مقاله ای که قبلا در باره مرحوم آیتی این مرد بزرگ و دانشمند نوشته بودم

اثری از سید ضیاء در باره این که چه کلاهی بر سر بگذاریم؟ و خیلی از مسائل دیگر

کلب علی حسین موسوی
مهر شاه سلطان حسین
به خط ثلث با سجع:
بسم الله الرحمن الرحیم
کمترین کلب امیرالمومنین سلطان حسین
(با تشکر از دوستم جناب آقای جدی)

با سپاس از جناب کاووسی برای این که اجازه دادند کتاب به این خوبی تقدیم شما شود.

https://www.farhangemrooz.com/news/63320/

دیروز که اطلاعیه یکی از روحانیون تهران در باره «جنگ رژیم صهیونیستی با فلسطین: تحلیل های قرآنی» را دیدم، فکر کردم یک بار دیگر این مقاله را اینجا بگذارم.

کتاب خوشنویسی اسلامی (Islamic Calligraphy) را می‌توان مهم‌ترین و مفصل‌ترین کتابی دانست که تا کنون دربارة تاریخ و جنبه‌های مختلف این هنر نوشته شده است. نویسندة کتاب خانم شیلا بلر (Sheila Blair) استاد کالج هنرهای اسلامی بوستون امریکا، دانش‌آموختة دانشگاه هاروارد، و از برجسته‌ترین پژوهشگران و نویسندگان در زمینة هنر و معماری اسلامی است. این کتاب را انتشارات دانشگاه ادینبورو (Edinburgh) در سال  ٢٠٠۶ در ۶٨١ صفحه (مصور، رنگی) منتشر کرده و همزمان در قاهره، پایتخت مصر، هم انتشار یافته است. نویسنده، کتاب را به شش بخش و سیزده فصل تقسیم کرده و مراحل مختلف پیدایش و پیشرفت هنر خوشنویسی را از نخستین سال‌های ظهور اسلام تا آخرین تحولات مدرن این هنر در سدة بیست­‌ویکم با دقت و ظرافت مورد بررسی قرار داده است.
امتیاز اصلی اثر بلر، برخورداری از روش صحیح در تفکیک تاریخی و مرزبندی جغرافیایی تحولات خوشنویسی در جهان اسلام است. او در شش فصل نخست، دربارة چگونگی شکل‌گیری و اهمیت­‌یافتن زیبانویسی و پدید آمدن اقلام مختلف در شرایط سیاسی و فرهنگی متفاوت و سر و سامان یافتن انواع خطوط، معرفی ابزارها و مواد خطاطی، شیوه‌های اولیة قرآن‌نویسی و معرفی برخی قرآن‌های کهن، ظهور خوشنویسان پرآوازه‌ای چون ابن بواب و یاقوت مستعصمی و تأثیر هر یک بر جریان خوشنویسی سخن گفته است. پس از آن در فصل‌هایی جداگانه به تحولات خوشنویسی در هر یک از سرزمین‌های اسلامی و تعاملاتی که با دیگر مناطق داشته‌اند، پرداخته است. خوشنویسی ایران در دورة ایلخانان، تیموریان، و ترکمانان، مصر و شام در عهد مملوکان، مراکز دیگر رونق خوشنویسی نظیر عثمانی، هند، مغرب، کشورهای افریقایی نظیر تونس و اندلس و مناطق دیگر، خوشنویسی ایران در دورة صفویه و قاجار، و خوشنویسی معاصر جهان اسلام، هر یک در فصولی مجزا بررسی شده است.  
بلر برای تألیف این کتاب از مهم‌ترین و بهترین منابع قدیم و جدید لاتین، عربی، و فارسی استفاده کرده و حاصل یافته‌های محققان دیگر را در ساختاری منطقی در کنار هم گرد آورده است. همچنین در سرتاسر کتاب، همه‌جا گفته‌های خود را با آوردن تصاویری از آثار خوشنویسی مستند کرده است. با این همه، برخی منابع از چشم او دور مانده یا در مواردی اندک‌، در مطالب خود دچار خطا شده است که مترجم تلاش کرده است در حد توان این نقایص را با معرفی منابع دیگر یا ذکر توضیحاتی در پانویس صفحات رفع کند. این کتاب در سال ١٣٨۵/٢٠٠۶ در بخش بین‌الملل جایزة کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، اثر برگزیده شناخته شده است. ترجمهٔ کتاب هم در بهمن ١٣٩٧ جایزهٔ تقدیری کتاب سال ایران را دریافت کرده است.
همۀ مراحل ترجمه با نظارت مؤلف محترم انجام شده و در پایان کار یادداشتی کوتاه در تأیید درستی ترجمه و رضایت از انتشار این اثر در ایران نوشته است.

