تاریخ تعاملات در جاده ابریشم» را رایگان منتشر کرده است. توضیح وبسایت بریل در مورد این جلد: چه نوع مبادلاتی بین غرب و شرق آسیا در هزاره اول پس از میلاد رخ داد؟ چه نوع ارتباطی بین ایران و چین بود؟ چینی‌ها از اسلام اولیه چه می‌دانستند؟ این تحقیق مروری است بر روابط فرهنگی و تجاری و دینی و دیپلماتیک بین ایران و چین در این مقطع تاریخی و مبتنی بر اثر برجستۀ برتهولد لاوفر (زاده 1874 درگذشته 1934) انسان‌شناس و متخصص جغرافیای تاریخی آلمانی. کتاب لاوفر بر سایت archive.org رایگان دسترس است.
پیوند انتشارات بریل
پیوند بارگیری کتاب لاوفر
کوتیک در حال حاضر پژوهشگر پسا دکتری در مؤسسه ماکس-پلانک است. صفحۀ ایشان.

فضائل نویسی برای شام شروع شد 👆👆👆👆👆👆

از شام تاریخی تا شام آخر الزمانی

جعل حدیث برای مناطق و شهرها انگیزه های مختلفی داشت؛ در این میان، فرهنگ دینی یهودی و مسیحی، برای شام قداست ویژه ای قائل بود. پس از اسلام، شام یکی از مراکز مهاجرت شماری از صحابه و البته مرکز امویان شد. جایگاه مهم شام، در رتبه های بعد از شهرهایی چون مکه و مدینه و کوفه، اقتضای آن داشت تا برای آن فرهنگ سازی شود، آنچنان که از قداستی ویژه برخوردار گردد. در این مقاله نگاهی داریم به شام از دورانی که وارد تاریخ اسلام می شود تا زمانی که بر اساس احادیث ساختگی بسیار رنگ و روی مقدس می یابد و تاکنون که همچنان در گیرودار این نقلها و اخبار است...
این مقاله را چند سال پیش نوشتم:

https://www.khabaronline.ir/news/392950

کسی نزدیک سلمان شد رضی الله عنه پاره ای نان جوین و نمک پیش آورد.
[مهمان] گفت: اگر سعتر بودی با این نمک به بودی.
سلمان چیزی نداشت. مطهره به سعتر گرو کرد.
چون نان بخورد گفت: الحمدلله الذی قنعنا بما رزقنا.
سلمان گفت: اگر تو را قناعت بودی مطهره من به گرو نبودی.

کیمیای سعادت، رکن دوم، بخش 8، آداب طعام خوردن دوستان که به زیارت یکدیگر می روند

دوره مجله انجمن اخوت کرمانشاه ،به سعی و اهتمام حاج داداش مستشارعلیشاه نعمت اللهی

مسائل مختلفی در عقب افتادگی علمی ما مهم است، اما شاید کمتر عاملی به اهمیت«چاپ» در رشد علم در اروپا و عقب ماندگی علمی میان ما مهم باشد.
چاپ یک کتاب در هزار مجلد، تا تکثیر یک دستنوشته در یک یا چند نسخه در توزیع علم، نقش مهمی دارد.
حالا مروری بر تاریخ های زیر بفرمایید
اولین کتاب چاپ در اروپا در سال 1455 میلادی «گوتنبرگ». (می گویند قبلش در چین هم بوده است).
اولین کتاب چاپ شده در عثمانی توسط یهود و ارامنه در سال 1493 در حالی که مسلمانان ممنوع می دانستند و ابراهیم متفرقه اولین بار در سال 1729 چاپخانه ای در استانبول دایر کرد.
اولین کتاب چاپی در شبه قاره توسط پرتغالی ها در شهر گوا به سال 1556، و اولین کتاب از سوی مسلمانان و هندی ها در شبه قاره در سا ل1808
اولین کتاب چاپی در ایران (در چاپخانه ارامنه حوالی سال 1638 در جلفای اصفهان) و اولین کتاب توسط مسلمانان در سال 1818 (1233 ق).
این تاریخ ها را با یکدیگر مقایسه کنید ببینید فاصله ما با اروپا چه قدر است. 1455 در اروپا و 1818 در ایران. یعنی 363 سه سال بعد. حدود چهار قرن. این همان مقدار عقب افتادگی ما را نشان می دهد.
این در حالی است که کتابهای چاپی از زمان شاه عباس (سلطنت از 1588 م ـ 996 ـ 1038ق) وارد ایران می شد. در دوره شاهان بعدی هم کتابهای چاپی توسط خارجی ها به آنان اهدا می شد. اما نخستین بار در سال 1818 در دوره سلطنت فتحعلی شاه ما کتاب چاپ کردیم.
چه چیزی در سر ما بوده است که با چاپ موافقت نکرده ایم در حالی که از زمان صفویه می توانستیم این کار را انجام دهیم.