فقط برای قشنگی جلدش

به نظر می رسد یک جور دنبال نزدیک کردن کار فهرست نویسی نسخه های خطی با استانداردهای کتابداری نوین باشد. باید اهل فن نظر دهند. همین که کتابخانه ملی این کارها را می کند باید خوشحال بود. کار کتابخانه، لااقل نود درصدش باید در حوزه خرید منابع، فهرست نویسی و اشاعه اطلاعات به آسان ترین شکل باشد.

☝️🌹☝️🌸☝️
فهرست کتابهای چاپ سنگی کتابخانه حضرت آیت الله العظمی بروجردی «مسجد اعظم» در 4 جلد به کوشش آقای مجید جلیسه (با همکاری حیدر عیوضی) توسط انتشارات وراقان منتشر شد. سه جلد فهرست، و یک جلد فهارس همراه با تصاویر است. تعداد کتابهای معرفی شده 7967 است. این کتاب به مرحوم محمد رمضانی مهم ترین اهداء کننده کتاب به این کتابخانه، اهدا شده است. مسلما فهارس کارآمد و تفصیلی کتاب می تواند منشأ تحقیقات تازه ای در باره تاریخ کتاب و چاپ کتاب و مسائل مربوط به آن در یک مقطع مهم تاریخی ما باشد. دیشب (چهارشنبه شب) هم طی مراسمی با حضور حضرت آیت الله علوی بروجردی، استاد سید احمد اشکوری و شمار زیادی از فهرست نویسان و پژوهشگران حوزه نسخ خطی در محل کتابخانه مزبور از این کتاب رونمایی شد.
بدون شک این گام تازه ای است که در فهرست نویسی کتابهای چاپ سنگی برداشته شده است. در سالهای اخیر فهرست کتابهای چاپ سنگی کتابخانه محدث ارموی، (ح شش هزار) و نیز مجموعه هندی های کتابخانه آیت الله مرعشی، از مفصل ترین مجموعه ها بود. انتشار این مجموعه را به جناب جلیسه، همکارانشان و نیز مدیر کتابخانه آیت الله بروجردی که تلاش جدی برای اشاعه و نشر اطلاعات کتابشناسی و نسخه شناسی این کتابخانه دارند، بویژه وبسایت خوبشان تبریک می گوییم.
یکی از دلایل اصلی فهرست نویسی، ثبت تاریخ علم و تحول فکری در یک جامعه است. آثار تألیفی ما در دوره ای که چاپ سنگی رواج داشته، نشانی از سطح علم و دانش در میان ماست. آن مقداری که از اثار قبلی در این دوره چاپ شده، احترامی است که ما به دانش قبلی گذاشته و از آن در علم روز بهره می گرفته ایم. امروز اینها را فهرست می کنیم هم ضمن استفاده از آنها، تطور علم را در خود بدانیم. چه اثار تفسیری یا کلامی یا فقهی یا اخلاقی یا تاریخی نوشته شده است. ما بر اساس این روند می توانیم جامعه خودمان را از لحاظ دینی و فرهنگی و تمدنی ارزیابی کنیم.

اطلاعات کامل!

نقش اختلافات مذهبی در موفقیت مغولان در قتل عام ایرانی ها

خواندمیر می نویسد:
در آن اوقات پيوسته در ميان مردم رى جهت مخالفت مذهب تعصب بود بنابر آن شافعى مذهبان چون خبر قرب وصول مغولان شنيدند باستقبال شتافتند و جبه و سويداى را بر قتل نصف شهر كه حنفى مذهب بودند تحريص نمودند و ايشان نخست حنفيه را بتيغ بيدريغ‏ گذرانيده، بعد از آن با خود گفتند كه از مردمى كه در خون متوطنان مولد و منشاء خويش سعى نمايند چه نيكوئى توقع توان داشت، آنگاه شافعيه را نيز از عقب حنفيان روان كردند، و از رى سويداى بقزوين رفته، جبه بجانب همدان توجه نمود، و چون به قم رسيد تمامت مردم آنجا را به اغواى بعضى از سنى مذهبان بقتل رسانيدند
(حبیب السیر، ج 3، ص 33 نشر خیام)