فصل اول در باره ورود چاپ سنگی به ایران است. فصل دوم چاپ سنگی در مشهد، فصل سوم همکاران و فعالان چاپخانه آستانه. فصل چهارم عوامل موثر در فعالیت چاپخانه آستانه. در فصل سوم، فهرست کتابهای چاپ سنگی مشهد به تفصیل معرفی شده است. به هر حال اثر جالبی است و ما را با وجهی از چاپ در مشهد آشنا می کند که پیش از این اطلاع نداشتیم. خواهید دید که بیشترش کتابهای دینی و دعا و ادبی و حداکثر تاریخی است. این چاپ سنگی، از یک طرف سرعت کار چاپ را بالا برد، از طرف دیگر، ما را از حروف سربی دور کرد و باز خواندن کتابها را مشکل نمود. موضوعاتش هم که روشن است. هنوز نمی دانم بگوییم چاپ سنگی یک گام به جلو بود یا چند گام به عقب. آقای جلیسه و دوستانی که تخصص در این امور دارند باید ما را راهنمایی کنند.

حدیث .....

در سال ۶۱۴ میلادی، ارتش‌های ایران ساسانی امپراتوری روم شرقی را شوکه کردند، هنگامی که اورشلیم را محاصره و تصرف کرده و بخش بزرگی از جمعیت آن را همراه با پاتریارک شهر و اثر مقدس "صلیب راستین" به اسارت بردند. این پیروزی خیره‌کننده ایرانیان بر اورشلیم مسیحی، یکی از قسمت‌های کلیدی در آخرین جنگ بین روم و ایران در سال‌های ۶۰۲ تا ۶۲۸ میلادی بود و در اوج پیشروی‌های ایران به قلمروهای روم در آسیای صغیر، شام و مصر رخ داد. در میان اسیران، راهبی به نام استراتژیوس از صومعه مارسابا نیز حضور داشت که پس از آن خود را موظف دانست تا خطابه‌ای درباره رویدادهای منتهی به محاصره اورشلیم مقدس توسط ایرانیان و پیامدهای آن بنگارد.

استراتژیوس روایت دینی و تکان‌دهنده خود را به‌عنوان یک شاهد عینی بسیاری از رویدادهایی که تعریف می‌کند، ارائه می‌دهد. در مورد رویدادهایی که خود شاهد آن‌ها نبوده است، ادعا می‌کند که به اطلاعات معاصری که از شاهدان عینی به‌دست آورده تکیه می‌کند و این رساله را به منبعی بی‌نظیر در دوران باستان متأخر تبدیل می‌سازد. هرچند روایت اصلی استراتژیوس به زبان یونانی از بین رفته است، این اثر از طریق ترجمه‌های بعدی به زبان‌های گرجی و عربی مسیحی که در دوره اسلامی در صومعه‌های فلسطین به شکوفایی رسیدند، باقی مانده است. این کتاب، برای اولین بار، ترجمه کامل انگلیسی هر دو نسخه گرجی و عربی را به‌صورت تطبیقی ارائه می‌دهد.

این مقاله به بررسی فرمول‌های تاریخ‌گذاری در مکاتبات رسمی عربی قرن هفتم و هشتم میلادی (اول و دوم هجری) می‌پردازد. نویسنده با تمرکز بر تنوع این فرمول‌ها، نشان می‌دهد که برخلاف سایر اجزای استاندارد مکاتبات، تاریخ‌گذاری تا حد زیادی تابع متغیرهای اجتماعی مانند موقعیت اداری فرستنده، سبک کاتب و نوع سند بوده است. تحلیل این تنوع، درکی عمیق‌تر از ساختار اداری و نقش عوامل اجتماعی در شکل‌گیری مکاتبات رسمی دوران اولیه امپراتوری اسلامی ارائه می‌دهد. همچنین، رابطه بین دقت تاریخ‌گذاری و مقام فرستنده و گیرنده نامه نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد. در نهایت، مقاله به نقش "طراحی‌های سازمانی" و اثر سبک شخصی کاتبان در انتخاب فرمول‌های تاریخ‌گذاری اشاره می‌کند.

چاپ اول طبقات ابن سعد سال 1323ق